İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/364 E. 2023/1020 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2014/364 Esas

KARAR NO: 2023/1020

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/08/2014

KARAR TARİHİ: 12/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin taşeron olarak 13.02.2009 tarihli sözleşme ile -------- ve --------- sinyalizasyon ve telekomünikasyon işlerinin yapımını üstlendiğini, bu işlerde ihale makamının ------- Müdürlüğü olduğunu, sözleşmeye uygun olarak müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, sözleşmede ve projede işin teknik şartnamesinde yapılacak imalatın detay bilgilerinin düzenlendiğini ve buna göre götürü üsulde sözleşme bedelinin taraflarca kararlaştırıldığını,sözleşmede -------- Şti.'nin taraf olmasına rağmen firmanın cins ve unvan değişikliği ile ------- şirketi olduğunu, Sözleşmenin 5.1 maddesi gereği taşerona ödemelerin ne şekilde yapılacağı 5.3 maddesine göre, faturaya hangi kanuni süreler içinde itiraz edilmesi gerektiğini ve 14.5 maddesine göre de müvekkilinin (taşeronun) işbu sözleşme kapsanımda ödemesi gereken meblağları ödeme gününden itibaren 45 gün içinde ödememesi halinde sözleşmeyi fesh edebileceğinin belirtildiğini, sözleşme koşullarına uygun olarak müvekkilinin takip konusu -------- no.lu 05.09.2012 tarihli hakediş raporunu düzenleyerek davalı iş ortaklığına teslim ettiğini, davalı iş ortaklığını temsilen proje müdürüve yetkilileri --------- tarafından ilgili hakediş raporunun imza edildiğini, işbu raporu imza eden davalı temsilcilerinin “-------- Talt hakedişlerini fiyat esasına döndürmesi durumunda bu hakedişin geçersiz sayılacağı şeklinde itirazi kayıt koyduklarını ancak 5.1 maddesine göre birim fiyatlarının sabit ve kesin olduğu, -------- ödediği birim fiyat şartına bağlı Olmadığını, hakkediş sonrası müvekkilinin 02.01.2013 tarih ve -------- nolu fatura ile dava konusu alacağını davalı iş ortağı adına düzenlendiğini, davalının faturaya hiçbir itirazda bulunmadığından alacağının kesinleştiğini, fatura tutarının 335.202,46 EURO olduğunu, davalının kısmi ödemede yaparak bakiye alacağının 70.737,31 EURO kaldığını,iş sahibi -------- tarafından söz konusu işin kesin kabulünü Kasım Aralık 2013 döneminde yaptığını, davalılarca onaylanan ------- no.lu hakediş ve buna ilişkin dava konusu faturunın sözleşmeye uygun olarak düzenlendiğini, davalı tarafından itiraz. edilmeyerek defterlerine işlendiğini, davalılara 28.05.2014 tarihinde -------- sayılı dosyası icra takibi yapıldığını, ancak davalının itirazla takibi durdurduğunu, akabinde 09.06.2014 tarihli dava konusu icra takibindeki müvekkilinin cins ve unvan değişikliğinin yapılarak yeniden ödeme emri gönderildiğini, davalılar tarafından bu takibe de itiraz edildiğini, davalı firmaların işi -------- yaklaşık 13.000.000.00 Euro'ya aldığını ve müvekkiline aynı işi 3.000.673.00 Euro'ya verdiğini, avalının fahiş kazanç sağladığı bu işten işi asıl yapan taşerona kalan borcunu ödememesiyle kötü niyetli olduğunu belirterek açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalı borçlunun dava konusu 203.122,18 TL asıl alacağı ödemesi için itirazın iptaline, takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalılardan --------- Ortaklığının, diğer davalılar -------- şirketi ve --------- tarafiından 19.11.2008 tarihinde kurulduğunu, bu ortaklığın adi ortaklık mahiyetinde olduğunu, davalı ------ Ortaklığı ile davacı arasında 13.02.2009 tarihli,----------kesimleri Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon İşleri Yapım İşi 'Taşeron Sözleşmesi İmzalandığını,iş bu taşeron sözleşmesinde davacı müteahhidin ücretinin sabit birim fiyat üzerinden belirlendiğini, müteahhidin ise üstlendiği işi birim fiyat üzerinden belirlediğini müteahhidin üstlendiği inşaatın bedelini önceden belirlenmiş birim fiyatlara göre tespit edebileceğini, ücretin bu tür belirlenmesinin de bir sabit götürü ücret uygulaması olduğunu, ayrıca taşeron sözleşmesinin 5.1| maddesinde sözleşmedeki birim fiyatların sabit olduğunun da açıkça belirtildiğini ayrıca taşeron sözleşmesine göre işlerin, ana sözleşme hükümlerine de bağlı olarak kesimler bazında icra edildiğini, kesim 1, 2, 3 ve 4'ün ---------- bölgesinde kesim 5 ve 6'nın ise --------- bölgesinde bulunduğunu, kesimlerin sınırının taşeron sözleşmesinde tanımlandığını, ancak kesim 3'ün ------ gar geçiş bölgesinde bulunması ve proje değişim ihtiyacının ortaya çıkması nedeniyle -------- tarafından davalılara verilen iş kapsamından çıkarıldığını, kesim 3'ün bedelinin 308.620,00 Euro olduğu, kesin hesaptan ana işveren -------- tarafından kapsam dışına çıkartılan kanalların da kesin metrajlara göre kesin hesaptan düşüldüğünü, davacının taşeron sözleşmesi ile taahhüdü altında bulunan bir kısım işleri yapmayı ret ettiğini, ana işveren ------- tarafından kesin hesap cetveli gereği yapılan süre uzatımı ile işlerin 27.12.2013 tarihine kadar devam ettiğini, bu süre içinde davacının 7 ara hakediş yaparak davalı --------- Ortaklığına verdiğini, ancak bu tarihi ilibariyle kesim 1. kesim 2 ve kesim 4 de işlerin tamamlanmamış olduğunu bunların tamamlanması için davacı şirketin arandığını ancak kesin olarak işi yapmayı red ettiklerini bunun üzerine davacı yetkilisi -------- işin reddedildiğinin yazılı olarak bildirilmesi istendiğini, akabinde davacının gönderdiği bir mail ile bir miktar alacağının bulunduğunu, bu tutar ödendikten sonra işe devam edeceklerini, aksi takdirde iş programı vermeyeceklerini beyan ettiklerini, 21.07.2013 tarihi itibariyle davacının davalılardan hiçbir alacağı olmadığını, işlerin bedelini ilk hakediş ile tahsil ettiğini, davacının düzenlediği 7 nolu hakedişin sahada yapılan işlerle ilgili olmadığını, davacının yapmayı red ettiği işlerin ana işveren --------- iş programının aksamaması için davalı --------Ortaklığı larafından zorunlu olarak 3.kişi ----- Şti. ve --------- yaptırıldığını, davacının yapınayı reddettiği işlerin bedelini isteme hakkı olmadığını, davalı taralından --------- Ortaklığı tarafından geçici hakedişlerle davacı müteahhitle 2.951.292,25 Euro ve 33.42000 TL ödeme yapıldığını, davacının 2.692.053,68 Euro tutarında hakediş düzenlediğini, ancak kesin hesaba göre davacı alacağının 1.933.768.04 Euzro olduğu, kesin metraj ve kesin hesaba göre davacımın hiçbir alacağının bulunmadığı ve davanın tamamen haksız olduğu ve reddinin gerektiğini, işveren --------- Ortaklığı tarafından hazırlanan 29.09.2014 tarihli kesin hakedişi delil listesinde ibraz ettiklerini, geçici hakedişler nedeniyle yapılan ödemelerden dolayı fazla ödenen 628.618.80 Euro tutarı gerek sözleşme gerekse sebepsiz zenpinleşme hükümlerine göre talep ve dava haklarının saklı olduğunu, davacının kesin hesap yapmaktan kaçınması ve tarafların kesin hesapta mutabık kalamaması nedeniyle kesin hesabın Mahkemece yapılması gerektiğini, icra takibinin mükerrer olduğunu, --------- Ortaklığının tüzel kişiliği olmadığını, davacının usüle ilişkin iddialarının haksız ve yersiz olduğunu, mükerrer açılan --------- E. sayılı icra takibinin usulen reddini talep ettiklerini, tüzel kişiliği bulunmayan --------- Ortaklığı aleyhine takip ve dava açılmasının usüle aykırı olduğunu, ---------- Ortaklığı yönünden husumet itirazında bulunduklarını açıklanan nedenlerle haksız davanın reddine, kötü niyetli davacının asgari %20 oranında tazminata mahkumiyetine, masraflar ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; hukuki niteliği itibariyle taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının bakiye alacağının bulunduğu iddiasıyla başlatılan icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarttir.Mahkememizce mali müşavir, inşaat mühendisi, elektrik elektronik mühendisi, ve borçlar hukukçusu bilirkişiden oluşturulacak heyetten rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 22/01/2016 tarihli raporun sonuç kısmında,"-------- Noterliği'nin 13.02.2009 tarih ve -------- yevmiye no.lu -------- -------- Sinyabizasyon ve Telekomünikasyon İşleri İçin Düzenleme Şeklinde Taşeron Sözleşmesi ile taraflar arasında götürü ücret esasının benimsendiği, davacının davalılardan ücret alacağının bulunup bulunmadığının tespitinin ise, (Sayın Mahkemece davalı yanca davacı taralından eksik bırakılan işlerin üçüncü kişilere yaptırıldığı iddiasıyla sunulan faturuların delil olarak kabul edilmesi ve faturalarda belirtilen iş kalemlerinin davucı tarafından eksik bırakılan işler olarak takdir edilmesi halinde) üçüncü kişiler tarafından tanzim edilen faturalarda belirtilen iş kalemlerinin işin tamamına oranı tespit edilmek, bulunan oran işin tamamından çıkartılmak suretiyle işin yüzde kaç yapıldığı saptanmak, bulunacak bu oran götürü bedele uygulanmak suretiyle bulunacak hakkedişten imal edilmeyen Kesim 3 için kararlaştırılan 308.620,00 Euro ücretin tenkisi ile yapılabileceği"

