İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/544 E. 2024/39 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/544 Esas

KARAR NO:2024/39

DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:06/10/2020

KARAR TARİHİ:18/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ... ... San. A. Ş. ile borçlu/davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan ... AVM ... projesi için asansör, yürüyen merdiven/bant temin ve tesis sözleşmesi çerçevesinde işin tanımında belirtilen 6 adet ... 9300-11, 2 adet ... 9300-11, 2 adet ... 9500 10/15, 2 adet S ... ..., 1 adet ... 9300-11 Asansörlerin, yürüyen merdiven/bantların temin ve tesisi için sözleşmede işin fiyatı başlığında belirtildiği üzere 2 adet asansör, 2 adet Yürüyen Bant ve 9 adet Yürüyen Merdiven satışına ilişkin 507.500,00USD + KDV şeklinde anlaşıldığını ve 20/02/2018 tarihinde taraflarca sözleşme akdedildiğini, akabinde ise 21/02/2018’de EK Protokol yapıldığını ve ana sözleşme ve ekleri kapsamında 1 adet yürüyen merdiven ilave edilerek toplam ünite sayısının 13 e çıkarıldığını ve toplam sözleşme fiyatı 541.000,00-USD (Amerikan Doları)+KDV olacak şekilde taraflarca imzalandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4. Ödeme Şartları başlıklı maddesi ile, sözleşme imza tarihinde %20 peşin ödeme, malzemelerin gümrüğe geldiği tarihte %50 peşin ödeme, malzemelerin şantiyeye indiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde, ürünlerin mekanik montajının bittiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde, ürünlerin tüm testlerden geçtiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde şeklinde anlaşıldığını, müvekkili şirketin, sözleşme gereği edimlerini eksiksiz ifa ettiğini, ancak davalının ödemelerini yapmadığını, bunun üzerine, davalıya ödemelerini yapması ve yükümlülükleri ifa etmek için .... Noterliği'nin 16/08/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin, bu ihtara karşılık herhangi bir ödeme yapılmaması üzerinde de .... Noterliği 29/11/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarname ile, "......Gümrüğe gelen 1 adet Asansör, 10 adet Yürüyen Merdiven ve 2 adet Yürüyen Bant olmak üzere toplamda 13 ünite sahaya nakledilmiştir. En son Gümrüğe gelen 1 adet Asansör için malzemelerin gümrüğe geldiği tarafınıza 08.10.2018’de bildirilmiş ve daha önce gelen 2 adet Yürüyen bantın ödemelerinin tarafınızca zamanında yapmamasından dolayı oluşan gümrük ardiye masraflarının ödenmesi neticesinde malzemenin şantiye indirileceği hususunda tarafınıza bilgi verilmiş ancak sizin tarafınızdan ödeme yapılamadığı gibi herhangi bir cevap alınamamış ve ilgili şantiye tamamıyla durdurulmuştur. 08.10.2018,10.10.2018,19.10.2018 tarihlerinde Montaj Müdürümüz ... tarafından şirketiniz projesi Proje Müdürü ...’un mail adresine ...@..., şirketiniz şantiye şefi Umut Üstündağ mail adresine ...@gmail.com, şirketiniz Genel Müdürü ... mail adresine ...@..., 1 adet Asansör malzemesinin geldiği ve şantiyeye sevk edilebilmesi için 15.08.2018 tarihinde ihbar edilen ihbarnamede belirtilen söz konusu 5.305,90USD+KDV ve 29.320,96TL+KDV tutarındaki 2adet Yürüyen merdivenin zamanında ödemesinin yapılmaması sebebiyle gümrükte ekstra beklemekten doğan demuraj, ardiye, indirme, yükleme ve depolama masraflarının ödenmesi ve ilgili asansörün şantiyenize sevk programının belirlenmesi istenmiştir. ..." denildiğini, söz konusu ihtarnamenin devamında da oluşan bedellerin ödenmesi ve ayrıca doğan 2 adet yürüyen bantın 5.305,90USD+KDV ve 29.320,96TL+KDV tutarındaki gümrükte ekstra beklemekten doğan demuraj, ardiye, indirme, yükleme ve depolama masrafları ile bir adet asansörün her gün işlemekte olan doğan demuraj, ardiye, indirme, yükleme ve depolama masraflarına ilişkin borçlarının ödenmesi talep edildiğini, bu ihtara ve şifai, mail üzerinden yazışmalara cevap verilmediğini, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi çözüm önerisi de sunulmadığını, halen bekleyen 1 ünite için bu serbest depo maliyetlerinin de müvekkili tarafından karşılanmakta olup bedellerin sürekli artmakta olduğunu, bu nedenle müvekkiline, sözleşme gereğince ödenmesi gereken 541.000,00USD + KDV alacağa hali hazırdaki 5.305,90USD+KDV demuraj ve işleyen serbest depo masraflarının da ödenmesi gerektiğini, davalının bu ihtarlara rağmen ödemelerini yapmaması üzerine ödeme maksadı ile müvekkiline verilen 253.700,00-USD bedelli senedin, ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından icraya konulduğunu, davalının bu takibe itiraz ettiğini, itiraz neticesinde .