İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/523 E. 2023/952 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/12 Esas

KARAR NO: 2023/951

DAVA: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ: 31/08/2021

KARAR TARİHİ: 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 13.05.2021 tarihinde dava dışı aracı kurum --------- aracılığı ile internet üzerinden davalı şirket -------/ ------- bir adet ------- Monitör satın aldığını, satın alınan ürün bedelinin 23.900,00 'lik tutar kredi kartı ile müvekkili şirket tarafından peşin ödendiğini, ancak monitörün müvekkili şirkete kırık bir şekilde ulaştırıldığını, kargo şirketinin yetkili birine teslim etmeden müvekkili şirket yetkililerinden -------- ait adrese 20.05.2021 tarihinde kapıda bırakmak suretiyle imza yahut tutanak alınmasını beklemeksizin teslimatta bulunduğunu, şirket yetkilisinin ayıplı ürünü tespit eder etmez 21.05.2021 tarihinde kolay iade seçenekleri ile kırık gelen ürünün görsellerini belgeleyerek süresi içerisinde ayıplı ifa bildirimi ile iade ve değişim talebinde bulunduğunu, müvekkilinin 28.05.2021 tarihinde talebinin olumsuz karşılanması üzerine satın aldığı ürünün --------da artık satışta bulunmadığını görerek bu kez iade talebinde bulunduğunu, talebin yine olumsuz karşılandığını, gerekçe olarak ürün için tutanak servis kaydı tutulmamasının gösterildiğini beyanla kırık bir şekilde teslim edilen ayıplı ürün ve sözleşme bedeli olan 23.900,02 TL'lik tutar ile uğradığı diğer zararların tazmin edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle yetki itirazında bulunarak müvekkili şirketin adresinin ---------olması nedeni ile yetkili mahkemenin ------- Adliyesi mahkemeleri olduğunu, husumetin müvekkiline karşı değil kargo şirketine yöneltilmesi gerektiğini, satışı yapılan ürünün ayıplı olduğunu ve bu ayıbın müvekkili şirketten kaynaklı olduğu hususunda soyut iddiadan başka bir delil bulunmadığını, kötü niyetli iade taleplerinin günümüzde dolandırıcılığın en yaygın şekillerinden biri olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin mağduriyet yaşamaması adına gerekli tüm yasal önlemleri aldığını , tüm işleri kanuna ve taraflar ile arasındaki sözleşmelere uygun yaptığını, teknolojik ürünlerin niteliği o alanda uzman kişilerce incelenmesi ve var ise bir ayıp tespitinin bu kişilerce yapılması gerektiğini, teknik bir inceleme yapılmadan söz konusu monitörün müvekkili şirket tarafından satıldığının tespitinin dahi mümkün olmadığını, bu sebeple müvekkili tarafından monitörün yetkili servise gönderilmesi ve tutanak tutulmasının istendiğini, müvekkili şirket tarafından satıldığı dahi belli olmayan bir ürün için ayıplı mal bildiriminde bulunan davacının ayıp şekline ve süresine uymadığını, kargo teslim tutanağı düzenlemediğini, yetkili servise gönderilmeyle ilgili de herhangi bir delil de sunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle;"ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSİ BİLİRKİŞİSİNİN TEKNİK TESPİTİ; Mahkemeniz tarafından Bilirkişi Heyetimize yerinde inceleme yetkisi verilmiş, Ancak teknik tespiti yapılacak ürün, Davacı firmaya dosyadaki telefon numarasından ulaşarak, Muhasebe Bölümünden, kendisini Satın Alma yekilisi olduğunu belirterek tanıtan -------- ile konuştum, Hasarlı ürünün firmalarında olduğunu belirtti. Bu durmda ürünü yerinde inceleme yapılamamıştır. Harcanak emek ve mesai ücretleri ek olarak karşılanması durumunda yerinde, müsait zaman içerisinde teknik tespit yapılabilir. Teslimat Mahkemeniz dosyasında bulunan,Cevap veren taraf -------- şirketi tarafından verilen dosyada gönderilmiş söz konusu monitörün fotoğraflarından, kırılabilir eşyanın dikkatsiz taşınması neticesinde, Monitör ekranının aldığı darbe ile EKRANININ AKTIĞI tespit edilmiştir. Adı geçen ürün -------- Monitör PELT durumdadır. KULLANILAMAZ. Mesafeli