İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/654 E. 2024/213 K.

T.C.

İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/654

KARAR NO : 2024/213

DAVA TARİHİ : 22/12/2017

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/09/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,

Davacının, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olan ürünü - ----, 16/10/2012 tarihinde Türk Marka ve Patent Kurumu nezdinde ---- tescil numarası ile tescil ettirmiş ve 01/12/2012 tarih ----- numaralı bültende yayımlanarak tescilli koruma sağladığını, ilgili ürünün, tescil tarihinden evvel de müvekkili tarafından kullanılmakta olup bu kullanımdan doğan hak sahipliğinin de mevcut olduğunu, bunun yanında, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 59/1'de tescilli tasarım hak sahipliğini şu şekilde düzenlendiğini, Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine ait olduğunu, Üçüncü kişilerin, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemeyeceğini, piyasaya sunamayacağınız, satamayacağını, ithal edemeyeceğini, ticari amaçlı kullanamayacağını, ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamayacağını, Bu maddeden de anlaşılacağı üzere tescilli tasarımın kullanılması için hak sahibinin izni gerektiğini, Hak sahibinin izni olmadan kullanılan tasarımlarda tecavüz hükümlerinin devreye gireceğini, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 81/l-a gereği tescilli bir tasarımının aynısının ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin üretilmesi, piyasaya sunulması, satılması, ithal edilmesi, ticari amaçlı kullanılması veya bu amaçlarla elde bulundurulması ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunulması tasarım hakkına tecavüz kabul edileceğini, Davalı yanın internet sayfasında yayımladığı ve ----- linkinden ulaşılabilen görselde, ürünün boyut, renk, iç özellikleri, bölme sayısı, genel görünümü ve ortalama tüketici nezdinde yarattığı algı, dikkate alındığında müvekkilinin tescilli tasarımı ile birebir benzerlik gösteren-----ürünlerini kullandığı tespit edildiğini, davalı yanın davacı ait tasarım hakkına tecavüz ederek kullanmakta olduğu ürünü, tüm merkez ve şubelerinde kullanmayı durdurması, aksi halde, tasarımın tescilinin talep edilmesi halinde tescil talebinin reddi ve tasarımın hükümsüzlüğü yollarına başvurulacağı, tescilsiz kullanımın devamında dahi, tasarım hakkının tecavüzüne ilişkin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan doğan; haksız rekabete ilişkin olarak da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'ndan doğan tüm yasal hakların kullanılacağı hususlarını içeren ihtarname keşide edilmiştir. ---- Noterliği'nin 09/11/2017 tarih, ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi davalı yana tebliğ edilmiş ve davalı yanın cevabi ihtarnamesinde hiçbir somut ve gerçekçi dayanak göstermeden taleplere iliraz ettiğini, Davalı yan tarafından keşide edilen -----Noterliğinin 20/11/2017 tarih ----- yevmiye sayılı ihtarnamesi tebliğ alındıktan sonra işbu dava tanzim edildiğini belirterek haklı ve hukuka uygun davanın kabulü ile; Tasarım hakkına tecavüzün ref'ine ve menine , tecavüzün durdurulmasına dair mahkeme kararına uyulmasını sağlamak amacıyla karara uymamanın karşılığı olarak tecavüz devam ettiği sürece tecavüz eden tarafından cezai mahiyette bir ödeme yapılmasına, tasarım sicile tescilli olduğu için davalı yanın tasarımı bilerek kullanmaya devam etmesi kusurlu davranış kabul edileceğinden ve bu nedenle müvekkilinin hak kaybına uğradığından HMK madde 107 gereği değerini tam olarak tespit edememekle hakları saklı tutmakla beraber şimdilik 10.000,000 TL maddi, 30.000,00 TL manevi zararın tazminine, Tasarım hakkına tecavüz dolayısı ile üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el konulmasına, ve uygun olduğu takdirde el konulan ürünler ile araç, cihaz ve makineler üzerinde davacı müvekkilime mülkiyet hakkının tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle,

