İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/262 E. 2024/188 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/262 Esas

KARAR NO:2024/188

DAVA:Menfi Tespit ve İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:23/06/2016

KARAR TARİHİ:27/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA/

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı ... Ltd. Şirketi arasında ticari ilişki nedeniyle davacının sipariş ettiği ham kumaş karşılığı ... AŞ ... Sanayi Şubesinin 19.06.2015 tarih ... nolu 40.000,00.-TL'lik çekini davalı şirket lehine keşide ederek verdiğini, davalı ......Ltd. Şirketinin sipariş verilen malları teslim etmediğini, şirketin alacağı olmaması rağmen dava konusu çeki diğer davalıya faktoring ilişkisi ile verdiğini, faktoring şirketi tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alarak takibe geçildiğini, haciz tehdidi nedeniyle davacının alacaklı hesabına 25.06.2015 tarihinde 10.000,00.-TL, muhafaza sırasında 29.06.2015 tarihinde 28.800,00.-TL ve bakiye 7.748,00.-TL'yi de 18.08.2015 tarihinde de ödemek zorunda kaldığını, karşılıksız çek nedeniyle bankanın ödediği sorumluluk tutarı 1.200,00.-TL'yi bankanın müvekkili davacıya rücu etmesi nedeniyle ödediğini, davalı faktoring şirketinin finansal kiralama faktoring ve Finasman Şirketlerinin kuruluş ve faaliyet esasları hakkındaki yönetmeliğin 22/25 maddesi uyarınca kambiyo senedine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle belgelendirilmeyen alacakları satın alamayacaklarını ve tahsilini üstlenemeyeceklerini, davalı faktoring şirketinin yetkili hamil olduğunu ispat ile yükümlü olduğunu, davalı ... Ltd. Şirketinin çek karşılığında mal teslim etmemesi nedeniyle diğer davalı faktoring şirketinin de bedelsiz çekte yetkili hamil olmaması nedeniyle davacının her iki davalıya .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve icra dosyasına icra tehdidi altında ödenen 47.748,00 TL'nin İİK'nun 72/8 maddesi uyarınca davalı faktoring şirketinden istirdatı için mahkememize başvurulduğu belirtilerek, davanın kabulü ile davacının her iki davalıya .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalı ... A.Ş.'nin dava konusu çeki takibe yetkili olmadığının tespitine, davacı tarafından icra dosyasına icra tehdidi altında ödenen 47.748,00 TL'nin İİK'nun 72/8 maddesi uyarınca davalı ... A.Ş'den ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleri ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı faktoring şirketinin ibraz ettiği cevap dilekçesi ile özetle; İİK'nun 72/8 ve HMK'nun 6 maddeleri uyarınca davanın icra takibinin yapıldığı yer ve alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiğini ileri sürerek davada İstanbul Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiş, müvekkili şirketin 6361 Sayılı Finansal Kiralama, faktoring ve finansman şirketleri kanunun 9/3 maddesi uyarınca yetkili hamil olup, keşidecinin hamil ile aralarındaki doğrudan doğruya var olan ilişkileri dayanan def'ileri faktoring şirketine karşı ileri sürümeyeceği, ancak faktoring şirketin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ve ağır kusurlu olduğunun ispatı halinde ileri sürülebileceğini, dava konusu çekin yasal prosedürü uygun olarak belgeleri ile birlikte lehtar olan diğer davalıdan teslim alındığını savunarak, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili olduğunu beyan ettikleri İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine, davanın esastan reddine, davanın kabulüne karar verilmesi halinde davacının tazminat talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne usulüne uygun bir şekilde dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak bu davalı tarafından davaya cevap verilmediği görülmüştür.

GEREKÇE:

Dava dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir.

