İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/495 E. 2023/718 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/495 Esas

KARAR NO: 2023/718

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 08/07/2022

KARAR TARİHİ: 26/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.09.2021 tarihinde sürücü ------- sevk ve idaresinde bulunan, müvekkili şirkete ait -------- plakalı vasıta ile ------ ili, -------- -------- istikametine seyir halinde iken, --------- ayrımına yaklaştığı esnada yağışlı havanın etkisiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek savrularak aracının sağ yan muhtelif kısımlarıyla bariyerlere çarparak aracın sağ yan kısımlarına devrilmesi sonucu tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazası sonrası müvekkilinin aracı onarılmış, onarımın ardından müvekkili şirkete ait aracın mübadele değeri düştüğünü, işbu başvuruya konu trafik kazası sonucu müvekkiline ait aracın birçok aksamı değiştiğini veya onarıldığını, müvekkili şirkete ait araçta 94.785,95 TL hasar bedeli olduğu tespit edildiğini, müvekkili şirkete ait -------- plakalı aracın Genişletilmiş Kasko Katılım Sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin ------- şirketi Olduğunu, ilgili sigorta şirketi bu poliçeden kaynaklı hasar bedelini 2918 Sayılı KTK, TBK, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu, Yargıtay kararları ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre ödemekle yükümlü olduğunu, taraflarınca hasar bedelinin ödenmesi talebi ile müvekkilinin uğramış olduğu zararın giderilmesi talebi ile 21.10.2021 tarihinde hasar bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından ilgili başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, akabinde 02.03.2022 tarihinde davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlamak amacıyla arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığından 08.04.2022 tarihinde anlaşamama tutanağı tutulduğunu, anlatılanlar neticesinde ve fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile; davanın kabulüne, trafik kazasında meydana gelen değer kaybı nedeniyle 6100 sayılı Yasa’nın 109.maddesi uyarınca 94.785,95 TL hasar bedeli tazminatına istinaden şimdilik 10.000,00-TL hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi tarafından taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve kanunla belirlenen avukatlık ücretinin davalı sigorta şirketine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının işbu başvuruyu yapmakta hukuki menfaati bulunmadığını, dolayısı ile davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, sigorta sözleşmeleri çift taraflı olarak düzenlenmekte olup, tek taraflı beyana dayalı olarak iptal edilmesinin söz konusu olmadığını, mezkur poliçede kayıtlandırıldığı gibi poliçenin menfaatdarı ve daini mürtehin hakkı sahibi -------- şirketi --------- Şubesi olup, poliçe iptal talebinin ------- şirketi -------- Şubesi tarafından yapılması gerektiğini, ancak ------- şirketi ------- Şubesi tarafından bugüne kadar tarafmadıra iletilmiş böyle bir talebi bulunmadığını, poliçeye dayalı olarak talepte bulunma hakkı daini mürtehinde olup, davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı taraf, dava dilekçesinde dava konusu hasar tazminatına ilişkin davalarının belirsiz alacak davası olarak açtığını, ancak huzurdaki davadan evvel müvekkili şirkete yapılan başvuru sonrası araç tamiratı yapıldığını ve sicile kayıtlı eksper tarafından hasar miktarını gösterir rapor düzenlendiğini, yine müvekkili şirket tarafından işbu rapora göre müvekkili şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacının talebi belirli olup belirsiz olarak huzurdaki davayı ikame etmesinde hukuki yararı bulunmadığını, davacı tarafından davadan önce yapılan başvuru üzerine müvekkili şirket nezdinde --------- numaralı hasar dosyası açılmış ve ekspertiz incelemesi yapıldığını, inceleme sonucu aracın piyasa değeri ve araçtaki hasar miktarı karşılaştırıldığında aracın pert edilmesi kanaatine varıldığını, yapılan piyasa araştırmasında aracın piyasa değerinin 120.000 TL, aracın hasarlı halinin ise 49.200 TL olduğu tespit edildiğini, aracın hasarlı hali ile sigortalıya bırakılarak, piyasa değerinden hasarlı halinin değeri düşüldüğünde 70.800TL - hasar bedeli oluştuğunu, daha sonra aracın Kargo/kurye olarak aracı olarak kullanıldığı tespit edildiğini, kasko poliçesi şartlarında belirtilen muafiyet