İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/419 E. 2024/342 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/419

KARAR NO : 2024/342

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 11/06/2024

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait çek koçanında ----Şubesine ait ----- seri numaralı çekin müvekkilinin rızası ve bilgisi dışında elden çıkmış olduğunu başkaca kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçme ihtimali bulunduğundan çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Rızası olmaksızın elinden kıymetli evrakı çıkan lehdar iptal davası açabilir. Davacı asilin dava dilekçesindeki açıklamalara göre, zayi nedeniyle iptali istenen çekin, imzalı olduğu ve keşidecinin uhdesindeki iken kaybolduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil, hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Somut olayda, davacı çekin yetkili hamili olmayıp, senede bağlı bir hakkı bulunmadığı dava dilekçesindeki anlatımlarla sabittir. Bu tür bir talep, ancak senede bağlı bir hakkı bulunan, ancak senedin zayi olması nedeniyle bu hakkını ileri süremeyen yetkili hamil tarafından ileri sürülebilir. (-----. BAM -----. HD.-----.)

Nitekim, zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması ve zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hak hamili olması gerekmektedir.(Talebin boş çek yaprağına ilişkin olduğu ve buna ilişkin çek hesabının talep edene ait olduğu talep edenin kabulündedir. Boş çek yaprağı TTK'nın 780. Maddesi kapsamında çek niteliğinde olmadığı gibi kambiyo senedi vasfında da değildir. Dolayısıyla boş çek yaprağı hakkında iptale ilişkin TTK'nın 757 vd. maddelerinin uygulanma olanağı yoktur. Bu halde çek hesabı sahibinin, boş çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep etmesi mümkün değildir. ------. Bam. -----. HD. ----.)Davacı tarafından zayi edildiğini bildirdiği çekte keşideci sıfatıyla yer aldığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının olmadığı, kaldı ki zayi edildiği iddia edilen belgelerden boş çekin T.T.Knun 780.madde hükümlerinde belirtilen unsurları içermediğinden kıymetli evrak niteliğinde bulunmadıkları anlaşıldığından, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeni ile dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Davanın ön inceleme celsesinden önce karara çıktığı anlaşıldığından Harçlar Kanunun 22. Maddesi uyarınca alınması gereken 142,53 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda ,kararın tebliğ tarihinden itibaren iki(2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. Maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. Maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK 'nın 344.maddesi) suretiyle, ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekilinin yokluğunda karar verildi.