İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1009 E. 2024/357 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/1009 Esas

KARAR NO: 2024/357

DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 08/12/2022

KARAR TARİHİ: 07/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların müvekkillinin taşeronu olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olduğu iddia edilen işçilerden ------- iş akdi tazminat almaya hak edecek şekilde sona erdiğini, müvekkili ile taşeron işçi olarak çalışmış olduğu döneme ilişkin 12 Yıl 8 ay 31 günün karşılığı olan brüt 57.932,55 TL Kıdem tazminatı, brüt 8.479,78 TL İhbar Tazminatı ile brüt 3.028,49 TL İzin Ücreti toplamı brüt 69.440,82 TL' nin net tutarı olarak toplam 67.187,52 TL , kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği 21.01.2021 tarihinde müvekkil banka tarafından asıl işveren sıfatıyla işçi hesabına yatırılmak sureti ile ödendiğini, Türk Borçlar Kanunu ile İş Kanunu hükümleri ve ayrıca asıl işveren müvekkili ile alt işveren davalılar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ile Teknik Şartname, İdari Şartnamelerin "Yüklenicin Yükümlülükleri" maddeleri uyarınca tüm işçi ödemelerinden alt işverenlerin sorumlu olduğunu, tüm işçi ödemelerinden alt işverenler kendi dönemleri ile sorumlu olduklarını, müvekkili tarafından ödenen tutarların tamamının sorumlu oldukları dönemler çerçevesinde yüklenici firmalardan talep olunması önünde yasal hiç bir engel bulunmadığını, dava öncesinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; asıl işveren sıfatı ile ---------- işçilik alacaklarına istinaden müvekkili tarafından ödenmiş olduğu iddia edilen tazminat tutarlarının, ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte, davalıların sorumluluk tutarları çerçevesinde ;brüt kıdem tazminatı açısından firma bazında çalıştığı gün sayısı dikkate alınarak yapılan hesaplama çerçevesinde sorumluluk tutarları yönünden 10.978,29 TL' nin davalı --------- Şirketi' nden, 3.684,67 TL' nin davalı --------- Şirketi' nden, 9.085,48 TL' nin davalı -------- Şirketi ve---------- adına müteselsilen sorumlu --------- Şirketi ve -------- ŞİRKETİ' nden,2.183,04 TL' nin davalı --------- Şirketi' nden, 9.072,86 TL' nin davalı --------- Şirketi' nden, 15.899,59 TL' nin -------- Şti. Ve --------- adına müteselsilen sorumlu ---------- Şirketi ve ---------- Şti.' nden, 4.757,26 TL' nin --------- Şirketi ' nden ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte alt işveren davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraflara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davaya cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşıldı.

Mahkememizce alınan 18/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda, bilirkişi; davacının dava dışı işçiye yaptığı kıdem tazminatı ödemesine ilişkin olarak davalılardan rücu istemine yönelik yapılan hesaplama sonucunda davalıların sorumluluk miktarının, tam ve yarım olmak üzere; ---------- Şti., 10.971,98.TL , 5.485,99.TL, --------- Şti., 3.620,01.TL, 1.810,00.TL, -------- 9-093,56.TL, 4.546,78.TL ----------- Şti., 2.201,86.TL, 1.100,93.TL, ----------- Şti., 9.081,12.TL, 4.540,56.TL, ---------- 15-898,17TL, 7.949,09.TL, ve -------- Şti., 4.776,92TL, 2.388,46.TL olduğu yönündeki görüş ve kanaatlerini rapor olarak mahkememize sunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. -------- kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Somut olayda; dava dışı -------- davacıya ait iş yerinde davalıların personeli olarak çalıştığı ve --------- kod (işin sona ermesi) sebebiyle iş akdinin sona erdiği, işin sona ermesi hali işverene haklı fesih hakkı veren bir olmadığından dava dışı işçi --------- kıdem tazminatını hak edecek şekilde emeklilik sebebiyle iş sözleşmesinin sona erdiği anlaşılmıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve yukarıda anlatılanlar dikkate alındığında davalılar, dava dışı --------- kendilerinde çalıştıkları dönemin oransal olarak tamamından sorumlu olacaklardır. Mahkememizce alınan denetime elverişli 18/03/2024 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir ve denetime elverişli olduğu dikkate alınarak rapordaki saptamalara itibar edilerek dava dışı --------- davalılardaki çalışma süreleri dikkate alınarak oranlama yapılması suretiyle yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Dosya kapsamında davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Bu durumda her davalılara yöneltilen talep ayrı bir dava konusu olup, her talep yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerekir. İhtiyari dava arkadaşlığının olduğu durumlarda davanın kabulü halinde her davalı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden her bir davalı yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın kısmen kabulü ile;

1. 10.971,98 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . . . . . . . . Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. 3.620,01 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . . . . . . . . Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. 9.085,48 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . . . . . . . Şti ve . . . . . . . . Şti'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4. 2.183,04 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . . . . . . . . . Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

5. 9.072,86 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . . . . . . . . . Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

6. 15.898,17 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . . . . . . . . Şti ve . . . . . . . . Şti.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7. 4.757,26 TL'nin ödeme tarihi olan 21.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı . . . . . . . . . . Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

8. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.797,27TL karar ve ilam harcından, 80,70TL peşin ve 950,55TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.766,02TL'nin her bir davalı yönünden kabul ret oranına isabet eden,

• Davalı ---------- Şti. yönünden, 749,50TL,

-Davalı --------- Şti. yönünden, 247,28TL,

-Davalılar --------- Şti ve ---------- Şti'leri yönünden 620,63TL müştereken ve müteselsilen,

• Davalı --------- Şti. Yönünden 149,13TL

-Davalı ---------- Şti yönünden, 619,76TL,

-Davalılar --------- Şti ve ----------- Şti. yönünden, 1.086,00TL'nin müştereken ve müteselsilen,

-Davalı ------------ Şti. yönünden 324,96TL harcın, davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,

9. Davacı tarafça sarf olunan 4.408,00TL bilirkişi ve posta masrafı ile 80,70TL peşin 950,55TL tamamlama harcı toplamları olan 5.439,25TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

10-Davalı taraflarca sarf olunan yargılama gider bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

11-Davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, davacı lehine;

• Davalı --------- Şti. yönünden, 10.971,98TL vekalet ücretinin,

-Davalı ---------- Şti. yönünden, 3.620,01TL vekalet ücretinin,

-Davalılar -------- Şti ve --------- Şti'leri yönünden 9.085,48TL vekalet ücretinin,

• Davalı ---------- Şti. Yönünden 2.183,04TL vekalet ücretinin ,

-Davalı --------- Şti yönünden, 9.072,86TL vekalet ücretinin,

-Davalılar --------- Şti ve--------- Şti. yönünden 15.598,17TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen,

-Davalı ----------Şti. yönünden 4.757,26TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

12- Davalı taraflar kendilerini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

13-Dava şart olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde --------- Arabulucuk Bürosu'nun --------- Esas sayılı dosyasında takdir olunan 1.560,00Tl arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

14-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/05/2024