İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/333 E. 2024/624 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/814

KARAR NO : 2024/626

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/12/2021

KARAR TARİHİ : 11/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirketİN yaklaşık olarak 30 yıldır tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, Covit 19 salınından dolayı tekstil sektöründen sağlık sektöründe kısmi geçiş yaparak tıbbi maske eldiven ve önlük imal ettiklerini, 2020 mayıs ayında davalı şirket ile kumaş temini için anlaşma yapıldığını, anlaşma gereğince müvekkili şirketin kumaş temini için başka şirketlerle de irtibata geçtiğini, yapılan sözleşme edimlerinin yerine getirilmesi için süre varken davalı firma yetkilisinin ödenen meblağın iadesini talep ettiğin, müvekkil tarafından 10 ton kumaş teslim edildiğini, davalı taraf hiçbir ihtar çekmeden müvekkili firmadan para iadesi talep ettiğini, akabinde 05/06/2020 tarihinde müvekkilin ----- ilçesinde bulunan şirket binasında 22:00 civarında görüşme yapılmak üzerine kararlaştırıldığını, ticari teammüllere aykırı şekilde müvekkil şirketin yönetim katına 5 kişi olarak gelinerek müvekkiline cebir uygulayarak 700 000 USD bedelli bono imzalattırıldığını, bu olayla ilgili ----- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ----- Soruşturma no' lu dosyası ile soruşturma başlatıldığını, soruşturma neticesinde de ----.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ---- Esas sayılı dosyası ile nitelikli yağma, senedin yağması suçundan dolayı -----cezalandırılması istemiyle dava açıldığını, -----soruşturma dosyasında ve 15/06/2021 tarihli Ceza yargılamasındaki ifadesinde zorla alınan bononun icraya konulduğunu ikrar ettiğini, yağmaladıkları senedin ----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası ile işleme koyulduğunu, müvekkilin tüm mal varlığı, taşınmazları, araçları ve banka hesaplarının haczedildiğinden iflas etme noktasına geldiğini, müvekkilin davalıya böyle bir borcu bulunmadığını, icra işlemlerinin ve hacizlerin hukuka aykırı olduğunu bu durum neticesinde müvekkillerinin dava harcı ve giderleri ile takdir olunacak teminatı dahi arşılayacak durumda olmadıklarını, ----Ağır Ceza Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası incelendiğinde ise zaten haklı olduklarının da anlaşılacağını beyanla davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı aleyhine başlatılan icra takibinde de aynı sebeple davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili usulüne uygun tebliğata rağmen süresinde dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, İİK 72.maddesi gereğince, davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen 05.06.2020 tanzim, 08.06.2020 ödeme tarihli, 700.000,00 USD bedelli senedin 500.000,00 USD'lik kısmı yönünden, davalı şirket tarafından, davacı şirket ve kefiller aleyhine başlatılan -----. İcra Müdürlüğü'nün----- sayılı icra takibine borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.Dava dilekçesi ve tensip zaptı, usulüne uygun olarak davalı şirkete tebliğ edilmiş olmasına rağmen, davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmış, vekili ise muhtelif duruşmalardaki beyanında; rapora karşı beyan ve itirazlarımı sunduklarını, tekrar ettiklerini, beyanlarında da da belirttikleri üzere bilirkişi raporunda müvekkilinin ceza dosyasındaki 200.000,00 Dolarlık mal aldığına dair beyanına ilişkin tespitin yerinde olmadığını, ceza dosyasındaki ifadeleri, farklı olduğundan kabul etmediklerini, ağır ceza mahkemesi kararında yağma olmadığının tespit edildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.Taraflar arasında kumaş satışı yönünde bir sözleşme imzalandığı, davacının ödenen bedel karşılığı davalıya kumaş teslimi yapacağının uyuşmazlık konusu olmadığı, uyuşmazlığın, davacı tarafından davacıya yapılan kumaş teslimatının miktarı, davalı tarafından icraya konan 700.000,00 USD bedelli dava konusu senet bedeli kadar davacının davalıya borçlu olup olmadığı, senedin davacının