İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/815 E. 2024/560 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/815

KARAR NO : 2024/560

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/11/2023

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili şirket arasındaki ticari satım ilişkilerinden doğan ve----- No'lu e-Faturalardan oluşan toplam 22.123,28 EUR tutarındaki borcunu 30 günlük vade tarihleri geçmelerine rağmen ifa edilmemesi üzerine, müvekkili tarafından, davalı tarafa 30.05.2023 tarihli ihtamame gönderildiğini, 31.05.2023 tarihinde davalı şirketçe tebellüğ edildiğini ancak herhangi bir cevap verilmediğini, alacağın tahsil edilememesi nedeni ile davalı aleyhine icra takibi yapıldığını, davalı yanın itirazı neticesinde takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alınamadığını beyanla; davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20.den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yargıtay'ın emsal niteliğini haiz kararlarında, tebliğ edilen faturaya süresi içerisinde itiraz edilmemiş olmasına rağmen fatura konusu mal veya hizmetin sağlanıp sağlanmadığı hususunun mal veya hizmet temin ettiğini iddia eden tarafça ispat edilmesi gerektiğinin belirtildiği, emsal kararlarda "faturanın içeriğine 8 gün içerisinde itirazda bulunulmadığı takdirde sadece faturada belirtilen verilerin doğru olduğu karinesi doğar; yoksa faturanın verilmesine neden olan iş veya hizmetin de yapılmış olduğunun kabulü anlamını taşımaz. Uyuşmazlık halinde, işin yapılmış olduğunun kanıtlanması gerekir.” denildiği, itiraz edilmeyen faturaya konu mal ve hizmetlerin sağlanıp sağlanmadığı hususunun kanıtlanması gerektiğinin ortaya konulduğunu, bu bakımdan, faturalara konu mal veya hizmetin gerçekten temin edilip edilmediğinin ispat yükü mal veya hizmeti sağlayan tarafta olduğu ve sadece faturaya itiraz edilmemesinin faturaya konu iş ve hizmetin yapıldığı anlamına gelmeyeceğini, faturanın düzenlenip karşı tarafa gönderilmesi ve karşı tarafın bu faturanın içeriğine itiraz etmemiş olması alacak hakkı doğurmayıp karşı tarafı borç altına sokmak için yeterli olmayacağını, bu doğrultuda, faturaya sekiz (8) gün içinde itiraz edilmemiş olması faturaya konu mal veya hizmetin alındığını ortaya koymak adına tek başına yeterli olmadığını, huzurdaki davada icra inkâr tazminatına hükmedilmesi için gerekli şartların oluşmadığını beyanla; davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.

İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu, ---- İcra Müdürlüğü'nün-----sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından alınan raporda," davacı şirket ticari defter/muhasebe kayıtlarında, davalı şirket ile olan ticari ilişkinin -----Alıcılar Hesabının, ----- hesabında kayıt altına alındığı, davacı şirketin ticari defter kayıtlarna göre, davalı şirketin 1.542.220,43-TL borçlandırılmasına karşılık. davalı şirket tarafından yapılan 1.101.187,10-TL. ödemenin, borçtan mahsubu sonrası, davalı şirketin 441.033,33-TL borçlu olduğunun, borcun kayıt dönemi Euro/TL kuru ile karşılığının 22.123.68-EURO olduğunun kayıt altına alındığı tespit edildiği, davalı şirketin ticari defter/muhasebe kayıtlarında, davacı şirket ile olan ticari ilişkinin ----- alt hesabında kayıt altına alındığı, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında, davacı şirkete 423.062,45-TL borçlu olunduğunun ve bu TL borcun, kayıt dönemi Euro/TL üzerinden karşılığının 22.123,68-Euro olduğunun kayıt altına alındığı, davalı şirketin ticari defter kayıtlarındaki davacıya olan borç tutarının, davacı şirketin ticari defter kayıtlarındaki davalıdan olan alacağı doğruladığı ve tarafların karşılıklı birbirini doğrulayan kayıtları sonucunda, tarafların Euro/TL kuru bazında hesaplamalarının farklılık arz etmesi nedeni ile TL BORÇ/ALACAK tutarı farklı olsa da, EURO bazında borç/alacak İlişkisinin birbirini doğruladığı ve davacı şirketin, davalı şirketten 22.123,68-EURO alacaklı olduğu, f. 22.123,68-Euro'nun, takip tarihi 20/06/2023 ---- Efektif satış kuru 25.8571-euro/TL üzerinden karşılığı 572.054,21-TL olup. takip tarihi itibariyle davacı şirketin, davalı şirketten asıl alacak tutarının 572.054,21-TL olduğu tespit edilmiştir." şeklinde rapor sunulmuştur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 222/3. Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde)yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Değişik 28.07.2020T. 7251 Sy. Kanun-23.madde). Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmü düzenlenmiştir. Hem davacı tarafın hem de davalı tarafın ticari defterlerine göre davacının davalıdan 22.123,68 Euro alacaklı olduğu tespit edilmiştir.Somut olaya emsal olan Yargıtay ---- HD nin ----- esas ,----- karar sayılı 4.11.2019 tarihli ilamında da açıklandığı üzere davalı, davaya dayanak faturaya ilişkin beyanname vermekle malları teslim almış sayılacağı değerlendirilmelidir. Yargıtay ilamı doğrultusunda ve ticari defter kayıtları doğrultusunda davalının malları teslim aldığı,teslim aldığı malların da bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekmektedir.Davalının mal teslimi yapılmadığı veya ödeme yaptığı olgularını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile icra takibine vaki itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir. Davacının işlemiş faiz talebinde de bulunduğu, takip tarihinin 20/06/2023, temerrüt tarihinin ise 06/06/2023 olduğu aradan geçen sürede takip talebindeki miktardan daha fazla işlemiş faiz bulunduğundan taleple bağlılık ilkesi gereğince talep gibi karar verilmiştir.

İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜNE,

1. Davalının . . . . . İcra Müdürlüğünün . . . . . Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin aynen devamına,

2. Alacak likit olmakla hüküm altına alınan alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar harcı 39.277,37. TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 7.200,48. TL harcın mahsubu ile bakiye 32.076,89‬ . TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 269,85. TL başvurma harcı, 7.200,48. TL peşin nispi harc olmak üzere toplam 7.470,33‬ TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine

5. Davacı tarafından yapılan 268,75. TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.268,75. TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 86.498,21. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

9. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00. TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.