İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/850 E. 2023/520 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/850

KARAR NO : 2023/520

DAVA : Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 17/07/2018

KARAR TARİHİ : 15/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin evine gitmek için çalıştığı şirket tarafından temin edilen ve poliçesi tespit edilemediği için davalı şirket hesabı kapsamında bulunan --- plaka sayılı davalı --- kullandığı servis otobüsünde iken ---- plaka sayılı araca çarparak trafik kazası meydana geldiğini---plaka sayılı araçta bulunan ----ağır yaralandığını, %10 özürlü hale geldiğini beyan ile, belirsiz olan alacak nedeniyle davalıların tamamından müteselsilen tahsil etmek amacıyla müvekkili ----- için 10.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini, davalı şirket yönünden temerrüt tarihi olan 24/01/2018 tarihinde itibaren yasal faiz uygulanmasını, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını, müvekkili için 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, sorumlu bulunan davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faizi uygulanmasını, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, vekaleten talep etmiştir.

Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava şartını yerine getirmediğini, haksız yere açılan iş bu davanın reddi gerektiğini, müvekkili kurumun geçici iş göremezlik tazminatından, tedavi giderinden sorumlu olmadığını, ---- yolcu olarak bulunduğu ---- plaka sayılı araçta koruyucu ekipman kullanmamış olması halinde müterafik kusurlu olduğunu sabit olduğunu, bu hususa göre kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, aleyhe hüküm tesis edilmesi halinde, davacının maluliyeti ile ilgili tazminat talebinde bulunabilmesi için davacının maluliyet oranını ve malul kaldığını tam teşekküllü hastane raporları ile belgelendirmesi gerektiğini, kaza ile illiyet bağı kurulabilen maluliyet oranı ile sorumlu olduklarını, zararın ve kusur oranının tespiti gerektiğini sorumluluğun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, --- ödemiş olduğu tazminat var ise tespiti ve ödenecek tutardan düşülmesi gerektiğini, müvekkili kurumun temerrüde düşmediğini beyan ile, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, aksi durumda kusur ve tazminat yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını, arz ve talep etmiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu aracı-----teslim aldığını ancak kazadan sonra aracın asıl sahibinin -----babası -----olduğunu öğrendiğini, müvekkilinin servis şoförlüğü yaptığını, müvekkilinin çalıştığı süreç boyunca araç sahibine aracın sorunları hakkında bilgilendirme yaptığını ancak araç sahibinin gereğini yapmadığını, bunun da ötesinde sigorta girişinin yapılmadığını aynı zamanda maaşının da ödenmediğini, çalıştığı süreç boyunca benzini dahi müvekkilinin karşıladığını ----. Ağır Ceza mahkemesinde yapılan yargılama sırasında aracın frenlerinin hiçbir şekilde incelenmediğini, müvekkilinin davacının taleplerini karşılayabilecek bir gelirinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı----cevap dilekçesinde özetle; kaza yapan aracın doğa sigorta kapsamında ----- numaralı poliçe ile koltuk ferdi sigortasının bulunduğunu, tazminat taleplerinin sigortadan alabileceklerini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, hukuki niteliği itibariyle; 10/03/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasından dolayı Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; davacının yolcu olarak seyahat etmekte olduğu ------plaka numaralı otobüsün 10/03/2017 tarihinde trafik kazası yapması sonucu davacının malul kaldığı iddiası ile davacının davalıların tümünden maluliyet nedeni ile maddi tazminat ve Güvence Hesabı dışındaki davalılardan manevi tazminat talep etme şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı tespit edildi.Dosyanın---- gönderilerek davacıda 10/03/2017 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile maluliyet bulunup bulunmadığının tespit edilmesine karar verilmiş olup, 21/02/2020 tarihli --- raporunda özetle; "...Sinir Sistemi, Periferik Fasial Paralizi Hafif %5 