İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/891 E. 2024/142 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/891

KARAR NO : 2024/142

DAVA : Şirketin İhyası

DAVA TARİHİ : 14/12/2023

KARAR TARİHİ : 13/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Şirketin İhyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;-----Şirketi'nin diğer davalılar ile müvekkili bankası arasında------. Asliye Hukuk Mahkemesi ------Esas sayılı dosyasında projeye aykırılığın eski hale getirilmesi davası görülmekte iken dosyada görevsizlik kararı verildiği, taraflarınca kararın davalılara tebliği ve ardından dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edildiği, ancak mahkemece davalı şirketin ticaret sicilinden TTK geçici m. 7 kapsamında resen terkin edildiğini, gerekçeli kararın tebliği ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilebilmesi için davalı şirketin ihyasının sağlanması gerektiğinden, işbu davayı açmaları için taraflarına mehil verildiğini, ------ ihyasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep emiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün TTK.m.32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün Ticaret Sicili’ne tescil konusundaki talepleri, ilgili yasanın kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirdiği ve sonuca bağladığı, yargı merci gibi hareket edemeyeceğini, yasal şartlar oluşmuşsa yapılan işlemle ilgili tescil kararı verildiği, aksi halde tescil talebini gerekçe göstererek reddedeceği, müvekkilinin resen terkin işlemini “6102 sayılı Kanunun Geçici 7’nci maddesinde “Münfesih Olmasına Veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ’in 5’inci maddesi”, “6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 20/1 maddesi” ve “Anonim ve Limited Şirketlerin Sermayelerini Yeni Asgari Tutarlara Yükseltmelerine ve kuruluşu ve Esas Sözleşme Değişikliği İzne Tabi Anonim Şirketlerin Belirlenmesine İlişkin Tebliğ’in 7. Maddesi” kapsamında olduğu, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, müvekkili Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ----- ticaret sicil numarası ile kayıtlı bulunan ------ dosyasında yapılan incelemede, şirketin “6102 sayılı Kanunun Geçici 7’nci maddesi ile “Münfesih Olmasına Veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler İle Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ”in 5’inci maddesi gereğince resen terkin kapsamına alındığı, tebligat ve ilan prosedürlerinin yerine getirilmesinin ardından 18.02.2015 tarihinde sicil kaydının resen terkin edildiğinin anlaşıldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Geçici 7’nci maddesi uyarınca, resen terkin kapsamına alınan şirketlerin, bu durumun kendilerine tebliğinden itibaren iki ay içerisinde münfesih olma sebeplerini ortadan kaldırarak buna ilişkin ispat edici belgeleri Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne ibraz etmesi ya da şirketin faaliyetinin devamının mümkün olmaması halinde aynı süre içerisinde tasfiye memurunu bildirmesi, ayrıca şirketin davacı ya da davalı sıfatıyla sürmekte olan davasının bulunması halinde, (Müvekkili Ticaret Sicili Müdürlüğü’nce bu hususun tespit edilmesinin mümkün olmadığı) buna ilişkin yazılı beyanın Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne verilmesi gerektiği, dava konusu şirketin ticaret sicilinden re'sen terkin edildiği sırada hakkında derdest bir davası bulunsa dahi bu hususun başlı başına müvekkili Müdürlüğün kusurlu olduğu ve davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden bahsedilmesine sebep teşkil etmediğini, dava konusu şirketin ihyasına (ek tasfiyesine) karar verilmesi durumunda tasfiye memuru atanması gerektiği, davanın kabulüne kanaat getirilmesi hâlinde dava konusu şirketin anılan icra takibi kapsamında ek tasfiyesine ve tasfiye memuru atanması ile müvekkili Müdürlük aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7. maddesi gereğince Ticaret Sicil Memurluğu'nca gayri faal olması sebebiyle re'sen terkin edilen şirketin faal olduğunun tespiti ile ihyası istemidir.

-----Ticaret Sicil Müdürlüğünün 19/12/2023 günlü cevabi yazısıyla ihyası talep edilen şirketin son tescilini 18/02/2015 tarihinde yaptırdığı, 6102 sayılı Türk Ticaret kanunun geçici 7. Maddesi uyarınca 09/10/2015 tarihinde resen terkin edildiği bildirilmiştir.

