İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/536 E. 2023/785 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/536 Esas

KARAR NO: 2023/785

DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/07/2022

KARAR TARİHİ: 26/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili -------- davalı firma ile 15/08/2019 tarihinde tasarrufa dayalı faizsiz konut araç ihtiyaç sistemi temel sözleşmesi ile ödünç para almış olduğunu, Müvekkilinin imzalamış olduğu sözleşme ile davalı firmaya 70.040,00 TL ödemiş olduğunu, sözleşmeye ek olarak davalı firmanın müvekkilinden sözleşmenin ek'3 'ün de belirtilen taksit tutarları ve tarihleri uyarınca teminat senedi alındığını, sözleşmeye ek olarak davalı firmanın müvekkilinin -------- plaka sayılı aracına rehin koyduğunu, tarafların aralarında akdedilen sözleşme ve eklerinden anlaşılanın verilen senetlerin teminat senedi olduğunu, ilgili aydaki ilgili borcun teminatını oluşturmakta olduğunu, Müvekkil ------- ve müvekkilin yetkilisi olduğu --------Şirketi 'ne davalı firma tarafından 11.10.2021 tarihinde --------- E. Sayılı İcra Takibi, 20.12.2021 tarihinde-------- E. Sayılı İcra Takibi, 15.01.2021 tarihinde ------- E. Sayılı İcra Takibi başlatıldığını, ilk açılan icra takip tarihinde müvekkili firmaya 80.591,36.-TL ödediğini, kötü niyetli şirket yöneticilerinin müvekkilinin yaptığı ödemeleri-------- esas sayılı dosyasına bildirdiklerini, bu bildirimin 01/07/2022 tarihinde yapıldığını, bu tutarları dosyaya sundukları ödeme tarihlerinde icra takibinin başlatılma tarihinden önceki tarihte yaptıklarını, dosyaya sundukları ödeme tarihlerinde icra takibinin başlatılma tarihinden önceki tarihte yaptıklarını, kötü niyetli şirket yöneticilerinin yapılan ödemeleri kabul etselerde müvekkilini zor duruma düşürmek için aracına yakalama çıkarttıklarını, bu sebeple kötü niyetin ve ödeme dekontlarının araçta rehin olmasını dikkate alınarak yakalamanın tedbiren kaldırılması ile icra dosyalarının durdurulmasını talep ettiklerini, --------- E. Sayılı, --------- E. Sayılı, -------- E. Sayılı, dosyaların tedbiren durdurulmasını ,müvekkilin üzerine kayıtlı -------- plaka sayılı araçtaki yakalama şerhinin tedbiren kaldırılmasını, İlgili dosyalardaki teminat senetleri ile ödeme tarihleri kıyaslanarak borçlu olmadıklarının tespiti ile dosyalardaki alacak miktarının %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan ile müvekkil şirket arasında 06.09.2019 tarihinde --------- müşteri numaralı Tasarrufa Dayalı Faizsiz Konut, Araç, İhtiyaç Sistemi Temel Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme doğrultusunda müvekkili şirket tarafından davacının --------- teslimat/tahsisat sağlanmış olduğunu, ancak davacının geri kalan taksitlerin ödenmesi noktasında temerrüde düşerek müvekkil şirketi zarara uğrattığını, müvekkili şirket tarafından --------- E., --------- E., --------- E. Sayılı haklı icra takipleri başlatılmış olduğu, Davacı (borçlu) tarafından, hukuki ve maddi gerçeklikten yoksun yukarıda esas bilgileri verilen dava ikame edildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, --------- E., -------- E. ve -------- E. Sayılı takipler nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti için açılan menfi tespit davasıdır.Davacı özetle, sözleşme doğrultusunda kredi kullandığını, kendisine verilen ödeme planlarındaki borcuna istinaden ---------Şti nin de senetler verdiği, bu senetlerin teminat senedi olduklarını, ödeme yapılmasına rağmen aleyhlerine takip başlatıldığını belirterek borçlu olunmadığının tespitini talep etmiş; davalı şirket ise, yapılan ödemelerin dava dışı -------- müvekkil şirketten kullandığı kredi taksitlerine dair olduğunu, -------- adına davalı ------- ödeme yaptığını, bunların da ödeme kayıtlarından anlaşılabileceğini, ayrıca usulüne uygun ses kaydı dökümünde de --------- kendi borcunu başkasının ödediğini belirttiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkememizce 6/12/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, finans sözleşmesi nedeniyle davacı tarafça verilen kambiyo senetlerine dayanılarak davacı aleyhine başlatılan takipler nedeniyle davacı yanın davalıya borçlu olup olmadığı, sözleşme gereği davacının borcunu ödeyip ödemediği noktalarında toplandığı tespit edilmiş, aynı celsede davalı tarafa dilekçesinde bildirdiği, ses kayıtlarını mahkememiz dosyasına sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, (1) nolu ara kararın gereğinin yerine getirilmesini müteakip, dosyaya ibraz olunan ödeme belgeleri, finans sözleşmeleri, ve tarafların ticari belge ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere gerekli görülürse, dosyanın celse arasında ara karar kurmak suretiyle mali bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili tarafından 28/12/2022 tarihli dilekçe ekinde flash-disk ve görüşme kayıtları dökümü dosyaya sunulmuştur. Menfi tespit davasına konu olan senetlerin konu edildiği takip dosyaları temin edilmiştir.-------- E.sayılı takip dosyası incelendiğinde;Takibin sırasıyla 20/6/2021, 20/7/2021, 20/8/2021 ve 20/9/2021 vade tarihli her biri 3442,00 TL asıl alacak bedelli senetlere dayalı olarak başlatıldığı, senetlerin tamamında keşidecinin (davacı) -----------, lehtarının (davalı) --------- şirketi ve kefil (avalist) inin ise (diğer davacı) --------Şti olduğu,---------- E.sayılı takip dosyası incelendiğinde;Takibin 20/10/2021 vade tarihli 3442,00 TL asıl alacak bedelli senede dayalı olarak başlatıldığı, keşidecinin (davacı) -------- lehtarının (davalı) -------- şirketi ve kefil (avalist) inin ise (diğer davacı) ---------Şti olduğu,--------- E.sayılı takip dosyası incelendiğinde;

