İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/823 E. 2023/575 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/823 Esas

KARAR NO: 2023/575

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/10/2022

KARAR TARİHİ: 19/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ------- plakalı araç ile davalının adına sigortalı olan -------- Plakalı araç arasında 31.12.2020 tarihinde maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde ------- tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında karşı tarafa %100 kusur atfedildiğini, müvekkiline ait araçta mezkur kaza nedeniyle hasar meydana geldiğini, sigortaya başvuru ve arabuluculuk şartı yerine getirildiğini, kaza sonucu müvekkilinin aracında meydana gelen hasar miktarı bakımından uğradığı zarar miktarı tam olarak belirlenemediğini, kaza sonucu müvekkili araçta hasar meydana geldiğini beyan ile, HMK 107. Maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, dosyanın usul ekonomisi ilkesi gereği doğrudan bilirkişiye tensip zaptıyla gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkiline ait araçlta meydana gelen 100,00-TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini ve taraflarına ödenmesini arz ve talep etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; -------- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde -------- nolu ZMMS Poliçesi ile teminat altına alındığını, davanın HMK 107.maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı bir yandan davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmiş, diğer yandan ise söz konusu hasara ilişkin düzenlenen ekspertiz raporu ile hasar miktarının tespit edildiğini açıkça belirtmiş ve talebini de 7.098,84 TL olarak belirlemiş olduğunu, dava konusu bakiye hasar onarım bedelinin belirlenebilir nitelikte olduğunu ve bu nedenle de davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığının kabulü gerektiğini, müvekkili şirketin poliçe limiti dahilinde, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, 02.11.2020 - 02.11.2021 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi uyarınca müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında araç başına 41.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davalıya ait araç için ödeme yapılmış olup ödemeler doğrultusunda müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sona erdiğini, davaya konu 31/12/2020 tarihli trafik kazası neticesinde davacıya ait -------- plakalı araç için 12/02/2021 tarihinde 3.500,00-TL, 15/02/2021 tarihinde 2.765,34-.TL ve 841,43-TL, ve 11/08/2022 tarihinde 885,00-TL olmak üzere toplamda 7.991,77-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, söz konusu ödemeler neticesinde müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun tespitinde iskontonun dikkate alınmasının yasa ve içtihatlar gereği olduğunu, uyuşmazlık konusu kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranına ilişkin herhangi bir tespit yapılmaksızın, müvekkili sigorta şirketinden tazminat talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, gerçekleşen kazada müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın %100 kusurlu olduğunu ifade ettiğini, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranlarının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, fatura ibraz edilmediğinden ötürü müvekkili şirketten KDV talep edilmesinin mümkün olmadığını, hasar onarım bedelinin varlığının ve gerçek zararın uzman bilirkişilerce tespiti gerektiğini, davacı tarafın iddialarını hiçbir şekilde kabul manasında olmamak üzere, müvekkil şirketin temerrüt tarihinin KTK hükümleri doğrultusunda belirlenmesi ve faizin yasal faiz olması gerektiğini, dava konusu alacak talepleri zamanaşımına uğramış olup bunun yanı sıra söz konusu alacak taleplerinden müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını beyan ile, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini arz ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan hasar bedelinin tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "Kusur yönünden; Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü (-------- plaka sayılı araç sürücüsü) -------- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu (-------- plaka sayılı -------- markaltip, -------- model) araç sürücüsü ------- kusursuz olduğu, söz konusu kazaya ait --------- SBM kaza ihbar nolu tramer kaydındaki kazaya karışan araç sürücülerinin mutabakat - ihbarı alan şirketin %100 kusur kabulü ile sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde; ------- plaka sayılı dava konusu araç sürücüsünün kusursuz (0) olduğu, diğer -------- plaka sayılı araç sürücüsünün (%100) kusurlu