İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1133 E. 2024/148 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/1133

KARAR NO : 2024/148

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 26/11/2018

KARAR TARİHİ : 15/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin 13/01/2018 tarihli teklif alma ve idari şartname sunulması akabinde 05/02/2018 tarihinde ...ROC-20 numarası ile davalı şirket ile “... Binası Elektrik İşlerinin İmalatı” sözleşmesinin imzaladığını, müvekkili şirketin Çorlu ...Noterliğinin 17/09/2018 tarihli ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile özetle sözleşme şartlarına uyulması, işin bitiş tarihinin geçmiş olması nedeniyle kendisine yeni iş bitiş tarihi ve iş programının teslim edilmesini, hak ediş kontrol ve onay süreçlerinde belirtilen sürelere uyulmasını, mukayeseli bütçe ve birim fiyat keşif tablosunu mutabakat için değerlendirmelerini ve onaya sunduğu aplikasyon krokilerini onaylamalarını ve sahada yapılan imalatları kontrol edip onaylamalarının davalı taraf ihtar edildiğini, gönderilen ihtarnameye davalı tarafça herhangi bir cevap verilmediğini ve ihtarname gereklerinin de yerine getirilmediğini, yine müvekkil şirket tarafından Çorlu ... Noterliğinin 31/10/2018 tarihli ve... yevmiye numaralı, yine ilk ihtarnameye benzer minvalde ikinci ihtarnameyi gönderdiğini ve bu ihtarnameye de herhangi bir cevap verilmediği gibi, gereklerinin de yine yerine getirilmediğini, Çorlu ... Noterliğinin 08/11/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de davalı tarafa, yapılan işlerin hak edişlerinin ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, ancak bu ihtarnamenin de gereği yerine getirilmediği gibi, herhangi bir cevap da verilmediğini, müvekkili tarafından davalı firma ile yapılan sözleşmeye istinaden dava tarihine kadar tüm yükümlülüklerin fazlası ile yerine getirildiğini, ancak davalı firmanın, müvekkili firmanın sözlü ve yazılı ihtarlarını hiç bir türlü dikkate almadığını ve işin gecikmemesi için basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davalı firma tarafından 16/11/2018 tarihinde gönderilmiş olan ihtarnamenin içeriğinin tam olarak anlaşılmamakla birlikte, içeriğinde açıklamalar kısmında “sözleşmenin fesih” edildiğinin bildirildiğinin, daha sonra sözleşme konusu işin 7 gün içerisinde bitirilmesinin talep edildiğinin ve buna bağlı olarak cezai şart uygulanacağı ve müvekkili tarafından verilmiş olan 445.000,00-TL tutarındaki 1 adet kesin banka teminat mektubunun bozdurulacağı ve avans teminatı için verilen 30.11.2018 tarihli ...Bankasına ait... numaralı ve 445.000,00-TL tutarındaki çekin ve 31.12.2018 vadeli ... Bankasının ... numaralı ve 182.400,00-TL tutarındaki çekin tahsil edileceğinin bildirildiğini, ancak davalı tarafından gönderilmiş ihtarnameye, Beyoğlu ... Noterliğinin 23/11/2018 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap vermiş bulunmakta olduklarını, muhatabın ihtarnamesinde yer alan 4. maddede ise, işin devamlılığının aksamasında muhatabın kusurlu olduğunun ikrar edildiğini açıkça göstermekte olduğunu, “Detaylı İş Programı, işveren tarafından master plan yükleniciye teslim edildikten sonra hazırlanacaktır” maddesi hükmünce master planın müvekkiline sunulmadığı için detaylı iş programının sunulamadığını, bu sebeple işin devamlılığında gerçekleşen tüm aksaklıklar bakımından muhatabın kusurlu olduğunun görülmekte olduğunu, davalı firmanın uygulama projelerini onaylamadığını ve yapılmış imalatları kontrol etmeyerek yeni imalat yapılmasına engel olduğunu, bu nedenle de cezai şart uygulayabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin imalat yapma yükümlülüğünü ifa etmesinin, iş programının muhatap tarafından verilmemesi ve işin süresindeki belirsizlik ve yapılan bir önceki imalatların muhatap tarafından kontrol edilip, onaylanmaması nedeniyle engellenmiş olduğunu, tüm bu hususlar açık bir şekilde ortadayken, müvekkiline 934.500,00-TL gibi fahiş ve mesnetsiz gecikme cezası kesilmesine tevessül edilmesinin kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu ve sözleşmeye de aykırı olduğunu, muhatabın yapılan imalatları ve imalatlara göre gerçekleşen hak edişleri kötü niyetli olarak onaylamayarak kendi kusuruyla imalatın ve hak edişlerin onaylarının gecikmesine ve hak ediş ödemelerinin yapılmamasına sebep olduğunu, bu hususlar göz önüne alındığında işin zamanında yapılamamasında davalı firmanın kusurlu olduğunun görülmekte olduğunu, davalı firmanın, kusurlu olmasına rağmen yapılmış olan imalatların dahi ödemesini yapmadığını, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması ihtimalinin olduğunu, sözleşmeye göre işin süresinin 19/04/2018 de bitmiş olması nedeniyle davalı taraftan defalarca talep ettiği yeni iş süresi ve iş programının kendisine verilmemiş olmasına rağmen işe devam eden ve yükümlülüklerini yerine getirmeye çalışan müvekkilinin, telafisi imkansız zararlara uğratılmış olacağını, davalı tarafın bir taraftan müvekkilinin yaptığı imalatların bedelini asıl işverenden talep ettiği/tahsil ettiği halde müvekkiline bedelini ödemediği imalatlar yaptırmış olacağını; diğer taraftan da müvekkili tarafından teminat olarak verilmiş toplamda 1.072.400,00-TL gelir olarak elde etmiş olacağını, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik yargılama neticeleninceye kadar dava değeri miktarınca, borçlunun nakdi ve ayni mallarının, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini, yine yargılama neticeleninceye kadar ... Bankasından verilen teminat mektubu üzerine ve ... Bankasının... ve... numaları çekler üzerine dava boyunca ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasını ve 1.991.023,22-TL alacaklarının, davalı firmadan ticari faizi ile tahsiline kadar verilmesini talep etmiştir.

