İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/627 E. 2024/583 K.

T.C.

İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/627 Esas

KARAR NO: 2024/583

DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 31/08/2024

KARAR TARİHİ: 04/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı şirket ile davalı ... arasında müvekkil şirkete ait olan ürünlerin --------- bulunan müşter -------- satış işlemleri için taşınması hususunda anlaşmaya varıldığını, bu kapsamda davalı şirket ürünleri fiili taşımasını gerçekleştirdiğini, davacıya ait olan ve belge numarası -------- olan -------- konteyner, ------- aracılığıyla --------- Limanı'ndan -------- Limanı'na taşındığı, bu konteyner için --------- müvekkilin ödenmemiş herhangi bir borcu da taşıma tarihi ve sonrasında bulunmadığını, ------- birlikte çalıştığı kendi acentaları olarak -------- -------- ülkesinde yetkilidir. Ancak, --------- ---------- ve -------- temsilcilerinin, konteynerin limana varmasının ardından serbest bırakma talimatlarını sağlayamamaları nedeniyle serbest süre süresi sona ermiş ve limanda ürünün beklemesi hasebiyle demuraj bedeli oluştuğunu, bu hususta şirket ile teslimi gerçekleştirmeyen üçüncü şahıs/liman/şirket yetkilileri ile iletişime geçilmiş ve davalı ve temsilcilerinin ödenmemiş borçları olduğunu ve bu yüzden release işlemi yapılamadığı müvekkil şirkete bildirildiğini, taşıyanın kusurlu olduğu yönündeki varsayımı çürütmek için taşıyan; zararın kendisinin, temsil ettiği kişilerin veya adamlarının kusur veya ihmalinden kaynaklanmadığını veya payı bulunmadığını ispatlamak zorunda olduğunu, bu varsayım çürütülmediği müddetçe taşıyanın kusurlu olduğu kabul edildiğini, bu kapsamda müvekkilin oluşan zararının tespiti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:

Dava, hukuki niteliği itibari ile; demuraj alacağına dayalı alacak davasıdır

HMK m.138 hükmünde; "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir." hükmü yer almakta; -------- Sayılı kararında da davanın tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığı kabul edilmiştir." yönünde karar vermiştir. TTK m.1352/I hükmünde "Deniz alacağı'' aşağıda sayılan hususların birinden veya bir kaçından doğan istem anlamına gelir... hususu düzenlenmiştir. Anılan maddenin g bendinde ise ''Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşmenin' bu madde kapsamında deniz alacağı olduğu belirtilmiştir.Taraflarca dosyaya sunulan fatura vs. deliller birlikte incelendiğinde ihtilafın deniz yoluyla yapılan taşımaya ilişkin demuraj bedelinin iadesi istemine dair olduğu, TTK m.5/2 hükmü gereğince deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bu hususta görevlendirilen mahkemelerce bakılacak olup, davaya bakmakla görevli mahkeme, denizcilik ihtisas mahkemesidir. TTK m.5/II hükmüne göre: "...Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir..."--------sayılı kararının 18. maddesi ile -------- sayılı Kararı ile -------- kurulup faaliyete geçirilen Denizcilik İhtisas Mahkemesinin yargı alanı --------- ili mülki hudutları olarak belirlenmiştir. --------- Dairesi'nin kararıyla -------- Asliye Ticaret Mahkemesi ------------ mülki sınırları dahilinde deniz ticaret ve deniz sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevlendirilmiştir.

HMK m.114/1-c hükmüne göre mahkemenin görevli olması davanın görülebilmesi için gerekli dava şartıdır. HMK m.115/1 hükmüne göre mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını yargılamanın her safhasında resen nazara almak durumundadır. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla ---------- Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi görevli olduğundan davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine, dava dosyasının görevli --------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın T.T.K. 1352/l, HMK 1,114/1. c ve 115/2 maddeleri gereği göreve ilişkin dava şartı noksanlığından USULDEN REDDİNE,,

2. HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içerisinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli . . . . . . . . . Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına,

3. HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Dair; tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ---------- Bölge Mahkemeleri İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/09/2024