Dava; Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle menfi tespit ve icra tehdidi altında davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı istemlerine ilişkindir.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası uyap kayıtları, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamındaki gerekçeli karar ve kesinleşme şerhi ve ilgili diğer dosya ve kayıtlar celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı tarafından davacı borçluya karşı ... AŞ ... Sanayi Şubesinin 19.06.2015 tarih ... nolu 40.000,00.-TL' bedelli çekten doğan alacağın tahsili amacıyla 28.600,00 TL asıl alacak, 49,71 TL Takip Öncesi Faiz, 2,880,00 TL tazminat, 86,40 TL Komisyon, 77,40 ihtiyati haciz masrafı, 300.00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere 32.193,51 TL toplam alacak üzerinden kambiyo senetleri özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava ve takip konusu ... Sanayi Şubesinin 19.06.2015 tarih ... nolu 40.000,00.-TL bedelli çekin incelenmesinde; Keşidecinin dosyamız davacısı ... ... Şirketi., lehtarın dosyamız davalısı ... Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti., Çekin arkasında sırasıyla dosyamız davalısı ... Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve dosyamız davalısı ... A.Ş cirolarının bulunduğu, 19.06.2015 tarihinde ... A.Ş tarafından ibraz edildiği karşılıksız kaşesi vurulduğu, takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığı şerhinin düşüldüğü, ... A.Ş tarafından 23.06.2015 tarihinde tekrardan ibraz edildiği, karşılıksız işlemi yapıldığı, banka sorumluluk tutarının ödendiğinin şerh düşüldüğü anlaşılmıştır.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacısının Müflis ... San Tic A.ş. İflas İdaresi olduğu, davalısının (iflas Nedeniyle) Tasfiye Halinde ... ... Şirketİ olduğu, davanın davalı şirketin iflasına ilişkin olduğu, 27/12/2022 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davalı şirketin iflasına karar verildiği, kararın Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 06/03/2023 tarih ve 2023/854 esas, 2023/870 kr. Sayılı kararı ile onarak hükmün, 06/03/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

... Genel İcra Dairesinin 2020/24 İflas Dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davacısı şirketin iflas tasfiyesinin yürütüldüğü dosya olduğu, 2. Alacaklılar Toplantısının 18.08.2023 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Talimat mahkemesi aracılığıyla davacı taraf ticari defter ve kayıtlarında inceleme yaptırılmak suretiyle alınan 24.04.20218 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının 2014 ve 2015 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde TTK nun 64/3 maddesi gereğince zamanında açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığının tespit edildiğini, davacı şirketin ticari defterlerinde dava konusu ettiği belirtilen şirketin ... AŞ Antaya sanayi şubesindeki 22701251 nolu hesabına ait olan 19/06/2015 tarihli ... seri nolu 40.000 TL tutarındaki çekin kayıtlı olmadığını, yani yukarıda belirtilen davalıya verilen fazla çek bedeli içinde dava konusu edilen çek bedeli dahil olmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği dava konusu çek karşılığı olarak ödendiği iddia edilen 11.200,00 TL lık kısmın davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ödendiği iddia edilen diğer 26/06/2015 tarihli 28.800 TL tutarındaki ve 18/08/2015 tarihli 7.748,00 TL tutarındaki ödemelerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığını, davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmayan bu ödemeler ile ilgili .... İcra müdürlüğünün 2015/1831 esas sayılı dosyasına istinaden 26/06/2015 tarihinde 28.800 TL tutarında Av. ...'e, 19/08/2015 tarihinde 7.748,00 TL tutarında Av. ...'e verilmek üzere ...'e ödeme yapılıdğı ile ilgili olarak dava dosyasına makbuz başlıklı belgenin ibraz edildiğini, Davacı tarafın ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğunu, bu ticari ilişkiye istinaden davacı şirketin davalı şirkete bir |borcunun olmadığı, aksine davacı şirketin davalı şirkete teslim ettiği çekler nedeniyle dava tarihi itibariyle davacı şirketin bakiye 208.193,88.-TL. tutarında davalı şirkete fazladan çek teslim ettiğini, Bu nedenle dava konusu edilen davacı şirketin ... Aş. ... Sanayi şubesindeki 22701251 nolu hesabına ait olan 19.06.2015 tarihli, ... seri nolu 40.000,00.-TL. tutarındaki çeke istinaden davalı şirketten bir mal ve hizmet teslim alınmadığını ve bu nedenle de dava konusu edilen çeklerin karşılıksız kaldığı ve davacı şirketin dava konusu edilen bu çeklere istinaden borcunun olmadığını, Davacının ticari defterlerine göre, karşılığı olmayan dava konusu olan çeke istinaden; 23.06.2015 tarihinde 1.200,00.-TL. 25.06.2015 tarihinde 10.000,00.-TL. 26.06.2015 tarihinde 28.800,00.-TL. 19.08.2015 tarihinde 7.748,00.-TL. Olmak üzere toplam 47.748,00.-TL. davalı ... Aş.ne ödeme yapıldığı kanaat ve sonucuna varıldığı bildirmiştir.