Davalı/karşı davacı vekili, cevap ve karşı dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, ...Binası Elektrik İşleri Projesi kapsamında işveren olarak Lalahan/Mamak/Ankara adresinde yapımına devam ettiği iş kapsamında 13/01/2018 tarihinde ihaleye çıktığını, ihale sonucunda işçilik dahil elektrik işleri yapımı amacıyla davacı ile 05/02/2018 tarihli sözleşme akdettiğini, sözleşme ile davacının sözleşme ve zeyilnamelerine uygun şekilde yapımı işini üstlendiğini, sözleşme ve teklif şartnamesi uyarınca işin bitiş tarihinin 19/04/2018 olduğunu ve sözleşme ile gecikme halinde gecikme cezası uygulanması ve gecikme nedeniyle müvekkili şirketin sözleşmeyi fesih haklarının düzenlendiğini, asıl işveren tarafından işin bitimi için 15/08/2018 tarihine kadar süre uzatımı verildiğini, müvekkili şirket tarafından iyi niyetli olarak asıl işveren tarafından verilen süre uzatımının, işi bitirememiş olan davacıya da verildiğini, ancak davacı tarafından gönderilen e-maillerin değerlendirilmesinden, işi süre uzatımı verildiği tarihte bitirmeyen davacının ilginç bir şekilde süre uzatımının usulüne uygun verilmemiş olduğunu iddia ettiğinnin görülmekte olduğunu, bu hususun, davacının işi bitirme amacı olmadığını ve kötü niyetli olduğunu göstermekte olduğunu, müvekkili şirket tarafından defalarca bu yönde ihtarda bulunulduğunu, ancak davacı tarafından ısrarla ihtarların gereğinin yerine getirilmediğini, davacının sözleşmeye konu taahhüdünü yerine getirmek için sahaya sevk etmesi gereken birçok ekipmanı sahaya sevk etmediğini ve sözleşme ve ihale dokümanları kapsamında sahada bulunması gereken çalışanlarını da sahada bulundurmadığını, müvekkili şirket tarafından, davacı tarafından yapılması gereken işlerin yapılarak işin süresinde tamamlanmasının amaçlandığını, 04/06/2018 tarihli tutanaktan, altyapı çalışmaları ve saha içi malzeme taşınmasında kullanılmak üzere makinelerin davacı hak edişinden kesilmek suretiyle kiralandığının ve kullanıldığının anlaşılacağını, yine davacının işe yeterli iş gücü sağlamaması nedeniyle sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca ceza tutarının hak edişten kesileceğinin de ihtar edildiğini, müvekkili şirket tarafından, 22/10/2018 tarihinden itibaren sahada çalışma yapılmadığının tutanak altına alındığını, iş kapsamında Ankara ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası ile yaptırılan tespitte, davacının işi süresinde bitiremediği, işin tamamlanma oranının oldukça düşük olduğu ve ekipman eksikliklerinin tespit edildiğini, Beyoğlu ... Noterliğinin 16/11/2018 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesiyle verilen 7 günlük sürenin sonunda sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, nitekim davacının bu süre içerisinde işin tamamlanması bir yana; sahaya giriş dahi yapmadığını, bunun üzerine Ankara ... Noterliğinin... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, ... yevmiye numaralı ihtarname ile 7 günlük süre içerisinde işin tamamlanmaması bir yana, muhatap tarafından sahaya giriş dahi yapılmadığı tespit edildiğinden sözleşmenin feshedildiği, muaccel olan tüm gecikme cezalarının ve cezai şartların uygulanacağı ve hak ediş bedellerinden düşüleceği, sözleşme ilgili maddesi uyarınca muhatap nam ve hesabına ödeme yapılması halinde %20 cezai şart eklenerek hak edişten düşüleceği, banka teminat mektubunun bozulacağı ve verilen çeklerin tahsil edileceğinin bildirildiğini, davacının iddia ettiği gibi işin devamında oluşan aksaklıkların müvekkili şirketin kusurundan değil, davacının kusurundan kaynaklanmakta olduğunu, her ne kadar davacı tarafından 16/11/2018 tarihli müvekkili şirket ihtarnamesi ile master planın davacıya sunulmadığının ikrar edildiğ ibeyan edilmiş olsa da, anılan planın ihtarnamede sehven refere edildiğini, anılan ihtarnamede davacı tarafından yükümlenilen...gibi bir kısım projelerin zamanında sunulmaması nedeniyle ciddi gecikme yaşandığı olduğunu, master planın sözleşmeye uygun olarak davacı ile paylaşıldığını, müvekkili şirketin gecikmeye neden olacak hiçbir eyleminin bulunmamakta olduğunu, davacının usulüne uygun olarak hak edişleri düzenlemediğini, düzeltmeleri yapmaktan imtina ederek saldırgan bir tutum sergilediğini, davacının eksik ve ayıplı iş nedeniyle hak kazandığı bir alacağın da bulunmamakta olduğunu, davacının ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinde hukuka uyarlık bulunmamakta olduğunu, davacı bakımından muaccel olan cezaların, müvekkili şirket alacaklarının müvekkili şirkete ödenmesinin gerekmekte olduğunu, müvekkili şirketin şimdilik tespit edebildiği kadarıyla ve hesapta olabilecek hata nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.481.580,00-TL gecikme cezası, 622.997,38-Tl avans mahsubu, 49.871,39-TL noksanlıklar kesintisi ve 266.067,91-TL olmak üzere toplamda 2.420.786,68-TL alacaklı olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları ve davacı/karşı davalı tarafın delillerine karşı delil sunma hakları saklı kalmak kaydıyla ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddini, haksız davanın reddini, karşı davalarının kabulü ile şimdilik 10.000,00-TL tutarındaki bedelin muacceliyet tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan tahsilini ve asıl dava ile karşı davada ayrı ayrı alacağa hükmedilmesi halinde alacaklardan takas/mahsup edilmesini talep etmiştir.

