İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/897 E. 2024/276 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/58

KARAR NO : 2024/283

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 26/01/2022

KARAR TARİHİ : 29/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ..----- Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı ----Plakalı araç 13.02.2021 tarihinde müvekkiline ait ----- plakalı araca çarparak müvekkile ait aracın hasarlanmasına ve değer kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, davalı aracın kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, kaza akabinde ekspertiz atanmış ve aracın tamir bedeli olarak kdv dahil 40.418,08 TL tespit edildiğini, hasar alan parçaların tespiti ile hasar bedelinin tespiti için ekspertiz raporu alınmak zorunda kalınmış ve bu rapor için 354,00-TL ekspertiz ücreti ödendiğini, davalı ... şirketine hasar bedelinin tarafına ödenmesi için 05.04.2021 tarihinde başvuru yapılmışsa da iş bu davanın açıldığı güne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile taraflar arasında ki hasar bedeline ilişkin uyuşmazlık sebebi ile talep edebileceğimiz miktarın bilirkişi marifeti ile tespit edilmesinden sonra 6100 Sayılı HMK 107 Md. uyarınca iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan alacak miktarını belirlenecek miktar kadar arttıracağımızı, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 50,00-TL ödenmeyen hasar bedelinin, 50,00 - TL değer kaybı bedelinin ve 250,00 TL ekspertiz masrafının poliçe limitleri dahilinde muhatap şirketin temerrüt tarihi olan 19.04.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline, her türlü başvuru, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle, talep artırım taleplerinin kabulü ile toplam 27.704,88 - TL hasar bedelinin, 5.000,00 - TL değer kaybı bedelinin ve 354,00 - TL ekspertiz ücretinin sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 19.04.2021 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek avans faiziyle birlikte kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ------- plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000-TL olduğunu, davaya konu talepler teminat dışı olduğunu, karşı yanın somut maddi zararını ifade eden, kendileri tarafından bakiye maddi hasar ödemesi yapıldığını gösteren bir fatura dosyaya sunulmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ----- plakalı otomobil sürücüsü --- ---, bu nedenlerle Karayolları Trafik Kanununun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup kazaya karıştığı --- ----, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, Sürücü ------aracının hizinin kazada etken olamayacağı, hızını düşürse bile kazanın kaçınılmaz olduğu nedeni ile ---- - kusurunun olmadığı, davalı ... şirketinin kazaya etken --- - - plakalı aracın-----sayılı poliçe ile 21.09.2020-21.,09,2021 tarihleri arası trafik sigortacısı olduğu, araç başına maddi hasar tazminatının 41.000 TL olduğu, davalının bakiye hasar bedelinden sorumlu olduğu, davacının talep edebileceği bakiye hasar zararının 7.124,91 TL olduğu,01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS genel şartları ekine göre 4.234 TL olduğu, 09/10/2020 tarihli Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve----- sayılı Kararı dikkate alınmak suretiyle değer kaybı değerlendirilmesine göre 5.000 TL olduğu, Değer kaybından trafik sigortacısı davalı şirketin sorumlu olduğu, davacı tarafın 354 TL ekspertiz hizmet ücreti talebi olduğu, 2021 ekspertiz ücret tarifesi Binek, Hafif Ticari ve Motosiklet, : 274,50 TL'den az ve 1.344,48 TL'den fazla olmamak üzere tespit edilen hasar tutarının 461,5” Tarifede yer alan ücretler, KDV hariç tutarlar 21.746,83*041,5— 326 TL 4 KDV — 385 TL olduğu, Davalının 340,39 TL ----- 16.07 2021 tarihinde ödemiş olduğu, ödeme bilgisinin dosyaya sunulduğu, Temerrüt tarihinin 19.04.2021 olduğu, Ekspertiz hizmet bedelinin yargılama giderlerinden olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Bilirkişi tarafından alınan 16/11/2022 tarihli rapor da özetle; davacının talep edebileceği gercek zarar bedeli KDV dahil 22.704,88 TL olduğu, KDV hariç 19.241,42 TL olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi tarafından alınan 07.01.2024 tarihli rapor da özetle; davacının talep edebileceği bakiye zarar bedi KDV dahil 7.124,91 TL olduğu, KDV hariç 6.038,06 TL olduğu, Davalı ... şirketinin kazaya etken----- plakalı aracın----- sayılı poliçe ile 21.09.2020-21.09.2021 tarihleri arası trafik sigortacısı olduğu, araç başına maddi hasar tazminatının 41.000 TL olduğu, davalının bakiye hasar bedelinden sorumlu olduğu, hususlarını beyan ve rapor etmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----. HD'nin 23.09.2019----.sayılı kararı).

Davalı ..., ------ plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 21/09/2020-21/09/2021tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 13/02/2021 tarihinde gerçekleşmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davalı ... tarafından davacı aracında meydana gelen hasar tazminatı için tedarikçi dava dışı ----- 15.433,83 TL ödendiği belirtilmekle servis kayıtları celp edilerek teknik bilirkişi tarafından incelenmekle Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda özetle; ---- plakalı otomobil sürücüsü ----, bu nedenlerle Karayolları Trafik Kanununun ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmiş olup kazaya karıştığı --- -, kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, -----plakalı araç sürücü ----- aracının hızının kazada etken olamayacağı, hızını düşürse bile kazanın kaçınılmaz olduğu nedeni ile-----kusurunun olmadığı davalının bakiye hasar bedelinden sorumlu olduğu, davacının talep edebileceği bakiye hasar zararının 7.124,91 TL olduğu, 09/10/2020 tarihli Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve----- sayılı Kararı dikkate alınmak suretiyle değer kaybı değerlendirilmesine göre 5.000 TL olduğu, olarak belirlenen bakiye hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı usul ve yasaya uygun bulunmakla, davalı ... şirketinin değer kaybı tazminatından dolaylı sorumlu olacağı değerlendirilerek davanın kısmen kabulü fazlaya yönelik talebin izah edilen nedenlerle reddi yolunda davalının temerrüt tarihinden itibaren kazaya uğrayan aracın hususi nitelikte olması nedeniyle yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.Davacının ekspertiz ücreti talebi niteliği itibariyle yargılama giderleri arasında değerlendirilmekle davacı tarafça ekspertiz ücretinin ödendiğine yönelik olarak faturanın sunulmadığı gözetilerek değerlendirilmeye alınmamıştır.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın kısmen kabulü ile;

1. ) 7.124,91 TL hasar bedeli tazminatının kısmi ödeme tarihi olan 16/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitleri gözetilmek üzere davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,

2. )5.000,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 19/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe limitleri gözetilmek üzere davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3. Ekspertiz ücretinin yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesine,

4. Karar harcı 828,25 TL 'den davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç 472,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 552,7‬0 TL harçtan mahsubu ile bakiye 275,55‬ TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

5. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 552,70 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 633,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.189,80 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 441,10 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalı tarafından yapılan 600,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 377,56 TL sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davalı üzerinde bırakılmasına,

8. Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 12.124,91 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9. Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 578,35 TL'nin davalıdan, 981,65 TL'nin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

11-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekiline ( e duruşma sistemi üzerinden) karşı davalının yokluğunda, Kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.