İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/355 E. 2024/435 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/683

KARAR NO : 2024/382

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 09/10/2023

KARAR TARİHİ : 07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket nezdinde sigortalı olan aracın sürücüsü ----- sevk ve idaresindeki----- plakalı araç, kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere ----- ilinde seyir halinde iken yan yoldan ana yola çıktığı esnada, ana yolda seyir halinde bulunan müvekkili ---- - sevk ve idaresindeki ----- plakalı araca 10.06.2022 tarihinde sol tarafından çarptığını ve tam kusurlu olarak müvekkilinin aracında maddi hasara sebebiyet verdiğini, kaza nedeniyle, davalı şirket nezdinde sigortalı olan-----plakalı aracın sürücüsü ----- ile müvekkili davacı arasında; maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiğini ve iş bu tutanak taraflarca imza altına alındığını, müvekkili tarafça gecikmeksizin aracının zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunduğu ----- başvuru yapılarak meydana gelen trafik kazası bakımından araç sürücüleri arasındaki kusur tespitinin ve dahi araçta meydana gelen hasar bedelinin, onarım/montaj bedelinin ve kazaya bağlı diğer bedellerin tespiti amacıyla ekspertiz yaptırılması talep edildiğini, Sigorta şirketi tarafından 13.06.2022 tarihlinde yapılan başvuruya istinaden ----- tarafından düzenlenen 07.07.2022 tarihli ekspertiz raporu ile; Meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı şirkette sigortalı olan aracın sürücüsü ---- %100 kusurlu müvekkilin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı/ kusursuz olduğu, müvekkili davacının aracında toplamda 7.273,41- TL parça, 8.925,00-TL onarım/ montaj/ işçilik, 1.057,46-TL KDV ve 10.323,60-TL servis bedeli olmak üzere toplamda KDV dahil 27.579,47-TL'lik hasar, onarım/ montaj/işçilik ve servis bedelinin bulunduğu, bu tutarların iskontolu olduğu, müvekkili davacının aracında; sol ön kapı, sol ön kapı direk bandı, sol ön kapı kilidi, sol ön kapı bandı, sol arka kapı bandı ve sol ön jant kapağı üzerinde tespit edilen hasarlarında onarım mümkün olmadığından değişiminin öngörüldüğü ayrıca sol ön çamurluk, sol arka kapı, sol marşpiyel ve sol orta direk üzerinde tespit edilen hasarlarında onarımın uygun görülerek işçilik verildiği, araçta meydana gelen hasarlara ilişkin parça değişimi ve dahi onarımının müvekkili tarafça----- yaptırıldığı, müvekkilinin aracı üzerinde tespit edilen hasarların yeni ve çarpışma sonucunda meydana geldiğinin tespit edildiğini, müvekkiline ait araç; ----- model, 45.862 KM'de kazasız bir araçken, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçaları yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçaları ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü İşbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve TRAMER kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağını, bahse konu maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı, ekspertiz raporunda tespit edilen hasar ve onarım bedelinden çok daha fazla olduğunu, bilirkişi incelemesi yaptırılarak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilmesini ve davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu, kazaya karışan ------- plakalı aracın sigortalısı olan davalı ------kendi internet sitesinin online işlemler kısmından 04.10.2022 tarihinde "söz konusu kaza sonrası müvekkilin aracında yapılan işlemler ve parça değişimleri sebebiyle değer kaybı yaşandığı, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 95.000,00-TL tutarlı değer kaybı bedelinin müvekkile vekaleten tarafımıza ait banka hesabıma 10 iş günü içerisinde ödenmesi" talep edildiğini, sigorta şirketi tarafından başvuruya yazılı herhangi bir cevap verilmeyerek talebe istinaden 24.10.2022 tarihinde yalnızca 10.796,00-TL'lik ödeme yapıldığını, bu kapsamda davalı taraf eksik ödeme yaptığından, tarafımızca kendilerine tanınan ödeme süresinin son tarihinden bir sonraki gün olan 19.10.2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı yaklaşık olarak 95.000,00 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından, gerçek zarar ilkesi gereğince tam ve eksiksiz ödeme yapılması gerekirken, müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı miktarının ödenmemesi ile beraber hasar miktarı ve dahi bu hasarların onarımı/ montajı/ işçiliği için gereken miktardan dahi düşük bir ödeme yapıldığını arabuluculuğa da başvurulmuş ise de taraflarla anlaşma sağlanamadığını beyan ile, haklı davanın kabulü ile, müvekkilinin dosya konusu maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ve bilirkişi incelemesi suretiyle hesaplandığında artırılmak üzere 1.000,00-TL'nin, davalı sigorta şirketinin ödemede temerrüde düştüğü tarih olan 19.