klozu gereğince, aracın kargo/kurye aracı olarak kullanımı halinde, her hasarın %80'i sigortalının kendisi tarafından karşılandığını, tespit edilen miktarın 70.0000 TL'den %80 muafiyet düşüldükten sonra kalan bakiye müvekkili şirketten istenebileceğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu tür sigortalarda asıl amacın zarar görenin uğradığı gerçek zararın giderilmesi olduğunu, gerçek zararın miktarının ispat külfetinin zarar görene ait olduğunu, başvuru sahibi tarafından talep edilen hasar miktarı fahiş olup, kabul edilemez nitelikte olduğunu, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER: Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Ölümlü/ Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, İfade/beyan Tutanakları, Sigorta başvuru/İhbar/hasar Dosyası, Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi, -------- Kayıtları, ------- Trafik Tescil Kayıtları, Kaza Fotoğrafları, Ekspertiz Raporu, Servis Kayıtları, Bilirkişi Raporu, Fotoğraflar, Dosyadaki Sair Bilgi ve Belgeler.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİNE GÖRE, VAKIA VE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI: Dava , davalı sigorta şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda araçta meydana gelen hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak arabuluculuk dahil dava şartları ve hak düşürücü sürenin incelenmesi ve değerlendirilmesine müteakip ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığından bu kez sulh teşviki yapılmasına karşın duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözümü tercih etmediklerinin anlaşılması üzerine tahkikata geçilerek delillerin incelenmesi tamamlanmış ve tahkikat tamamlanarak karar duruşmasına katılan davacı vekilinin son sözleri de dinlenip zapta yazılarak aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. Öncelikle dosyaya mübrez Arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mal sigortaları türünden olan kasko sigortasının teminat kapsamını belirleyen Kasko Sigortası Genel Şartları A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.6102 sayılı TTK'nin 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.Yukarıdaki yapılan genel açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya baktığımızda; 03.09.2021 tarihinde ---------- ili, --------- otoyolu, ---------- istikametinde dava dışı sürücü ---------- sevk ve idaresindeki kaza tarihinde davacı şirket adına tescilli ---------- plakalı ticari nitelikteki araç tek taraflı trafik kazası yapmış ve kaza sonucunda araç hasar görmüştür. Söz konusu kaza sonrasında --------- Müdürlüğü tarafından trafik kazası tespit tutanağı düzenlenmiş olup dosyaya mübrezdir. Dava konusu aracın kaza tarihini kapsar şekilde 21/05/2021-21/05/2022 başlangıç ve bitiş tarihli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı da ilgili poliçeden anlaşılmış durumdadır. Somut olayda uyuşmazlığın temelinin meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle doğrudan hasar ve hasar onarım bedeli üzerinde yoğunlaştığı ve hasar onarım bedelinin sigorta teminatı kapsamında davalıca tazmin edilip edilmeyeceğinin belirlenmesi halinde uyuşmazlığın aydınlanacağı aşikardır. Bu kapsamda taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve trafik kazası tutanağını, poliçe, hasar faturası, ekspertiz raporu ve ihbar kapsamında hasar onarım bedeli ve bedelin poliçe kapsamında olup olmadığı konusunda rapor düzenlenmesi için dosya ------ Bilirkişilik Bölge Kurulu Listesinden resen seçilen makine mühendisi ve sigorta mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar uzmanından oluşun bilirkişilere verilmiştir. Bilirkişiler Makine Mühendisi -------- ve Nitelikli Hesaplamalar uzmanı -------- tarafından hazırlanan 18.05.2023 tarihli raporda özetle ; Davacı adına kayıtlı -------- plakalı --------- marka ---------- model aracın --------- edilmesi gerektiği, -------- edilmesi halinde aracın hasarsız 2. el piyasa değerinin 125.000,00 TL olduğu, Dosyada taraflar arasında herhangi bir mutabakatnameye rastlanmadığı, araçta meydana gelen zararla ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığı, Davacıya ait araç üzerinde -------- şirketi --------- Şubesinin rehni kaldırılmış olduğundan araçta meydana gelen zarar dolayısıyla tazminat ödemesinin aracın sahibi olan davacıya yapılması gerektiği, araçta meydana gelen hasarın Kasko Poliçesi teminatı kapsamında kaldığı, davacıya