İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/865 E. 2023/803 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2020/408

KARAR NO: 2023/760

DAVA: TAZMİNAT (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)

DAVA TARİHİ : 05/03/2020

KARAR TARİHİ : 24/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 15/02/2019 tarihinde Franchise Sözleşmesi imzalanmış, davacı tarafından sosyal medyada ve internet sitelerinde----- Yerleşkesinin imzaları atıldı” duyurusu yapılmış, 2019-2020 öğretim döneminde eğitime başlanacağı belirtilmiş, ancak sözleşme davalı tarafından haksız olarak feshedilmiş, sözleşmenin imzalanması sırasında davalı şirketin Yönetim Kurulu Başkan vekili ----- tarafından bizzat davacıya----- Merkezi içerisindeki ----- anaokulların kapasitesinin 300 kişi ve yetersiz olduğu, bu anaokulunda eğitim gören 210 çocuğun 2019-2020 yılında 1.sınıfa başlayacağı ve okul arayışında olduğu, bu nedenle davacı şirketin ----- yerleşkesinde açacağı okul için ----- anaokulu koordinatörü çağrılarak 30.000 TL bedel ile kayıtların davacı şirketin okuluna alınabileceği, bu velilere yeni açılacak ----Yerleşkesinin tanıtımın yapılması için mektup gönderilmesi ve ----Kompleksi içerisinde bu velilere konferans düzenlenmesi görüşülmüş ve uygulaması talimatı verilmiş, 19/02/2019 tarihinde ---- adı altında davacıya ait Genel Müdürlük binasında ----- Genel Müdürü ve CEO'su ----- ve şirketin diğer koordinatörleri tarafından eğitim ekibine seminer verilmiş, ----- yerleşkesi için 180 velinin aradığı ifade edilmiş ve okul açılış lansmanının 20/03/2019 tarihinde-----Belediyesi Kültür Merkezinde saat 09:30 da yapılması planlanmış; 20/02/2019 günü -----okul binasında buluşulması ve gerekli tespitlerin ve Franchise Sözleşmesi Madde 5'teki davalı şirketin edimlerinin yapılması konusunda anlaşmaya varılmış, ancak 20/02/2019 tarihinde davalı şirkete hiçbir resmi açıklama yapılmadan davalı şirket tarafından ---- açılış ile ilgili yazıı ve görsel duyuruları internet sitelerinden ve sosyal medya hesaplarından kaldırmış; bilhassa okul için kiralanan taşınmaz nedeni ile maddi külfet altına giren davacı şirketin davalının yetkilileri ile görüşmeler yapmaya çalışmış, ancak çözüm yolu bulamamış, davacı şirket oyalayarak kendi aralarında görüşerek davacı şirketin mağduriyetini gidereceklerini beyan etmiş olsalar da mağduriyeti giderilmemiş, velilere karşı karalama yapılmış, eğitim kurumun en aktif olacağı dönemlerde kayıt alamamış, okul için aldığı malzemeler için ayrıca borçlarmış, - faaliyete geçemediği için ödemelerini yapmakta zorlanmış; davalı şirket, davacı şirkete karşı Franchise sözleşmesine dayalı edimleri yerine getirmediği, herhangi bir açıklama gereği duymadan, sözleşme ile ilgili belirsizlik ortamı yaratmış; bu nedenle davacı şirket maddi ve manevi zarara uğramış; davacı şirket, 27/02/2019 tarihli -----Noterlğinin -----yevmiye nolu ihtarnamesini göndermiş ve edimlerin ifasını istemiş, bunun üzerine davalı şirket 28/02/2019 tarihinde ----- Noterliğinin ----- yevmiye nolu ihtarnamesini göndererek Franchise sözleşmesini feshettiğini bildirmiş ve gerekçe olarak sözleşmenin 5.maddesinde belirtilen sisteme giriş bedeli olan 701.875,80 TL lik tutarın ödenmemesi ve okulun -----Okullarının konseptine uymadığı iddialarında bulunulmuş; sisteme giriş bedeli için ilgili 18/02/2019 tarihinde mail yazışmaların da, 22/02/2019 tarihine kadar süre tanınmış, okul binasını uygunluğu 23/01/2019 tarihinde okul binası-----tarafından gezilmiş ve 30/01/2019 tarihinde