Talimat mahkemesince alınan ek raporda özetle; Davacı şirketin mali müşavirinin beyanında, bu borç kaydının daha önceki tarihlerde davalı ... San. Dış Tic. Ltd.Şti.ne yapılan ödemelerin ticari defterlere kayıt edilmemesi nedeniyle sonradan yapılan toplam ödeme kaydı olduğu ifade edildiğini, Bu borç kaydı ile ilgili olarak davacı tarafından dava dosyasına tevsik edici bir belge ibraz edilmediğinin görüldüğünü, bu ödeme kaydının davacı tarafından somut belgelerle ispatlanamaması durumunda, davacı şirketin dava konusu ... Aş. ... Sanayi şubesindeki 22701251 nolu hesabına ait olan 19.06.2015 tarihli ... seri nolu 40.000,00.-TL. tutarındaki çek edilen çekin karşılığının olduğu ve dava konusu bu çeke İstinaden davacının borçlu olduğunun kabul edileceğini, Davalı ... Aş. vekilinin 23.05.2018 tarihli dilekçesinde, davacı şirketin ticari defterlerinde ...Tekstil Aş. adına olan ... nolu 1.238,17.-TL. Tutarındaki faturanın davalı ... San. Dış Tic. Ltd.Şti. adına alacak kaydedildiğini iddia ettiğini, Davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, iddia konusu olan...Aş. adına olan ... nolu 1.238,17.-TL. tutarındaki faturanın davalı ... Tekstil San. Dış Tic. Ltd.Şti'den alınan fatura olarak kayıtlı olduğunun görüldüğünü, Bu fatura bedelinin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olan toplam fatura bedelinden mahsup edilmesi ile davacı şirketin davalı ... San. Dış Tic. Ltd.Şti.nden teslim aldığı fatura bedelinin 556.044,29 — 1.238,17 — 554.806,12.-TL. olduğunun hesaplandığını, davalı vekilinin iddia ettiği diğer hususlar ile ilgili dava dosyasına sunulan kök raporda yapılan tespitler gibi olduğu bildirilmiştir. .

