İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/843 E. 2024/108 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/843

KARAR NO : 2024/108

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 30/12/2018

KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekilinin 30/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ---- plakalı araca 31.07.2018 tarihinde----- plakalı -----. tarafından------ trafik poliçe numarası ve ----- kasko poliçe numarası ile sigortalanmış aracın yüzde yüz kusurlu şekilde müvekkiline ait araca çarptığını ve müvekkilinin aracının zarar görerek değer kaybına uğradığını, söz konusu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkilinin aracında KDV dahil toplamda 55.493,37 TL hasar oluştuğunu, işbu hasarın kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından karşılansa da zorunlu trafik poliçelerinin limitinin 36.000,00 TL olduğundan müvekkilinin aracında 55.493,37 TL'lik hasar kaydı neticesinde ortaya çıkan değer kaybı miktarının kusurlu aracın trafik sigortasından talep edilemediğini, trafik kazası tespit tutanağında açık şekilde meydana gelen kazada %100 kusurun -----. tarafından sigortalı olan ----- plakalı araca isnat edildiğini, 07.12.2018 tarihinde taraflarınca ------ karşı araçtaki hasarın yol açtığı değer kaybının giderilmesi için fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla 21.447,63 TL’nin müvekkili adına hesaplarına rapor bedelinin tam ve eksiksiz olarak yatırılması talebini içeren iadeli taahhütlü mektubun gönderildiğini, davalının meydana gelen değer kaybı zararının tazmininden sorumlu olduğunu, yapılan açıklamalar çerçevesinde fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile davalarının bir bütün olarak kabulüne, fazlaya dair haklarının saklı kalmakla şimdilik 4.838,50 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini,----- tarafından tanzim edilmiş ------ poliçe numaralı poliçe aslının sigortacıdan celp edilmesini, sigorta şirketine yapılan başvuru için ortaya çıkan zorunlu masraf kalemlerinden olan 11,50 TL bedelli posta masrafının ilgili tutara 05.12.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, sigorta şirketine başvuru için ortaya çıkan zorunlu masraflardan değer kaybı tespit raporu tanzim ücreti olan fazlaya dair tüm haklarının saklı kalmakla şimdilik 150,00 TL'ye 17.09.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini, fazlaya dair tüm haklarının saklı kalmakla değer kaybı, trafik kazasından kaynaklı ortaya çıkan değer kaybı bedeli, değer kaybı rapor tanzim bedeli ve sigortacıya başvuru esnasında ortaya çıkan zorunlu masrafları toplamı olan 5.000,00 TL tutarındaki zararlarının davalıdan alınarak kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müvekkiline verilmesini, değer kaybı miktarının tam olarak tespiti için dosyalarının sigorta eksperi bir bilirkişiye havalesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilinin 25/02/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın müracaatı üzerine ---- yaptırılan Değer Kaybı Ekspertiz Raporu ile 10.773,00-TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiğini, yapılan hasar bedeli ödemeleri ile poliçe teminat sınırının dolmuş olup, söz konusu ödemenin davacı tarafa 14.02.2019 tarihinde “ihtiyari mali sorumluluk teminatı” na istinaden ödendiğini, dolayısıyla yapılan değer kaybı ödemesi ile davacının zararının karşılanmış olduğunu, fazlaya dair taleplerin reddini arz ve talep ettiklerini, taraflarına herhangi bir bildirimde bulunmaksızın davada delil olarak ileri sürülen başvurulan eksper raporunun hükme esas alınmaması gerekmekte olduğunu,ilgili hüküm kapsamında sigorta ettiren sigortalı ve lehtar tarafından ödenen ekspertiz ücretinin makul giderler arasında yer alabilmesi için eksper veyahut bilirkişi atamasına ilişkin bilgilerin atama yapılmadan önce sigorta kuruluşu ile paylaşılması gerekmekte olduğunu, tüm bu hususlara istinaden herhangi bir bildirimde bulunmaksızın doğrudan eksper raporu aldıran ve sigortacılığın temel ilkesi olan iyi niyet kurallarını ihlal eden davacının eksper ücretinden sorumlu olacağının izahtan vareste olduğunu, her durumda sigortacının sorumluluğunun, sigorta ettiren durumunda olan işletenin hukuki sorumluluğu ile eş değerli olduğunu, ondan fazlasından sorumlu olmadığını, buna göre davacının sigorta kuruluşuna karşı yöneltebileceği taleplerin işletene karşı sürebileceği tutardan fazla ve ayrı olabilmesinin mümkün olmadığını, bu durumda davacının ekspertiz ücretinin tümünü karşı araç işleteninden isteyemeyeceğine göre işletenin hukuki sorumluluğu ile eş değerli olan trafik sigortacısından da isteyemeyeceğini, açıklanan nedenlerle davacının değer kaybı zararı karşılandığından değer kaybı talebinin reddini, eksper rapor bedelinin reddini, fazlaya dair taleplerin reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