de---- Muhasebe Müdürü tarafında Davalı şirket Genel müdürü ve CEO'su ----- okul binasının yönetim tarafından onaylandığı, anlaşmanın sağlandığı ve sözleşmenin imzalanması için gerekli belgelerin teslimi istendiği maille bildirilmiş; sözleşme ile birlikte okul sahibinin mülk sahibi ile kira sözleşmesi de imzalanmış; davacı şirket, davalı şirketin kendisine vermiş olduğu zararı tek başına karşılayacak gücü kalmadığından, tekrar ayağa kalkmak adına 26/04/2019 tarihinde şirkete,----Yerleşkesi Franchise işletme sahibi ---- ve -----Okullarının sahibi ----adlı kişileri %70 oranında ortak olarak almış; davacı şirket bu kişilerin de edimlerini yerine getirmemeleri sebebi ile zarar görmüş; davacı şirket, davalı şirket ile aralarında yapmış oldukları 15/02/2019 tarihli 10 yıllık Franchise sözleşmesine istinaden, okul olarak kullanılmak üzere ----adresinde okul binası için ----- ile 545 yıllık kira sözleşmesi imzalamış, davacı şirket 15/02/2019 tarihinde 1.500.000 TL tutarındaki teminat senedini kiraya verene teslim etmiş ve aylık kira bedelini 220.000-TL*KDV olarak belirlemiş; halihazırda söz konusu okul binasının kiralanması ------aracılığı ile olduğundan, bu firmaya da davacı firma tarafından 01/03/2019 tarihli 50.000-TL senet (bu bedel firmaya ödenmiş) ve 15/04/2019 tarihli 159,600 TL tutarında senet düzenlenmiş; davalı şirketin sözleşmeyi haksız yere fesih etmesi sebebiyle faaliyete başlayamamış ve hali hazırda bulunan kira sözleşmesini revize etme durumunda kalmış ve mülk sahibine 3.000.000-TL senet vermiş, davalının yapmış olduğu karalama eylemleri sebebi ile faaliyetlerini sürdürememiş ve okulu kapatmak zorunda kalmış, bunun üzerine mülk sahibi tarafından davacı şirkete vermiş olduğu 3.000.000 TL'lik teminat senedi üzerinden 28/08/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararı çıkartılmış ve davacının ailesi ile oturmuş olduğu evine ve tüm banka hesaplarına ihtiyati haciz uygulanmış, davacı şahsi kartlarını, kredilerini ödeyemez hale gelmiş, davacının ---- Ofis binasında 585.000 TL ekspertiz değerine sahip olduğu home ofisinde ödemeleri gerçekleşmediğin den ihtiyati haciz gelmiş; okul binası için almış olduğu okul malzemeleri ile ilgili olarak 500.000 TL'lik sözleşmeler yapmış (masa, sıra, sandalye, yemekhane vs) bu ödemeleri de gerçekleştirmemiş; 50.000-TL ofis mobilyaları için, 175.000-TL okul binasını boyanması,10.000-TL okulun elektrik işleri, 10.000-TL muhasebeciye ödemeler yapılmış, 150.000-TL diğer reklam ve maaş ödemeleri için kira sözleşmesinden kaynaklı damga vergisi bedeli olarak 18.112,80-TL harcanmış; davacı söz konusu sözleşmeye güvenerek harcamalar yapmış ancak sözleşmenin haksız yere fesih edilmesi sebebi ile ödemeleri yapamadığından maddi ve manevi kayba uğramış; davalı şirketin 28/02/2019 tarihli ihtarnamesinde gerekçe olarak ileri sürdüğü iddiaların hiçbir yasal dayanağı bulunmadığından işbu fesih haksız olup, davacı şirketin Franchise Sözleşmesine duymuş olduğu güven sebebi ile yapmış olduğu harcamaların ve davalının sözleşmeyi süresinden önce ve haksız olarak tek taraflı feshetmesi sebebi ile yoksun kaldığı ve elde etmesi muhtemel gelirinin tespit edilmesi için işbu davayı açmak zarureti doğmuş, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile, davalı ile davacı arasında 15/02/2019 tarihinde yapılmış olan Franchise sözleşmesinin davalı tarafından tek taraflı olarak haksız yere feshedilmesi sebebi ile oluşan haksız fiilden kaynaklı, davalının uğramış olduğu zararların (maddi zarar, kazanç kaybı ve