İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/486 E. 2023/927 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/486

KARAR NO : 2023/927

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/07/2022

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

14/10/2021 tarihinde meydana gelen kazada davalı sürücü ----- sevk ve idaresindeki-----plakalı aracın, müvekkiline ait ------ yabancı plakalı aracın arka kısmında takılı olan tekerlekli sandalye taşıyıcısına sol arka kısmından çarpması sonucunda maddi hasar meydana geldiğini, müvekkiline ait araç sürücüsünün meydana gelen kazada bir kusurunun bulunmadığını, davaya konu kaza sebebiyle 2.967,17 Euro tutarında maddi hasar meydana geldiğini, kaza sonrası yaptırılan bilirkişi incelemesi ile bu hususun sabit olduğunu, davacının aracında meydana gelen maddi hasar nedeni ile toplam 2.967,11 Euro tutarındaki zarara karşılık gelen tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar----- ile poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ------- alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle;

Hasar bedelinin, onarımın Türkiye şartlarında yapılsaydı eğer tespit edilecek tutara göre hesaplanması gerektiğini, farklı ülkelerde farklı standart, uygulama ve fiyatların bulunduğunu, başvuruna ait aracın kaskosunun bulunup bulunmadığı, kaskosu var ise zararın kasko şirketi tarafından karşılanıp karşılanmadığının araştırılması gerektiği, hasar tespitinin yapılmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar ----- eldeki davaya herhangi bir cevap vermemiş HMK 128 madde hükmü uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta meydana gelen hasar bedelinin sigorta şirketin araç sahibinden sürücüden tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile kusur yönünden ----- plakalı araç sürücüsü----- meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu

olduğu,---- plakalı araç sürücüsü----- kusursuz olduğu,davacının hasarına karşılık talep edebileceği hasar tazminat miktarının 2.967,17 Euro

olduğu,davalı -----teminat limitleri kapsamında zarardan sorumlu olduğu,

temerrüt tarihinin ihtarname tebliğ tarihi 27.01.2022 + 8 işgünü= 05.02.2022 olduğu, ( bu tarihte Euro kuru 15,5441), davalı ------ sorumluluğunun 43.000 TL/15,5441= 2.766,32 Euro olduğu,Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, bir

motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan

zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı ----sürücüsünün kusuru oranında (%100) diğer davalı, sürücüsü ----- ile birlikte davacının talep edeceği bakiye zarar bedelinden ( 2.967,17 Euro- 2.766,32 Euro) 200,85 Euro’dan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

“(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (-----.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin 23.09.2019 t. -----.sayılı kararı).

Davacı tarafından gösterilen deliler toplanmış, konunun alanı uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişiden rapor tanzim ettirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile , ,Karayolları Trafik kanuna göre, işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, bir

motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından

kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar maddesi uyarınca davalı -----sürücüsünün kusuru oranında (%100), trafik sigortası teminat aşımından sürücüsü -----ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, temerrüt tarihinin kaza tarihi 30.12.2021 olduğu, Yargıtay kararına göre tespit edilen yabancı ülkede yapılan tamire ilişkin döviz cinsinden

tazminatın, kaza tarihinden (davalı sigortacı yönünden temerrüt tarihinden) itibaren -----dövize uygulanan faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesi gerektiği, yine Yargıtay kararına göre “Ekspertiz ücreti yargılama giderlerinden olup, tazminata eklenerek karar verilemez” görüşü doğrultusunda, eksper ücreti 899,28 EUR tazminata dahil edilmediği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesi ve talebin bu yönde olmasında bir engel bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamaz. (Benzer yönde Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, ----Esas ve ----Karar sayılı kararı). Bu sebeple davacının yurtdışında aracının tamir edilmesine yönelik seçimlik hakkını kullanmış olduğu anlaşılarak talebi yönünde değerlendirme yapılarak karar verilmiştir.

Somut olayda ;Dava konusu aracın toplam hasar miktarının;

kusur yönünden ----plakalı araç sürücüsü-----meydana gelen kazada asli ve % 100 kusurlu olduğu,---- plakalı araç sürücüsü ----- kusursuz olduğu,

davacının hasarına karşılık talep edebileceği hasar tazminat miktarının 2.967,17 Euro olduğu, davalı ----- teminat limitleri kapsamında zarardan sorumlu olduğu,

temerrüt tarihinin ihtarname tebliğ tarihi 27.01.2022 + 8 işgünü= 05.02.2022 olduğu, ( bu tarihte Euro kuru 15,5441), davalı ----- sorumluluğunun 43.000 TL/15,5441= 2.766,32 Euro olduğu, davalıların sorumlu olduğu, davacının zararın meydana gelmesinde aldığı hasara uğramış olduğu ve hasar miktarı da usulüne uygun olarak bilirkişi raporu ile tespit edildiği, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu hükme esas alınarak davalıların da meydana gelen hasar bedeli alacağından sorumlu olduğu anlaşılmakla hasar bedeline yönelik aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüte düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK'nın 99/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında veya talep doğrultusunda bakiye ödeme yapılmış ise ihtar tarihinden 8 iş günü sonrası itibariyle temerrüte düşeceği dikkate alındığında ;davalı sigorta şirketi yönünden 27/01/2022 sigortaya başvurudan 8 iş günü sonrası 02/05/2022 temerrüt tarihi , davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren davaya konu aracın hususi otomobil olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE,

2. 2.967,17 Euro hasar bedelinin davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limite gözetilmek üzere davalı sigorta şirketinde 05/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle diğer davalılar yönünden kaza tarihinden tarihininden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlike müştereken ve müteselsilen tahsiline,

3. Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 3.575,20 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 861,43 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 2.713,77 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 861,43 TL peşin harç olmak üzere toplam 942,13 TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 445,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.945,50 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8. Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

9. Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.