İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/355 E. 2024/497 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2024/355 Esas

KARAR NO: 2024/497

DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ: 22/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ---------- Cad. --------- ----------- adresinde yer alan ----------- numaralı parselin sahibi olduğunu, 22/09/2021 tarihinde davalı tarafın olağan genel kurul toplantısının yapıldığını, ancak toplantıda okunan faaliyet raporu, bilanço ve denetim raporunun kanun ve ---------- uygulama yönetmeliğine aykırı olduğunu, raporların gerçeği yansıtmadığını, genel kurullara katılımcı olarak katılan ve katılma hakkı olan --------- içindeki kooperatiflerin yönetim aidatlarını vermek zorunda olduklarını ancak ---------, ---------, ---------, ----------Ş.ve ---------Ş. yönetimlerinden bu güne kadar aidat alınmadığının tespit edildiğini ve toplamda tahsil edilmesi gereken aidat tutarının faiz ile KDV hariç 27.956.784,26 TL olduğunu, bu tespit ile bilanço, gelir ve giderlerin gerçeği yansıtmadığını, geçmiş dönemdeki kayıtların hatalı tutulması sebebi ile devam eden dönemlerdeki kayıtlarında hatalı tutulduğunu, 2018 ve 2019 yılında alınan kararların iptali ile ilgili davalar açıldığını ve davanın ---------- Esas sayılı dosyasında görüldüğünü, davada bilirkişi raporlarına istinaden 18/09/2018 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısının 5. Maddesinin TTK 421/2 maddesi uyarınca yoklukla malul ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunun tespit edildiğini ve 5 maddenin yoklukla malul olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını ayrıca ---------- Esas sayılı dosyası kapsamında alındığı iddia edilen bilirkişi raporunda ise 11/09/2019 tarihli olağan genel kurul toplantısının 1. Maddesinin yoklukla malul ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunun tespit edildiğini ve yapılan bu tespitlerde 22/09/2021 tarihli genel kurulda alınan kararların da hukuka aykırı olduğunu, mezkur mahkeme kararı ile 11/09/2019 tarihli olağanüstü genel kurulunun 4 ve 8 gündem maddelerinin iptal edildiğini ve bu karar ile daha sonra alınan tüm genel kurul kararlarının dayanaksız olduğunu, bilanço ile gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmadığını, 11/09/2019 tarihli olağan üstü genel kurulunun 4. gündem maddesinde alınan karar ile yönetimin, katılımcılardan ek katılım payı adı altında para topladığını ancak önceki toplantılarda Başkan'ın bu toplanmak istenen bedelin kredi kullanılması neticesinde faizlerin yüksek olması sebebi ile geri iade edilmek üzere borç yani avans olduğunu açıkça ikrar ettiğini, bu kapsamda toplanan paraların katılım mı yoksa avans bedeli mi olduğunun anlaşılamadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kanun ve yönetmelik hükümlerine göre alınmış bir katılım bedeli olmadığını, bu bedelin avans olduğunun ikrar edilmesine rağmen gelir gider tablosunda katılım payı adı altında gösterilmesinin söz konusu tüm hesapların da hatalı tutulduğunu gösterdiğini, hukuka aykırı şekilde karar alarak bunları uygulamaya çalışan yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmemesi gerektiğini, dava konusu genel kurulun 8 maddesinin oy çokluğu ile kabul edildiği tespitinin usul ve hukuka aykırı olduğunu, yönetim kurulu ve katılımcı kooperatif başkanlarının divan başkanlığına 2 adet önerge sunduğunun belirtildiği ancak önergelerin taraflarına tebliğ edilmediği gibi okunmadan oylamaya geçildiğini, -------- başkanı aidat alınmadığı iddia edilen malik sahiplerinden --------- kurulduğundan beri aidat alınmadığını ikrar ettiğini, dava konusu genel kurulun 9. maddesinin katılımcıların hak ve menfaatlerini korumadığından hukuka aykırı olduğunu, emsal karar ile 11/09/2019 tarihli genel kurulun 4 ve 8 maddelerinin iptal ediliğini ve söz konusu bütçenin yeniden tespitinin gerektiğini, davalının kanuna uygun şekilde tebligat yapmadığını, toplantıda yeterli çoğunluğun bulunup bulunmadığını tespit etmediğini ve hukuka aykırı şekilde toplantı yapılarak kararlar alındığını, toplantıya katılan kişilerin katılımcı olup olmadığı tespit edilmeden oylamaya geçildiğini, --------,--------- ve ----------- faaliyet gösteren iş yerlerine davetiye gönderilmediğini, yönetimin 2018 yılı olağanüstü genel kurul kararının 13 numaralı maddesinde borçları anapara ve faizleri ile üyelerinden bu şekilde tahsil etme gayesi ile iyi niyetli olamadığını, 2020 yılında yapılan toplantıda ise toplanan paraların iade edilmeyeceğini söylediğini ve daha önce toplanan paraların karara aykırı şekilde toplandığını ispat ettiğini, bu nedenlerle dava konusu genel kurul kararlarının yürütülmesinin ihtiyati tedbiren geri bırakılmasına, 22/09/2021 tarihli olağan genel kurul toplantısının Olağan Genel Kurul Toplantısının Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usullere ve diğer hususlara aykırı bir şekilde yapılmış olması nedeniyle olumsuz oy kullanarak muhalefet edilen 22/09/2021 tarihli genel kurulun 1. 6. 7. 8. ve 9. Numaralı gündem maddelerinin yoklukla malul olduğunun tespitine, talep kabul edilmezse söz konusu maddelerin hükümsüzlüğüne bu talepte kabul edilmezse gündem maddelerinde alınan kararların iptaline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle aynı genel kurul toplantısının gündem maddelerine ilişkin alınan kararların iptali talebi ile--------- Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini ve dosyanın mezkur mahkeme ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından olağan genel kurul kararlarının usul, yönetmelik ve kanun kararlarına tamamen uygun olduğunu, davacı tarafın usulüne uygun olarak toplantıya çağrıldığını, toplantının bakanlık temsilcisi huzurunda yapıldığını ve imzalandığını, toplantı tutanağında toplantı çağrısının usule uygun olarak 95 katılımcıya tebliği edildiğini ve gerekli sayıda katılımcının toplantıya katıldığını, davacının daha önceki kurul kararlarının da iptali istemli davalar açtığını ve bunu adet haline getirdiğini, davacının dilekçesinde belirtmiş olduğu bilirkişi raporlarına karşı tüm raporları sunmadığını sadece kendi lehine olan rapor sonuçlarının bilgisini paylaştığını, ayrıca davacının belirtmiş olduğu bilirkişi raporunu içeren davada kararların yoklukla malul olduğu yönünde bir kararın verilmediğini, yalnızca bir gündem maddesi ile ilgili olarak iptal kararı verilmiş ve kararın kesinleşmemiş olduğunu, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmadığı iddiasının soyut bir iddia olduğunu, davacının dava konusu toplantıya katılmadığını ve temsilcisi olarak huzurda görülen davadaki vekilinin katıldığını , ilgili maddelerin oylanarak karara bağlandığını, henüz --------- --------- kurulmadan önce de kooperatiflerin orada bulunduğunu ve -------- kurulurken yalnızca bölge sınırlarına aidat alınmaması kaydıyla dahil olduklarını, 4562 sayılı yasa doğrultusunda ---------- kararı ile -------- kurulurken görüşüldüğü iddia edilen ve ancak bu şekilde --------- sınırlarına orada hali hazırda mevcut olan kooperatiflerin dahil olduğunu, bu hususun ---------- firması içinde geçerli olduğunu , --------- kurulurken mezkur şirketin kalkınmaya destek vermek için arazisinin büyük bir kısmını --------- verdiğini, aidat hususunda görüşmelerin devam ettiğini ve ----------- gelecek yanıta göre hareket edileceğini, davacı iddialarının tetkik ve takdir olunacağı yargı yolunun idari olduğunu ve iddiaların huzurdaki dava kapsamında değerlendirilemeyeceğini, davacının dava sonunda elde etmeyi amaçladığı değer hakkında tedbir kararı verilemeyeceğini, iddiaların soyut olduğu ve ispatlanması gerektiğini, bu nedenlerle davacının tedbir talebinin reddine, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı ---------- --------- Cad. No:--------- --------- ----------- adresinde yer alan----------- parsel numaralı yerin maliki olduğunu, müvekkilinin yurt dışında olması ve korona hastalığı nedeni ile ülkeye dönememesi ve gerçek kişi katılımcıların vekaletle de olsa ---------- Genel Kurullarında katılımcı olarak katılabilmesine imkan verilmediğinden dava konusu 22/09/2021 tarihinde yapılan genel kurula katılamadığını, dava konusu genel kurulun toplantı nisabı sağlanmadan toplandığını, hazirun cetvelinde her ne kadar 58 katılımcı temsilcilerinin imzası olsa da bu temsilcilerin kanun ve yönetmeliklerin aradığı yetki belgelerine haiz olmadıklarını, katılanların ise yetki belgelerinin celp edilerek kontrol edilmesi gerektiğini ve toplantıda alınan kararların yoklukla malul olduğunu, davalının daha önceki genel kurullarda da aynı işlemi yapması sebebi ile hakkında açılan davaların olduğunu, dava konusu genel kurulda verildiği iddia edilen önerge ile 01/01/2022 yılından itibaren uygulanacak yönetim aidatının 8,694 TL/M2 olduğunu, ancak bu yönetim aidatının --------- katılımcısı sanayi sitesi kooperatiflerden hiç alınmamasına ve -----------Ş. Katılımcısından ise ---------- içindeki 372.170 M2 arsasının sadece 133.430 M2'sinden yönetim aidatı alınması şeklinde verilen kararın yok hükmünde olduğu ve ilgili yasa ile yönetmeliği de aykırılık teşkil ettiğini, katılımcı ---------- firması, ----------,--------- ,--------- ve ---------Ş. Katılımcılarından eksik aidatlar alındığını ve davalının 30.259.457,15 TL maddi zarara uğratıldığını, --------- davalı tarafa birden fazla yazı gönderdiği ve eksik işlemler ile ilgili hususların tamamlanması adına talimatlarda bulunduğunu ancak davalının talimat gereğini yerine getirmediğini, bu hususla ilgili ---------- Müdürlüğünce yapılan bir işlem olup olmadığının sorulması gerektiğini, davalının aidat almadığı maliklerinin de müvekkili ve diğer katılımcılara yüklediğini, bu durumun kanun ve yönetmeliklere aykırı olduğunu, ayrıcı ödeme yapmadığı iddia edilen maliklerin geriye doğru olan aidatlarının tahsil edilmesi ile davalının yönetim aidatı bakımından hiç bir sorununun kalmayacağını, bu nedenlerle, davalı --------- 22/10/2021 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısına 4562 sayılı --------- kanunu ve ---------uygulama Yönetmeliğinin toplantıya katılım için aradığı şartları taşımadığı iddia edilen ve yetkisiz kişilerin katılmak suretiyle toplantı nisabının kanuna aykırı olarak sağlanması nedeniyle toplantının ve toplantıda alınan kararların tümünün yoklukla malul sayılmasına, talep kabul edilmez ise 22/10/2021 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında gündemin 8. Maddesindeki ''2022 yılı Yönetim Aidatı ve Hizmet Karşılıklarının Parsel Büyüklüğüne Göre Belirlenmesi'' gündeminde sadece yönetim aidatları ile alınmış olduğu iddia edilen '' 01/01/2022 - 21/12/2022 tarihleri arasında her parselden yönetim aidatlarının 8,694 TL/m2 kooperatiflerden aidat alınmamasına ve ----------- Makine katılımcısından ise 133.430 m2'sinden aidat alınması'' şeklindeki kararın 4562 sayılı --------- Kanunu ve ---------- uygulama yönetmeliği gereğince yok hükmünde olduğunun tespitine, talep kabul edilmez ise gündemin 8. Maddesi ile ilgili olarak sadece Yönetim Aidatları ile ilgili olarak alınan tüm kararların iptaline, telafisi imkansız zararların önlenmesi amacıyla dava konusu Genel Kurul Kararlarının yürütmesinin tedbiren geri bırakılmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle aynı genel kurul toplantısının gündem maddelerine ilişkin alınan kararların iptali talebi ile--------- Esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini ve dosyanın mezkur mahkeme ile birleştirilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından olağan genel kurul kararlarının usul, yönetmelik ve kanun kararlarına tamamen uygun olduğunu, davacı tarafın usulüne uygun olarak toplantıya çağrıldığını, toplantının bakanlık temsilcisi huzurunda yapıldığını ve imzaladığını, toplantı tutanağında toplantı çağrısının usule uygun olarak 95 katılımcıya tebliği edildiğini ve gerekli sayıda katılımcının toplantıya katıldığını, davacının daha önceki kurul kararlarının da iptali istemli davalar açtığını ve bunu adet haline getirdiğini, davacının dava konusu toplantıya katılmadığını, toplantıda ilgili maddelerin oylanarak karara bağlandığını, henüz ---------- kurulmasından önce de kooperatiflerin orada bulunduğunu ve ----------- kurulurken yalnızca bölge sınırlarına aidat alınmaması kaydıyla dahil olduklarını, 4562 sayılı yasa doğrultusunda --------- kararı ile --------- kurulurken görüşüldüğü iddia edilen ve ancak bu şekilde --------- sınırlarına orada hali hazırda mevcut olan kooperatiflerin dahil olduğunu, bu hususun ------- firması içinde geçerli olduğunu , ---------- kurulurken mezkur şirketin kalkınmaya destek vermek için arazisinin büyük bir kısmını ---------- verdiğini, aidat hususunda görüşmelerin devam ettiğini ve ---------- gelecek yanıta göre hareket edileceğini, dava konusu genel kurulda alınan kararların yönetmelik uyarınca usulüne uygun olarak ilan edildiğini, askı süresi içinde herhangi bir itiraz olmadığını ve askıdan indirildiğini, kesinleşen kararın ---------- gönderildiğini, davacının dava sonunda elde etmeyi amaçladığı değer hakkında tedbir kararı verilemeyeceğini, bu nedenlerle davacının tedbir talebinin reddine, davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Asıl dava; davalının 22/09/2021 tarihli genel kurul toplantısında 1,6,7,8,9 nolu gündem maddelerinin yoklukla malul olduğunun tespiti, butlanı olmadığı takdirde iptali talebine ilişkindir. Birleşen dava; davalının 22/09/2021 tarihli genel kurul toplantısında alınan tüm kararların yoklukla malul sayılması, bu talep yerinde görülediği takdirde toplantının 8.maddesinin yok hükmünde olduğunun tespiti ve yürütmenin tedbiren geri bırakılması talebine ilişkindir. Uyuşmazlık; dava konusu genel kurul kararlarının yokluk veya butlanla malul olup olmadığı, iptali şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Mahkememizin 19/10/2022 tarih,--------- Esas---------- Karar sayılı kararı ---------- sayılı ilamı ile; "...4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereğince ----------- özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan --------- ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple ---------- taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekir. Dairemizce daha önce aynı nitelikteki davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinini görevli olduğuna karar verilmiş olsa da----------- Sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair kararında --------- taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu belirtilmiş olup bağlayıcı olan işbu içtihat gereğince Dairemizce görüş değişikliğine gidilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir. Bu sebeple taraf vekillerinin istinaf isteminin usulen kabulü gerekir. Görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan (HMK m. 114/c) iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önünde bulundurulur (HMK m. 115/1)...." gereği mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş olmakla,dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur. Davacı --------- vekili 03/07/2024 tarihli duruşmada" BAM kararı doğrultusunda görevsizlik kararı verilmesini talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili 03/07/2024 tarihli duruşmada" BAM kararı doğrultusunda görevsizlik kararı verilmesini talep ediyoruz " şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Dosyanın yapılan incelemesi ve ----------sayılı ilamının incelenmesi sonucunda; davanın "Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)" istemine yönelik olduğu, Türk Medeni Kanunu'nun 83.maddesi ve yerleşik yargı kararları uyarınca bu davalara bakma görevinin genel mahkemelere ait olduğu ve bu nedenle davaya Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından bakılıp sonuçlandırılması gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın HMK 114/1. c maddesi uyarınca usulden reddine,

2. HMK'nun 20.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde taraflardan biri tarafından mahkememize başvurularak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın görevli. . . . . . . . . . . . Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına,

3. Sair hususların görevli mahkemece nazara alınmasına,

Dair, davacı vekilleri ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/07/2024