İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/471 E. 2024/564 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/471

KARAR NO : 2024/564

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 09/07/2024

KARAR TARİHİ : 10/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı dava dilekçesinde özetle; ----Şubesinde bulunan şahsı adına çek hesabına ait başvurusu sonrası banka tarafından uyarılması sonucu bir adet çek yaprağının kaybolduğunu fark ettiğini, banka verilerine göre ----- numaralı boş çek yaprağını tüm araştırmalarıma rağmen bulamadığını, söz konusu çeki Ocak ayında eşi ----- teslim ettiğini hatırladığını ve eşinin 13/03/2024 tarihinde vefat ettiğini, eşimin ani vefatı sonrası, yakınlarına dağıtılan kendisine ait kıyafetler içerisinde çekin de hane dışına çıkmasından şüphelenmekte olduğunu bu nedenle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Dava dilekçesinde talebe konu çekin boş çek yaprağından ibaret olduğu yazılmakla beraber, dilekçe içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenen çek, davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve kendisinin düzenlediği çeklerdir.

Ayrıntıları Yargıtay ----. Hukuk Dairesi'nin 19.02.2014 tarihli ve -----., ---- sayılı ilamında vurgulandığı üzere; "...TTK'nın 818(1)-s maddesi, 757 ila 763 maddeler ile 764. maddesinin 1. fıkrasına göre ancak kıymetli evrakların zayi olması durumunda iptale tabi olduğunun hüküm altına alındığı, henüz kıymetli evrak vasfını kazanmayan boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptale konu edilemeyeceği...", dava konusu olayda da kıymetli evrak vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı hakkında dava açılması durumunda davacının 1 adet boş çek yaprağı ile ilgili işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartı (HMK m. 114/1-h) olup, davanın her aşamasında ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın hakim tarafından kendiliğinden gözetilir (HMK m. 115/1).Bunun yanı sıra zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir.

Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.

Bu nedenle davacının talebine konu, dava dilekçesinde bildirilen ----- numaralı boş çekle ilgili olarak aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle de reddine karar vermek gerekmiştir.Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda belirtildiği gibi;

1. Davanın USULDEN REDDİNE,

2. Davacı tarafça dava açılırken 427,60 TL peşin harç alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, davacının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde . . . . Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.