İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/923 E. 2024/402 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/923 Esas

KARAR NO: 2024/402

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/11/2022

KARAR TARİHİ: 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin medikal ve sağlık ürünlerinin yurtiçi ve yurtdışı ithalat-ihracat ve satışını yaptığını, taraflar 2000 adet -------- Marka -------- model masaj aletinin, adedini 8,95 USD satışı hususunda anlaşmaları üzerine, müvekkili firma, -------- ------------ firmasından ithal edilen ve “Ambarlı Gümrük Müdürlüğü” deposunda bulunan satışa konu “2000 adet --------- Marka ---------- model masaj aletinin” davalıya devir ve teslimi için ---------- Gümrük Müdürlüğü'ne 07.12.2021 tarihli Antrepo Beyannamesi Eşya Devri dilekçesi verildiğini, bu talep üzerine ---------- Gümrük Müdürlüğü tarafından gerekli denetimler yapıldıktan ve devir onayı alındıktan sonra davalıya satışı yapılan “2000 adet ------- Marka Masaj aleti” --------- Gümrük İdaresinin 09/12/2021 tarih ve ------------- NOLU Transit Refakat Belgesi onayı ile ---------- plakalı tırla davalının bulunduğu “ --------- Serbest Bölge Bölgesine” bırakıldığını, davalıya satışı yapılan 2000 adet ----------- marka masaj aletleri, ---------- Serbest Bölge Müdürlüğünün 10/12/2021 tarih --------- sayılı Serbest Bölge işlem formu ile davalıya resmi olarak teslim ettiğini, müvekkili firmanın, 06/12/2021 tarih ve ----------- seri nolu 17.900 USD bedelli bir adet e-arşiv fatura kestiğini, davalı-borçlu fatura bedelini ödendiğini, müvekkilinin işbu bedelinin ödenmesine yönelik davalı yana yapmış olduğu şifai talepler sonuçsuz kalması üzerine; müvekkilinin alacağının tahsili için borçlu aleyhine; -------İcra Müdürlüğü --------- Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatmış, ancak davalı-borçlu yasal süresi içerisinde borca ve icra dairesinin yetkisine haksız yere itiraz etmiş ve icra takibinin durdurulduğunu, davalı yanın İcra Dairesinin yetkisine yönelik yapmış olduğu yetki itirazı haksız ve yersiz olup, reddi gerektiğini beyan ederek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla; borçlunun ---------İcra Müd.----------- Esas sayılı dosyası yapmış olduğu yetkiye ve borca yönelik haksız itirazlarının iptali ile icra takibinin devamına, borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazi nedeniyle, takip miktarı üzerinden %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama masrafı ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ısıtma sektöründeki ---------- gibi dünya markalarının distribütörlüğünü; kombi, ısıtma çelik ve döküm kazanlar, metal radyatör, Alüminyum radyatör, ----------- plastik boru ve ek parçaları, su pompaları, vana grupları gibi ürünlerin ithalatını yapıp --------- sattığını, müvekkili şirket --------- Serbest Bölgesi'nde 2014 yılında kurulmuş olup, 2022 yılı Eylül ayında serbest bölgeden -------- --------- müseccel adresini taşıdığını, şirket yetkilisi -------- --------- ikamet ettiğini, dava dilekçesinde taraflar arasında takip konusu malların satımına ilişkin anlaşmanın mevcut olduğu belirtildiğini ancak müvekkil şirket yetkilisinin davacı şirketle herhangi bir tanışıklığı, ticari ilişkisi bulunmadığını, ---------- sayılı --------- Belgesi kapsamında -------- Gümrük Müdürlüğüne varışı yapılan 167 kap brüt ağırlığı 2755 olan kg masaj aleti cinsi eşya ile ilgili olarak; 10.12.2021 tarih ve ------- numaralı serbest bölge giriş işlem formunun düzenlenmiştir, söz konusu formda eşyanın 167 kap 2.000 adet 2755 kg elektrikli ve vibratörlü masaj aleti olarak belirtildiğini ancak bu malların serbest bölgeye kağıt üzerinde girişi yapılmış gözükmesine rağmen hiçbir zaman depomuza girişi gerçekleşmediğini, serbest bölge çıkış işlem formunda yer almasına rağmen transit refakat belgesinde yer almamakta, söz konusu eşyaların müvekkili firmaya ait depoda da bulunmadığını, bu haliyle de depo stok kayıtları ile düzenlenen belgelerin uyuşmaması sebebiyle Gümrük Kaçakçılığı suçuna konu olduğunu, soruşturma --------- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın --------- soruşturma dosyasının derdest olduğunu, müvekkilinin dava konusu takip dayanağı malların varlığından