elinden rızası hilafına tehditle zorla alınıp alınmadığı, bu nedenlerle davacının dava konusu icra takibine yaptığı itirazın haklı olup olmadığı noktasında olduğu görülmüştür.Davaya konu ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, alacaklı ---- Şirketi tarafından, borçlular----- aleyhine 10.07.2020 tarihinde, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emri (örnek no:------ ile 500.000,00 usd asıl alacak (09.07.2020 tarihi itibariyle ----- dolar efektif satış kuru 6.8757 tl karşılığı 3.437.850,00 TL), 26.800,00 TL ödeme tarihinden takip tarihine kadar asıl alacağa işlemiş faiz, 151,80 TL İhtiyati Haciz Masrafı, 755,00 TL Mahkeme vekalet ücreti olmak üzere toplam 3.465.556,80 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip açıklamasının; “05.06.2020 düzenleme, 08.06.2020 ödeme tarihli, 700.000,00 USD bedelli bir adet bono ve ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- sayılı 07.07.2020 tarihli İhtiyati Haczi Kararları” olarak açıklandığı, icra ödeme emri ve takip dayanağı belgenin ---- 12.08.2020 tarihinde, -----Şirketi'ne 12.08.2020 tarihinde tebliğ olunduğu anlaşılmıştır.Davalı şirket yetkililerinin -----. Ağır Ceza Mahkemesinin -----. Sayılı dosyasındaki zorla senet düzenletmekten dolayı yargılandıkları davacı şirket yetkilisi ------ müşteki olduğu, sanıkların senedin yağması suçundan beraat ettikleri, tehdit suçundan dolayı mahkum oldukları, ceza yargılaması sırasında müşteki ve sanık beyanlarına göre davalı şirketin davacı şirket işyerinden mal götürdükleri, davalı şirket yetkilisi ---- Ağır Ceza Mahkemesi dosyasındaki beyanında, davacı şirketten alınan ürünlerin toplam değerinin 200.000,00 USD tutarında olduğu beyan edildiği, bu beyanın ikrar niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, davacı ----- ağır ceza mahkemesindeki davalıların 500.000,00 USD lik mal aldıkları beyanına yönelik ise dosyada herhangi bir somut delilin bulunmadığı anlaşılmaktadır.Tarafların celbini talep ettikleri bilgi ve belgeler ilgili yerlerden celp edildikten ve incelendikten sonra dosya rapor alınmak üzere S.M. MALİ MÜŞAVİR- KAMU GÖZETİM KURUMU- BAĞIMSIZ DENETÇİSİ bilirkişi -----tevdii edilmiş, bu bilirkişi ibraz ettiği 01/03/2024 tarihli raporu ile dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, tarafların defter ve belgelerinin incelenmesi, bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde davacı -----yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde 2020-2021 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, Davalı---- ihtilafın vasandığı 2020-2021 vılları defterleri incelendiğinde 2020 yılına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, 2021 yılına ilişkin ticari defterlerinin GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, davacı şirketin kayıtlarında, davalı şirkete ait ----- no.lu hesap hareketlerinin incelenmesinde, 580.033,35 TL BORÇ kaydettiği, karşılığında 4.487.0722,77 TL ALACAK kaydetmek suretiyle, 10.07.2020 icra takip tarihi itibariyle, davacı şirketin kendi defterlerinde 3.907.039,42 TL borçlu gözüktüğü, işbu alacağın 15.12.2020 tarihinde ----- no.lu Alınan Sipariş Avansları Hesabına virman yapıldığı, davalı şirketin kayıtlarında, davacı şirkete ait ----- no.lu hesap hareketlerinin incelenmesinde, 4.487.072,77 TL BORÇ kaydettiği, karşılığında 580.599,79 TL ALACAK kaydetmek suretiyle, 10.07.2020 icra takip tarihi itibariyle, davalı şirketin kendi defterlerinde 3.906.472,98 TL tutarında alacaklı olduğu dava konusu 05.06.2020 düzenleme, 08.06.2020 ödeme tarihli, 700.000,00 USD bedelli senedin davalı şirket defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir.Yine yapılan incelemede, taraflar arasında 27.05.2020 tarihinde Mal Satış Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme doğrultusunda, davalı şirket tarafından, davacı şirket adına çeşitli tarihlerde 10 adet toplam 4.087.032,30 TL tutarında ödeme yapıldığı, ödemelere karşılık davacı şirket tarafından, davalı şirkete mal teslim edildiğine ilişkin ticari defterlerde herhangi