-----Asliye Hukuk Mahkemesinin -----Esas sayılı dosyasında 13/12/2023 tarihinde davacı tarafa şirketin ihyası davası açmak üzere yetki belgesi verildiği anlaşılmıştır. İlgili dosya UYAP sisteminden celp edilerek incelenmiştir. Davacının iş bu davada davacı, ihyası istenen şirketin davalı sıfatında olduğu, davanın konusunun kat mülkiyetin kanunundan kaynaklanan davaya ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 26/06/2012 tarih ve 6335 sayılı yasanın 38. maddesi ile değişik geçici 7. Maddesi 1/7/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ticaret sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır.

a) 24/6/1995 tarihli ve 559 sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince, sermayelerini anılan Kanun Hükmünde Kararname ile öngörülen tutarlara çıkarmamış anonim şirketler ile limited şirketler.

b) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya 1/7/2015 tarihine kadar münfesih olan anonim ve limited şirketler.104

c) Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre herhangi bir nedenle dağılmış olan kooperatifler.

d) Sebebi ne olursa olsun aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantıları yapılamayan anonim şirketler ile kooperatifler.

e) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanılmış ancak genel kurulun toplanamaması nedeniyle ara bilançoları veya son ve kati bilançosu genel kurula tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin işlemi yapılamayan şirket ve kooperatifler..

Aynı maddenin 2. Fıkrasında Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket hakkında bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.Aynı maddenin 4/a bendinde " Ticaret sicili müdürlüklerince; Kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanır. Yapılacak ihtar, ilan edilmek üzere ----- Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderilir. İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçer. Ayrıca anılan ilan, bildirici niteliği haiz olarak ilgili ticaret ve sanayi odası veya ticaret, sanayi ya da deniz ticaret odasının internet sitesinde aynen yayımlanır. Hükmü bulunmaktadır.

Aynı maddenin 15. Fıkrasında "Bu maddede düzenlenmeyen hususlarda ilgili kanun ve esas sözleşmelerde öngörülen usullere göre hareket edilir. Bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder. Hazine bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz. Tasfiye memurlarının sorumlulukları konusunda, özel kanunlardaki sorumluluğa ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun veya Kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır. Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak (…)105 mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir" hükmü bulunmaktadır. Burada bulunan 5 yıl ibaresi anayasa mahkemesinin 22/6/2023 Tarihli ve ------ Sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Yapılan incelemede ihyası istenen şirketin 09/10/2015 tarihinde TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca sicilden terkin edildiği anlaşılmıştır. İhyası istenen şirket hakkında derdest---.Asliye Hukuk Mahkemesinin ------Esasında kayıtlıdır. Yani ihyası istenen şirket hakkında terkin tarihinden önce derdest dava olmasına rağmen ticaret sicil müdürlüğünce ticaret sicilinden terkinine karar verilmiştir.

Davalı şirketin ihyasına karar verilmesi zaruri olup muhtemelen taraflar arasında vekalet ücreti ve şirkete tasfiye memuru atanıp atanmaması hususunda ihtilaf devam edecektir. Nitekim Ticaret sicil müdürlüğün son zamanlarda geçici 7. Madde gereği ihyasına karar verilen şirketlere tasfiye memuru atanmamasına dair kararları da bu nedenle istinaf ettiği görülmüştür. Bu iki uyuşmazlık üzerinde özellikle durulacaktır. Davalı şirketin celp edilen ticaret sicil kayıtları incelendiğinde davalı ticaret sicil müdürlüğünce kanunda bulunan amir hükme aykırı olarak şirketin yetkililerine herhangi bir tebligat yapılmaksızın sicilden terkinine karar verildiği görülmüştür. Keza yine celp edilen ticaret sicil kayıtlarından şirketin " adresinin tespit edilememesi " nedenine dayalı olarak infisahına karar verildiği görülmüştür. Bu nedenle yapılan terkinler nedeni ile istinaf dairesi kararları özellikle araştırılmış aşağıda birkaçı aynen alıntılanmıştır.

----- BAM ----- HD. -----Sayılı ilamında "....şirketin terkin sebebinin kanunda düzenlenmeyen bir hal olan "adresin tesbit edilememesi" olduğuna göre tasfiye memuru atanmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmaktadır..." belirtmiştir.-----BAM ------. HD.------Sayılı ilamında "...Açıklanan nedenlerle, ihyası istenilen şirket hakkında başkaca münfesihlik sebebi ileri sürülmediği, "terkin sebebinin "adreste tesbit edilmeme" olduğu , kanunda öngörülmeyen bir sebeble terkin yapıldığı anlaşılan münfesih olmayan şirkete tasfiye memuru atanması söz konusu olmayacağı gözetildiğinde davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir..." belirtmiştir.----- BAM ------. HD. ----Esas , ------ Karar sayılı ilamında "....İhyası talep edilen her iki şirketin de terkin tarihinde tasfiye halinde olmadıkları, ayrıca terkin sebebinin adresin tespit edilememesi olduğu, bu nedenle münfesih de sayılamayacakları anlaşılmakla, ihya talebi kabul edilen şirketler için tasfiye memuru atanmasına gerek görülmemiştir..." belirtmiştir.

