İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/921 E. 2024/137 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/921 Esas

KARAR NO: 2024/137

DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 10/11/2022

KARAR TARİHİ: 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/12/2020 günü sabah saat 11:27'de davacıya ait ve onun sevk ve idaresindeki ---------plakalı araç -------- Mahallesi,------- Caddesi -------- adresinde --------- istikametinde seyir halinde iken --------- plakalı ---------- ŞTİ. üzerine kayıtlı olan ve ---------- sevk ve idaresinde bulunan araçla kazaya karışmış olup söz konusu kazaya ilişkin taraflar arasında tutanak tutulduğunu, söz konusu tutanakta kazaya şahit olan 3. Kişi durumundaki kamyonun şoförünün-------- plakalı aracın "geri geri gittiğine" dair beyanda bulunduğunu, şahit beyanı dikkate alınmadan, olay yerini gören kamera kayıtları incelenmeden, araç sürücüsünün gerçeğe aykırı beyanı ile kusur tamamı davacıya çıkarıldığını, Bu kaza sebebi ile davacının hafif şekilde yaralandığını,--------- ait kamera görüntülerinde davalı sürücü trafik kurallarını hiçe sayarak geri geri gelmeye başladığını, davacının solunda bariyer sağında ise kamyon olduğundan kazaya engel olamadığını, davacının kazadan dolayı oluşan yaralanma sebebi ile suç duyurusunda da bulunmuş olup --------- esas sayılı dosyası kararının kesinleştiğini, beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi incelemesi sonrasında arttırılmak üzere şimdilik 500TL değer kaybı için, 2.500TL araçta oluşan ve karşılanmayan maddi zararlar için 3.000TL (belirsiz alacak), maddi tazminatın olay tarihi olan 4/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı -------- Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz olan işbu davanın kabulünün mümkün olmadığını, dosya kapsamında bulunan evraklar ve kaza tespit tutanağından da anlaşıldığı üzere davacının kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, Davacının davalı şirkete ait araç sürücüsünün "geri geri gitmekte olduğunu " ileri sürdüğü iddiasını somut bir belge, görüntü ile ispatlanmaması sebebiyle hükümsüz olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte izah ettiği hususların dışında bir tazminat durumu söz konusu olsa dahi müvekkili şirketin aracı -------- şirketi tarafından ZMMS ve -------- şirketi tarafından da -------- kapsamında güvence altına alınmış olduğu için doğabilecek zararlardan diğer davalı sigorta şirketlerinin sorumlu olacağını beyan ederek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan iş bu davanın reddine, mahkemece davanın devamına karar verilmesi durumunda doğabilecek sorumluluklardan diğer davalı -------- Sigorta ve -------- Sigorta'nın sorumlu tutulmasına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete sorumluluk atfedilebilmesi için gerçek zararın tespiti gerektiğini, kusur oranlarının geçerli tespitinin yapılabilmesi için ---------- dairesi’nden veya karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, davacı yana ait aracın; daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı, karışmış ise nerelerden hasar aldığı, hangi parçalarda değişim yapıldığı, aracın kaza anındaki kilometresi, modeli, yaşı vb. hususlar baz alınarak; gerçek zararı bulunması gerektiğini, davacı yana ait aracın pert kaydı bulunduğunu, söz konusu aracın değeri ve diğer unsurlar işbu durum gözetiler yapılması gerektiğini, değer kaybına ilişkin hesaplama yapılırken; teminat dışı unsurların dahil edilmemesi gerektiğini, davacı yanın; ticari faiz talebi de haksız ve mesnetsiz olup, mevzuata aykırı olduğunu, davacı yanın kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönündeki talebi de yerinde olmadığını beyan ederek haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle zamanaşımı ve sair hususlar gözetilerek; usulden ve esastan reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise işbu dilekçede izah ettiği hususların (kusur oranları, faiz, değer kaybı tespiti vs. ) nazara ittihazına, yargılama giderleri ile vekalet ücretini davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------- şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tarafından her ne kadar müvekkili şirkete başvuru yapıldığı iddia etmiş ise de, davacı tarafça müvekkili şirkete yapılan bir başvuru yapılmadığını, davacının kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmediğini, huzurda görülen uyuşmazlıkta dava şartı olan zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın davanın açıldığını, müvekkili şirket ile diğer davalı ------- Şti. arasında -------- plakalı araç için; 02.10.2020 - 02.10.2021 tarihlerini kapsayan, -------- no’lu poliçe numarası ile Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından ilgili poliçe ile verilmekte olan teminatın poliçeye ilişkin özel şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi ile mümkün olacağını, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu, bu nedenle dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının ve kusur oranının belirlenmesi önem taşımakta olduğunu, davacı tarafın hasar ile kaza arasındaki illiyet bağını ispatlaması gerekmektiğini, müvekkili şirket müdebbir bir tacir olarak genel kanunların ve poliçe genel ve özel şartlarının kendisine yüklediği tüm yükümlülüklerini tam olarak yerine getirtiğini, tüm bu sebeplerle davacı tarafından aleyhe açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek açılan haksız, maddi ve hukuki gerekçeleri mesnetsiz bulunan davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, trafik kazası sebebiyle davacı aracında meydana gelen değer kaybı ve hasar zararına ilişkin tazminatın karşı taraf aracının trafik sigortacısı, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı, araç sürücüsü ve işletenden tahsiline yönelik tazminat davasıdır. Dava basit yargılama usulüne tabi olup taraflaca sunulan deliller incelendikten sonra dava HMK m.138 hükmü uyarınca öncelikle dava şartları ve ilk itirazla bakımından incelenmiş, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır. Hasar dosyaları ve poliçeler,-------- E sayılı dosyası ve -------- kayıtları celp edilmiş, malik kaydı Uyap sisteminden kontrol edilmiş, kaza anını gösterir -------- bölge kamera kayıtları, kaza tespit tutanağı, servis kayıtları ve taraflarca sunulan deliller dosya içerisine alınarak incelenmiştir. Davalı ------- şirketi Tarafından yapılan sigorta poliçesinin incelenmesinde; davalı --------Şti'ne ait -------- plakalı aracın, 19/09/2020-2021 başlangıç ve bitiş tarihli olarak davalı sigorta şirketi tarafından -------- sayılı poliçe ile sigortalandığı; poliçede araç başına maddi zarar için verilen teminatın 41.000,00TL olduğu görülmüştür.Davalı -------- şirketi Tarafından yapılan sigorta poliçesinin incelenmesinde; davalı --------Şti'ne ait -------- plakalı aracın, 02/10/2020-2021 başlangıç ve bitiş tarihli olarak davalı sigorta şirketi tarafından------- sayılı poliçe genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı görülmüştür. --------- E sayılı dosyasında alınan 17/03/2021 tarihli tek kişilik bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı sürücünün tam ve asli kusuru ile meydana geldiğine dair kanaatin bildirildiği görülmüştür.

