İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/444 E. 2024/459 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/444

KARAR NO : 2024/459

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 01/07/2024

KARAR TARİHİ : 01/07/2024

Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizce tensiben yapılan incelemesi sonunda:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile gerekli-yeterli kısımları:

"...

KONU: Çek iptali

İZAHI :

---- Şubesinin keşidecisi ----. Olan----- çek numaralı 29/06/2024 tarih 400.000,00 TL. (Dörtyüzbintürklirası) bedelli

----- çek numaralı 29/06/2024 tarih 500.000,00 TL. (Beşyüzbintürklirası) bedelli

----- çek numaralı 06/07/2024 tarih 500.000,00 TL. (Beşyüzbintürklirası) bedelli

----- çek numaralı 13/07/2024 tarih 600.000,00 TL. (Altıyüzbintürklirası) bedelli

----- çek numaralı 13/07/2024 tarih 500.000,00 TL. (Beşyüzbintürklirası) bedelli

------ çek numaralı 17/07/2024 tarih 500.000,00 TL. (Beşyüzbintürklirası) bedelli

-----emrine keşide edilen çekler müvekkilin elinde iken kaybolmuştur. Çekin işleme konulması durumunda müvekkil mağdur olacak zarara uğrayacaktır. Bu nedenlerle çeke ödeme yasağı konulması ve çekin iptali için sayın mahkemenize başvurnak zorunda kaldık.

................

SONUÇ VE İSTEM :Yukarıda arz ve izah edilen sebeplere binaen öncelikle ihtiyadi tedbiren dava konusu yukarıda bilgileri verilen çeklerin ödenmemesi için çek üzerine ödeme yasağı konulmasına, çeklerin iptaline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. 28/06/2024..."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesinde ileri sürüldüğü şekilde kaybolduğu belirtilerek öncelikle çekler üzerine tedbiren ödeme yasağı konulmasına, yapılacak yargılama neticesinde dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Dava çek iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 19. maddesine göre; "(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."6102 Sayılı TCK 818. maddesi (1). fıkrasına göre; "Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır: ... s) İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası."6102 Sayılı TCK 757 maddesi (1). fıkrasına göre; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir."

şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir. Dava tarihinden önce 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/I-s. maddesi, poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin çek yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, aynı Kanunun 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali isteminde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir.Somut olayda; davanın hasımsız niteliğine de bağlı olarak kesin yetki kuralı geçerli olup davacının dava dilekçesinde bildirdiği adresin ---- olması, güncel mernis adresinin ----- olması, bütün çeklerin keşide yerinin ------ olması ve muhatap bankanın bütün çeklerde ----- şubesi olması, bütün bu adreslerin Mahkememizin yargı alanı dışında olup söz konusu adreslere bağlı Mahkemeleri yargı alanında kaldığı ve Mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından davanın kesin yetki yönünden ve usulden reddine ilişkin olmak üzere aşağıdaki karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE ve davanın kesin yetki yönünden dava şartı yokluğuna bağlı olarak USULDEN REDDİNE,

2. Kararın kesinleşmesine bağlı olarak ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1 maddesinde belirtilen 2 haftalık süre içinde, talep halinde dosyanın . . . . . Ticaret Mahkemelerinden talep dilekçesinde tercih edilecek olan görevli ve yetkili Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

3. Tedbir taleplerinin görevli ve yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,

4. Süresinde başvuruda bulunulması halinde harç ve yargılama giderleri ile avansa ilişkin hususların 6100 sayılı HMK.'nın 331/2 maddesi gereğince görevli ve yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,

5. Süresinde başvuruda bulunulmaması halinde HMK. Madde 20 düzenlemesine bağlı olarak davanın açılmamış sayılmasına yönelik gerekli usuli kararın verilmesi ve bu karar ile birlikte harç hususunun resen karara bağlanması gereklerini resen gözetilmesine; resen gözetilmesi gereken hususlar dışında kalan yönlerden ise talep halinde ve HMK. 331 maddesi gereğince hüküm altına alınmasına,

6. Yukarıdaki hüküm fıkralarında belirtilen ihtimallerde gözetilerek yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak giderde mahsup edilmek ve HMK. Madde 333 düzenlemesi gözetilmek sureti ile avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

İlişkin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile tensiben karar verildi.