Davacı/karşı davalı vekili, cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesi ile; davalı firma tarafından sunulan cevap dilekçesinde iş programının noksansız uygulanmasından müvekkilinin sorumlu olduğundan bahsedildiğini, ancak dava dilekçeleri ile sunmuş oldukları tüm ihtarnamelere bakıldığında işin gecikmesinin yegane nedeninin davalı taraf olduğunun belli olduğunu, e-mail çıktılarına da bakıldığında davalının ısrarla uygulanabilir bir master plan sunmadığının görülmekte olduğunu, müvekkilinin işi bitirme arzusu ile yaptığı çalışmaların göz ardı edildiğini, müvekkilinin, önceleri e-mail yoluyla, ilerleyen zamanlarda da ihtarname vasıtasıyla iş programının teslim edilmesi, mukayeseli bütçe ve birim fiyat keşif tablosunun değerlendirilmesi, aplikasyon krokilerinin onaylanması ve yapılan imalatların kontrol edilmesi ve onaylanmasının bildirildiğini, davalı tarafın cevap dilekçesinin 3. maddesinde beyan ettiği taahhütlerin harfiyen doğru olduğunu, ancak bunun; master planın müvekkili tarafından yapılacak, iş programı müvekkilce belirlenecek, yapılmış olan imalatların müvekkilce onaylanacağı anlamına gelmediğini, sözleşme ile tarafların bir takım hak ve borç altına girmekte olduğunu, tüm yükümlülükleri müvekkiline yüklemek gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, davalı tarafın cevap dilekçesi ile verilen süre uzatımının kabul edilmediği gibi husustan bahsetmekte olduğunu, ancak yine daha evvel sunmuş oldukları e-maillere bakıldığında; süre uzatımının çok bir anlam ifade etmeyeceği, çünkü davalının edilmelerini yerine getirmekten ısrarla kaçınması nedeniyle işin bu süre uzatımı sonunda da bitirilmesinin mümkün olmadığının söylenildiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin uygulanabilmesinin, işin tamamlanabilmesi için tüm çabanın fazlası ile sarf edildiğini, ancak plan ve projeler müvekkiline sunulmadığından, işe devam edebilme ihtimalinin giderek zorlaştığını, bu durum neticesinde müvekkilinin çalışan sayısını azaltmak zorunda kaldığını çünkü sahada personele yaptırılabilecek bir işin kalmadığını, davalı tarafından düzenlenen 04/06/2018 tarihli tutanağı kabul edebilmenin mümkün olmadığını, altyapı çalışmalarının müvekkili firmanın işi olmadığını, kiralandığı söylenilen JCB ve traktöre müvekkilinin yaptığı işte ihtiyacının olmadığını, malzeme taşınması için de zaten müvekkilinin kamyonetinin sahada bulunmakta olduğunu, dolayısıyla tek taraflı ve haksız olarak tutulan bu tutanağı kabul etmediklerini bildirmekte olduklarını, iş kapsamında yaptırıldığı söylenilen tespitteki raporun bir kısmına katılmakla birlikte, büyük bir kısmına da katılmamakta olduklarını, tamamlanan işin, raporda belirtilenden çok daha fazla olduğunu, sahada montaja hazır bulunan malzemelerin, siparişi geçilen ve üretimi gerçekleşmiş ürünler ile işin %80'e yakınının tamamlandığını, davalı tarafından kesilen cezai şartların hukuka uygun olmadığını, cezai şart kesintisi yapılabilmesi için, işteki gecikmenin müvekkilinden kaynaklı olmasının gerekmekte olduğunu, müteaddit defalar belirttikleri üzere, işin gecikmesinin tek nedeninin davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi olduğunu, davalı tarafın, müvekkilinin herhangi bir hak edişinin olmadığını, hak ediş usullerinin sözleşmede belirlenmiş olduğunu, usulüne uygun hak ediş düzenlenmediğini beyan etmekte olduğunu, müvekkili tarafından sunulan hak edişlerin, usulüne uygun değil diyerek geri çevrildiğini, usulüne uygun yahut değil tartışmaları yaşanırken işin yapılmaya devam edildiğini ve işin yaklaşık olarak %80'e yakınının tamamlandığını, yaklaşık 2 milyona yakın imalat yapan, yaklaşık 2 milyona yakın malzeme sevk eden ve yine yaklaşık 2 milyona yakın malzemenin siparişini veren bir firmanın, hak ediş düzenlememesinin, işi geciktirmesinin ve ceza kesilmesine neden olmasının mantık dışı olduğunu, davalı tarafından kötü niyetli olduğu iddia edilen müvekkili firmanın, bu davranışlarının kendisine 6 milyona yakın zarar vermekte olduğunu, müvekkili firmanın iyiniyetli olmaktan, işi bitirme için elinden gelen çabayı sarf etmekten başka bir çaresinin olmadığının gözler önüne serili bulunduğunu, açılmış olan karşı davada 2.420.786,68-TL alacaklı olunduğunun iddia edilmekte olduğunu, yatırılan eksik harcın ikmal edilmesi; aksi halde davanın usul yönünden reddinin gerektiğini, davalı/karşı davacı tarafından belirtilen rakamların ve neye karşılık olduklarının yazılmış olduğu halde, 266.067,91-TL'nin neye karşılık olduğunun belirtilmediğini ve bu husustaki beyan haklarını saklı tuttuklarını, davalı/karşı davacı tarafından beyan edilen hiçbir kesintiyi kabul etmediklerini ve yasal hiçbir dayanaklarının bulunmadığını, tüm bu nedenlerle taraflarınca açılmış olan davanın, dava dilekçeleri doğrultusunda kabulünü ve karşı davanın reddini talep etmiştir.