KARAR İLAMI: ----- Bölge Adliye Mahkemesi ----- Hukuk Dairesi' nin----- Esas------Sayılı ilamında; Araçtaki değer kaybının tespiti hususunda yeniden bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre ve taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış haklara riayet edilmek suretiyle karar verilmesi gerekmekte olduğunu, davalı vekilinin yerinde görülen istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK m.353/1-a/6 gereğince kaldırılmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

EK RAPOR:Bilirkişi ek raporunda özetle; "mevcut verilerin ------Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesinin ----- Esas ve ------Karar sayılı ilamı dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi sonucu; DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: KÖK - EK RAPORLARDA: Davacı tarafın ------ plaka sayılı------ marka/tip,----- model aracı ile ilgili "Karayolları Motorlu Araçlar Z.M.S. Sigortası Genel Şartları" tebliği ekinde yer alan tablo kullanılarak yapılan hesaplamada değer kaybı tutarı 18.788,66 TL hesaplanmış olup, [(18.788,66 TL Değer Kaybı) x %100 Kusur oranı] = 18.788,66 TL olabileceği, BELİRTİLDİĞİ, EK (2) RAPOR TANZİMİNDE: (Değer Kaybı Hesaplamasında; Dava konusu------plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmıştık durumu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, dava konusu 31/07/2018 tarihli kaza nedeniyle SBM-TRAMER hasar kaydı oluştuğu hususu. hasar fotoğraflarındaki hasarın şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (*Yargıtay ----- Hukuk Dairesi'nin ¡4/06/2017 tarih ve ------ sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan "trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm" Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ------ plaka sayılı ----- marka/tip, ------ model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. e! piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle "ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle"; serbest piyasa koşullarında 35.300,00 TL olabileceği değerlendirilmiş olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında; (35.300,00 TL Değer Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 35.300,00 TL olabileceği, Değer kaybı zararından sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın sürücüsünün %100 kusuru oranında yapılan ödemeden bakiye (35.300,00-TL - 10.773,00-TL) 24.527,00-TL'dan sorumlu tutulabileceği, Ekspertiz ücretinden sigorta şirketinin sorumluluğu bulunduğu, miktar konusunda takdirin Yüce Mahkeme'de olduğu, Uyuşmazlık hakkında yalnızca görüş bildirildiği," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

ISLAH: Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde özetle; Ek bilirkişi raporu uyarınca daha önceden 8.594,16 TL olan dava değerlerini 15.933 TL ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE: Dava, 31/07/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybına istinaden açılan maddi tazminat davasıdır.Davacı yan dava dilekçesinde, davaya konu olay sonucu davacı ait ----- plakalı aracın hasarına ilişkin olarak ilgili------ sorumlu olduğu Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limitinin tüketildiğini, sıranın kasko poliçesine geldiğini belirterek maddi tazminat talebinde bulunmuştur.

Davalı tarafın cevap dilekçelerinde ve ekinde sunulan belgelere göre davanın reddine savunmuştur.Mahkememizin ----- Esas ve -----karar sayılı kararı ile;

" Davanın KABULÜ İLE,

8.594,00 TL nin 20/12/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde hüküm kurulduğu, hükmün istinaf edildiği,-----Bölge Adliye Mahkemesi ----- Hukuk Dairesi'nin ---- esas ve----- karar sayılı ilamı ile bozulduğu, mezkur bozma ilamındaki tenkitler esas alınarak yeniden bilirkişi raporu alındığı, raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından rapor esas alınarak harcı ikmal ettiği anlaşılmıştır.

Değer kaybı yönünden yapılan inceleme: Bilirkişi ------ tarafından düzenlenen 09/01/2024tarihli bilirkişi raporuna göre, 31/07/2018 günü davacıya ait ------ plakalı araç ile davalı sigorta şirketine ZMMS ve İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile sigortalı ------ plakalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davacıya ait araçta 35.300,00 TL değer kaybı oluştuğu bildirilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi heyetinin tespit ettiği değer kaybını esas alarak sigorta şirketinin önceki ödemeleri (19.367,00 TL) çıkarıldıktan sonra bakiye 15.933,00 TL üzerinden harcı ikmal ettiği anlaşılmıştır.Değer kaybına ilişkin bilirkişi raporu açıklayıcı, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve yeterli bulunmakla hükme esas alınmıştır.

------ plaka sayılı araç davalı sigorta şirketi tarafından kaza tarihini kapsayacak şekilde ihtiyari mali sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır.İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 1. Maddesi, "işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." şeklindedir.İMMS poliçesi ile sigortacı, poliçede gösterilen aracın kullanılamamasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve genel hükümlere göre aracın işletenine isabet eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla ZMMS hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazan hadlere kadar temin eder. Dolayısıyla burada sıralı sorumluluk söz konusudur. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ZMMS limitleri tüketilmiştir. Bu bakımdan davalı sigorta şirketinin İMMS poliçesi kapsamında sorumluluğu doğmuştur. İMMS klozuna göre maddi ve bedeni zararlar için 500.000,00 TL teminat verilmiştir. Davacının aracında 35.300,00 TL değer kaybı oluşmuştur. Davalı tarafından yapılan ödemenin düşülmesi ile davacının bakiye olarak talep edebileceği değer kaybı bedeli 15.933,00 TL'dir ve bu bedel poliçe limiti dahilinde olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.Davada hükmolunün miktarın 2024 yılı kesinlik sınırı olan 28.700,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira -----Bölge Adliye Mahkemesinin -----Hukuk Dairesi'nin ----- esas ve------karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... karar altına alınan miktarın yıllar itibariyle yeniden değerlendirme oranları nazara alındığında 2021 yılı istinaf kesinlik sınırı olan 5.880,00 TL' nin altında kaldığı, dolayısıyla istinafa gelen davalı yönünden kabul edilen dava miktarı itibariyle mahkeme kararının tutar itibariyle kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından tarafça yapılan istinaf başvurusunun bu sebeplerle reddinin gerekeceği, kanunun bahşetmediği bir hakkın ise mahkemece taraflara verilemeyeceği, dolayısıyla yerel mahkeme kararında istinaf yasa yolunun açık olduğunun bildirilmesinin taraflar lehine kazanılmış hak doğurmayacağı üzere davalı vekilinin istinaflarının esastan incelenemeyeceği anlaşılmıştır. " şeklinde karar verildiği görülmüştür.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının Değer Kaybı Tazminat Talebinin Kabulü ile 15.933,00 TL'nin 20/12/2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı . . . . . . Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

2. Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.088,38 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 85,39 TL ve 261,38‬ TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 741,61‬ TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.933,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 85,39 TL peşin harç ve 261,38‬ TL ıslah harcı toplamı 382,67‬ TL ile 1.682,00 TL ( Bilirkişi Ücreti Tebligat Masrafı, Kep Reddiyatı, Posta Masrafı, Elektronik Posta Masrafı) olmak üzere toplam 2.064,67‬ TL olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, dava değeri kesinlik sınırının altında kalması nazara alınarak KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.