ticari itibar kaybı) tazminine ilişkin şimdilik kısmi alacak olarak 5.000,00 TL maddi ve yine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik kısmi alacak olarak 40.000,00 TL manevi tazminat talebimizin haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekalet ile birlikte davalı yana yükletilmesin karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle: 15/02/2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ile davalı şirketin kendi adına tescili olan ---- sayılı ----markasının ve belirlediği konseptin davacı tarafından işletmesi yapacağı okulda kullanılmasına izi vermekte ve bunun karşılığında davacı şirketin de mali yükümlülükler kapsamında davalı şirkete ödemeler yapması ve başta franchise verenin talimatlara uygun hareket etmek olmak üzere sözleşme ile kararlaştırılan diğer yükümlülükleri uymayı kararlaştırmış; bu sözleşmenin mali yükümlülükler başlıklı 5.maddesinde Franchise alan'ın ödemekle yükümlü olduğu iki ayrı ücret belirtilmiş; bunlardan ilki, “Sisteme Giriş Bedeli” olarak sözleşmenin 5.1.1. maddesinde yer alan 594.810-TL #KDV olmak üzere 701.875,80 TL olarak kararlaştırılmış ve bu tutarın sözleşmenin imza tarihinde ödeneceği belirtilmiş; Sözleşmenin 16.3 ve alt maddeleri 16.3.7 sözleşmenin fesih sebeplerinin yer aldığı; sözleşmede taraflar arasında kararlaştırılmış kesin tarih bulunmakla birlikte sözleşmenin imzalandığı tarih 15/02/2019 Cuma gününe denk gelmesi sebebiyle davacıya 18/02/2019 Pazartesi günü e-mail gönderilerek banka hesap numarası verilmiş, davacı ise telefon görüşmesinde en geç 22/02/2019 Cuma gününe kadar ödeme yapabileceğini beyan etmiş; ancak davacı bu tarih itibariyle de davalı şirkete olan sisteme giriş bedeli borcunu ödememiş, söz konusu borcun davacı tarafından 28/02/2019 tarihine kadar ödenmemesi sebebiyle davalı şirket derhal fesih hakkını kullanmış; davalı şirketin yetkilileri ----ve ---- olduğu; davacının bahsettiği söylemler davalı şirket yetkilileri tarafından asla dile getirilmediği, Davalı şirket yetkilisi olarak belirtilen ----isimli kişinin de davalı şirketin yetkilisi olmadığı, davacı şirket oyalandığını iddia ediyorsa bu durumda tevdi mahalli tayini talep ederek borcunu ödedikten sonra davalı şirketten edimlerini ifasını talep edebileceği, davacı şirket işin başında türlü bahaneler ile borcunu ödemekten imtina ettiği, davacının davalı şirket yetkilileri ile yapıldığını iddia ettiği hiçbir ----yazışması olmamış, davacı tarafından ----yazışmaları olarak belirtilen her ne yazışma oluşa olsun bu yazışmaların içeriğini kabul etmemiz mümkün olmadığı, dava dilekçesinde belirtildiği üzere imzalanan sözleşme 2019-2020 eğitim öğretim dönemini kapsamakta olup, bu dönem resmi olarak 2019 eylül ayında başlar, ancak öğrencilerin kayıt yaptırmaları daha erken aylarda başlayıp yaz sonuna kadar süreceği, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme 15.02.2019 tarihinde imzalandığı ve 28.02.2019 tarihinde feshedildiğini, bu fesihten sonra -----Okulları adı altında faaliyete başlamış ve nitekim 14.05.2019 tarihli bilirkişi tespitinde anlaşıldığı, bu belgelerden de görüleceği üzere davacı davalı şirket tarafından sözleşmesi feshedildikten sonra başka bir okul adıyla açılışını yapmış, davacını zarar olarak belirttiği okul binası kirası, okul dizaynı gibi harcamalar zaten bu okulu için de yapmak zorunda olduğu harcamalar olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirkete hiçbir biçimde öğrenci taahhüdünde bulunulmadığı gibi böyle bir taahhüdün geçerliliği olmadığı, dava