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını ve mahkemece takibin durdurulduğunu, bu senet bedelinin halen tahsil edilmediğini, bu nedenle alacaktan düşülmediğini, bunun üzerine, alacakların tahsili amacı ile 22/07/2020 tarihinde ... başvuru numarası ile arabulucuğa başvurulduğunu, arabuluculuğa davete rağmen davalının arabuluculuğa katılmadığını, davalının, arabuluculuk aşamasından ... Noterliği'nin 06/08/2020 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesini göndererek, sözleşmeden döndüğünü iddia ettiğini, bu ihtarnameye ... Noterliği'nin 10/10/2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini ve sözleşmeden dönmenin kabul edilmediğini, taraflar arasındaki sözleşme ve genel hükümler gereğince temerrütte bulunan davalının sözleşmeden dönmesinin mümkün olmadığını, davalının söz konusu AVM'yi inşa edemediğini, ürünlerin bedellerini ödemediğini, bir şekilde sözleşme hükümlerinden kurtulmaya çalışmakta olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14.1. maddesi gereğince, şirketin kusuru olmaksızın sözleşmenin feshi durumunda müvekkili şirektin yapmış olduğu masrafların ve kar kaybının ödenmesinin gerektiğini, diğer yandan Sözleşmenin 5.6. maddesi uyarınca ödemelerdeki gecikmeden doğan depo, demuraj ve ek nakliye giderlerinin talep edileceğinin kararlaştırıldığını, davalının ardiye masraflarının her geçen gün artmakta olduğunu, müvekkili şirketin davalıdan ayrıca KDV alacağı bulunduğunu, fatura kesilmemiş olsa dahi müvekkili şirketin davalıdan KDV konusunda da alacaklı olduğunu, eser sözleşmelerinde KDV faturası kesilmez ise de KDV talep edilebileceğini, bu nedenle verilecek olan hükümde alacak miktarı üzerinden KDV'nin de hesaplanarak hüküm altına alınması gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 541.000,00 USD (Amerikan Doları) + Katma Değer Vergisi iş bedelinden doğan alacağın uğradıkları zarar ziyanın ve ardiye masrafları depolama masraflarının tespitine, alacaklarına temerrüt tarihi 27/08/2018 tarihinden itibaren en yüksek USD alacağa uygulanan faizin uygulanmasına, bu alacaklarından şimdilik fazlaya ilişkin tüm yasal hak ve talepleri saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000-USD (Amerikan Doları)'nin hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiş, 09/11/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 265.970,20-USD ve 97.160,60-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı taraf, usulüne uygun davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, davalı vekili yazılı ve sözlü beyanları ile, davayı kabul etmediklerini, reddine karar verilmesini istediklerini belirtmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce, taraflar arasında düzenlenen 20/02/2018 tarihli sözleşme, 21/02/2018 tarihli Ek Protokol, .... Noterliği'nin 16/08/2018 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi, .... Noterliği'nin 29/11/2018 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi, .... Noterliği'nin 10/10/2020 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, .... İcra Müdürlüğü'nün ... numaralı dosyasının uyap kayıtları, cari hesap kayıtları, taraflarca birbirine gönderilen emailler dosyamız arasına alınmış, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor temin edilmiş, mahallinde keşif yapılmak suretiyle Zonguldak 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla rapor ve ek rapor temin edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davacı ... ... San. A. Ş. ile davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan ... AVM ... projesi için asansör, yürüyen merdiven/bant temin ve tesis sözleşmesi çerçevesinde işin tanımında belirtilen 6 adet ... 9300-11, 2 adet ... 9300-11, 2 adet ... 9500 10/15, 2 adet S ... ..., 1 adet ... 9300-11 Asansörlerin, yürüyen merdiven/bantların temin ve tesisi için sözleşmede işin fiyatı başlığında belirtildiği üzere 2 adet asansör, 2 adet Yürüyen Bant ve 9 adet Yürüyen Merdiven satışına ilişkin 507.500,00USD + KDV şeklinde anlaşıldığı ve 20/02/2018 tarihinde taraflarca sözleşme düzenlendiği, sonrasında 21/02/2018’de EK Protokol yapılarak, ana sözleşme ve ekleri kapsamında 1 adet yürüyen merdiven ilave edilerek toplam ünite sayısının 13'e çıkarıldığı ve toplam sözleşme fiyatının 541.000,00-USD (Amerikan Doları)+KDV olacak şekilde kararlaştırıldığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ödeme şartları başlıklı 4. maddesi ile, sözleşme imza tarihinde %20 peşin ödeme, malzemelerin gümrüğe geldiği tarihte %50 peşin ödeme, malzemelerin şantiyeye indiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde, ürünlerin