Asıl dava, taraflar arasında akdedilen “...Elektrik İşlerinin İmalatı” sözleşmesine ilişkin olarak asıl yüklenici davalı/karşı davacı şirketin edimlerini yerine getirmeyerek davacı/karşı davalı alt yüklenicinin işlerini engellediği ve hak ediş bedellerini ödemediğinden bahisle alacak bedellerinin tahsili; karşı dava ise, aynı sözleşmeye dayalı olarak davacı/karşı davalının edimlerini yerine getirmemesine dayalı sözleşmenin feshi nedeniyle cazai şart alacağının tahsiline ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 13/01/2018 tarihli ... projesi nakliye dahil malzeme & işçilik yüklenici sözleşmesi ile ekleri, alt yüklenici sözleşme analiz formu,... Ticaret Anonim Şirketi ile ... Anonim Şirketi arasında... binası yapım işine ait sözleşme ve sözleşme değişiklikleri, ... binası yapım işi hak edişlere ait elektrik imalatları pursantaj oranı ve yeşil defter kayıtları, ... data center kalan tahmini işler maliyet tablosu, mimari işler keşif tabloları, elektrik işleri keşif tabloları, ... binaları projesi elektrik işleri iş programı,... binası elektrik işler ihalesi teklif alma ve idari şartnamesi, zeyilnameler, 04/06/2018 tarihli tutanak, 19/11/2018 tarihli yazı, hak ediş raporları, hak ediş icmalleri, hak ediş özetleri, imalat ve ihzarat yeşil defteri, yapılan işler icmalleri, metraj cetvelleri, ilave işler icmali, kesintiler raporları, çek teslim tutanakları, KKB üyelik ve çek talep beyan formu, teminat mektubu sureti, taraflar arasındaki yazışmalar, faturalar, Çorlu ...Noterliğinin 17/09/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşme şartlarının uyulmasına ilişkin ihtarname ile tebliğ mazbatası, Çorlu ...Noterliğinin 31/10/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşme şartlarının uyulmasına dair ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, Çorlu ... Noterliğinin 08/11/2018 tarihli ve... yevmiye numaralı hak edişlerin ödenmesi talepli ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, Beyoğlu ...Noterliğinin 23/11/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı Beyoğlu ... Noterliğinin ...yevmiye numaralı ihtarnamesine karşı cevabi ihtarname, Ankara ... Noterliğinin 07/12/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşmenin feshedildiğine ilişkin ihtarname, Beyoğlu ... Noterliğinin 21/12/2018 tarihli ve ...yevmiye numaralı fesih nedeniyle doğan alacakların tazminine ilişkin ihtarname, Ankara... Noterliğinin 29/12/2018 tarihli ve ...yevmiye numaralı sözleşmenin feshedildiğine ilişkin ihtarname, Ankara(Kapatılan) ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, asıl dava, taraflar arasında akdedilen “... Binası Elektrik İşlerinin İmalatı” sözleşmesine ilişkin olarak asıl yüklenici davalı/karşı davacı şirketin edimlerini yerine getirmeyerek davacı/karşı davalı alt yüklenicinin işlerini engellediği ve hak ediş bedellerini ödemediğinden bahisle alacak bedellerinin tahsili; karşı dava ise, aynı sözleşmeye dayalı olarak davacı/karşı davalının edimlerini yerine getirmemesine dayalı sözleşmenin feshi nedeniyle cazai şart alacağının tahsiline ilişkin olup, alt yüklenicilik sözleşmesinin bir eser sözleşmesi olduğunu ve asıl yüklenicinin alt yüklenici ile kendi adı ve hesabına sözleşme gerçekleştirdiğini