İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/860 E. 2024/372 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/860

KARAR NO : 2024/372

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/12/2023

KARAR TARİHİ : 02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak olarak gösterilen 16/06/2023 tarihli, danışmanlık ve eğitim bedeli başlıklı faturadan kaynaklı müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bugüne kadar bir hizmet akdi yapılmadığını, müvekkili tarafından davalı şirkete hizmet verilmediği gibi davalı şirket tarafından müvekkili şirkete de herhangi bir hizmet verilmediğini, bir an davalı şirket tarafından müvekkiline hizmet verildiği düşünülse dahi davalı şirketin bu hizmetin birim maliyetini de ispat etmek zorunda olduğunu, hangi hizmetin hangi birim maliyetle yapıldığını açıklamak durumunda olduğunu, davalı şirket tarafından bahse konu faturanın müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkiline faturaya itiraz hakkı tanınmadığını, takibe dayanak faturanın müvekkilinin muhasebe kayıtlarında yer almadığını bildirdiğinden bahisle davalı tarafından müvekkili aleyhine ----- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takipten sebep borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin, müvekkili şirket ile irtibata geçerek personel alacağını ve bu personele bir takım alanlarda eğitim ve sertifika verilmesi gerektiğini beyan ederek, müvekkili şirket ile çalışmak adına talepte bulunduğunu, davacının işletmesi de davacının talepleri doğrultusunda sezona hazırlanması adına danışmanlık hizmeti verildiğini, müvekkili şirketin verdiği hizmetin açık olduğunu, sağlanan danışmanlık hizmetlerinin faturaya dayalı hizmeti oluşturduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, ----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takipten sebep borçlu bulunmadığına ilişkin Menfi Tespit davasıdır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir. TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3’üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir. Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.19.02.1986 tarih ve ----- sayılı ----- - yayımlanan 25.01.1986 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir. Buna göre; 1- Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar, 2- Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinde “Birinci Sınıf Tüccarlar” sayılmış olup bu maddedeki birinci sınıf tacirlerle ilgili şartları taşımayanlar ise ikinci sınıf tacir sayılırlar. İkinci sınıf tacirler ise ticari işletme hesabına göre defter tutarlar. Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.Somut olayda ----- Ticaret Sicil müdürlüğünün yazı cevabında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığı, ----- Vergi Dairesi Müdürlüğünün yazı cevabında davacının basit usulde vergilendirilen mükellef kaydına rastlandığı anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre davacının tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir. (Emsal İlam----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin-----Karar Sayılı İlamı)

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,

2. Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yolunabaşvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli . . . . . . Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

3. Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,

4. Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,

5. Sair hususların gerekçeli kararda hüküm altına alınmasına,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin e-duruşma vasıtası ile yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.