İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/940 E. 2024/458 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/940

KARAR NO : 2024/458

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/02/2022

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ve yargılama sırasındaki beyanında özetle;Müvekkilinin yukarıda isimleri bildirilen tarafların işlettiği galeriden, ---- (yeni plaka : ---) plakalı ---- model --- - marka kamyoneti noterden 18/06/2021 tarihinde devralmıştır. Araç satın alındığı günün ertesinde ve 23/06/2021 tarihinde toplam 7.000,00 TL hasar çıkarmış, sonrasında ise motor arızası yapmıştır. Davalılar internette vermiş oldukları ilanda araçta yokuş kalkış desteği olduğu şeklinde beyanda bulunmuşlar, ancak bu özelliğin araçta mevcut olmadığı anlaşıldığını, arabuluculuk yoluna başvuruda bulunduğunu anlaşma sağlanamadığını, Öncelikle davalılar tarafından işletilen galeri vasıtasıyla satışı yapılan (eski plaka: ----- model kamyonetin ayıplı olması nedeniyle sözleşmenin feshedilerek müvekkilinin uğramış olduğu şimdilik 149.000,00 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, Bu talebimizin mümkün olmaması halinde müvekkilimin araç tamiri için yapmış olduğu tamirat masrafları ile araçta yokuş-kalkış desteği olmaması nedeniyle uğranılan zarar bakımından şimdilik 51.000,00 TL'nin yasal faizleriyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsil edilerek müvekkilime ödenmesine, (483,39 TL noter masrafı ve 1.158,10 TL delil tespiti gideri olmak üzere) dava öncesi yapılan 1.641,49 TL yargılama gideriyle birlikte işbu dava için yapılacak tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesinde özetle; dava yetkisiz mahkemede açıldığını, davada yetkili mahkeme ----- mahkemelerinin olduğunu, davacı ve davalı arasında araç alım satımı yapıldığını, hukuk muhakemeleri kanunu'nun 6.maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinin olduğunu, davalı müvekkilin yerleşim yeri ---- yakasında olduğunu, davacı, müvekkile 8 günlük yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, aracın ayıplı olduğuna dair delil tespiti, hiçbir hukuki gerekçe bulunmadan taraflarınca gıyabında gerçekleştirilmiştir, keza tarafımıza yapılan delil tespitinin tebliği de usule aykırı olarak yapılmıştır, davacı araçta yokuş kalkış desteğinin olmadığını bilmektedir ve bunu kabul ederek aracı satın aldığını, tüm bu durumlar dikkate alındığında hasarın, aracın satımından sonra, araç sahibinin hor kullanımı ile oluştuğu ortaya çıkacağını, araç sahibinin hor kullanımı ve dikkatsizliğinden dolayı, hasar önce küçük bir kartopu gibi başlamış ve zamanla önüne geçilemez derecede büyüyerek motorun farklı aksamlarında sorunlar çıkardığını, Araç sahibi ise bu dikkatsizliğin kurbanı olarak müvekkili seçmeye çalıştığını, Kesin süresi içinde dava harcının yatırılmamış olması sebebiyle davanın işlemden kaldırılmasını, Mahkemeniz aksi kanaatte ise dosyanın, davaya bakmakla yetkili olan ----- Mahkemelerine gönderilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

----. Sulh Hukuk Mahkemesini---- sayılı dosya aslı, Ticaret Sicil Kayıtları, ----Tüketici Mahkemesinin ----- esas, sigorta bilgi ve gözetim merkezin gelen cevap, sigorta dosyası bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.16.05.2023 tarihli ara karar ile dosyanın 2 makine mühendisi, 1 nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 28.05.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Makine Mühendisi ----, Makine Mühendisi ---- ve Nielikli Hesap Uzmanı ----- tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Huzurdaki dava konusu uyuşmazlığın esası; davacı tarafından davalı aleyhine taraflar arasında akdedilen araç satış sözleşmesi ile satın almış olduğu aracın, sonrasında ortaya çıkan motor arızası ve davalıların internette vermiş oldukları ilanda araçta yokuş kalkış desteği olduğunun belirtilmesine rağmen ilgili özelliğinin olmadığının ve bu doğrultuda uğramış olduğu zararının tazminini veya sözleşmesinin feshi ile birlikte tazmini talebinden ibarettir. Yukarıda arz ve izah olunan açıklamalar çerçevesinde, Heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda; Davacının satın almış olduğu aracın teknik inceleme ve değerlendirmeler neticesinde motor arızasına sebep olan etkenlerin satış öncesi süreçte var olduğu, bu etkenlerin satış esnasında alıcı tarafından basit bir muayene ile tespit edilemeyeceği, bu sebeple satılan aracın “Gizli Ayıplı Mal” niteliğinde olduğunun tespit edildiği, Sayın Mahkeme tarafından, dosyada mübrez bilirkişi raporu ile de tespit edilen 44.000,00 TL tutarında zararının yasal faiziyle birlikte ödenmesi şeklinde karar verilmesi durumunda, satışın gerçekleştiği tarihten dava tarihine kadar geçen sürede bu tutarın yasal faizinin 2.484,49 TL olarak hesaplandığı, yasal faiziyle toplam alacak tutarının ise 46.484,49 TL olarak tespit ve hesap edildiği, Sayın Mahkeme tarafından davacının sözleşmeden dönme ve zararının karşılanması şeklinde davacı/alıcının seçimlik hakkının kullanmasına karar verilmesi durumunun takdirinin Yüce Mahkemeye ait olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

21.11.2023 tarihli ara karar ile dosyanın 2 makine mühendisi, 1 nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 22.01.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi ek raporunda özetle; Davacının satın almış olduğu aracın teknik inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Motor arızasına sebep olan etkenlerin satış öncesi süreçte var olduğu, Bu etkenlerin satış esnasında alıcı tarafından basit bir muayene ile tespitedilemeyeceği, Bu sebeple, satılan aracın “Gizli Ayıplı Mal” niteliğinde olduğunun tespit edildiği, Dava konusu araçta Yokuş Kalkış Desteği düzeneğinin bulunmadığı gibi opsiyonel olarak tanımlanan bir özelliğinin bulunmadığından sonradan da takılamayacağı anlaşılmakla yokuş kalkış desteğine dayalı bir değer kaybı hesabı için herhangi bir veri bulunmadığından, yokuş kalkış desteğine yönelik herhangi bir değer kaybı hesabının yapılamayacağı. Sayın Mahkeme tarafından, yukarıda ilgili bölümde detaylandırıldığı üzere, Aracın motor değişimi ile motor yardımcı ve tamamlayıcı parçaları karşılığı olmak üzere, 18.06.2021 itibariyle tespit edilen 44.500,00 TL tutarında zarar ile, Yine yukarıda tespiti yapıldığı üzere, 18.06.2021 itibariyle 15.680,00 TL tutarında değer kaybı, olmak üzere dava konusu araçta oluşan, toplam 60.180,00 TL zararının yasal faiziyle birlikte ödenmesi şeklinde karar verilmesi durumunda; Satışın gerçekleştiği tarihten dava tarihine kadar geçen sürede bu tutarın yasal faizinin 7.883,58 TL olarak hesaplandığı, Yasal faiziyle toplam alacak tutarının ise 68.063,58 TL olarak tespit ve hesap edildiği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, ikinci el araç satışından kaynaklı ayıp nedeniyle sözleşmenin feshi ile bedel iadesi, mümkün olmadığı takdirde oranım masrafları ile araçta yokuş-kalkış desteği olmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini talebine ilişkindir.Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlık; davacının davalıdan satın almış olduğu ---- (eski plaka ----) plakalı araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp bulunmakta ise gizli ayıp olup olmadığı, ayıp olduğunun tespiti halinde bu ayıbın kullanım kaynaklı mı olduğu, taraflarca sunulan belgelerdeki ayıp iddiasının satış anında bulunup bulunmadığı, iddiaya sebep olan hususun satımdan önce mi sonra mı olduğu, satış anında basit muayene ile tespit edilip edilemeyeceği, malın kullanılması ile ortaya çıkan gizli ayıp olup olmadığı, arızanın niteliğine göre onarım miktarının belirlenmesi ve yokuş-kalkış desteği olmaması nedeniyle uğranılan zarar bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Yapılan yargılama sırasında davacı tarafça araç satılmış olduğundan sözleşmenin feshi talebi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

--- BAM ----.Hukuk Dairesi'nin ---Esas ve ---- Karar sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 225. maddesine göre de, satıcının ağır kusurlu olması halinde, ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulması mümkün değildir.