Bilirkişi heyetinden alınan 09/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya muhteviyatı evraktan davalılar ... AŞ ile ... San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında 27/06/2013 tarihinde 500.000 TL tutarlı faktoring sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında ... ile 12/05/2015 tarihinde 179.787,90 TL tutarlı faktoring işlemi yapıldığını, farklı tacirler adına düzenlenmiş 197.048,44 TL tutarlı faturalar üzerinde 179.787,70 TL sinin davalı Faktoring şirketince temlik alındığı, aynı miktarda 7 adet çekin çek giriş bordrosu ile teslim alındığını, temlik alan faturalar karşılığı ...'in ... ... şubesindeki hesabına 12/01/2015 tarihinde 166.500 TL ödeme yapıldığını, temlik alınan alacağın kaynağını oluşturan iş bu faturaların tamamının davacının resmi kayıtlarında mevcut olduğunu, çek bordrosu ile alınan 19/06/2015 vadeli 40.000 TL tutarlı çekin dava konusu çek olduğunu, davalı ...'in bu temlikleri taraflar arasında düzenlenen alacak bildirim formu ile temlik beyanı çerçevesinde alındığını, faturaların üzerine temlik şerhlerinin düşüldüğünü, çekin keşidecisi Davacı ... Tekstil olduğunu, lehtarının davalılardan ... olduğunu, Davalı ...'in yaptığı işlem mal ve hizmet satışından kaynaklanan faturaların temlik alınması ile ve diğer davalı ile aralarında akdedilmiş sözleşme kapsamında olduğunu, yürürlükte bulunan kanun, genel ticari teamül ve işleyişe uygun olarak yapıldığını, teminata alınan çek yapılan finansman işlemi ile uyumlu olduğunu, kanun ve anılan yönetmeliğin faktoring şirketine yüklediği alacağın gerçekliğini araştırma yükümüne aykırı davranma ve kendisine düşen özen yükümünü gereğince yerine getirmemesi hali somut olayda gerçekleşmediğinden davacının kişisel defilerini faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini, Kabulü tamamen Sayın Mahkemede bulunmak kaydıyla; sözleşme kapsamında, mal ve hizmet satışından kaynaklanan faturalardan doğan alacak temlik alınmak suretiyle ve borçlu davacının faturalardan kaynaklanan borcunu ödeme uğruna düzenlediği çek meşru hamil konumundaki diğer davalı ...'den ciro yoluyla devralınmak suretiyle yapılan finansman (faktoring) işleminde yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı bir husus gözükmediğini, buna dayalı olarak teslim alınan çek ile ilgili Davalı ...'in yasal hamil olduğu, bilerek çek borçlusunun zararına yönelik hareket ettiğine dair bir kanıta rastlanmadığını ve dolayısıyla çekin meşru hamili olduğunu ifade etmenin mümkün olduğunu, Davacının aynı borçluya keşide ettiği...seri numaralı 03.01.2015 vadeli 30.000,- TL tutarlı çekin bankadan Davacı ... tarafından tahsil edildiği tespit edildiğini, davalı da bu konuda aynı yönde beyanda bulunduğunu, Faktoring Şirketleri arasında birbirlerini finanse etmeye yönelik müşterilerinden temlik alınan faturalar karşılığında elde edilen çeklerin devri yoluyla finansman sağlanması çok görülen bir uygulama olup, yasa ve yönetmeliğe aykırı bir uygulama olduğundan bahsedilemeyceğini, Nitekim 03/01/2015 vadeli 30.000 TL bedelli çek in üçüncü bir şirket olan ... AŞ tarafından faktoring işlemine tabi tutulduğunu, bu işlem için davalı ... Tekstilin davacıya düzenlendiği 1151 numaralı 04/02/2014 tarihli 15.097,54 TL VE ... seri numaralı 06/02/2014 tarihli 22.374,14 TL faturaların temlik alındığının belirtildiğini, her iki faturada da davacı kayıtlarında mevcut olduğunu, bu çekin davalı ...'in temlik aldığı faturalar ile ilişkisinin saptanamadığını, davacının diğer davalı ... Tekstilin 2014 yılında kestiği tüm faturaları ticari defterlerine işlemesine karşılık yıl boyunca yaptığı hiçbir ödemeyi kayıt altına almadığını, 459 sayılı VUK madde 4 ve devamı maddelerin göre yapılan nakit tahsilatların ve ödemelerin