vurgulamak gerekir. Bu sözleşme asıl yüklenici ile iş sahibi arasında yapılan eser sözleşmesinden bağımsızdır. Asıl yüklenici ve alt yüklenici arasındaki eser sözleşmesi, yüklenici ve iş sahibi arasındaki asıl eser sözleşmesinden bağımsız olsa da, bu sözleşmenin konusu, kapsamı ve yükümleri asıl eser sözleşmesine göre belirlenir. Ayrıca asıl eser sözleşmesi ile alt yüklenicilik sözleşmesi arasında, taraflar birbirine bağlı kayıtlar kararlaştırabilirler. Asıl yüklenici borcun ifasını kısmen veya tamamen alt yükleniciye devrettiği hallerde alt yükleniciyi seçerken gerekli özeni göstermek zorundadır. Alt yüklenici ise eser sözleşmesinde kararlaştırılan eseri sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmekle ve asıl yükleniciye teslim etmekle yükümlüdür. Bu nedenle alt yüklenici üstlendiği edimi iş sahibine değil, asıl yükleniciye ifa eder ve alt yüklenici sözleşmeye aykırı davrandığında asıl yükleniciye karşı sorumlu olur. Bu halde alt yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranması sonucunda, asıl yüklenicinin iş sahibine borcunu ifa edemeyerek sorumluluğu oluşursa, asıl yüklenici zararının karşılanmasını alt yükleniciden talep edebilir. Ayrıca alt yüklenicinin, meydana getirdiği eserdeki ayıp sebebiyle de ayıptan doğan sorumluluk çerçevesinde asıl yükleniciye karşı sorumluğu bulunur. Eldeki dava konusunda asıl yüklenici ile alt yüklenici arasında da bir eser sözleşmesi mevcuttur. Alt yüklenicinin, asıl yüklenicinin bağımlı ifa yardımcısı; başka bir ifadeyle onun denetimi ve gözetimi altında çalışmakta olup, asıl yüklenici ile alt yüklenici olarak her iki tarafça sözleşmeye aykırı hareket edildiği ve edimlerin yerine getirilmediği ileri sürülmüş olduğundan, bu hususta her ne kadar mahkememizce mali müşavir, elektrik mühendisi ve özel hukuk öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten rapor, ek rapor ve 2. ek rapor temin edilmiş, mahkememizin 28/09/2023 tarihli celsesinde; "Temin edilen rapor ve ek rapor, uyuşmazlığı aydınlatıcı nitelikte bulunmadığından, yeni bir heyetten rapor alınması yönünden celse arası ara kararı oluşturulmasına" karar verilmiş, mahkememizin 30/09/2023 tarihli bilirkişi incelemesine ilişkin ara kararı ile; "Taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman oldukları anlaşılan bilirkişiler SMMM ..., Yıldız Teknik Üniversitesi elektrik mühendisliği öğretim üyesi Doç. Dr. ... ve özel hukuk öğretim üyesi Doç. Dr. ...'den oluşan heyetin seçilmesi ile denetime elverişli müşterek rapor düzenlenmesinin istenilmesine" ve "Bilirkişilere ayrı ayrı 4.000,00'er TL ücret takdirine, masrafın taraf delil avanslarından 1/2 oranında karşılanmasına; taraf vekillerine eksik 12.000,00-TL delil avansını 6.000,00'er TL olarak 1/2 oranında tamamlamak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik delil avansını tamamlamadıkları takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına; ihtarın iş bu ara kararın tebliğinden itibaren yapılmış sayılmasına" karar verilmiş, yapılan tetkikte davacı/karşı davalı taraf ile, davalı/karşı davacı vekili olduğu düşünülen Av. ...'ya ara kararın 07/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacı/karşı davalı tarafın kesin süre içerisinde gerekli avansı