İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1034 E. 2023/788 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/1034 Esas

KARAR NO: 2023/788

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 21/12/2022

KARAR TARİHİ: 26/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (taşıma sözleşmesi kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından --------- nolu --------- Sigorta Poliçesi ile %60 payı oranında sigortalanan -------- şirketine ait ------- emtiasının --------- taşımasının davalı şirket tarafından üstlenildiğini; söz konusu emtiaların 01.10.2021 tarihinde dört adet --------- Belgesi tahtında --------- plaka sayılı araçlara tam ve sağlam olarak yüklendiğini; varma yerinde emtianın araçtan tahliyesi esnasında alıcısı tarafından yapılan kontrollerinde bir kısım emtianın hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini ve ------- belgesi üzerine şerh düşüldüğünü ve fotoğraflarının çekildiğini; Fatura ve yapılan tespitlere gereğince sigortalının 5.660,68 USD zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğinden sigortalının haklarına halef olduğunu; ileri sürerek davanın kabulüne, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, kötü niyetli itirazı nedeniyle davalı şirket aleyhinde %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın TTK m.1472 gereğince halefiyetini ispat etmesi gerektiğini; emtianın 01.20.2021 tarihinde gümrük çıkış işlemlerinin tamamlandığını, 13.10.2021 tarihinde -------- alıcısına teslim edildiğini, davanın 21.12.2022 tarihinde açılmasına göre bir yıllık zamanaşımı süresinin aşılmış olduğunu ; dava konusu taşımaya -------- hükümlerinin uygulanması gerektiğini; müvekkili şirketinin taşımayı organize ettiğini ve fiili taşımanın farklı firmalar tarafından yerine getirildiğini; TTK m.928 hükmünde tanımlanan taşıma işleri komisyoncusu olarak eşyanın taşıtılması işini üstlendiğini, taşıyıcıyı seçtiğini, müvekkilinin bu taşıma için alıcı ---------- ile emtianın taşıtılması için anlaştığını; taşıma konusu emtiayı hiçbir zaman zilyetliğinde tutmadığı gibi taşıma belgelerinde de yer almadığını; işbu davanın fiili taşıyıcılara karşı açılması gerektiğini; emtia hasarını ambalaj yetersizliği ve istif hatasından kaynaklandığından dolayı taşıyıcının sorumluluğunun söz konusu olmadığını ; eksper raporunda da tespit edildiği gibi emtianın yüklemesinin gönderenin tarafından kendi tesislerinde yapıldığını, müvekkili şirketin akdi taşıyıcı olarak yüklemeye herhangi bir müdahalesinin olmadığını; müvekkilinin sorumluluğunun ------- hükümleri gereğince sınırlı olduğunu; zarar miktarından sovtaj bedelinin mahsup edilmesi gerektiğini, faiz talebinin fahiş olduğun ve -------- gereğince yıllık %5 ten yukarı olamayacağını ileri sürerek davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, 2004 sayılı İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.Davacı sigorta vekili dilekçesinde özetle, davadışı ------- şirketine ait --------- cinsi emtianın ------- -------- nakli işini davalı lojistik firmasının üstlendiğini, söz konusu malların 1/10/2021 tarihli dört adet ------- tahtında araçlara sağlam olarak yüklendiğini, emtianın teslimi anında alıcı firma tarafından yapılan kontrollerde bir kısım emtia ile ilgili hasar notunun düşüldüğünü, hasarın taşıma sürecinde davalının sorumluluğunda oluştuğunu, fatura ve yapılan tespitlere göre 5660,68 USD sigortalı zararının müvekkil şirket tarafından ödendiğini, sigortalısının haklarını devralan müvekkili şirketin rücu hakkının bulunduğunu, bu nedenle başlatılan takibe itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile takibin devamına ve inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir . Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.Davanın kabulü halinde, itiraz üzerine duran takibe devam edilir; (varsa) ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Ayrıca, alacaklı tarafça talep edilmesi halinde, takip konusu alacağın belirlenebilir (likit) olduğu durumlarda davalı (takip borçlusu) alacak miktarının asgari yüzde yirmisi oranında inkar tazminatına mahkum edilir. Yüksek mahkemenin yerleşik uygulamasına göre hüküm altına alınacak inkâr tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.--------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, dosyanın tetkikinde; davacı tarafından 5.660,68.-USD asıl alacak, 143,46.-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.804,14.-USD alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %12 temerrüt faizi ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı yana 21/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 16/08/2022 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.Mahkememizce 25/4/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, emtia taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan ürünlerin zarar görmesi nedeni ile davacı sigorta şirketi tarafından hak sahibi dava dışı şirkete ödenen tutarın davalıdan talep edilip edilemeyeceği davacının halefiyet gereği ödediği tutarın davalıdan tazmin şartlarının oluşup oluşmadığı şeklinde belirlenmiş; aynı celsede tahkikat aşamasına geçilerek sigorta/taşıma bilirkişiye tevdi edilerek dosya kapsamına ilişkin olarak rapor alınmasına karar verilmiştir. 31/8/2023 tarihli teknik raporda,

"... 1) Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı sigorta şirketinin; emtia nakliyat sigortası poliçesi ile güvence altına aldığı dava dışı sigortalısı ---------Ş.nin, davalı tarafından üstlenilen -------- taşıması sürecinde dört Komple TIR aracına yüklenen emtiasının kısmen zayi olması suretiyle ortaya çıkan hasarın giderilmesi için ödediği tazminatı, davalı ------- şirketinden rücuen talep edip edemeyeceği ve edilecekse miktarı hususlarında olduğu;

2. Somut olayda davacı sigorta şirketi, geçerli ve yürürlükte olan bir poliçe ile güvence altına alınan hasarı, yürürlükte ve geçerli olan sigorta poliçesi hükümleri kapsamında ve kendi payına düşen (%60 oranında) 5.660,68 USD ödeyerek tazmin etmesinden dolayı TTK m.1472 gereği ve aldığı temlikname gereği de TBK m.183 vd hükümlerine göre alacağı devir (temlik) alan olarak işbu davayı açmaya hak kazandığının değerlendirildiği;

3. Davalı -------- şirketi tarafından davalının dava dışı sigortalısı --------- üzerine düzenlen 11.10.2021 tarihli navlun faturalarında davacının sigortalısı -------- şirketinden “Komple Navlun Geliri” açıklaması ile tek ve kesin bir navlun ücreti olarak 6.200-USD şeklinde tek ve kesin bir navlun ücreti talep etmesi ve -------- şirketinin imza ve kaşesini içeren taşıma sözleşmesine göre taşıma konusu emtianın tüm güzergah boyunca taşınmasının taahhüt edilmesi karşısında dava konusu taşıma bakımından --------- şirketinin akdi taşıyıcı konumunda olduğu (TTK m.850, 921 ve 926) ve işbu davanın kendisine karşı yöneltilebileceği (TTK m.888); emtianın ------- belgesine hasar şerhi düşülerek hasar itirazı kaydı ile kabul edilmesi, hasarın taşıma süreci içinde gerçekleştiği ve CMR m.30 ihbar koşulunun yerine geldiğini gösterdiğinin değerlendirildiği;

4. Huzurdaki davaya konu taşımanın teslimat tarihi taraflar arasında tartışmalı görünmesine rağmen işbu davanın konusu olan takibin 15.08.2022 tarihinde başlatılması nedeniyle CMR m.32/2 ve TBK m.154/2 gereği bir yıl dolmadan zamanaşımının kesilmesinden dolayı 21.12.2023 tarihli işbu davanın zamanaşımı süresinden sonra açıldığı itirazının yerinde olmadığının değerlendirildiği;

5. Somut olayda hasar sebebi bakımından yükleme hatasının öne çıktığı, bu bakımdan araç şoförünün tali derecede kusurlu olduğu; ayrıca sadece bir araçta olduğu düşünülen sıra dışı metal sivri uçların da etkili olduğu ve bu nedenle taşıyıcıya %30’a kadar kusur verilebileceği, takdirin Sayın Mahkemede olduğunun değerlendirildiği;