belli bir miktarı aşan kısımlarının banka aracılığı ile yapılmasının zorunluluğuna uymadığını, davacının diğer davalıya 01/12/2014 tarihinde yaptığı ve makbuz açıklaması ile kaydedildiği önceki bilirkişi tarafından tespit edilen 524.238,17 TL tutarlı ödemenin banka belgeleri olmadığı gibi ödemeye dair herhangi bir belgesinin de bulunmadığının bilirkişi tarafından beyan edildiğini, sayın bilirkişinin diğer davalının mali müşavirinin yıl içinde yapılan tahsilatların toptan kayıt altına alındığını söylediğini ifade ettiğini aktardıktan sonra belgelendirilmemesi halinde ödemenin yapılmadığının kabul edilmesi gerektiği sonucuna vardığını, Genel kabul görmüş muhasabe usul ve esasları ile kanun hükümlerine uygun olmayan ve en önemlisi belgesi bulunmayan bu kayıt ile borçların ödendiğinin kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı defter ve sair kayıtlarının -takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak kaydıyla; kendisi lehine delil kabiliyeti taşımadığı kanaatine ulaşıldığını, davacının söz konusu çeki 2015 yılında sipariş edilen ve diğer Davalı ... tarafından teslim edilmeyen mallar karşılığı düzenleyip kendisine verdiği yönündeki iddiasının kayıtlarla uyuşmadığını, esasen uygulamada sıklıkla karşılaşılan malların teslim alınıp ödemesinin ileri düzenleme tarihli (postdate) çeklerle yapıldığı olgusunun somut olayda gerçekleştiğini, aksinin davacı tarafça kanıtlanamadığının anlaşıldığını, Yine bu durumda Belgesi bulunmayan ödeme kaydı ve fiilen var olmasına karşılık kayıt altına alınmayan ödeme aracı çek bulunduğu göz önüne alınarak Davacının diğer davalı ...'e borçlu olmadığı hususunun -kabulünün mahkemenin takdirinde olduğunu- ispat yükümlülüğünü Davacının yerine getiremediğini, Davalı ...'in Diğer Davalı ... ile aralarında akdedilen Faktoring Sözleşmesine istinaden 12.01.2015 tarihinde 6361 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde faktoring işlemi yaptığını, Faktoring işleminin diğer Davalı ... Tekstilin Davacıya düzenlediği faturaların temliki ile yapıldığını, bu faturaların Davacı kayıtlarında bulunduğu ve Davalı ...'in anılan Kanun ve Yönetmeliğin gerektirdiği belgeleri temin ederek dava konusu 40.000,- TL tutarlı çeki teminat olarak teslim aldığını ve finansman işlem bedelini diğer Davalının hesabına EFT yoluyla gönderdiğini, Davacının dava konusu çeki diğer Davalı ... Tekstile Mayıs 2015 tarihinde vereceği siparişlere yönelik olarak düzenleyip teslim ettiğini, ancak malları teslim almamasına ve borcu bulunmamasına karşın icra baskısı ile çek bedelini ödediği yönündeki iddiasını kanıtlayamadığını, Davalı ...'in Diğer Davalı ...'e yaptığı faktoring şeklindeki finansman işlemini 6361 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirdiğini, bu nedenle bu işlem ile kendisine devredilen dava konusu çekin meşru hamili bulunduğu, davalı ...'in ilgili çeki temlik alırken bilerek davacının zararına hareket ettiğine dair bir emarenin bulunmadığını, yine davalı ...'in söz konusu faktöring işlemini yaparken özen yükümlülüğüne aykırı bir hareketinin tespit edilemediği, bu nedenlerle dava konusu çek ile ilgili Davacının defilerini Faktoring Şirketine yöneltmesini haklı gösterecek bir olguya rastlanmadığını, Davacının Diğer davalıya yaptığını belirttiği ve kayıt altına aldığı 524.238,17 TL tutarlı ödemenin VUK'un emrettiği ve genel kabul gören muhasebe esaslarına uygun olmamasının yanında belge de sunulamadığı ve borçlu olmadığı konusunda Davacının ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğini, Tarafların tazminat ve diğer tüm taleplerinin değerlendirilmesinin hukuksal değerlendirmeyi gerektirdiği ve Sayın Mahkemenin takdiri olduğu bildirilmiştir.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;