ait aracın kargo taşımacılığı için kullanıldığının kabulü ihtimalinde; davaya konu kazada sigortalı aracın --------- olması nedeniyle 125.000-TL rayiç bedelden kasko poliçesinin 2. maddesi gereği %80 oranında --------- kargo taşımacılığında kullanılmadığı kabul edildiği ihtimalinde ise; aracın ---------- olması nedeniyle 125.000-TL rayiç bedelin tamamının davalı sigorta şirketin tarafından tazmini gerektiği, Davalının 06.12.2021 tarihinde temerrüde düşmüş sayılacağı, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın Kasko Poliçesinden kaynaklandığı ve sigorta sözleşmesinin Türk Ticaret Kanununda mutlak ticari iş olarak düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde alacağa temerrüt tarihinden itibaren avans faiz işletilebileceği yönünde tespit, hesap ve görüşlerine yer verilmiştir. Bu raporda taraf vekillerine tebliğ edilmiş olup herhangi bir itiraz öne sürülmemiştir. Ancak davacı vekili tarafından tahkikat tamamlanmadan dava başta kısmi dava olarak açıldığından talep artırılmış ve harç tamamlanmak suretiyle toplam 25.000,00 TL üzerinden karara bağlanması istenmiştir. Dosyaya -------- Bankası tarafından gönderilen yazıya göre de araçtaki rehnin kaldırıldığı bildirilmiştir. Dava konusu aracın davacı şirketin faaliyet alanına göre kargo taşımacılığında kullanıldığı anlaşılmış olup ıslahın da buna göre yapıldığı ve muafiyetin gözetildiği tespit edilmiştir. Mahkemezce dosyaya sunulan bilirkişi raporunun; hasar yönünden delil niteliğindeki ekspertiz raporunu teyit etmesi, belirlenen araç değerin ve hasarın piyasa rayiçlerine uygun bulunması, değer ile hasar arasındaki miktara göre pert işleminin uygun olması ve poliçeye göre sorumluluğun ve muafiyet gereği bedelin tespit edilmesine göre gerekçelendirilen bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmüştür. Binaenaleyh, davacının davasını, 6102 Sayılı TTK'nin 1409 ve kasko Sigortası Genel Şartları temelinde TMK, 6 ve HMK, 190. 266, maddeleri esaslarına göre ispat ettiği ve doğru ihbar külfetini yerine getirdiği sabit olmakla davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle; vaki ıslah işlemine ve taleple bağlılık ilkesine göre somut olayda davalı sigorta şirketi yönünden başvuruya/ihbara bağlı olarak TTK'nin 1427/2 maddesine göre oluşan temerrüt tarihi, davalıya sigortalı aracın ticari niteliğine göre işlemiş ve işleyecek avans faizi tür ve oranı ve teminat limiti de gözetilmek suretiyle davanın kabulü ile; 10.000,00 TL alacağa temerrüt günü olan 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi; 15.000,00 TL alacağa ise ıslah ve harcın tamamlanma tarihi olan 25.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte toplam 25.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine verilmesine karar verilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. maddesi gereğince tamamen davalı sigorta şirketi sorumlu tutulmuştur. Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi ---------- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yargılama gideri olarak davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. )Davanın kabulü ile, 10.000,00 TL alacağa temerrüt günü olan 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi; 15.000,00 TL alacağa ise ıslah ve harcın tamamlanma tarihi olan 25.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte toplam 25.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. )Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.707,75 TL karar ve ilam harcından; peşin alınan 170,78 TL harcın ve ıslah harcı olarak yatırılan 257,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 1.279,97‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. )Arabuluculuk Kanununun 18/A. (13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca . . . . . . . . bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4. )Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç, 257,00 TL ıslah harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 187,00 TL posta masrafı, 2.000,00 TL bilirkişi masrafı toplamı 2.706,98 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. )Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL nispi/maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. )6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına)

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle --------- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/10/2023