Davalı müvekkili firmanın her türlü gıda maddesi üretimi, toptan ve perakende alımı, satımı, dağıtımı, ithalat ve ihracatı çalışma konusuna sahip ve bir uzak doğu lezzeti olan suşi üretimini, ülkemizde ilk olarak Tarım Bakanlığı izniyle ve Avrupa'daki kardeş şirketlerin deneyimlerinden faydalanarak 2008 yılından bu yana ülkemiz sınırları içerisinde yaptığını, ilgili üretimi yapılan ürünler yine 2008 yılından buna ülkemiz sınırları içerisinde yer alan bazı marketlerde satıldığını, ilgili ürünlerin satılabilmesi için paketlenmesi gerektiğini, müvekkili firma tarafından uzun yıllardır ve en önemlisi davacı tarafından yapılan başvuru tarihinden önce kullanılmaya başlandığını, Davalının ---- kayıtlarında sabit olan ve ---- bulunan ortağı --- bağlı "-----" şirketi tarafından ilgili ---- kaplarının 2005 yılından beri kullanıldığını, Davalı firma ortağı olan----- bağlı "--- " şirketi tarafından kullanılan ilgili ---- kaplarının ----- şirketinden alındığını, ilgili kapların zaten ----- kullanılmakta olduğu için ve ortağı olması sebebiyle kardeş şirket olan davalıya önerildiğini ve ülkemizde davalının tarafından tasarım, kalıp ve üretimi yaptırılarak kullanılmaya başlanıldığını, Davacı ... tarafından yeniliği olmayan ----- kapları tasarım olarak kendi adına kötü niyetli, haksız ve hukuka aykırı olarak tescil ettirildiğini, bu tasarım tescilleri kullanarak davalı müvekkili firmaya işbu haksız mesnetsiz gerekçelerle dava açtığını, ayrıca davacı ilgili tasarımları ile ilgili olarak herhangi bir kullanımını dosyaya beyan etmediğini, Türk Patent Enstitüsü tarafından incelemesiz bir şekilde ---- yemek kaplarının tescillendiğini, oysa ki davacı adına tescilli olduğu iddia edilen endüstriyel tasarımların YENİ ve AYIRT EDİCİ OLMADIĞI gibi yıllardır ülkemizde ve dünyada birçok firma tarafından ve özellikle davacının başvuru tarihinden önce müvekkil davalı tarafından kullanıla gelerek bilinirlik niteliği kazanmıştır. Yeni ve ayırt edici olmayan ----- kapları üzerindeki tesciller haksız ve hukuka aykırı olduğundan tüm bu tescillerin hükümsüzlüğü ayrı bir dava ile taraflarınca talep edildiğini, Davalı şirket tarafından delil listesinde yer alan ve dilekçe ekinde kopyası sunulan ----- kullanıcı adı ---- olan ve ----- bağlantısındaki resmin sunucularına yüklenme tarihi istenildiğinde 01.12.2008 tarihi olduğu ve davacının tescil başvuru tarihinden önce kullanılmaya başlandığının anlaşılacağını, somut olayda davacıya ait tasarımların hiçbirinin davalı müvekkilinin kullandığı ve piyasada bulunan tasarımlardan farklılık arz etmediğini, yenilik ve ayırt edici niteliğin varlığının kabulü için tasarımın esası tasarımcının kendisi tarafından oluşturulması gerektiğini, aksi halde başkasına ait tasarımların üzerinde yapılacak süslemeler yoluyla sahiplenilebileceğini de belirterek davacının haksız ve dayanaksız ve sadece müvekkilin ticaretini engellemeye yönelik kötü niyetli tedbir talebinin reddine, tüm tazminat talepleri ile birlikte davanın reddine,dargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK:

Tarafların; davalı şirketin davacı adına ---- tescil numaralı çoklu tasarım belgesine konu tasarımlara tecavüz edip etmediği, tasarıma tecavüzün ref'i, men'i, 10.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminat istenip istenemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır.

Davalının ---- Ticaret Sicil Müdürlüğünde ------ ticaret sicil numarasıyla kayıtlı görüldüğü, tescil tarihinin 13/08/2008 olduğu anlaşılmıştır.Dosyaya Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ... adına yapıları endüstriyel tasarım başvurusunun ---- numara ile tescil edilerek 01.12.2012 tarih ve ----- sayılı ----- Bülteni'nde yayınlandığı, bu tescile, altı aylık yasal itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığından, tescilin kesinlik kazandığı anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:

6769 Sayılı SMK'nın 56, 59,77, 78, 81, 149,150,151. maddeleri

GEREKÇE:

Dava, davacı taraf adına tescilli ----- tescil numaralı tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı tecavüzün durdurulması, sona erdirilmesi, tasarım hakkına tecavüzden kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Davacı taraf ----- tescil numaralı yemek kabı tasarımın adına tescilli olduğunu ve halen koruma altında bulunduğunu, davalı tarafın tasarıma konu yemek kabı ürününün boyut, renk, iç özellikleri, bölme sayısı ve genel görünüm olarak benzer ürünü kullandığını bu haliyle tasarım hakkına tecavüzde bulunduğunu, tecavüzün tespiti ile, tecavüzün önlenmesini, tecavüze konu ürünlere el konulmasını ve tecavüz dolayısıyla maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.Bu tespitlerden sonra dava konusu somut olayda, ---- numara ile tescil edilerek 01.12.2012 tarih ve ---- sayılı ---- Bülteni'nde yayınlandığı, bu tescile, altı aylık yasal itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığından, tescilin kesinlik kazandığı, ve davacının tasarım tescilinin koruma altına alındığı, davacı tarafın huzurdaki davayı ikame etmesi sonrasında davalı tarafça davacı aleyhine ----- numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi talebi ile Mahkememizin ---- Sayılı dosyası ile hükümsüzlük davası ikame ettiği, 29.09.2020 tarihinde bu davanın yargılaması sonrasında dava konusu tecavüze konu ----- tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu kararın 29.04.2024 tarihinde kesinleştiği, SMK'nun 79. maddesinde de hükümsüzlük kararı geçmişe etkili olacağından ve tasarıma kanunla sağlanan korumanın hiç doğmamış sayılacağı, bu haliyle davacı tarafın davalıya karşı ileri sürebileceği tasarımdan kaynaklanan bir hakkı bulunmadığı kabul edilerek davalı tarafa ait ürün ve tasarım tesciline konu edilen ürün tasarımları benzer olsa dahi bu durumun davalı tarafa karşı ileri sürülemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gerekli 427,60 TL ilam harçtan başlangıçta alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile 396,20 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davalı yararına "tasarım hakkına tecavüz talepleri yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

4. Davalı yararına "manevi tazminat yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 25.500,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

5. Davalı yararına "maddi tazminat yönünden" karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 10.000,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7. Davalı tarafından sarfedilen 40,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.