Takibin 20/11/2021 vade tarihli 3614,00 TL asıl alacak bedelli senede dayalı olarak başlatıldığı, keşidecinin (davacı) --------, lehtarının (davalı) -------- şirketi ve kefil (avalist) inin ise (diğer davacı) ---------Şti olduğu anlaşılmıştır.Özetle, davacı şirket, lehine düzenlenen ve davalılardan ---------Şti tarafından da kefil sıfatıyla imzalanan senetler nedeniyle her iki davalıya karşı kambiyo senetlerine özgü takip başlatmış; davacılar ise senetlerin taraflar arasındaki finans sözleşmesine istinaden teminat olarak verildiğini ve borcun ödendiğini iddia ederek takipler nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespitini talep etmşilerdir.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıdadır . Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıdadır. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya aittir .Temel borç ilişkisindeki bir edimin teminatı olarak düzenlenen kambiyo senetlerinde, teminat ettikleri husus gerçekleşinceye kadar geçici bedelsizlik, gerçekleşince kesin bedelsizlik söz konusudur. Eğer teminat ettikleri husus gerçekleşmez ise senette bedelsizlik ortadan kalkacaktır. Bu itibarla kambiyo senedinin teminat amacıyla düzenlenmesi hâlinde borçlu, senet lehtarın elindeyse (ciro görmemişse), teminatı talep etme şartlarının oluşmadığını (riskin gerçekleşmediğini) ya da alacaklının senedin teminatını oluşturduğu borç miktarını aşan bir talepte bulunduğunu kişisel def'î olarak öne sürebilir. Senet ciro edilmişse hamil senedin teminat senedi olduğunu biliyor ve borçlunun zararına hareket ediyorsa, anılan def'înin hamile karşı da öne sürülmesi mümkündür.Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olarak senetler nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadıklarını iddia etmiş iseler de bu iddialarını senetle ispat etmek zorundadırlar. Öte yandan takibe esas senetler üzerinde teminat senedi olduklarına dair kayıt bulunmamakla birlikte dava dilekçesi ile birlikte sunulan sözleşmede de her bir senet ayrı ayrı belirtilerek, bunların teminat senedi olarak tanzim edildiklerine dair kayıt bulunmamaktadır. Mahkememizce temin edilen mali raporda özetle, takip öncesinde bir kısım ödemenin bulunduğu tespit edilmiştir. Davacılar, dava dilekçelerinde yaptıkları ödemelerin kıyas edilmesi suretiyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istediklerine göre borcun tamamının ödendiğini iddia ettikleri ancak yukarıda anılı temin edilen rapor içeriğine göre senet borçlarının vadesinde ödenmedikleri; ayrı ayrı her bir icra takibinin tarihleri itibariyle o takibe esas dönem borcunun ödenmediği, takip alacaklısı şirketin (ödeme yapmayan müşterisi aleyhine) takip başlatmakta haklı olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş, ayrıca kötüniyetin de sübut bulmadığı kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.-Sübut bulmayan DAVANIN REDDİNE,

2.-Şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

3.-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 269,85.-TL davacı tarafça dava açılırken yatırılan 170,78.-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,07.-TL nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5.-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6.-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 10.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7.-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair, davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içerisinde ------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.26/10/2023