bir kaydın bulunmadığı (davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen 28.05.2020 tarih, “6.424 KG --- 40 GR MAVİ KUMAŞ” açıklamalı, KDV dahil 400.040,47 TL tutarlı mal teslim faturasına karşılık, davalı şirket tarafından 16.06.2020 tarihinde “6.424 KG --- 40 GR MAVİ KUMAŞ- 28.05.2020 tarih, ----- no.lu 400.040,47 TL tutarlı faturaya istinaden düzenlenen iade faturası.” açıklaması ile KDV dahil 400.040,47 TL tutarında iade faturası düzenlendiği, iki faturanın da her iki şirketin defterlerinde kayıtlı olması sebebiyle mal teslimine ilişkin defterlerde kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır.), fakat ödemelere karşılık davacı şirket tarafından 09.06.2020 tarihinde 23.800,00 USD ve 12.06.2020 tarihinde 19.400,00 TL tutarında davalı şirkete ödeme yapıldığı görülmüş, neticede tarafların ticari defterleri dikkate alınarak borç alacak hesabı yapılmak istenmesi halinde, davacı şirketin kendi defterlerinde davalı şirkete 3.907.039,42 TL tutarında borcunun bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Fakat ----.Ağır Ceza Mahkemesi'nin -----. sayılı dosyasındaki karar ile sanık ve müdahillerin beyanlarının bu dosyada önem arzettiği, yukarıda da açıklandığı üzere, davalı şirket yetkilisi --- Ağır Ceza Mahkemesi dosyasındaki sanık olarak yaptığı savunmasında, davacı şirketten alınan ürünlerin toplam değerinin 200.000,00 USD tutarında olduğunun beyan edildiği, bu beyanın ikrar niteliğinin bulunduğu ve her ne kadar ticari defterlerde mal teslimine ilişkin bir kayıt bulunmasa da, davalı şirket tarafında davacı şirketten 200.000,00 USD karşılığı mal alındığının kabul edildiği ve bunun hesaplamada dikkate alınması gerektiği, buna göre, taraflar arasındaki sözleşmenin USD olması, tarafların beyanlarında ödemelerin ve malların USD olarak yapıldığının belirtilmesi nedeniyle, taraflar arasındaki ticari ilişkinin USD olarak yapıldığı, davalı şirket tarafından davacı şirkete yapılan ödemeler ile davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan ödemelerin, ödeme tarihlerindeki ---- Efektif Satış Kuru dikkate alınarak USD karşılıkları hesaplandığında, davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen ödemelerin toplam tutarı 600.843,60 USD olup senedin bu miktarı aşan kısmının bedelsiz olduğu, davacı şirket tarafından, davalı şirkete gönderilen ödemelerin toplam tutarı ise 26.650,80 USD olduğu, davalı şirketin ödemiş olduğu 600.843,60 USD'lik ödemeden, 200.000,00 USD'lik mal teslimi ve davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan 26.650,80 USD tutarın düşümü yapıldığında, davacı şirketin borcunun 374.192,80 USD olacağı, bunun dışında kalan bakiye miktar yönünden davacıların senet ve icra takibinden dolayı borçlu olmadıkları kanaatine ulaşılmış, bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

Davacıların 700.000,00.-USD miktarlı 05/06/2020 tanzim tarihli, 08/06/2020 vade tarihli keşidecinin ----, lehtarın ---- olan senetten dolayı 325.807,2.-USD den dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,

Davacıların --- .İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı icra takibinden dolayı 125.807,2.-USD ve 6.743,27.-TL işlemiş faizden dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Takibin kalan kısımlar yönünden DEVAMINA,Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,

3. Alınması gereken 290.786,55.. TL karar harcının ve 427,60.. TL başvuru harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul kısmı üzerinden hesaplanan AAÜT'ye göre takdir olunan 329.705,99.. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın red kısmı üzerinden hesaplanan AAÜT'ye göre 343.781,06.. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yatırılan toplam 4.344,10.. TL yargılama giderinden kabul ve red oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan 2.021,91.. TL sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı uhdesinde bırakılmasına,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde . . . . Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.