Satış Sözleşmesinin, MADDE -3- SÖZLEŞME KONUSUÜRÜN, ÖDEME VE TESLİMATA İLİŞKİN BİLGİLER; 3.5- Teslimat Şekli Açıklamasında; Sözleşme konusu ürünün saElam.eksiksiz. siparişte belirtilen niteliklere uygun ve varsa garanti belgeleri ve kullanım kılavuzları ile edilmesinden sorumludur denmektedir. Adı geçen ürünün satın alma tarihindeki değeri ; 23.900,02 TL olarak yansıtılmıştır, Bu tip elektronik ürünler İthal malzeme olduğundan döviz cinsinden karşılğı olarak değerlendirilmektedir. Satın ahcı durumundaki Davacının, maddi kayıp durumunun, günümüz koşullarında değerlendirilmesi gerekir. TAŞIMACILIK AÇISINDAN DEĞERLENDİRME: Dosya kapsamında sunulan belgelerin incelenmesi sonucunda, davacının satın aldığı ürünün hasarlı olarak kendisine teslimi, ayıplı ifa iddiası ile satıcıdan bedelinin iadesi talebiyle huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya beyanda bulunulması talep edilen satış yapılan platformun sahibi olan -------- şirketinin verdiği bilgilere göre, davacı tarafından 13.05.2021 tarihinde satın alınan ürün, davadışı --------- Kargo firmasının ----------- kargo takip numarası ile 20.05.2021 tarihinde müşterisine teslim edildiği, sunulan ekran görüntüsünden anlaşılmaktadır. Ancak davadışı taşıyıcıda bulunması gereken -------- ve teslim belgesi dosyaya sunulu olmadığından, ürünün davacıya bizzat teslim edilip edilmediği, kimin tarafından ürünün teslim alındığı hakkında bir denetim yapılamamıştır. Dosyaya sunulu olan satış sözleşmesi incelendiğinde; 2,maddede; Paketleme, kargo ve teslim masrafları alıcı tarafından karşılanmaktadır...Teslimat anlaşmalı kargo şirketi aracılığıyla ALICI'nm yukarıda belirtilen adresinde elden teslim edilecektir. Teslim anında ALICI'nın adresine bulunmaması durumunda dahi firmamız edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmiş olacaktır. Bu nedenle, ALICI 'nın ürünü geç teslim almasından ve/veya hiç teslim almamasından kaynaklanan zararlardan ve giderlerden SATICI sorumlu değildir. SATICI, sözleşme konusu ürünün sağlam, eksiksiz siparişte belirtilen niteliklere uygun ve varsa garanti belgeleri ve kullanım kılavuzları ile teslim edilmesinden sorumludur' şartından eşyanın kargo şirketine teslimine kadar olan hasar ve ziyadan satıcının, kargo şirketine teslimden sonra ise alıcının sorumluluğunda olacağı anlaşılmaktadır. Dava konusu olayda hasarın taşıma esnasında mı meydana geldiği, yoksa taşıma öncesi üründe bulunan bir ayıbın var olup olmadığı hakkında teknik bilirkişi tarafında bir tespit yapılamadığı için bir değerlendirme yapma imkanı bulunmamaktadır. Eşyanın taşıma esnasında hasar gördüğünün tespit halinde, meydana gelen hasardan TTK 875'inci madde kapsamında davadışı taşıyıcı kargo şirketinin sorumlu olacağı açıktır. Kargo şirketinin meydana gelen hasardan dolayı tazmin edeceği tutarın tespit için ise, kargo fırmasındaki --------- kargo takip numarasına ait bilgilerin tamamının temini gerekmektedir. Bu bilgiler sunulmadan dava dışı kargo şirketinin sorumluluğu hakkında bir değerlendirme yapılması mümkün değildir. Rapor yazımında davadışı kargo şirketinin --------- internet adresinden yapılan kontrolde de ürünün teslim edildiği bilgisinin olduğu görülmüş ve ekran görüntüsü aşağıya alınmıştır. Ancak huzurdaki davada davadışı kargo şirketine bir husumet yöneltilmediği de görülmektedir. Meydana gelen zararın taşıma esnasından değil de taşıyıcıya teslim öncesi var olduğunun tespiti durumunda ise, ayıplı olarak kabul edileceğinden, davacının ürünü iade ve bedelini geri alam hakkının olacağı söylenebilecektir. Sonuç olarak, teknik bilirkişi tarafından, eşyanın önceden ayıplı olup olmadığı, hasarın taşıma esnasında meydana gelip gelemeyeceği yönünden somut bir tespit yapılmadığından, taşımacılık açısından değerlendirmelerimizin sınırlı kaldığı" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