-----BAM----. HD. ----- Esas,------Karar sayılı ilamında "....Davaya konu şirket TTK geçici 7. Maddesine göre resen ticaret sicilden silindiğinden ve tasfiye olmadığından, TTK geçici 7. Madde ile terkin edilen şirketin ihya edilmesi durumunda şirkete tasfiye memuru atanmasına gerek bulunmamaktadır. Davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde değildir." belirtmiştir.----BAM -----. HD.------- Sayılı ilamında "...Ayrıca şirket, TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca terkin tasfiyesiz edilmiş olmakla; buna rağmen ilk derece mahkemesince tasfiye memuru atanması hukuka aykırı olduğundan kararın buna ilişkin kısmının da HMK'nın 33 ve 355. maddeleri uyarınca resen düzeltilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, karradaki tasfiye memuru atanmasına dair kısım çıkarılmıştır." belirtmiştir.

Netice itibarı ile ihyası istenen şirketin kanunda bulunmayan " adresin tespit edilememesi " nedenine dayalı olarak sicilden terkinine karar verildiği ve şirkete tasfiye memuru atanmasına da gerek olmadığı açıktır. Yukarıda istinaf kararları aynen alıntılanmıştır.

Davacı yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep etmiş davalı ise aleyhlerinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 326. Maddesi gereği kanunda yazılı haller dışında yargılama gideri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır. Vekalet ücreti de yargılama giderlerindendir.-----BAM ----- HD.------Sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nın geçici 7. Maddesinde belirtilen sınırlı hallere mühhasıran özel bir tasfiye yöntemi getirilen haller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil TTK daki tasfiye usulüne uygun tasfiye yapılacaktır. Maddenin istisnai ve geçici oluşu göz önüne alındığında kapsamının genişletilemeyeceği ,kanunda gösterilmeyen bir halin tebliğ ile düzenlenemeyeceği dikkate alındığında terkin işleminin usulune uygun olmadığı, bu sebeble HMK 326 gereği kusurlu olarak terkin işlemi yapan davalının yargı gideri ile sorumlu tutulması gerekmiş, bu husus yeniden hüküm verilmesini gerektirdiğinden hükmün kaldırılmasına , tüzel kişiliğin ihyasına ve yargı giderinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir." belirtmiştir.

Somut olayda kanunda bulunmayan bir nedenle kusurlu olarak terkin işlemini gerçekleştiren üstelik bu madde gereği şirket yöneticilerine de gerekli tebligatı da yapmayan ve terkin tarihinden evvel şirket hakkında dava olmasına rağmen terkin işlemini gerçekleştirerek dava açılmasına neden olan ticaret sicil müdürlüğü yargılama gideri ve vekalet ücretinden mesul tutulmuştur.Netice itibarı ile şirketin TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca sicilden terkin edildiği, tasfiye edilmeksizin sicilden terkin edilen bir şirketin ihyası istemli davada tasfiye memuru atanmasına imkan olmadığı, keza şirketin terkin nedenine dayalı olarak da spesifik araştırma yapıldığı( adresin tespit edilememesi ) ve tasfiye memuru atanmasına gerek olmadığına dair kararların yukarıda alıntılandığı, münfesih olmayan bir şirkete tasfiye memuru atanamayacağı sonucuna varılmış, İhyası istenen şirket 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca sicilden tasfiye edilmeksizin terkin edildiğinden şirkete tasfiye memuru atanmamıştır. Tüm bu anlatılan nedenlerden ötürü davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1. DAVANIN KABULÜNE, . . . . . Ticaret Sicil müdürlüğünün . . . . . . sicil numarasına kayıtlı bulunup 09.10.2015 tarihinde 6102 Sayılı TTK'nın geçici 7. maddesi gereğince re'sen sicilden terkin edilen. . . . . ŞİRKETİ'nin 6102 Sayılı TTK 547 maddesi gereğince. . . . . Asliye Hukuk mahkemesinin . . . . . Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere, terkin edilen şirket hakkında yürütülen davanın sonuçlanması, infazı ve bu uyuşmazlıkla ilgili davacı yanca açılacak haksız işgal tazminatı istemli dava bakımından sicilden terkinine ilişkin kararın kaldırılmak suretiyle İHYASINA, . . . . . . Ticaret Sicil Müdürlüğüne yeniden TESCİLİNE,

2. Kararın . . . . . . gazetesinde ilan edilmesine,

3. Davacı yanca yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç ile 31,75 TL tebligat ve posta masrafları toplamı 571,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

4. Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

5. Davacı vekille temsil edildiğinden yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği 17.900 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6. 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, . . . . . Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda oy birliği ile açıkça okunup usulen anlatıldı.