mekanik montajının bittiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde, ürünlerin tüm testlerden geçtiği tarihte %10 en geç 14 gün içinde ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında talimat yoluyla temin edilen bilirkişi raporları ile, ... AVM ...'nun 7 katlı betonarme sistemde yapıldığı, AVM tarzında planlanmış bir yapı olduğu, taraflar arasında 20/02/2018 ve 21/02/2018 tarihlerinde imzalanan sözleşmelere göre 2 adet asansör, 10 adet yürüyen merdiven ve 2 adet yürüyen bant olmak üzere 14 adet üniteden 1 adet asansör hariç 13 adet ünitenin sahada olduğu, teslim edildiği, en son gümrüğe gelen 1 adet asansör için malzemelerin gümrüğe geldiğinin 08/10/2018 tarihinde davalı firmaya bildirildiği, AVM binasının keşif tarihi itibari ile % 50 civarında tamamlanmış olup, herhangi bir inşai faaliyetin bulunmadığı, ayrıca yürüyen merdiven ve bantların üzerine konulacağı beton platformdaki mesnetlerin hazırlanmadığı, daha önce 2 adet yürüyen bandın ödemelerinin zamanında yapılmaması nedeni ile gümrük ardiye masraflarının ödenmesi halinde şantiyeye indirileceği bilgisinin verildiği, ancak herhangi bir cevap alınamadığı, inşaat şantiyesinin tamamıyla durduğu, dava konusu yapılan malların siparişe uygun olarak yurt dışında üretildiği, 08/10/2018 tarihide gümrüğe geldiği, ünitelerin sahaya nakledildiği, yapılan yürüyen merdiven ve asansörlerin bu AVM'deki ölçülere göre özel olarak yapılmış olması sebebi ile başka bir yere satılması ve başka yerde kullanılmasının mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamına sunulan deliller, temin edilen bilirkişi raporları dikkate alındığında, davacı şirketin, davalı tarafla yapmış olduğu sözleşme gereğince kendi üzerine düşen edimleri yerine getirdiği, asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen bantları yurt dışında bu proje için özel olarak ürettirdiği, Türkiye'ye getirdiği, gerekli gümrük işlemlerini yaptığı, davalıya teslim ettiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından ise 378.670,76-USD'lik bir ödeme yapılmış, kalan borca karşılık herhangi bir ödeme yapılmadığı temin edilen raporlar ile tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davalı tarafça, dava konusu mallara ilişkin gümrüğe geliş, gecikmeden doğan depo, demuraj, ek nakliye gideri ve KDV bedellerinin de ödenmesi gerekmektedir. Bilirkişi raporları ile davalı tarafından ödenmesi gereken alacak miktarı 265.970,00-USD ve 62.563,70-TL olarak tespit edilmiş olup, davalı tarafça, bu miktar borcun ödendiği veya başka bir sebeple sona erdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle, davalı tarafın, davacı tarafın, alacağın tahsili talebiyle gönderdiği .... Noterliği'nin 16/08/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin, davalıya tebliğ edildiği tarih olan 27/08/2018 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek, belirlenen alacağın, bu tarihten itibaren işleyecek yabancı para faizi ve avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 265.970,00. USD ve 62.563,70. TL alacağın, 265.970,00. USD alacağın, 27/08/2018 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının, 62.563,70. TL alacağın 27/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2. Alınması gerekli 145.193,48. TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 13.245,83 TL peşin harç ve 54.606,00. TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 67.851,83. TL'nin mahsubu ile bakiye 77.341,65. TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafça yatırılan toplam 67.851,83. TL harcın, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

3. Davacı tarafından yapılan 54,40. TL başvurma harcı, 7,80. TL vekalet harcı, 419,90. TL keşif harcı, 250,00. TL keşif yol ücreti, 8.500,00. TL bilirkişi ücreti ve 1.189,80. TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.421,90. TL yargılama giderinden, davanın kabul. red oranına göre belirlenen 10.254,98. TL'sinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine; artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 242.040,67. TL vekâlet ücretinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5. Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden belirlenen 17.900,00. TL vekâlet ücretinin, davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00. TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 21,14‬ TL'sinin davacıdan, 1.298,86. TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

7. 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18/01/2024

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır