İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/554 E. 2024/118 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/554

KARAR NO : 2024/118

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2022

KARAR TARİHİ : 15/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait----plaka sayılı ----- marka kamyonet tipi aracı ile su dağıtımı yaptığını, 28/07/2021 günü dağıtım yapmak üzere aracına su yüklediğini, bir süre sonra davalı ----- adına ruhsatlı olan ve davalı ----- sürücülüğünü yaptığı----- plakalı aracın müvekkili aracına arkadan hızla çarptığını ve bu şekilde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini,----- plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunduğunu, kaza sonrası sigorta şirketine başvuru yapıldığını bildirdiğinden bahisle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ----- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; değer kaybı zararının talep edilebilmesi için aracın daha önce hasara uğramamış bir bölgede meydana gelmiş olması gerektiğini, söz konusu hasarın basit onarım işlemleriyle giderilebilecek düzeyde olmaması gerektiğini, aracın ağır hasar kaydının bulunmaması gerektiğini, aracın 165.000 km altında olması gerektiğini, kazaya karışan aracın daha önce farklı tarihlerde 8 kez kaza geçirerek hasara uğradığını, 19 yıllık olduğunu ve 710.036 kmde bir araç için değer kaybı zararının talep edilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ------Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, iki yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebi ile davanın usulden reddinin gerektiğini, eldeki davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte maddi hasar ve değer kaybı tutarının uzman bilirkişi tarafından hesap edilmesi gerektiğini, müvekkil şirkete ZMMS Poliçesi ile sigortalı ----- plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

ISLAH:

Davacı vekilince sunulan 03/01/2024 tarihli dilekçe ile davaya konu aracın tamir sürecinde kullanılamaması nedeniyle müvekkilinin uğradığı araç mahrumiyet tazminatı talebi için 1.000 TL olarak talep ettikleri tazminat tutarınını 4.250 TL artırmak suretiyle 5.250 TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, trafik kazasından kaynaklanan araçta meydana gelen değer kaybı ve kar mahrumiyete ilişkin tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile ----plaka nolu, ----- model, ---- marka araç (sahibi: -----; trafik sigorta:-----

Sigorta Şirketi) sürücü -----: seyri esnasında kendisinden beklenen dikkat ve özeni asgari düzeyde yeterince göstermemesi nedeniyle oluşumuna sebep olduğu kazada; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 56 c) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli

bir mesafeden izlemek zorundadırlar; hususuna riayet etmediği; aynı kanunun madde 84 Araç sürücüleri trafik kazalarında; d) Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar; hususu dikkate alındığında %100 asli kusurlu olduğu;----- plaka nolu, ----- model----- marka, -----model araç (sahibi: -----; trafik sigorta: -----) sürücü -----

istikametinde seyir halinde iken dava konusu kazada atfı kabil kusuru bulunmadığı, ----plakalı, -----şasi nolu, ---- model,----- model, TICARI kullanım şekli, Beyaz renkli,kamyonet araç 735.988 km.de olduğu; Dava dosyasında bulunan kaza yeri fotoğrafları, hasar fotoğrafı, kaza krokisi beraber değerlendirildiğinde ekspertiz raporunda yedek parça toplam 14.694,03 TL ile işçilik toplam 10.305,96 TL olmak

üzere toplam hasar bedeli 24.999,99 TL olarak dava konusu kaza ile uyumlu ve kadri maruf olarak değerlendirilebileceği;

dava konusu araç, -----model, kaza tarihinde takribi 18 yaşında olmak üzere 10 yıllık ekonomik ömrünü tamamlamış, aynı zamanda dava konusu kazada 735.988 km.de olduğu ve 2019 tarihli hasar fotoğraflarında arka bagaj kapaklarından olmak

üzere kısmi aynı bölgelerden hasar aldığı, yukardaki fotoğrafa göre kaportada çürüme ve onarım bölgeleri gözüktüğü aynı zamanda aracın SBM de detayları verilemeyen 3 adet trafik sigortası hasarı ile 5 adet kasko sigortası hasarı bulunduğu; mevcut bilgilere göre değer kaybı bulunmadığı; dava dosyasında dava konusu aracın onarım için servis giriş-çıkış kayıtları ve onarım faturası sunulmadığı, dava dosyasında bulunan mevcut belgeler değerlendirildiğinde

dava konusu aracın makul onarım süresinin 15 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi itibariyle 350 TL/gün kiralık araç takdir edilebileceği ve araç mahrumiyet tazminatının 15 gün*350 TL/gün= 5.250,00 TL olarak hesaplandığı, takdirin mahkememe ait olduğu;

değer kaybı tespit edilmediğinden tüm davalıların sorumluluğunun olmayacağı,davacının, mahrumiyet zararı için tespit edilen 5.250,00 TL tutarı davalı------ve davalı ------ müştereken ve

müteselsilen talep edebileceği, davalı Sigorta şirketinin teminat kapsamında olmaması nedeniyle sorumluluğunun olmayacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----. HD'nin 23.09.2019 t. -----.sayılı kararı).

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde hasar bedeli tazminatından davalı araç maliki ve sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı değerlendirilerek usul ve yasaya uygun teknik bilirkişi raporu hükme esasa alınarak davanın kısmen kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir . Davaya konu kaza sebebiyle davacının aracında herhangi bir değer kaybı olmadığı tespit edildiğinden değer kaybı talebi reddedilmiştir.ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan halleri düzenleyen A.6/k maddesinde " Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri" hükmünün düzenlendiğinden kazanç kaybı tazminatı dolaylı zarar olduğu ve teminat dışı hal olduğu anlaşıldığından davalı araç sürücüsünü ve malikini sorumlu tutmak gerekmiş ve usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespiti edilen bedel yönünden talebin kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kısmen KABULÜ ile,

2. Kar mahrumiyete ilişkin 5.250 TL'nin kaza tarihi olan 28/07/2021'den itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar . . . . . müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine

3. Değer kaybı tazminatı talebinin reddine,

4. Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 427,60 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL ve ıslah ile yatırılan 75,00 TL' nin mahsubu ile bakiye kalan 271,90 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

5. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 75,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 236,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 236,25 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.236,25 TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %84,00 oranında olmak üzere 2.718,45 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 5.250,00 TL vekalet ücretinin davalılar . . . . . . müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

9. Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,

10-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranı gözetilerek 1.344,00 TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 256,00 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

11-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.