dolayısıyla; kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %5(yüzdebeş) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4(dört) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosyanın mahkememizce re'sen seçilecek bir trafik kazalarında kusur konusunda uzman bir doktor bir de aktüerya bilirkişi heyetine tevdii edilerek, bilirkişi heyetinden taraflar arasındaki iş bu davanın ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık ile tarafların iddiaları ve savunmaları, toplanan deliller göz önünde bulundurularak, meydana gelen kazadaki kusur oranlarının ve varsa davacının davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının kaza ve poliçe tarihi dikkate alınarak bilirkişi raporu hazırlanmasına karar verilmiş olup, 01/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı sürücü -----plaka sayılı servis otobüsü sürücüsü ----- %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü (---plaka sayılı--- marka, ---- model kamyon sürücüsü) ----- kusursuz olduğu, davacı yolcu-----plaka sayılı otobüste yolcu konumunda bulunduğu anlaşılmakla, olayın oluşumunda kusursuz olduğu, -----plaka sayılı servis aracının fren sitemi ile ilgili teknik kişilerce araç üzerinde yapılmış bir tespitin incelemenin bulunmadığı, olay esnasında vaktin gündüz olduğu, görüşün açık olduğu, yoldan kaynaklanan sorun işaretlenmediği, aracın fren sitemi ile ilgili teknik kişilerce araç üzerinde yapılmış bir tespitin incelemenin bulunmadığı da dikkate alındığında, --- Dairesi tarafından-----.Ağır Ceza Mahkemesi'ne hitaben hazırlanan 18/12/2017 tarihli raporun --. Alternatif kısmındaki değerlendirmeye (Bu raporda; alternatifli değerlendirme yapılmış olup, 2.Durumda (Fren patlamaması durumunda) sanık sürücü -----asli kusurlu olduğu kanaati belirtilmiştir) ve ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'ne hitaben hazırlanan 10/12/2019 tarihli bilirkişi raporunun ile ilgili değerlendirmeye ( Bu raporda özetle; .....yaşanan trafik kazasında midibüs sürücüsü ----- kusur oranının belirlenebilmesi için takometre ve fren test raporu görülmesinin teknik bir zorunluluk olduğunu, dava dosyasına bu raporlar ibraz edilemiyor ise ---- %100 oranında kusurlu olduğu, ...belirtilmiştir) davacı -----Geçici İş Göremezlik zararının 5.709,60 TL, Sürekli Maluliyet Tazminatı zararının 41.828,16 TL olduğu, bu bağlamda toplam zararının 47.537,76 TL olduğu, davalı Güvence Hesabının sigorta kapsamında bulunan aracın sürücüsü ve işleteninin sorumluluğunu üstlenmiş olduğundan sürücü ve işletenin kusuru oranına isabet eden maddi zarar tutarından teminat limitiyle sınırlı olarak sorumlu olması sebebiyle hesaplanan maddi zarar tutarından sorumlu olduğu, davalı Güvence Hesabı'na tazminat ödemesi için yapılmış başvuru bulunması nedeniyle 29.12.2017 tarihinin temerrüt başlangıcı olduğu, işleyecek faiz nev'inin yasal faiz olduğu, davacı ---- sadece ulaşım bedeli olan 350,00 TL masraf yapmış olabileceği, tedavi ve bakım gideri ise ödemediği..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosyanın --- gönderilerek dosya içerisinde bulunan ve davacı tarafından sunulan ---- maluliyet raporu ile ---- ihtisas kurulu maluliyet raporu arasındaki çelişkinin giderilmesinin ve davacının kalıcı ve geçici iş göremezlik oranlarının belirlenmesine karar verilmiş olup, 25/04/2022 tarihli ------raporunda özetle; "...kişinin tarafımızdan yapılan muayenelerinde de yüz bölgesindeki nedbe dokuları vücut yüzeyinin %1'ini kaplamadığından, -----. İhtisas Kurulu gibi tarafımızdan da nedbe dokularına özür oranı verilmediği, olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği ve bu süre zarfında kişinin %100 oranında geçici iş göremezlik ve 1 (bir) ay başkasının bakımına muhtaç olma durumunun söz konusu olduğu, sürekli başkasının bakımına muhtaç olma durumunun söz konusu olmadığı, kişinin hali hazır durumu itibariyle 10/03/2017 tarihinde maruz kaldığı araç içi trafik kazası yaralanmasına bağlı sürekli tüm vücut engel oranının %5 olduğu, kişide tarafımızdan saptanan geçici iş göremezlik süresi-oranı, başkasının bakımına muhtaç olma süresi ve sürekli tüm vücut engel oranı ile 10/03/2017 tarihinde geçirdiği araç içi trafik kazası yaralanması arasında doğrudan illiyet bağ bulunduğu kanaatimizi bildirir..." şeklinde rapor düzelenmiştir.