Yönünde görüş bildirmiştir.Rapor taraflara tebliğ edilmiş, dosyanın ek rapor için bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, alınan 16/03/2018 tarihli ek raporun sonuç kısmında, "Teknik inceleme sonucunda davacıyı ilgilendiren önemli bir eksikliğin olmadığı kanaatine varılmış olduğundan davacının davalıdan-------- E. sayılı dosyası ile yapmış olduğu 203.122,18 TL tutar üzerinden alacak talebinde bulunabileceği " Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce dosyanın daha önce rapor tanzim eden heyette yer alan bilirkişilerden İnşaat Mühendisi -------, Elektrik Mühendisi --------- ve mali müşavir --------- tevdi edilerek davalı tarafın rapora olan itirazları ayrı ayrı karşılanmak ayrıca sunulan dekontlar ve bahsedilen maddi hata irdelenmek suretiyle ek rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, alınan 05/02/2020 tarihli raporun sonuç kısmında, "Davalılar vekilinin 16.04.2018 tarihli layihasındaki yapılmadığı belirtilen kanal işleri ile davacının yapmayı red ettiği belirtilen işlere ilişkin dosyasında ayrıntılı bilgi, gerekçe ve detaylarına ulaşılamadığından bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılamadığı; bu sebeple ek raporda varılan “davacının davalıdan ---------- E. sayılı dosyası ile yapmış olduğu 203.122,18 TL tutar üzerinden alacak talebinde bulunabileceği" Yönünde görüş bildirmiştir. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı firma taşeron, davalılar ise gerçek iş verenin --------- olan --------- sinyalizasyon ve telekomünikasyon işlerinin yapımını ihale ile üstlenen firmalardır. Davalı firmaların işin yapımı için adi ortaklık kurdukları anlaşılmaktadır. Davalılar ile davacı arasında 13.02.2009 tarihli taşeron sözleşmesi imzalanmıştır. Taraflarca dosyaya sunulan taşeron sözleşmesi, hakedişler, faturalar, ödeme belgeleri ile davalı iş ortaklığını oluşturan şirketlerin sözleşmesi dosya arasına alındıktan dosya bilirkişiye verilerek davacı taşeronun yüklendiği işi yerinde ve zamanında yapıp yapmadığı, hakedişlerinin davalılarca ödenip ödenmediği, yapılması gerekli eksik işlerin olup olmadığı hususlarında raporlar aldırılmıştır. Mahkememize sunulan 22.01.2016 tarihli ilk kök raporda yukarıda yazılı delil ve belgeler incelenerek " Davacı ------- Şti. ile -------- Ortaklığı arasında 13.02.2009 tarihinde imzalanan Taşeron Sözleşmesi ile; ------, -------- Müdürlüğü ile ------- (dahil) - ------- (dahil) ve --------- (hariç) - ---------- (hariç) kesimleri Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Iİşleri Yapım İşi için düzenlenen sözleşmeyi karşılıklı olarak imzalamışlardır. Sözleşme, taşeronun, sözleşme ekinde yer alan ve kapsamı Ek-2 olarak verilen süreler ve teknik şartname baz alınarak ve yine Ek-2'de detayları verilen malzeme ve hizmetlerin temin ve tesis edilmesi kararlaştırılmıştır.Taraflar arasındaki ihtilaf sözleşmenin “Götürü esaslı bir sözleşme olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Bilindiği üzere: 4735 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılacak yapım işleri ihalelerinde iki tür sözleşme usulü belirtilmiştir:1-Birim Fiyat Sözleşmesi: Ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvekle yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli taralından teklif edilen birim fiyattarın çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden yapıları sözleşme birim fiyat sözleşme usulüdür.2-Anahtar Veslimi Götürü Bedel Sözleşme: Uygulama projeleri ve huna ilişkin mahal listelerine dayalı olarak isteklinin işin tamanı için teklit ettiği bedel üzerinden yapılan sözleşmelerdir. Uygulama aşamasında idarelere projelerde ve mahal listesinde değişiklik yapma yetkisi verilmemiştir. Yapım İşleri Genel Şarinamesinin 13. maddesinde: İdare ancak, süzleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde. değişiklik yapılmaksızm işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde. işin sözleşmede belimilen niteliğine uygun bir şekikle tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.Taraflar arasında düzenlenmiş bulunan sözleşmenin Ek-2 olarak yer alan işin süreleri ile teknik şartname baz almarak detayları verilen malzeme ve hizmetlerin yapımını belirleyen belge olduğu görülmüş olup, bu belgenin altında;iş bu sözleşme bedeli fiyat tablosu: Sözleşme Ekidir. Sözleşme turarı, “Götürü Bedel” olarak belirlenmiş olup taraflar arasında iş bedelinin götürü bedel olarak karlaştırıldığı anlaşılmaktadır." demiştir. Bilirkişilerin sözleşme bedelinin götürü bedel olarak kararlaştırıldığına ilişkin bu tespiti mahkememizce de benimsenmiştir. Anacak il bilirkişi raporunda davacının alacağı olup olmadığının tespiti bakımından davalının 3. Kişilere işin gördürüldüğüne yönelik iddiası bakımından yapılacak inceleme ve tespitlerden sonra varsa davacının alacağı olup olmadığının tespit edilebileceği belirtilmiş olup bir hesaplama yapılmamıştır. Zira davalı taraf işin davacı tarafça eksik yapıldığını bu yüzden davacı tarafça eksik bırakılan işlerin başka firmalara yaptırıldığını iddia etmiş ve bu konuda bazı faturaları dosyaya delil olarak sunmuştur.Taraflarca rapora itiraz edilmesi üzerine ek rapor alınmıştır.16.03.2018 tarihli ek raporda "teknik inceleme sonucunda davacıyı ilgilendiren önemli bir eksikliğin olmadığı "belirtilmiştir. Bu raporda da belirtildiği üzere 27/12/2013 tarihli tasfiye kabul tutanağında belirtilen bina kapılarının boyanması, trafo arızasının giderilmesi, duvar boyalarındaki bozulmanın giderilmesi gibi işin esasına etkili olmayacak basit tamirat işleri sayılabilecek işler haricinde işlerin davacı tarafça yapıldığı anlaşılmaktadır.Ek rapora da itiraz edilmesi sonucu sonradan aldırılan 05/02/2020 tarihli ve 03.08.2021 tarihli bilirkişi ek raporlarında da önceki tespitler yapılarak davacının işin esaslı kısımlarını yaptığını, gerek 26.07.2010 tarihli tutanak gerekse de 27/12/2013 tarihli tasfiye kabul tutanağında belirtilen eksik işlerin ehemmiyetsiz tamirat işleri olduğunu belirtmişlerdir.Yukarıda da belirtildiği üzere uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda (TBK) ise 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir.Yukarıda yapılan tespitler belirtilen yasal mevzuat ışığında somut olay değerlendirildiğinde;Davacı -------- Şti. ile -------- Ortaklığı arasında 13.02.2009 tarihinde imzalanan Taşeron Sözleşmesi imzalandığı, işin konusunun --------- ihaleyi alan ---------- ortaklığının --------(dahil) - ------- (dahil) ve -------- (hariç) - -------- (hariç) kesimleri Sinyalizasyon ve Telekomünikasyon Işleri Yapımı olduğu ,davacı tarafın üzerine düşen yükümlülüklerini işin önemsiz sayılabilecek basit tamirat işleri haricinde eksiksiz biçimde yerine getirmesine rağmen davalı tarafça ödenmesi gereken 203.122,18TL tutarındaki alacağın ödenmediği bu sebeple davacı tarafça başlatılan -------- Esas saylı dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğu değerlendirilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Alacak likit ve belirli olduğundan davalının kabul edilen asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1. Davanın KABULÜ ile, davalı tarafça . . . . . . . . Esas saylı dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

2. Asıl alacak tutarı olan 203.122,18. TL 'nin % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3. Alınması gerekli 13.875,28. TL harcın peşin alınan 3.468,85. TL harçtan mahsubu ile bakiye 10.406,43. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından harç dahil harcanan 7.324,05. TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki esaslara göre belirlenen 32.468,33. TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,

Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 12/12/2023