haberdar olsa gümrük kaçakçılığından yargılanma, faaliyet ruhsatının iptali, ek tahakkuk cezası gibi ağır yaptırımlara katlanmak durumunda kalmayacağını, davacının talep edilen borç miktarı müvekkilinin defter kayıtları ile bağdaşmadığını, bu nedenle alacak miktarı likit olmadığını beyan ederek haksız açılan davanın reddi ile kötüniyet tazminatının, yargılama giderleri ve vakalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasında kurulan yazılı olmayan satış sözleşmesi kapsamında davacı tarafından tanzim edilen faturaya dayalı başlatılan icra takibine davalı yanca yapılan itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamayan başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmış bilirkişi raporu alınmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------sayılı takip dosyası --------- Sor.nolu dosyası ve gümrük müdürlüğü yazı cevapları celp edilmiş taraf vekilleri tarafından sunulan fatura vs. diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.--------- İcra Müdürlüğü'nün --------- sayılı takip dosyası incelendiğinde; takibin davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine fatura dayanak gösterilmek suretiyle 244.873,79 TL asıl alacağın tahsili için 02/06/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, davalı borçlunun süresi içerisinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır. Taraf delilleri toplanmış, dosya daha sonra tarafların tacir olması ve davacı yanca delil olarak ticari defterlerine dayanılması sebebiyle TTK.83-85 ve HMK.222.maddeleri uyarınca tarafların 2021-2022 yılları ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bu kapsamda önce dosya mali müşavir --------- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 21/05/2023 tarihli raporda özetle tarafların incelenen 2021-2022 yılları ticari defter ve kayıtlarının sahipleri lehine delil vasfını haiz olduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalıdan 248.977,82 TL alacaklı olduğu, davalı yan ticari defter ve kayıtlarına göre ise davacıya herhangi bir borcun bulunmadığı, defter ve kayıtlardaki farkın sebebinin ise takip dayanağı 17.900 USD tutarlı 2000 adet mesaj aleti açıklamalı 1 adet mal alım faturasının davalı ticari defter ve kayıtlarında yer almaması sebebiyle oluştuğu yönünde kanaatin bildirildiği görülmüştür.Davanın ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve emsal içtihatlar uyarınca davacının alacağını sadece ticari defter ve kayıtları ile değil aynı zamanda teslim ile de ispat etmesi gerektiği değerlendirilerek dosya bu kez teslim olgusunun tespiti amacıyla gümrük müşaviri bilirkişi -------- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 27/09/2023 tarihli rapora yapılan itirazlar ve mahkememizce HMK m.282 hükmü kapsamında yapılan değerlendirmede denetime elverişli olmadığı anlaşıldığından ve bu kez gümrük müşaviri ----------- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından sunulan 16/04/2024 tarihli rapor içeriğinde davacı tarafından davalıya satışı gerçekleştirilen malın serbest bölge müdürlüğü kayıtlarına alındığı, aktarım esnasında düzenlenen belgelerdeki özet bilgilerin farklı olmasının malın farklılığı anlamına gelmeyeceği, malın davalıya teslim olgusunun gerçekleştiği yönünde mütalaada bulunulmuş iş bu rapor içeriği HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. dosya öncelikle davalının ticari defterlerinin incelenmesi için adresinin bulunduğu --------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin --------- Talimat sayılı dosyası ile gerekli ihtarat yapılması istinabe yoluyla istenilmiş ise de davalıya çıkarılan tebligatın tebliğ edilmesine rağmen belirlenen gün ve saatte defter ve kayıtların sunulmaması sebebi ile incelemenin yapılamadığı görülmüş akabinde davacının ticari defterlerinin incelenmesi için dosya mali müşavir ---------- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından sunulan 05/06/2023 tarihli rapor içeriği HMK 282. maddesi kapsamında denetime elverişli görülmüş ve hükme esas alınmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; mal satışı sebebiyle kurulan ticari ilişkiye istinaden davacı tarafından düzenlenen faturaya konu borç kapsamında davacının davalıdan muaccel bakiye bir alacağının bulunup