Konunun uzmanlık gerektiren yönleri olması sebebiyle dosya, kusur, değer kaybı ve hasar kaybı yönünden rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiştir. Dosyada mübrez makine mühendisi --------- tarafından sunulan 17/07/2023 tarihli raporda özetle; -------- plakalı araç sürücüsü davalı -------- kazanın meydana gelişinde kusurlu olabileceği, davacıya ait -------- plakalı araç sürücüsü ------- kazanın meydana gelişinde kusursuz olabileceği, dosya münderecatında bulunan tüm belgelerin incelenmesi neticesinde, dava konusu araçta meydana gelen hasarların resimleri dikkate alındığında, değiştirilmesi, onarılması planlanan yukarıda belirtilen parçaların ve işçiliklerin hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarımın KDV hariç 54.635-TL KDV dahil 64.469,30 TL bedele mal olabileceği, yapılan inceleme sonucunda aracın kaza tarihindeki onarım bedelleri, araçtaki değer kaybı ve aracın hasarlı durumu itibariyle piyasa rayiç bedeli toplamı, aracın muhammen bedelini geçtiği anlaşıldığından, aracın tam-hasarlı (pert-total) duruma ayrılması gerekebileceği, aracın pert-total sayılması ve sovtajın davacı tarafta bırakılması halinde davacının zarar ve ziyan miktarının 29.000- TL olabileceği, aracın pert-total sayılması ve sovtajın davalı -------- Sigorta şirketine bırakılması halinde davacının zarar ve ziyan miktarının 62.000- TL olabileceği yönünde görüş bildirilmiş söz konusu rapor HMK 282 maddesi kapsamında denetime elverişli görülerek dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür. Davacı vekilinin sunmuş olduğu beyan dilekçesinde munzam zarar talebine ilişkin olarak rapor alınmasını talep ettiği görülmüş söz konusu talebin dava konusu edilmediği, bu istemin iddianın genişletilmesi yasağına tabi olduğu ve ancak karşı tarafın açık muvafakatine bağlı olduğu kanaatine varılarak, davacı vekilinin rapora itiraz dilekçesinin ve bu hususa ilişkin ara kararın bulunduğu duruşma zabtının ihtar mahiyetinde davalı vekilleri ile davalı gerçek kişiye tebliğ edilerek, tebliğden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde davacının munzam zarar talebine ilişkin muvafakatlerinin olduğu hususunda beyanda bulunmalarına, süresi içerisinde beyan dilekçesi sunulmadığı takdirde bu yönde bir zarar hesaplamasına açık muvafakatlerinin olmadığı şeklinde değerlendirme yapılacağı yönünde ara karar kurulmuş, tebliğ sonrası herhangi bir beyan sunulmadığından muvafakatleri olmadığı yönünde değerlendirme yapılarak bu talep yönünden herhangi bir işlem yapılmamıştır.Davaya konu uyuşmazlık, taraflar arasında 04/12/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait -------plaka sayılı araçta hasar ve değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı, oluştuysa miktarı, kazada tarafların kusur oranları ve davalıların sorumluluk miktarı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre, davacıya ait --------- plakalı araç ile davalıların sürücü, işleten, trafik sigortacısı ve imss sigortacısı olduğu -------- plakalı aracın 04/12/2020 tarihinde, olay mahallinde gidişe ayrılan iki şeritli yolun sol şeridinde -------- plakalı aracın ilerlerken durup geri geri harekete geçtiği, sol şeritte geri geri seyrettiği akabinde görüntüye -------- plakalı aracın girdiği, -------- plakalı araç sürücüsünün geri gelen aracı fark ettiğinde sağa manevra ile kurtulmaya çalıştığı ancak-------- plakalı aracın sağ arka kısımlarıyla -------- plakalı aracın sol ön kısımları arasında çarpışmanın gerçekleştiği şekliyle kazaya karıştıkları, --------- dosyasına sunulan bilirkişi raporunda-------- plakalı araç sürücüsü -------- 2918 s. md 84/j ihlali sebebiyle tam kusurlu -------- plakalı araç sürücüsü ---------- kusurunun bulunmadığı yönünde kanaatin bildirildiği, -------- esas sayılı dosyasında -------- plakalı araç sürücüsü ------- tam kusurlu bulunması ile karar verildiği, kararın kesinleştiği, -------- plakalı araç sürücüsü ---------, kazanın gerçekleştiği tek yönlü olarak düzenlenmiş, ortadan bariyerlerle ayrılmış bölünmüş karayolu olan -------- caddesi üzerinde kendi istikametinde sol şeritte seyir halinde iken, bir anda durduğu ve sol şerit üzerinde geri manevra ile ters yönde hareket ettiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 84/j'de belirtilen “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kuralını ihlal ederek, yolda özensiz ve dikkatsiz davranışı ile kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle, kazanın meydana gelişinde tamamen kusurlu olduğu,------- plakalı araç sürücüsü --------, tek yönlü yolda kendi şeridinde seyrederken, kurallara aykırı olarak geri geri gelmekte olan aracı fark ettiğinde direksiyon tedbirine başvurmak suretiyle tedbir almaya çalışmasına rağmen, diğer araç sürücüsünün dikkatsiz ve tedbirsiz davranması sonucu meydana gelen kazada kusursuz olduğu, denetime elverişli görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu araçta meydana gelen hasarların resimleri dikkate alındığında, değiştirilmesi, onarılması planlanan yukarıda belirtilen parçaların ve işçiliklerin hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarımın KDV hariç 54.635-TL KDV dahil 64.469,30 TL bedele mal olabileceği, yapılan inceleme sonucunda aracın kaza tarihindeki onarım bedelleri, araçtaki değer kaybı ve aracın hasarlı durumu itibariyle piyasa rayiç bedeli toplamı, aracın muhammen bedelini geçtiği anlaşıldığından, aracın tam-hasarlı (pert-total) duruma ayrılması gerekebileceği, aracın pert-total sayılması ve sovtajın davacı tarafta bırakılması halinde davacının zarar ve ziyan miktarının 29.000- TL olabileceği, aracın pert-total sayılması ve sovtajın davalı -------- Sigorta şirketine bırakılması halinde davacının zarar ve ziyan miktarının 62.000- TL olabileceğinin bildirildiği, davalı araç maliki ve sürücünün KTK m.84 ve 85 hükümleri gereğince davalı trafik sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibariyle dava dışı sigortalısının aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortaladığı dolayısı ile KTK. 91/1. mad. hükmü gereğince işletenin ve onun eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin KTK. 85/1. maddesi ve ZMSS Genel Şartları A.l.l. maddesi ile poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere hukuki sorumluluğunu üstlendiği dolayısı ile oluşan zarardan sorumlu olduğu, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açıldığı, davacının 26/10/2023 tarihli dilekçesi ile hasar zararına ilişkin davasını 29.000,00 TL'ye yükselttiği, davacı her ne kadar avans faizi talep etmiş ise de karşı taraf aracın hususi nitelikte olduğu emsal içtihatlar uyarınca yasal faiz talep edebileceği, davalı malik ve sürücü yönünden temerrütün kaza; davalı trafik sigorta şirketi yönünden ise dosyada dava öncesinde yapılan başvuruya ilişkin belgede 21/12/2020 tarihinde başvurunun yapıldığı ve KTK m.92 hükmü gereğince 8 iş günü sonrasında temerrütün gerçekleşmiş sayılması gerektiği anlaşıldığından davacının bu davalılar yönünden hasar bedeline ilişkin davasının kabulü ile 29.000,00 TL'nin davalılar --------Şti ile -------- 04/12/2020; diğer davalılar -------- şirketi yönünden ise 04/01/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.Davacı tarafça kazaya karışan karşı taraf aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ile birlikte ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden ------- şirketine husumet yöneltildiği, Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (imss) Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumlu olduğu, bahse konu düzenlemeden anlaşılacağı üzere imss, işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türü olduğu, zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsendiği, dolayısıyla somut olayda davalı------- şirketi, kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle davalı sigortanın, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı -------Ş.'nin ZMSS limitini aşan kısımdan sorumlu olacağı ancak davacının bedel artırım dilekçesi ile dava değerini 29.000,00 TL ye yükselttiği ve bu tutarın davalı ------- şirketi Tarafından üstlenilen teminat miktarı içerisinde kaldığından davalı -------Ş. nin dava konusu hasar zararından sorumlu olmadığı için bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.Yine davacının değer kaybı zararına ilişkin olarak ise; alınan bilirkişi raporunda davacı aracında meydana gelen hasarın muammen bedelinden daha fazla olduğu ve pert total işlemine tabi olması gerektiğinin belirtildiği, değer kaybı zararının ise malikin, aracın bir sonraki satışından elde edeceği faydayı sağlamaya yönelik bir tazminat türü olduğu, pert total işlemi yapılan araca ilişkin olarak değer kaybı zararının oluşmayacağı davacı vekili her ne kadar yargılamanın başında bu hususun bilinemeyeceğini, bu hususun rapor ile tespit olunduğunu belirterek bu isteminin konusuz kaldığını belirtmiş ise de HMK m.31 hükmü gereğince yapılan değerlendirmede davacının bu yöndeki isteminin yerinde olmadığı, yine davacının geri bırakma istemine de davalıların açık muvafakat vermedikleri bu durumda talebin konusuz kalmadığından karar verilmesine yer olmadığı şeklinde bir yorumdan ziyaden istemin yasal koşullarının bulunmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak bu istem yönünden açılan davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı . . . . . . şirketi aleyhine açılan davanın reddine,

2. Davacının hasar bedeline ilişkin davasının kabulü ile 29.000,00 TL'nin davalılar . . . . . . . . Şti ile . . . . . . . . 04/12/2020; diğer davalılar . . . . . . . şirketi yönünden ise 04/01/2021 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3. Davacının değer kaybı zararına ilişkin davasının reddine,

4. Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.980,99 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.900,29 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

5. Davacı tarafından yapılan; 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin/nisbi harcı, 2.750,00 TL bilirkişi ücreti, 1.153,75 TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 4.065,15TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılar . . . . . . . . Şti ile . . . . . . . . , . . . . . . . şirketi yönünde müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı . . . . . . . şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Pert total tazminatı isteminin reddi sebebiyle A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00. TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı . . . . . . . . şirketine verilmesine,

8. Davalılar . . . . . . . şirketi, . . . . . . . . Şti ve . . . . . . . şirketi Kendilerini vekiller temsil ettirdiğinden değer kaybı tazminatı isteminin reddi sebebiyle A.A.Ü.T göre hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak anılan davalılara verilmesine

9. Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları . . . . . . . . Arabuluculuk Bürosu . . . . . . . . dosya numaralı, . . . . . . . . . arabuluculuk numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.600,00 TL'nin davalılar . . . . . . . . Şti ile . . . . . . . . , . . . . . . . . şirketi müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

10-Davacı tarafça yatırılan ancak sarf olunmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

İlişkin olarak taraf vekillerinin yokluklarında gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/02/2024