ikmal etmediği, Av. ...'nın vekaletnamesinin ise süreli olduğu ve 31/12/2019 mesai bitimine kadar geçerli olduğunun anlaşılması üzerine mahkememizin 26/12/2023 tarihli avans ikmali ihtarına ilişkin ara kararı ile; "Davalı/karşı davacı tarafa, HMK'nın 324. maddesi gereğince eksik 12.000,00-TL avansı ikmal etmek üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine; verilen kesin sürede eksik delil avansını tamamlamadığı takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına; ihtaratın iş bu ara kararın tebliğinden itibaren yapılmış sayılmasına" karar verilerek ara kararın taraflara tebliğ edilmiş olmasına rağmen, taraflarca kesin süreler içerisinde herhangi bir avans ikmal edilmemiştir. Dosya kapsamında ileri sürülen sözleşmeye aykırılık iddialarına dayalı uyuşmazlığın teknik, mali ve nitelikli mevzuat aktüeri noktasında bilirkişi incelemesi sonucunda aydınlatılabileceği açıktır. Bu anlamda iddia ve savunma noktasında TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre davayı ispat yükümlülüğü her iki taraftadır. Dosya kapsamında temin edilen rapor ve ek raporlar ile sözleşmeye aykırılık ve edimlerin yerine getirilip getirilmediğine ilişkin iddiaların kanıtlanamadığı tespit edilmiş, rapora karşı yapılan beyan ve itirazlar neticesinde mahkememizce yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda bilirkişi raporu temin edilmesi elzemdir. Taraflar ise, yeni bir heyetten rapor temini hususunda kararlaştırılan bilirkişi ücretlerini, kendilerine verilen kesin süre içinde Mahkememize depo etmemişlerdir. Bu nedenlerle TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre, mevcut deliller bağlamında taraflarca davalarının ispatlanamadığı sonuç ve vicdani kanaatine varılmış, tarafça ispatlanamayan asıl ve karşı davaların reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Asıl davada, davacı ... Limited Şirketi tarafından davalı...Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,

1/1-Asıl davada Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcının, asıl davada davacı tarafından peşin olarak yatırılan 34.001,70-TL'den mahsubu ile fazladan yatan 33.574,1‬0-TL'nin, karar kesinleştiğinde ve talep halinde asıl davada davacı tarafa iadesine,

1/2-Asıl davada davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin, asıl davada davacı taraftan alınarak alınarak asıl davada davalı tarafa verilmesine,

2. Karşı davada davacı ...Anonim Şirketi tarafından davalı ... Limited Şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2/1-Karşı davada Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60-TL karar ve ilam harcından, karşı davada davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin mahsubu ile bakiye 256,82‬-TL harcın, karşı davada davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

2/2-Karşı davada davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT 13/2 maddesi gereğince belirlenen 10.000,00-TL vekâlet ücretinin, karşı davada davacı taraftan alınarak alınarak karşı davada davalı tarafa verilmesine,

3. Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin, kendileri üzerinde bırakılmasına,

4. 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2024

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır