İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/862 E. 2024/403 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/862 Esas

KARAR NO: 2024/403

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/08/2022

KARAR TARİHİ: 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin --------- Mahallesi --------- Bulvarında bulunan taşınmazın kiralanması için davalı ile görüşmüş olduğunu, ardından söz konusu taşınmazın 2022 yılının Temmuz ayında müvekkiline teslimi hususunda davalı tarafından vaatte bulunulmuş olduğunu, Müvekkili ... söz konusu taşınmazın kiralanmasında, sözleşmenin kurulmasına aracılık edeceğini vadeden davalı şirketin kestiği 23.3.2022 tarihli faturaya istinaden, davalının -------- bulunan --------- IBAN numaralı hesabına 24.3.2022 tarihinde 100.300-TL bedeli göndermiş olduğunu, müvekkili söz konusu taşınmazın 2022 yılının Temmuz ayında kendisine teslim edileceğini, kira sözleşmesinin kurulacağını düşünürken, mülk sahibinden yerin kendisine teslim edilemeyeceğini dolayısıyla mevcut bir kira sözleşmesinden bahsedilemeyeceğini öğrenmiş olduğunu, davalı şirketin kestiği faturadan da anlaşılacağı üzere müvekkiline hizmet vaadi verilmiş olduğunu, müvekkilinin de hizmet alacağına olan inancı ile söz konusu bedeli göndermiş olduğunu, ancak davalı şirketten herhangi bir hizmet almadığı gibi, vadedilen sözleşme kurulmamış, müvekkilinin davalıya ödediği parayı da iade alamamış olduğunu, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir yazılı sözleşmede bulunmamakta olduğunu, Türk Borçlar Kanunu 520. Madde “Taşınmazlara ilişkin simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.” hükmünün yeterince açık olduğunu, dava dışı olan taşınmaz maliki ile sözleşme kurulmamış olduğunu, taşınmazın müvekkiline vadedildiği gibi 2022 yılının Temmuz ayında teslim edilmeyeceği taşınmaz maliki vekilinin tarafından kendisine bildirilmiş olduğunu, herhangi bir kira sözleşmesi kurulmadığı gibi bir an için geçerli bir kira akdi kurulmuş olsaydı bile davalı tarafından gerekli hizmetin müvekkiline verilmemiş olduğunu, verildiğine ilişkin yazılı sözleşme de yapılmamış olduğunu, bu nedenle müvekkilinin davalının ---------- bulunan ---------- IBAN numaralı hesabına 24.3.2022 tarihinde gönderdiği bedelin faizi ile birlikte müvekkiline iade etmesi gerektiğini, davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilmiş olduğunu, takip konusu meblağ davalı tarafça gayet iyi bir şekilde bilinmekte olduğunu, aynı zamanda likit bir alacak olduğunu beyan ederek icra dairesine yapılan borca itiraz talebi kötü niyetli olup ayrıca %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerekmekte olduğunu,--------- E. Numarası ile ikame edilen icra dosyasında yatırılan harcın, ikame edilen dava için gerekli olan harç bedeline mahsup edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin --------- Mahallesi --------- Bulvarında bulunan taşınmazın kiralanması ve görüşmelerin yapılması hususunda aracılık/simsarlık faaliyetinde bulunması hususunda davacı ile anlaştıklarını, müvekkilinin davacıya sunacağı bu hizmet karşılığında da yaklaşık 278.000-TL hak edişin müvekkiline ödemesi hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin bu sözleşme çerçevesinde, davacının talebine göre aralarındaki anlaşmaya konu taşınmazı gösterildiğini, mal sahibi ile kurulacak sözleşme kapsamı ve koşulları hususunda karşı tarafı detaylı şekilde bilgilendirdiğini, sözleşmenin kurulabilmesi için gerekli her türlü hizmeti sunduğunu, müvekkilinin hak ediş olan bedeli bizzat davacı yanın kendi banka hesabından yaptığı havale ile tahsil ettiğini, sözleşmeden doğan alacağını kabul eden müvekkili aleyhine, davacı yan tarafından haksız ve kötü niyetli olarak --------- İcra Müdürlüğü nezdinde ---------- E. Sayısı ile icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz ettiklerini, davacının müvekkili tarafından gönderilen faturaya 8 günlük süresi içinde itiraz etmediğini, yakın tarihte de muaccel olan borcunu ödediğini, sözleşmeye uyulmadığını, davacının fatura ve içeriğine herhangi bir itiraz etmediği gibi, fatura bedelini de ödeyerek fatura içeriğinde mutabık olduğunu gösterdiğini, bu nedenle, davacı yanın işbu davayı açmada bir hukuki hakkı olmadığı, kötü niyetli olduğunu beyan ederek davacının haksız, hukuka ve somut gerçeklere aykırı taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; 6098 Sayılı TBK'nın 520-525 maddeleri gereğince taraflar arasında kurulduğu iddia olunan simsarlık sözleşmesi kapsamında davacı tarafça davalıya verilen hizmet bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.

Davanın safahatı incelendiğinde Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, anılan mahkemece yazılı yargılama usulüne göre oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlandığı, ön incelemenin yapıldığı, akabinde verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi sebebiyle mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce kurulan tensip zabtı ile simsarlık sözleşmesi ve hizmetin verildiğine ilişkin delillerin sunulması için kesin süre verilmiş ve kesin süreye riayet edilmemesinin sonuçları taraf vekillerine ihtar edilmiş, davalı vekili tarafından hizmetin verildiği cevap dilekçesinde belirtilmiş ise de yer gösterme tutanağı ve veya hizmetin verildiğine dair herhangi bir delil sunulmamıştır.İtirazın iptali istemine konu -------- İcra Müdürlüğü'nün-------- sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine -------- ---------Mah. --------- Bulvarı --------Kat -------- Nolu Fabrika İmalathane komisyon iadesi dayanak hösterilmek suretiyle 100.300,00 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi olduğu, davalının süresi içerisinde borca itirazı sebebiyle takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasında simsarlık sözleşmesi kurulup kurulmadığı, davalının sözleşme kapsamında üstlendiği hizmet göreme edimini ifa edip etmediği, ücrete hak kazanıp kazanmadığı, davacının ödediği bedeli davalıdan TBK m.77/son hükmü kapsamında davalıdan talep edip edemeyeceği bu kapsamda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muacccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.Kural olarak, bir akdin yapılması imkanını hazırlama veya akdin icrasına tavassut etme görevini ücret karşılığında üstlenen kişi simsar olarak kabul edilir. (TBK m.520). Simsar ancak, yaptığı hazırlık veya icra eylediği tavassut akdin icrasını sağladığı takdirde ücret isteyebilir. Aksi takdirde alıcı ve satıcıyı karşılaştırıp akdin gerçekleşmesini sağlayamazsa ücrete hak kazanamaz. (TBK m.521).TBK m.520 hükmüne göre; simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. TBK m.520/III hükmü gereğince taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi yazılı olarak yapılmadıkça geçerli olmaz. Yine TBK m.521/I hükmüne göre ise simsar ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında Battalgazi Mahallesi Bosna Bulvarında bulunan taşınmazın kiralanması hususunda anlaşıldığı ancak sözleşmenin TBK m.520/III hükmü kapsamında yazılı şekil şartına uygun olmadığı, anılan madde hükmü ve TBK m.12 ve TBK m.27 hükümleri gereği baştan itibaren, kendiliğinden kesin hükümsüz yaptırımına tabi olduğu, davalı tarafından geçersiz sözleşmeye dayalı olarak hizmet bedeli faturası tanzim edildiği ve davacının bu bedeli ödediği hususunun uyuşmazlık konusu olmadığı, davalının kesin hükümsüz sözleşme kapsamında ücret talep edemeyeceği, davalının yer göstermenin yapıldığı ve veya hizmetin verildiği savunması kapsamında taraflar arasındaki sözleşmenin TMK m.2 hükmü kapsamında geçerli olduğu kabul edilse dahi davalı tarafından üstlenilen edimin ifa edilip edilmesi ile birlikte davalının TBK m.521 hükmü kapsamında kira sözleşmesinin yapılmış olmasının gerekli olduğu kaldı ki davalı tarafından her ne kadar hizmetin verildiği iddia edilse de süresi içerisinde yer gösterme tutanağının veya davacı ile üçüncü kişi arasında kira sözleşmesinin yapıldığına dair delillerin sunulmadığı, anılan yasa hükmü gereğince davalının ücrete hak kazanamadığı, davacının ödediği bedeli TBK m.77/son hükmü uyarınca geçerli olmayan sebebe dayalı olarak iadesini talep edebileceği, her iki taraf beyanları ile sabit olduğu üzere davacının davalıya faturaya istinaden 100.300,00 TL hizmet bedeli ödediği, bu hususun itiraz konusu olmadığı dolayısıyla ticari defter ve kayıtların bu anlamda incelenmesine gerek olmadığı, davalı taraf her ne kadar tanıklarının dinlenilmesini talep etmiş ve görevsizlik kararı sonrasında mahkememizce oluşturulan tensip zaptında davacı ve davalı tanıklarının dinlenilmesine karar verilmiş ise de tensip zaptında kurulan 1, 2 ve 3 nolu ara kararlara yönelik olarak herhangi bir beyan dilekçesi sunulmadığı gibi taraflar arasında kurulan sözleşmenin yazılı olarak kurulduğuna dair bir delil veya yer gösterme tutanağı vs. bir belgenin de sunulmadığı, TMK m.6 ve HMK m.194 hükümleri uyarınca iddia sahibinin iddiasını ispat etmek ve bunu somutlaştırmakla yükümlü olduğu ve TBK m.520 ve 521 hükümleri gereğince tacir olduğu anlaşılan tarafların TTK m.18/III ve anılan hükümler gereğince yaptıkları işlerde basiretli davranmak yine simsarlık sözleşmesinin yazılı olarak yapılması ile kurulacak akit ile neticenin sağlanmasıyla simsarın ücrete hak kazanabileceği her iki hususun tanık ile ispat edilebilir hususlar olmadığı dosyanın tetkikinden anlaşıldığından bu yöndeki ara karardan rücu edilmiş ve neticeten davalının davacıdan ve dava dışı şahsın fabrika binasının kiralanmasına simsarlık hizmeti karşılığı ücret alacağının bulunmadığı ve hizmet komisyon ücreti olarak aldığını iddia ettiği bedeli iade iade etmesi gerektiği davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulü ile --------İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, kabul edilen alacak likit itiraz haksız bulunduğundan takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 20.060,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kabulü ile . . . . . . . . İcra Müdürlüğü'nün . . . . . . . . . Esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline, takibin devamına,

2. Kabul edilen alacak likit itiraz haksız bulunduğundan takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 20.060,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.851,49. TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.625,70. TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.225,79. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan; 80,70. TL başvuru harcı, 80,70. TL peşin/nisbi harcı, 1.545,00. TL tamamlama harcı, 451,25. TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.157,65TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00. TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafça yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

İlişkin olarak davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2024