6. Eksper raporunda emtia faturasındaki birim fiyat üzerinden yapılan hesaplama ve sovtaj değerinin tespitinin yerinde ve CMR m.23/1,2 ve 4 hükümlerine uygun olduğu, davacının ödediği tazminatın gerçek zarar kapsamında olduğu ve davalı -------- şirketinin, kendi kusuru oranında (%30’a kadar) davacının gerçek zarar kapsamına uygun ödemesinden sorumlu olduğu, bu nedenle (5.660,68x30)/100= 1.698,20 USD’nin davalı akdi taşıyıcı ------- rücuen tahsil edilebileceğinin değerlendirildiği;

7. CMR m.27 hükmüne göre Konvansiyon kapsamında taşımalarda faiz oranın yıllık %5 olduğu ve yabancı para üzerinden yapılan taleplerde Yargıtay’ın bu hükmü doğrudan uyguladığı; Sayın Mahkemenin davacı yanın fiili ödeme tarihinden (16.02.2022) itibaren faiz talebini yerinde bulması halinde takip tarihine (15.08.2022) kadar %5 üzerinden 180 gün için işlemiş faiz alacağının (1.698,20 x180x5)/36500=41,87 USD olduğunun hesaplandığı" belirlemelerine yer verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların sunduğu kayıtlar ve özellikle hüküm tesisi ve denetime elverişli olduğu kabul edilen teknik rapor içeriği birlikte değerlendirildiğinde; taşıma konusu emtianın davalının akdi taşıyıcısı olduğu taşıma esnasında kısmen zayi olduğu, emtianın --------- belgesine hasar şerhi düşülerek hasar itirazı kaydı ile kabul edildiği, zararın taşıma esnasında gerçekleştiği, teknik raporda belirtildiği şekliyle hasar sebebi bakımından yükleme hatasının söz konusu ve bu bakımdan araç şoförünün tali derecede kusurlu olduğu; taşıyıcıya %30’a kadar kusur izafe edilebileceği, buna göre yapılan hesaba göre 1698,20 USD tutarlı kısmın davalıdan talep edilebileceği, eksper raporunda emtia faturasındaki birim fiyat üzerinden yapılan hesaplama ve sovtaj değerinin tespitinin yerinde ve CMR m.23/1,2 ve 4 hükümlerine uygun olduğu, 6102 sayılı Yasanın 1472 nci maddesi gereği (poliçede belirlenen şartlar çerçevesinde) ödeme yapan sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişinin halefi sıfatıyla, ödediği tutarı -kusuru oranında- davalı akdi taşıyıcıya yöneltebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiş; hasarın boyutu belli olduğundan zararın likit olduğu kabul edilerek takdiren asıl alacağın %20 si oranında inkar tazminatına karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile,

a.)Davalının ---------İcra Müdürlüğü’nün--------- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin, 1698,20 USD asıl ve 41,87 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 1740,07 USD üzerinden devamına,

b.)Kabul edilen asıl alacağın, takip tarihi olan 16/8/2022 tarihindeki döviz kuru karşılığı olan 30560,63 TL nin %20 si olan 6112,12 TL inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 2.222,76.-TL'nin davacı tarafça dava açılırken yatırılan 1.261,51.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 961,25.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3.-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.261,51-TL peşin harç ve 80,70.-TL başvurma harcı toplamı 1.342,21.-TL harcın davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

4.-Davacı tarafından yapılan 2.400,00.-TL bilirkişi ücreti, 248,00.-TL posta gideri, olmak üzere toplam 2.648,00.-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 794,40.-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5.-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6.-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

7.-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,

8.-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 3.120,00 TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, haklılık oranına göre 2.184,00.-TL sinin davacıdan, bakiye 936,00.-TL sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

9.-Kararın kesinleşmesi halinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde -------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 26/10/2023