dilekçesinde belirtilen ve davacının ortaklık yaptığını belirttiği-----isimli kişilerin davalı şirket ile ilgileri olmadığı ve ----- yetkilisi olduğu şirketin sözleşmesi söz konusu olan sözleşmeden önce feshedilmiş olup davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; Davalı ile Davacı arasında 15/02/2019 tarihinde yapılmış olan Franchise Sözleşmesinin tek taraflı olarak haksız yere feshedilmesi sebebi ile uğranılan zararların (maddi zarar, kazanç kaybı ve ticari itibar kaybı ) tazminine ilişkindir.Davacı vekili tarafından, dava konusu sözleşmenin feshi sebebiyle uğramış oldukları zararlara ilişkin, yeminli mali müşavirden rapor alarak dosyamıza sunulmuş olduğu, bu raporda davacının fesihten kaynaklı olarak 469.563.741,00-TL olduğu belirtildiği görülmektedir. Nitelikli Hesaplama (borçlar-ticaret) Uzmanı bilirkişi ve SMMM bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporda özetle; Davalı ile davacı arasında 15/02/2019 tarihinde kurulmuş Franchise Sözleşmesi'nin davalı tarafından tek taraflı olarak haksız yere feshedildiği iddiasına dayalı olarak davacı tarafça haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat olarak (maddi zarar, kazanç kaybı ve ticari itibar kaybı) şimdilik 5.000 TL'nin tahsilinin, manevi tazminat olarak da şimdilik 40.000 TL'nin tahsilinin ve maddi ve manevi tazminatın haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte tahsilinin talep edildiği,

Borçlar Mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığında:

Taraflar arasında adi yazılı şekilde, 15.02.2019 tarihinde Franchise Sözleşmesi'nin imzalandığı; davacının “franchise alan”, davalının ise “franchise veren” olarak adlandırıldığı, davacının giriş bedeli ödeyerek davalının franchise sistemine dahil olması hususunda, TBK m. 1/1 hükmünce “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile” anlaşıldığı, sözleşmenin 5.1.1 maddesinde sözleşmenin imzalanması ile davacının, davalıya periyodik olarak ödeyeceği ---- (sürekli franchise) bedelinden ayrı olarak 594.810 TL#KDV-701.875,80 TL lik “sisteme giriş bedelini davalıya bir defaya mahsus olmak üzere imza tarihi itibariyle ödemekle yükümlü olduğunun; Sözleşmenin 16.3. Maddesinin “Aşağıdaki hususların çıkması durumunda Franchise Veren (davalı), işbu sözleşmeyi mehil (süre) tayinine gerek olmaksızın tek taraflı ve tazminatsız olarak derhal feshedebilir.” şeklinde düzenlendiğinin, bu kapsamda kararlaştırılan Sözleşmenin 16.3.7. Maddesinde ise davacının, davalıya sözleşme gereğince yapmakla yükümlü olduğu ödemeleri zamanında yapmaması durumunun tazminatsız ve derhal fesih sebebi olarak sayıldığının görüldüğü, hal böyle olmakla davacının davalıya ödemeyi borçlandığı 701.875,80 TL'nin sözleşmenin imzalandığı 15.02.2019 tarihinin ertesi günü olan gün cumartesiye denk geldiğinden, ilk iş günü olan 18.02.2019 pazartesi günü ödenmemesi üzerine sözleşmede “belirli vade”nin kararlaştırılmış olması nedeniyle davacının, TBK m. 117/l hükmü gereğince temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın kendiliğinden borçlunun temerrüdüne düştüğü; bu durumun da Sözleşmenin 16.3. ve 16.3.7. Maddeleri gereğince (maddelerde açıkça belirtildiği üzere) davalının sözleşmeyi tazminatsız ve derhal feshetmesi için haklı sebep sayılabileceği kanaatine varılabileceği, ancak bu noktada dosyaya sunulan davalı yetkilisi ----tarafından -----18.02.2019 tarihinde saat 14.56'da gönderilen e-postada “Sistem giriş bedeli ödemesi ile ilgili telefon konuşmamıza istinaden hesap bilgileri aşağıda sunulduğu, cuma