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile beraber davalı taraftan tazminini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın konusunun; 10.06.2022 tarihinde davacının malik olduğu -----plakalı araç ile Müvekkil şirkette 21.02.2022 başlangıç ve 21.02.2023 bitiş tarihli ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ( ZMMS ) ile sigortalı ----- plakalı aracın çarpmasına neticesinde meydana geldiği iddia edilen değer kaybı tazminatı talepli dava olduğunu, araç başına teminat limitinin de 50.000,00 TL olduğunu, davacının kasko firması tarafından araçtaki hasar onarım zararı giderildiğini, işbu nedenle müvekkili şirket tarafından 26/08/2022 tarihinde 17.255,83 TL rücu ödemesi ----- Kasko firmasına yapıldığını, işbu ödemenin poliçe limitinde değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine ------ Nolu dosya açılmış olup şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde araçtaki değer kaybı için 24/10/2022 tarihinde 10.796,00 TL davacı vekiline ödeme yapıldığını, üzerine düşen edimi ifa eden müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, değer kaybı tazminat talebine yönelik kaza tarihi itibari ile reel kayıp uygulanması gerektiğini, istenebilecek faiz türünün sadece yasal faiz olduğunu, ödemenin tenzili gerektiğini beyan ile, öncelikle davanın yetkili, görevli mahkemenin -----Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı ilk itirazların değerlendirilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise esas yönünden izah ettikleri talepler ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini, dava açılmasına neden olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmili hususunda karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybının sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Kusur yönünden; Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü ----plaka sayılı---- markaltip araç sürücüsü) ---- 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu araç sür sü (----- plaka------ markaltip, ----- model araç sürücüsü) davacı ----- kusursuz olduğu, söz konusu kazaya ait ----- SBM kaza ihbar nolu tramer kaydında kazaya karışan araç sürücülerinin mutabakatla sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde, davalı tarafa sigortalı ----- plaka sayılı araç sürücüsünün (%100) kusurlu olduğu, dava konusu ----- plaka sayılı araç sürücüsünün (%0) kusursuz olduğunun tespit edildiği anlaşılmış olup, tramer kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, Değer kaybı yönünden; 10/06/2022 tarihinde meydana gelen olaya ait dosya kapsamındaki tespitlerin, dava konusu ---- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu ----- plaka sayılı aracın yaşı, modeli, km'si, kullanılmışlık düzeyi, pazar durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunmadığı hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 10/06/2022 tarihli kazaya ait Eksperiz Raporunda tespit edilen parça-malzeme kalemleri, hasar onarım fotoğraflarındaki hasarın şekli/niteliği ve tramer hasar kaydı bulunması hususları da dikkate alınarak Yargıtay Kararları" doğrultusunda değerlendirimiştir) ( “Yargıtay ----- Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve ----- sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ---- plaka ----- marka tip, ----- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 36.000,00 TL olabileceği hesaplanmış olup, (36.000,00 TL Değer Kaybı x %100 kusur oranı) = 36.000,00 TL olabileceği, davalı vekilince cevap dilekçesinde “araçtaki değer kaybı için 24/10/2022 tarihinde 10.796,00 TL davacı vekiline ödeme yapıldığının” belirtildiği, dosya kapsamında ödemeye ait dekont örneği bulunduğu, Sayın Mahkeme tarafından ödemenin kabulü halinde kalan değer kaybı bakiyesinin (36.000,00 TL - 10.796,00 TL )= 25.204,00 TL olduğu, poliçesi bakiye teminat limiti miktarının 21.948,17 TL olarak hesaplandığı, " şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----. HD'nin 23.09.2019 t. -----.sayılı kararı).Davalı -----plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 21.02.2022-21.02.2023 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 10.06.2022 tarihinde gerçekleşmiştir.Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle 36.000 TLdeğer kaybının olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından yapılan ödemelerin tenzili neticesinde davacının 25.204,00 TL değer kaybı bakiye alacağının kaldığı görülmüştür. Poliçe teminat limitinin 50.000 TL olduğu, davalı tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra 21.948,17 TL teminat limitinin kaldığı anlaşılmış olup talep artırım dilekçesi doğrultusunda ve poliçe teminat limiti dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Kabulüne karar verilen tazminata davalıya ait aracın hususi vasıfta olması sebebiyle yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE; 21.948,17 TL değer kaybı bedelinin 24/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Karar harcı 1.499,27. TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan harç ile tamamlama harcı toplamı 629,85. TL harcın mahsubu ile bakiye 869,42. TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 269,85. TL başvurma harcı, 629,85. TL peşin nispi harç ile tamamlama harcı toplamı olmak üzere olmak üzere toplam 899,70. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine

4. Davacı tarafından yapılan 90,25 . TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.590,25. TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 . TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

8. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00. TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.