olarak tespit edildiği görülmüş olup, tramer kusur durumu ile tarafımca tespit edilen kusur durumunun uyumlu olduğu, Hasar yönünden; 31/12/20Z0 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler, olay yeri hasar fotoğrafları ile -------- plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın uyumlu olduğu, söz konusu --------- plaka sayılı --------- marka tip, -------- model aracın toplam hasar tutarının orijinal parça kullanılarak işin ehli kişilerce fen ve sanat kurallarına göre onarılması durumunda (KDV hariç 12.033,63 TL olduğu), KDV dahil 14.199,68 TL olabileceği, Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; (14.199,68 TL Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı =14.199,68 TL olabileceği, Dosya kapsamında bulunan ve davalı sigorta şirketi çalışanı tarafından hazırlanmış hasar raporunda araçtaki tespit edilen hasarlı parça-malzeme kalemleri fiyatlarında yüksek iskontolu, eşdeğer parça kullanıldığı görülmüş olup, tarafımca aracın tipi, yaşı , km değeri (187126), hasar geçmişi, kullanılmışlık durumu ve hasar fotoğraflarındaki hasarın boyutu dikkate alınarak Yargıtay Kararları doğrultusunda değişmesi gerekli parçalar ile ilgili tek tek yapılan değerlendirmede (kaza tarihindeki orijinal fiyatlara KDV eklenerek ) toplam hasar tutarı 14.199,68 TL hesaplanmış olup bağımsız sigorta eksperi tarafından hazırlanılmamış söz konusu rapordaki eşdeğer parça kullanılarak oluşturulan toplam “KDV dahil 7.736,76 TL” tutara (ayrıca bu rapordaki tespitleri onaylayan davalı sigorta şirketine hitaben hazırlanmış 03/06/2022 tarihli rapora uyulmamıştır) Davalı vekili tarafından “...davaya konu 31/12/2020 tarihli trafik kazası neticesinde davacıya ait --------- plakalı araç için 12/02/2021 tarihinde 3.500,00-TL, 15/02/2021 tarihinde 2.765,34-.TL ve 841,43- TL ve 11/08/2022 tarihinde 885,00-TL olmak üzere toplamda 7.991,77-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığının" belirtildiği ancak dosya kapsamından belirtilen ödemeye ilişkin EFT, Havale dekont örneğine rastlanılmadığı, Mahkemece belirtilen ödemenin kabul edilmesi durumunda, kalan bakiye tutarının (14.199,68 TL (Hasar Tutarı) - 7.991,77 TL (Ödendiği belirtilen hasar tutarı)= 6.207,91 TL olabileceği," şeklinde rapor sunulmuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir . 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir .Davalı ------- şirketi , -------- plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi 02/11/2020-02/11/2021 tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza 31/12/2020 tarihinde gerçekleşmiştir.Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta kaza sebebiyle KDV dahil 14.199,68 TL değer kaybının olduğu tespit edilmiştir. Davalının sigortalısının meydana gelen hasarda %100 kusurlu olması sebebiyle davalı sigortacı sigortalısının kusuru sebebiyle KTK hükümleri uyarınca sorumlu olduğundan davalı sigorta tarafından yapılan ödemeler düşüldükten sonra kalan 6.207,91 yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından KDV dahil edilerek araç hasarı hesaplandığından davacının mükerrer KDV talebi yönünden red karar verilmiş olup kabulüne karar verilen tazminata son tarihinden itibaren davalıya ait aracın hususi vasıfta olması sebebiyle de yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 6.207,91 TL hasar bedelinin11/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Karar harcı 424,06 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 106,02 TL Tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 237,34 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin nispi harç ve 106,02 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 267,42 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine

4. Davacı tarafından yapılan 102,25 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.602,25 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 2.205,35 TL sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, kalan tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesin yer olmadığına,

6. Davanın kabul edilen kısmı için davacı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 6.207,91 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davanın reddedilen kısmı için davalı yararına karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.117,26 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

9. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca . . . . . . . . bütçesinden ödenen 1.560. TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.322,06. TL.sinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 237,94 TL.sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 19/09/2023