Dosyanın rapor sunan aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi kullanılarak ----- tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödemelerinin tazminattan mahsup edilmek suretiyle ve---- Raporu'nda davacının 1 aylık bakıcı ihtiyacının olduğu belirlenmesinin dikkate alınarak davacının bakıcı (tedavi) giderinin ne kadar olduğu, hususlarında yeniden rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, 10/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı sürücü ----plaka sayılı servis otobüsü sürücüsü ---- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ---- plaka sayılı --- marka, -----model kamyon sürücüsü ---- kusursuz olduğu, davacı yolcu -----plaka sayılı otobüste yolcu konumunda bulunduğu anlaşılmakla, olayın oluşumunda kusursuz olduğu, davacının nihai ve gerçek geçici iş göremezlik maddi zararının 5.709,60-TL olduğu, davacının nihai ve gerçek sürekli iş göremezlik maddi zararının 79.194,73-TL olduğu, davacının 4 aylık bakıcı giderinin 7.228,50-TL olduğu, temerrüt başlangıcının davalı Güvence Hesabı yönünden 29.12.2017 tarihi, davalı işleten ve sürücü yönünden ise 10.03.2017 kaza tarihi ve faiz nev'inin yasal faiz olduğu..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosya rapor sunan aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek; güncel yasal asgari ücret dikkate alınarak (2023 yılı asgari ücret), 1 aylık bakıcı gideri dikkate alınarak, TRH2010 yaşam tablosunu, prograsif rant yöntemi dikkate alınarak, ---- tarafından yapılan geçici iş göremezlik ücreti ödemelerinin mahsup edilip edilmeyeceği irdelenerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, 03/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...Davacının nihai ve gerçek geçici iş göremezlik maddi zararının 5.709,60.-TL, sürekli iş göremezlik maddi zararının 143.050,59.-TL olmak üzere toplam maddi zararının 148.760,19.-TL olarak hesaplandığı, davacının 4 aylık bakıcı giderinin 1.836,75.-TL olduğu, davacıya ----- tarafından davacının geçici iş göremezliğine ilişkin dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, temerrüt başlangıcının davalı Güvence Hesabı yönünden 29.12.2017 tarihi; davalı işleten ve sürücü yönünden ise 10.03.2017 kaza tarihi ve faiz nev'inin yasal faiz olduğu..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; 10.03.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığı, davalı sürücü---- direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın yan devrilmesine ve sürüklenmesine neden olduğu, kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu, kazanın oluşumuna etki eden harici bir durumun olmadığı, davacı tarafından sunulan maluliyet raporunda davacının %10 kalıcı iş göremezliğinin olduğunun belirtildiği, mahkememiz tarafından alınana -----. İhtisas kuruluna raporunda davacının % 5 kalıcı iş göremezliğinin 4 ay geçici iş göremezliğinin olduğunun belirtildiği, her iki rapor arasında çelişki olmasından dolayı --- Fakültesinden çelişkiyi giderecek mahiyette rapor alındığı, bu raporda da davacının % 5 kalıcı iş göremezliğinin 4 ay geçici iş göremezliğinin olduğunun belirtildiği, mahkememizce alınan -----raporlarının denetime elverişli ve kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenmiş, davacının % 5 kalıcı iş göremezliğinin 4 ay geçici iş göremezliği olduğu kabul edilmiştir.

Davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, bedel artırım dilekçesi sunmasından sonra mahkeme tarafından resen bilirkişiden ek rapor alındığı, alınan ek raporda yasal asgari ücretin değişmesinden dolayı tazminat miktarının yükseldiği, davacı vekili tarafından bedel artırım dilekçesi ıslah edilerek talebini son rapora göre artırdığı anlaşılmıştır. Davalı güvence hesabı her ne kadar ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması, mahkeme tarafından bilirkişi raporundaki eksik ve hatalar nedeniyle resen bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiğine göre dava değerinin henüz belirlenmediği aşamada davacı vekilinin dava değerinin belirli hale geldiği kanısı ile dava değerini belirleyerek bedel artırım dilekçesi sunduğu, bedel artırımın yalnızca bir kez yapılabileceğine dair herhangi bir yasal düzenlemenin olmadığı dikkate alındığından mahkeme tarafından ek rapor alındıktan sonrada davacı tarafından yeniden bedel artırım dilekçesi sunabileceği, bu nedenle ıslah ile artırılan kısmın zamanaşımına uğradığı savunmasının dinlenilemeyeceği, kaldı ki davacının dilekçesinin ıslah olarak kabul edilmesin de dahi dilekçede açıkça bedel artırım dilekçesinin ıslah edildiğinin belirtildiği, bedel artırım dilekçesi ıslah edildiğine göre davacının tüm talebinin belirsiz alacak kapsamında olduğunun kabulü gerekeceği anlaşıldığından davalı güvence hesabının zamanaşımı itirazı değerlendirmeye alınmamıştır. Bilirkişi raporu düzenlenirken yasal asgari ücret dikkate alınmış, TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre hesaplama yapılmıştır. Denetime elverişli, doğru hesaplama yöntemleri kullanılan bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Davacının 4.090,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 143.050,59 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.836,75 TL bakıcı gideri, 350,00 TL tedavi amaçlı yol masrafı olmak üzere toplam 149.327,44 TL tazminat alacağının olduğu kabul edilmiş, aracın zorunlu trafik sigortasının olmamasından dolayı güvence hesabı ile davalı sürücü ve araç işletenin müteselsil sorumlu olduğu anlaşılmıştır.------ tarafından 07.04.2017 ile 17.05.2017 tarihleri arasında davacının çalışamamasından dolayı 1.619,50 TL ödeme yapıldığı, bilirkişi raporunda bu ödemeyi geçici iş göremezlik tazminatından düşmesi gerekirken düşmediği, hesaplanan 5.709,60 Tl gçici iş göremezlik tazminatından ------ yapmış olduğu 1.619,50 TL’nin mahsup edilmesi ile davacının 4.090,10 TL geçici iş göremezlik tazminat alacağının olduğu anlaşılmış, bu miktar üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Davacı talep ayrıştırma dilekçesinde yol masrafı olarak 1.000,00 TL talep etmiş olup, yapılan bilirkişi incelemesinde 350,00 TL yol masrafı yapacağı belirlendiğinden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Araç otobüs, ticari olarak işletilmekte, davacı her ne kadar dava dilekçesinde yasal faiz talep etmiş ise de, ıslah dilekçesinde güvence hesabı yönünden ticari faiz istediğinden ticari faize hükmedilmiştir. Diğer davalılar yönünden yasal faiz istenildiğinden yasal faiz hükmedilmiştir.

Manevi tazminat, zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünda tutularak, 6098 sayılı B.K'nun 56.maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedileceği öngörülmüştür. Belirtilen hususlar dikkate alındığında davacının kaza nedeniyle yaralandığı, dava konusu kazada davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun belirlendiği, somut olayın özelliği, kusur durumu, davacının yaşı, davacının % 5 kalıcı maluliyetinin oluşu, geçici maluliyet süreleri, tarafların sosyal ve mali durumu dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin araç işleteni ve sürücü yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; 4.090,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 143.050,59 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.836,75 TL bakıcı gideri, 350,00 TL tedavi amaçlı yol masrafı olmak üzere toplam 149.327,44 TL’nin davalı Güvence hesabı yönünden 29.12.2017 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte, diğer davalılar . . . . . yönünden ise 10.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; 30.000,00 TL’nin 10.03.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar. . . . . alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Maddi tazminat davası yönünden;

3. Alınması gerekli 10.200,56 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 204,39 TL peşin harç ve 484,43 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 688,82 TL 'den mahsubu ile bakiye 9.511,74 TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 204,39 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı ve 484,43 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 724,72 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından harç dışında harcanan 3.643,00 TL bilirkişi ve tebligat masrafı, 687,00 TL . . . rapor ücreti ve 353,46 TL hastane rapor ücreti olmak üzere toplam 4.643,46 TL'den davanın kabul ve ret oranına göre (%98,5 kabul %1,5 ret) 4.573,80 TL yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı Güvence Hesabı tarafından harç dışında harcanan 50,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre (%98,5 kabul %1,5 ret) 0,75 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalı Güvence Hesabı'na verilmesine, bakiye kısmın davalı Güvence Hesabı üzerinde bırakılmasına,

7. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 23.399,12 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8. Davalı Güvence Hesabı ve . . . . kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 2.269,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,

Manevi tazminat davası yönünden;

10-Alınması gerekli 2.049,30 TL harcın davalılar ----- alınarak hazineye irad kaydına,

11-Manevi tazminat talebi yönünden yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

12-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılar ----müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

13-Davalı----- kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

14-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, gerekçeli kararın davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı ---- vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.