bulunmadığı, davacı tarafından yurt dışından ithal edilerek önce ambarlı gümrük müdürlüğüne akabinde buradan aktarım yapılmak suretiyle --------- Serbest Bölge Müdürlüğüne gönderilen malların davalıya teslim edilmiş sayılıp sayılmadığı bu kapsamda davacının takip tarihi itibariyle davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı ile itirazın iptali ile icra inkar tazminatı hüküm koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında yazılı olmayan satış sözleşmesine (TBK m.207) dayalı olarak ticari ilişki kurulduğu, davacının satıcı davalının ise alıcı olduğu, tararların incelenen 2021-2022 yılları ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil vasfını haiz olduğu, her iki yan ticari defter ve kayıtları arasındaki farkın dava konusu itirazın iptali istemine dayanak alacağın konusunu oluşturan 2000 adet masaj aletine ilişkin 17.900 USD tutarlı faturanın davalı yan defter ve kayıtlarında yer almaması sebebiyle oluştuğu, davanın tespit niteliğinde eda davası olması ve TMK m.6 ve HMK m.194 hükümleri uyarınca davacının alacağının varlığını ticari defter ve kayıtları yanında emsal içtihatlar uyarınca malın teslimi ile de ispat etmesi gerektiği, davacı tarafından sunulan gümrük müdürlüğü ve serbest bölge müdürlüğü kayıtlarına göre fatura konusu mallarınihracatçısı olarak davacı; alıcısı olarak ise davalının isminin yer aldığı, yine serbest bölge müdürlüğü'nün 10/12/2021 tarihli işlem formunda davalı adına kaşe ve imzanın bulunduğu, davalı tarafından her ne kadar taraflar arasında ticari ilişki kurulmadığı beyan edilmiş ise de davalının anılan serbest bölgedeki faaliyetler için -------- isimli çalışanını yetkilendirdiği bu kişinin de yetkisiz temsil ile kendisine verilen vekaletname ile dava dışı -------- ve --------- isimli çalışanı yetkilendirdiği, işlemlerin kendisini bağlamayacağını iddia etmiş ise de davalı adına gümrük müdürlüğünde yapılan işlemlerin anılan şahıs tarafından yapıldığının -------- Cumhuriyet Başsavcılığı'nın -------- Sor.nolu dosyasında alınan grafoloji rapor ile sabit olduğu, gümrük müdürlüğü nezdinde davalı adına işlem yapılmış olması halinin işlem formu üzerinde imzası bulunan kişinin davalı adına işlem yapmaya yetkisinin var olduğu sonucunu çıkarmasına yeterli olduğu ve bu hukuki işlemi temsilci veya temsil olunandan biri ile yapması farksız olduğundan yapılan işlemin davalıyı bağlayacağı (TBK m.40/2), gümrük müşaviri bilirkişi tarafından yapılan tespit ile de davacı tarafından alıcısı davalı olan malların -------- Gümrük Müdürlüğü'nden ---------Serbest Bölge Müdürlüğüne aktarıldığı ve bu aktarma esnasında farklı kaydın yer almasının eşyanın farklı olduğu sonucunu doğurmayacağı, fatura konusu malların davalı adına gümrük müdürlüğü kayıtlarına alınmış olması nedeniyle davalıya teslim edilmiş sayılması gerektiği yönündeki raporun dosya kapsamına uygun olduğu, davacı ile ilgili bir iddianın yer almaması sebebiyle ceza soruşturmasının neticesinin beklenmesine yer ve gerek de olmadığı davacının alacak iddiasını ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kabulüyle . . . . . . . . İcra Müdürlüğü'nün . . . . . . . . . Esas sayılı dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptaline, takibin devamına,

2. Kabul edilen alacak likit itiraz haksız bulunduğundan takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 48.975,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 16.727,33. TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.957,47. TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 13.769,86. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan; 80,70. TL başvuru harcı, 2.957,47. TL peşin/nisbi harcı, 2.500,00. TL bilirkişi ücreti, 444,75. TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.982,92TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 38.731,00. TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları . . . . . . . . . Arabuluculuk Bürosu . . . . . . . . . Dosya numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.560,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

7. Taraflarca yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

İlişkin olarak davalı vekilinin yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2024