Aracın motor arızaları nedeniyle, araçtaki ayıbın gizli ayıp, yani kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğundan, ayıp ihbar süreleri bakımından TTK’nın 23. maddesi hükmü değil, TBK’nın 223. maddesi hükmünün uygulanması gerektiği, davacı tarafça da bir çok kez bu nedenle davalının yetkili servisine başvuru yapıldığı, ayrıca pert hale gelmiş aracın hasarsız kaydıyla satışının yapıldığı, bu durumda TBK'nın 225. maddesi hükmüne göre tacir olan ve bu işi profesyonel olarak yapan davalının ağır kusurlu kabul edilmesi gerektiği anlaşılmasına göre, davacının ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmelidir." şeklinde belirtildiği görülmektedir.Taraflarca sunulan ve toplanan deliller ve dosya kapsamı bilirkişi tevdi edilerek alınan kök ve ek raporda; motor arızasına sebep olan etkenlerin satış öncesi süreçte var olduğu, bu etkenlerin satış esnasında alıcı tarafından basit bir muayene ile tespit edilemeyeceği, bu sebeple satılan aracın gizli ayıp niteliğinde olduğunun, davalı yanın savunmalarını irdelendiği, onarım masraflarının 44.500,00 TL olduğu, bilirkişi ek raporunda yokuş kalkış desteğine araçta opsiyonel olarak tanımlanan bir özelliğinin bulunmadığının bildirildiği, davacı yanca yokuş kalkış desteğinin araçta bulunduğunun beyan edildiği iddia edilmiş ise de satın alınan araçta basit bir muayene ile yokuş kalkış desteğinin olup olmadığının satış anında veya sonrasında anlaşılabileceği, gizli ayıp olmadığı hususunda mahkememizde kanaat oluşmuştur.Davacı yanca onarım masrafları ve yokuş-kalkış desteği olmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini olarak dava dilekçesinde 51.000,00 TL talep edildiği, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde değer kaybı hesaplanmasına yönelik itiraz etmiş ve dava değerini arttırmış ise de Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla bile olsa davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmadığından davacının bedelde indirim (değer kaybı) talebine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Somut olayda; araçtaki ayıbın gizli ayıp, yani kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğu, davalının ağır kusurlu olduğu, davacının zararın onarım masraflarının 44.500,00 TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Asıl talep bakımından; davacının sözleşmenin feshi talebinin REDDİNE,

2. Asıl talep reddedildiğinden ve terditli olarak dava açıldığından; yardımcı talep bakımından; davanın KISMEN KABULÜ ile 44.500,00 TL onarım masraflarını dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla bile olsa davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmadığından davacının bedelde indirim (değer kaybı) talebine ilişkin karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

4. Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 44.500,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 3.039,79 TL harçtan tamamlama harcı ve ıslah harcı olarak alınan 2.864,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 175,79‬ TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 6.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

7. Davacı tarafından yapılan toplam 9.750,00 TL bilirkişi ücreti, 2864,00 TL harç ve 722,00 TL posta gideri ile . . . . Sulh Hukuk Mahkemesinin . . . . sayılı dosyasında yapılan Başvuru harcı : 25,00 TL, Peşin Harç, 97,70, Keşif Harcı 419,90, Keşif Yolluğu 112,37 Tebligat gideri 52,00, TL olmak üzere toplam 14.042,97 TL yargılama giderinden kabul. red oranına göre belirlenen 12.253,17 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,

8. . . . Sulh Hukuk Mahkemesinin . . . . sayılı dosyasının mahkememiz dosyası kesinleştikten sonra İADESİNE,

9. Kabul red oranına göre belirlenen 732,95 TL Arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 107,05 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.