günü sizden dönüş bekliyor olacağız.” beyanına yer verildiği, bu sebeple e-postayı gönderen ve alan kişilerin (TBK m. 40 vd. hükümlerince) davacının ve davalının yetkili temsilcisi olup olmadığını, böylece sözleşme özgürlüğünce 18.02.2019 tarihli vadenin değiştirilip değiştirilmediğini; ayrıca (uzmanlık alanımıza girmeyen boyutuyla) davalının fesih ihtarnamesinde belirttiği üzere davacının binasının davalının konseptine ve standartlarına uyup uymadığını takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, eğer Mahkemece yukarıdaki görüşün aksine davalı tarafından haklı nedene dayanmaksızın sözleşmenin feshedildiği kabul edilir ise: Sözleşmenin feshine yönelik irade beyanının yer aldığı, davalı tarafından davacıya gönderilen -----yevmiye numaralı noter ihtarnamesinin tebliğ şerhi incelendiğinde işbu ihtarnamenin davacıya (muhataba) 04.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, sözleşmenin haklı nedene dayanmaksızın feshi halinde TBK m. 58/1 hükmü gereğince manevi zararın tazmini talebinde bulunulabilecekse de Yargıtay kararlarında görüleceği üzere üzüntünün manevi tazminat gerektirebilmesi için kişilik hakkının ihlali sonucu oluşması gerektiği, somut olayda üzüntü, acı, ızdırap, kişilik hakkının ihlalinin olup olmadığı ve TBK m. 49/1 ve 58/1 hükümlerinde sayılan manevi tazminat koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmesi gerekeceği; manevi tazminat talep edilebilmesi için kişilik hakkına hukuka aykırı tecavüzle, yani borca aykırı bir davranışla manevi zarar (kişilik hakkına vaki tecavüzden duyulan acı, elem ve ızdırap, imaj-ticari itibar kaybı vs.) arasında uygun illiyet (nedensellik) bağının bulunması gerektiği; tüm bu açıklamalar çerçevesinde kanun ve doktrin uyarınca sözleşme ihlali dolayısıyla manevi tazminata hükmedilmesi için kişilik haklarına saldırının olması zorunlu olduğundan huzurdaki davada bu unsurun gerçekleşip gerçekleşmediği; HMK m. 194(1) hükmünce davacının iddia ettiği olayların kişilik hakkını ihlal ettiği hususunu somutlaştırıp somutlaştırmadığı hususunu takdirin, Mahkeme'ye ait olduğu, davacının, dava dilekçesinin “sonuç” kısmında maddi zarar kalemlerini “maddi zarar, kazanç kaybı, ticari itibar kaybı” şeklinde belirttiği; sözleşmenin feshine yönelik irade beyanının yer aldığı, davalı tarafından davacıya gönderilen -----yevmiye numaralı noter ihtarnamesinin tebliğ şerhi incelendiğinde işbu ihtarnamenin davacıya (muhataba) 04.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, böylece eğer Mahkemece muhataba varmakla bozucu yenilik doğuran hakkın sonuç doğurduğu, feshin haklı nedene dayanmadığı kabul edilir ise maddi zarara uğradığını iddia eden davacının, dava dilekçesinde belirttiği zarar kalemlerine ilişkin hesaplamaların, uzmanlık alanı gereğince mali inceleme kısmında yapıldığı; takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, davacı tarafın 2019-2020 yıllarına ait ticari defterlerin tasdik onaylarının zamanında yapıldığı ve lehine delil niteliğinin bulunduğunun tespit edildiği, davalı taraf defterleri üzerinde; davacı tarafından ibraz edilen belgelerle bir ilgisi olmadığından herhangi bir incelemenin yapılamadığı, davacı tarafından başvurusu yapılan 29/04/2019 tarih ve ----- başvuru numaralı arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varamamışlar ve tutanağı imzalamış oldukları, davacının mali kayıtlarında yer alan masraf ve ödemelerin toplamının 4.626.316,51 TL olarak tespit edildiği, (zararın davalıdan istenip istenemeyeceğini takdir Mahkeme'ye ait olmak üzere) 26.04.2019 tarihinde hisse devir sözleşmesi yapmak zorunda kalmış olması ve şirketin %70 hissesini devretmiş olması, hisse devir bedellerinin kendisine ödenmemesi sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında şirket hissesinin devrine ilişkin bedelin ödenmemesi ile davalının sözleşmeyi feshetmesi arasındaki illiyet bağının takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu, bu noktada hesaplamanın yapılamadığı, okul olarak kullanılmak üzere ----- malik-dava dışı ----- ile 545 yıllık kira sözleşmesinin akdedilmesi, bu sözleşme gereğince dava dışı kiraya verene 15.02.2019 tarihinde 1.500.000 TL'lik teminat senedinin verilmesi, ayrıca kiralama konusunda aracılık eden dava dışı ----- 01.03.2019 tarihinde 50.000 TL'lik verilmesi sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında buna ilişkin hesaplamanın yukarıda yer aldığı, hesaplamaya katıldığı, sözleşmenin feshi nedeniyle kira sözleşmesinin revize edilmesi gerekmesi ve dava dışı malik----- 3.000.000 TL'lik senedin verilmesi, bu senedin ödenmemesi üzerine davacı aleyhine 28.08.2019 tarihinde ihtiyati haczin uygulanması sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında kira sözleşmesini feshetmeyerek sözleşmede değişiklik yapan davacının malike senet vermesi ile davalının sözleşmeyi feshetmesi arasındaki illiyet bağının takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu, okulu kapatmak zorunda kalması sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında bu iddiaya yönelik hesaplamanın neyin dikkate alınarak, hangi koşullar altında hesaplama yapılmasının gerektiğinin dosya kapsamından açıkça anlaşılamadığı, takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu, davacının maliki olduğu home ofisin üzerine ihtiyati haczin gelmesi sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında davacının maliki olduğu taşınmaza ilişkin ihtiyati haciz kararı ile davalının sözleşmeyi feshetmesi arasındaki illiyet bağının takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu, bu kapsamda mali hesaplama yapmaya yarayan bilgilere dosyada rastlanmadığı, okul binası için alınan malzemeler (masa, sıra, sandalye, yemekhane vs.) ile ilgili 500.000 TL'lik sözleşmelerin yapıldığını ve fakat bu ödemeleri de yapamaması sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında iddia edilen bu zarara ilişkin kayıtların davacının ticari kayıtlarında bulunduğu ve fakat davacının başka bir isim altında başka bir kurumda bunları kullandığının anlaşılması sebebiyle zararın tahsilinin istenip istenemeyeceğini takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, ofis mobilyaları için 50.000 TL'nin, okul binasının boyanması için 175.000 TL'nin, okulun elektrik işleri için 10.000 TL'nin muhasebeci için 10.000 TL'nin, reklam ve maaş ödemeleri için de 150.000 TL'nin ödenmesi sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında iddia edilen bu zarara ilişkin kayıtların davacının ticari kayıtlarında bulunduğu ve fakat davacının başka bir isim altında başka bir kurumda bunları kullanabileceği gözetildiğinde zararın tahsilinin istenip istenemeyeceğini takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, kira sözleşmesinden kaynaklı olarak 18.112,80 TL'lik damga vergisinin ödenmesi sebebiyle maddi zarara uğradığını iddia ettiği görülmekle bu hususta mali değerlendirme yapıldığında bu tutarın davacı tarafından ödendiği ve fakat bu zararın tahsilinin istenip istenemeyeceğini takdirin Mahkeme'ye ait olduğu bildirilmiştir.Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu incelenmiş olup; davanın, Davalı ile Davacı arasında 15/02/2019 tarihinde yapılmış olan Franchise Sözleşmesinin tek taraflı olarak haksız yere feshedilmesi sebebi ile uğranılan zararların tazminine ilişkin olduğu, Taraflar arasında adi yazılı şekilde, 15.02.2019 tarihinde Franchise Sözleşmesi'nin imzalandığı; davacının “franchise alan”, davalının ise “franchise veren” olarak adlandırıldığı, davacının giriş bedeli ödeyerek davalının franchise sistemine dahil olması hususunda, TBK m. 1/1 hükmünce “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile” anlaşıldığı, sözleşmenin 5.1.1 maddesinde sözleşmenin imzalanması ile davacının, davalıya periyodik olarak ödeyeceği royalty (sürekli franchise) bedelinden ayrı olarak 594.810 TL#KDV-701.875,80 TL lik “sisteme giriş bedelini davalıya bir defaya mahsus olmak üzere imza tarihi itibariyle ödemekle yükümlü olduğu; Sözleşmenin 16.3. Maddesinin “Aşağıdaki hususların çıkması durumunda Franchise Veren (davalı), işbu sözleşmeyi mehil (süre) tayinine gerek olmaksızın tek taraflı ve tazminatsız olarak derhal feshedebilir.” şeklinde düzenlendiği, bu kapsamda kararlaştırılan Sözleşmenin 16.3.7. Maddesinde ise davacının, davalıya sözleşme gereğince yapmakla yükümlü olduğu ödemeleri zamanında yapmaması durumunun tazminatsız ve derhal fesih sebebi olarak sayıldığının görüldüğü, davacının davalıya ödemeyi borçlandığı 701.875,80 TL'nin sözleşmenin imzalandığı 15.02.2019 tarihinin ertesi günü olan gün cumartesiye denk geldiği, ilk iş günü olan 18.02.2019 pazartesi günü ödenmediği, dosyaya sunulan davalı yetkilisi ---- tarafından -----18.02.2019 tarihinde saat 14.56'da gönderilen e-postada “Sistem giriş bedeli ödemesi ile ilgili telefon konuşmamıza istinaden hesap bilgileri aşağıda sunulduğu, cuma günü sizden dönüş bekliyor olacağız.” beyanına yer verildiği, cuma gününe kadar süre verilmesi durumunun kabul edilmesi halinde dahi 22.02.2019 tarihine kadar süre verilmiş olacağı, ancak bu tarih itibariyle de davacının ödeme yapmamış olduğu, sözleşmede “belirli vade”nin kararlaştırılmış olması nedeniyle davacının, TBK m. 117/l hükmü gereğince temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın kendiliğinden borçlunun temerrüdüne düştüğü; bu durumun da Sözleşmenin 16.3. ve 16.3.7. Maddeleri gereğince (maddelerde açıkça belirtildiği üzere) davalının sözleşmeyi tazminatsız ve derhal feshetmesi için haklı sebep sayılacağı, davalı tarafından davacıya gönderilen ----- yevmiye numaralı noter ihtarnamesinin tebliğ şerhi incelendiğinde işbu ihtarnamenin davacıya (muhataba) 04.03.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının sözleşmenin feshine ilişkin bu irade beyanının davacıya varması ile sonuç doğurduğu, açıklanan gerekçelerle davalının sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, davacının oluşan zararlarından sorumlu olmayacağı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davanın REDDİNE,

2. Davadan alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 269,85 TL harcın peşin yatırılan 768,49 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 498,64 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı taraflarca yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatırana iadesine,

4. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00. TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair,davacı şirket yetkilisi ve davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde . . . . Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.