Davacı tarafça, dava dilekçesi ile, davalı ... Tekstil şirketine şipariş ettiği mallar karşılığı dava ve takip konusu çeki verdiği, ancak malların teslim edilmediği, çekin bedelsiz kaldığı, diğer davalı ... A.Ş'nin de yasal mevzuata uygun olarak çeki iktisap etmediği ileri sürülerek, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle menfi tespit ve icra tehdidi altında davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı talep edilmiştir.

Davalı ... A.Ş. tarafından, cevap dilekçesi ile, çekin faktoring sözleşmesi kapsamında davalı şirkete geçtiği, davalının iyi niyetli olduğu, davalının çeki kötü niyetle ve ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin ispatlanması gerektiği savunularak davanın reddi ile icra inkar tazminatı talep edilmiştir.

Dava, dava konusu çekin avans çeki olduğu, bedelsiz kaldığından bahisle dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle menfi tespit ve icra tehdidi altında icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı istemlerine ilişkin olup, menfi tespit davalarında ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamak zorundadır. Davalı alacaklı bu ispat külfetini yerine getirdiğinde, davacı tarafın çekin avans çeki olduğunu, bedelsiz kaldığını, davalı faktoring şirketinin çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekecektir. İstirdat isteminde ise ispat külfeti davacı borçluda olup çekin davalı alacaklı tarafından kötü niyetle iktisap edildiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiştir.

Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığı, davalı ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ile arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, bu davalı şirketin kestiği faturaları kayıtlarına aldığı, faturalar karşılığının ödendiği şeklinde kendi defterlerinde kayıtlar oluşturarak davalı şirkete olan borcunun sıfırlandığı, hatta kendi kayıtlarında alacaklı gözüktüğü, dava konusu çekin kayıtlarında yer almadığı, ancak davacı şirketin bu ödemeleri tevsik edici kayıtları dosyamıza ve bilirkişi incelemesine sunmadığı, bu kapsamda davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının davacı lehine delil olarak kabul edilemeyeceği; Dava ve takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, davalı ... A.Ş'nin şeklen dava konusu çekin yetkili hamili olduğu, dava konusu çekin bu davalıya faktoring ilişkisi kapsamında diğer davalı lehtar ciranta ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti'den geçtiği, davacı keşideci şirket ile davalı lehtar ciranta ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti arasında faturaya dayalı ticari bir ilişkinin bulunduğu; Dava ve takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı, davalı ... A.Ş'nin şeklen dava konusu çekin yetkili hamili olduğu, çekin avans çeki olduğu, bedelsiz kaldığı gibi def'ilerin mutlak def'i olmayıp kişisel def'iler olduğu ve herkese karşı ileri sürülemeyeceği; Dava ve takip konusu çekin keşidecisinin davacı şirket olduğu, lehtarının davalılardan ... şirketi olduğu, davalı ...'in yaptığı işlemin, mal ve hizmet satışından kaynaklanan faturaların temlik alınması ile ve diğer davalı ile aralarında akdedilmiş sözleşme kapsamında olduğu, yürürlükte bulunan kanun, genel ticari teamül ve işleyişe uygun olarak yapıldığı, teminata alınan çekin yapılan finansman işlemi ile uyumlu olduğu, kanun ve anılan yönetmeliğin faktoring şirketine yüklediği alacağın gerçekliğini araştırma yükümüne aykırı davranma ve kendisine düşen özen yükümünü gereğince yerine getirmemesi halinin somut olayda gerçekleşmediği, davalı ...'in çekin yasal hamili olduğu, bilerek çek borçlusunun zararına yönelik hareket ettiğine, çeki iktisap ederken kötü niyetli iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu olduğuna dair bir kanıta rastlanmadığı; Davacının diğer davalı ... Tekstilin 2014 yılında kestiği tüm faturaları ticari defterlerine işlemesine karşılık yıl boyunca yaptığı hiçbir ödemeyi kayıt altına almadığı, 459 sayılı VUK madde 4 ve devamı maddelerin göre yapılan nakit tahsilatların ve ödemelerin belli bir miktarı aşan kısımlarının banka aracılığı ile yapılmasının zorunluluğuna uymadığı, davacının diğer davalıya 01/12/2014 tarihinde yaptığı ve makbuz açıklaması ile kaydedildiği talimat bilirkişisi tarafından tespit edilen 524.238,17 TL tutarlı ödemenin banka belgelerinin olmadığı gibi ödemeye dair herhangi bir belgesinin de bulunmadığı, bu haliyle ödemenin yapılmadığının kabul edilmesi gerektiği, davacının dava konusu çeki 2015 yılında sipariş edilen ve diğer davalı ... tarafından teslim edilmeyen mallar karşılığı düzenleyip kendisine verdiği yönündeki iddiasının kayıtlarla uyuşmadığı, esasen uygulamada sıklıkla karşılaşılan malların teslim alınıp ödemesinin ileri düzenleme tarihli (postdate) çeklerle yapıldığı olgusunun somut olayda gerçekleştiği, aksinin davacı tarafça kanıtlanamadığı, davacının diğer davalı ...'e borçlu olduğu; Davalı ...'in diğer davalı ... ile aralarında akdedilen Faktoring Sözleşmesine istinaden 12.01.2015 tarihinde 6361 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde faktoring işlemi yaptığı, Faktoring işleminin diğer davalı ... Tekstilin davacıya düzenlediği faturaların temliki ile yapıldığı, bu faturaların davacı kayıtlarında bulunduğu ve davalı ...'in anılan Kanun ve Yönetmeliğin gerektirdiği belgeleri temin ederek dava konusu 40.000,- TL tutarlı çeki teminat olarak teslim aldığı ve finansman işlem bedelini diğer davalının hesabına EFT yoluyla gönderdiği, davacının dava konusu çeki diğer davalı ...'e Mayıs 2015 tarihinde vereceği siparişlere yönelik olarak düzenleyip teslim ettiği, ancak malları teslim almamasına ve borcu bulunmamasına karşın icra baskısı ile çek bedelini ödediği yönündeki iddiasını kanıtlayamadığı; Davalı ...'in diğer Davalı ...'e yaptığı faktoring şeklindeki finansman işlemini 6361 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirdiği, bu nedenle bu işlem ile kendisine devredilen dava konusu çekin meşru hamili bulunduğu, davalı ...'in ilgili çeki temlik alırken bilerek davacının zararına hareket ettiğine, iktisabında kötü niyetli hareket ettiğine veya ağır kusurlu olduğuna bir delil ve emarenin bulunmadığı, yine davalı ...'in söz konusu faktöring işlemini yaparken özen yükümlülüğüne aykırı bir hareketinin tespit edilemediği, bu nedenlerle dava konusu çek ile ilgili davacının defilerini Faktoring Şirketine yöneltmesini haklı gösterecek bir olguya rastlanmadığı, davacının diğer davalıya yaptığını belirttiği ve kayıt altına aldığı 524.238,17 TL tutarlı ödemenin VUK'un emrettiği ve genel kabul gören muhasebe esaslarına uygun olmamasının yanında bu ödemeyi tevsik edici belge de sunulamadığı ve borçlu olmadığı konusunda davacının ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; Davacı tarafça, dava ve takip konusu çekin avans çeki olduğu, bedelsiz kaldığı, davalı faktoring şirketinin çeki iktisabında yasal mevzuata uygun hareket etmediği iddiası ile işbu menfi tespit ve istirdat davasının açılmış ise de, davacının ... şirketine borçlu olduğu, dava ve takip konusu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, davalı ... A.Ş.'nin dava konusu çekin meşru yetkili hamili olduğu, davacının üzerine düşen ispat külfetini yerine getiremediği sonuç ve kanaatine ulaşılarak davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı ... A.Ş tarafından, icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş ise de, icra dosyası kapsamında davalının alacağına kavuşmasını engelleyen veya geç kavuşmasını sağlayan uygulanan bir tedbir olmadığından, davalı tarafça alacağın tahsil edilmiş olması nedeniyle, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı tarafça davalılara karşı açılan davanın REDDİNE,

2. Davalı ... A.Ş'nin icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

3. Alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcının peşin olarak yatan ‭815,42 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 387,82 ‭‭‭TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde davacı tarafa İADESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5. Davalı ... A.Ş kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00. TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE,

6. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

7. Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair, taraf (davacı ve davalı ... A.Ş) vekillerinin yüzüne karşı, davalı ... ... Ltd. Şti.'nin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...

Hakim ...