ISLAH: Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde özetle; Evvelce dava dilekçelerinin sonuç ve istem bölümünde yer alan ve " fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla davamızın kabulü ile; sözleşme bedelinin sözleşmenin kurulduğu tarih olan 13.05.2021 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek üzere davalıdan tahsiline " olarak belirtilen talep sonuçlarını HMK ' nın Islah hükümleri uyarınca," ayıplı mala ilişkin sözleşme bedelinin ayıp nedeniyle iade ihtarında bulunduğumuz tarihten itibaren işleyecek reeskont/ avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi" olarak faiz türü yönünden ıslah ettiklerini, izah edilen nedenler ve HMK ıslah hükümleri uyarınca ıslah taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, ayıplı mal satışı iddasına dayanılarak sözleşmeden dönme ve bedelin iadesi istemine ilişkindir.Satışa konu monitörün satımında aracılık yapan ------- şirketi vekilinin dosyaya sunmuş olduğu 13/05/2021 onay tarihli Satış Sözleşmesi incelendiğinde satıcının -------- / -------- olduğu sözleşmeye konu ürünün 1 adet monitör olduğu, satış bedelinin 23.900 TL olduğu, sözleşmenin 3.5- "Teslimat Şekli ve Adresi" başlıklı maddesi devamında teslim edilecek kişinin ; " ...SATICI, sözleşme konusu ürünün sağlam, eksiksiz, siparişte belirtilen niteliklere uygun ve varsa garanti belgeleri ve kullanım kılavuzları ile teslim edilmesinden sorumludur" şeklinde hükmün düzenlendiği görülmüştür.Öncelikle taşınır satışına ilişkin ayıptan sorumluluğu düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 219.maddesi uyarınca ayıp olgusunu tanımlamak gerekmektedir. 6098 sayılı TBK'nın 219.maddesi şu şekildedir : '' Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.''Ayıp; bir malda sözleşme ve yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların yer almasıdır. Bu çerçevede ayıp kavramının içeriği belirlenirken öncelikle; sözleşme hükümlerine bakılmalıdır. Sözleşme ele alınırken bakılacak ilk husus, taraflar arasında satılan malın hangi özellikleri içermesi konusunda açık bir anlaşmanın olup olmadığıdır. Üzerinde anlaşma olmayan durumda ise, sözleşmenin yorumundan hareketle tarafların zımnen bu konuda bir anlaşma yapıp yapmadıklarına bakılacaktır. Zımni anlaşmanın dahi olmadığı durumlarda, sözleşmenin tümü dikkate alınacak ve dürüstlük kuralına göre malın taşıması gereken vasıflar belirlenecektir. Bu anlamda ayıp, malın sözleşmeye göre taşıması gereken nitelikleri taşımaması hâli veya bu hususta özel bir hüküm olmasa da, sözleşmenin niteliği ve içeriği dikkate alındığında, malda mevcut olması gereken vasıfların eksikliği şeklinde ortaya çıkacaktır. Satılan maldaki ayıp, açık veya gizli ayıp şeklinde olabilir. Açık ayıplar, ilk bakışta görülebilen veya basit bir muayene ile anlaşılabilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıplar, ilk bakışta fark edilemeyen, sonradan yapılacak detaylı bir muayene ile anlaşılan ayıplardır. Bu tür ayıplar genelde malın yapısıyla ilgili olan ve kullanılmasıyla anlaşılan ayıplardır. Nitekim ayıba karşı tekeffül hükümlerinde alıcının seçimlik haklarını düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 227.maddesi şu şekildedir : '' Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.''Taraflar arasında 1 adet monitöre ilişkin satım akdine dayalı akdi ilişki bulunduğu çekişmesizdir. Ayrıca davacının satım akdine ilişkin üzerine düşen edim yükümlülüğü olan bedel ödeme borcunu da yerine getirmiş olduğu ve taraflar arasında bu konuda da bir çekişme olmadığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki ihtilaf satıma konu 1 adet monitörün ayıplı olarak teslim edilip edilmemesinden doğmuştur.Dosya kapsamında mahkememiz ara kararı uyarınca talimat mahkemesince teknik rapor alınmış 15/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu cihaz üzerinde yapılan incelemelerde cihaz üzerinde kullanıcıdan kaynaklı herhangi bir darbe çatlak ezilme gibi bir kusura rastlanmadığı, cihaz üzerindeki hasarın yeri ve şekline bakıldığında kullanıcıdan kaynaklı bir kusur bulunmadığı kanaatine varıldığı görülmüştür.Davacının ayıba karşı tekeffül hükümleri çerçevesinde seçimlik haklarından dönme hakkını kullanmış olup dava konusu monütörün ayıplı olduğu yeni üründen beklenen faydayı doğurmadığı hakkaniyete uygun davalı ifasının bulunmadığı, eşyadan beklenen faydanın temin edilemediğinin anlaşılmasına göre davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanması yerinde olacağı göz önüne alındığında monütörün ayıplı olması nedeniyle davacının TBK 227. maddesinde belirtilen dönme hakkını kullanmasının yerinde olacağı kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Sözleşmeden dönme akabinde bir nevi geriye etkili fesih meydana gelmekle sözleşme taraflarının aldıklarını geri vereceği göz önüne alınarak davacıya bedelin iadesi; davalıya ise malın iadesine karar verilmiştir.

TASHİH:Her ne kadar kısa kararın başında "Davacının Davasının KISMEN KABULÜ ile;" şeklinde yazılmış ise de gerekçeli karar yazım aşamasında sehven "KISMEN" kavramının fazla yazıldığı fark edilmiştir. 6100 sayılı kanunun 304. Maddesi " Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. " hükmünü getirmiştir. Henüz karar tebliğe çıkartılmadan söz konusu hata fark edildiğinden resen tashih yapılmıştır. Bu nedenle hükmün başında yer alan "Davacının Davasının KISMEN KABULÜ ile;" ibaresinin "Davanın Davasının KABULÜ ile; " şeklinde resen tashihine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davacının Davasının KABULÜ ile;

1. 23.900,00 TL'nin temerrüd tarihi olan 28/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2. Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 1.632,60 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 408,31 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.224,29‬ TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 408,31 TL peşin harç toplamı 467,61‬ TL ile 3.913,75 TL ( Bilirkişi Ücreti, Kep Reddiyatı, Posta Masrafı, Elektronik Posta Masrafı, Dosya Masrafı) olmak üzere toplam 4.381,36‬ TL olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,

5. Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde --------- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2023