İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/659 E. 2023/993 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/659 Esas

KARAR NO :2023/993

DAVA:Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:08/10/2022

KARAR TARİHİ:13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari hizmet sözleşmesi kurulduğunu, sözleşmeye göre davalı şirketin müvekkili otele online rezervasyonlar konusunda bilişim desteği vermekle ve rezerve edilecek otel odası bilgileri ile rezervasyon fiyat bilgilerini hotels.com, ... gibi online rezervasyon sitelerine aktarımını sağlamakla yükümlü olduğunu, müvekkilinin ise bu hizmetler karşılığında yıllık hizmet bedeli ödemekle yükümlü olduğunu, hizmetin alındığı son yıl olan 2020 yılında bedel yıllık 500 Euro olarak kararlaştırıldığını, pandemiden ötürü 2020 Mart ayında çalışmasını durdurduğunu, 2020 Aralık ayında da otelin bulunduğu taşınmazdan taşınmazın sahibinin isteği üzerine taşınmazdan çıkarıldıklarını, oteli kalıcı olarak kapattıklarını, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, sözleşmede iki tarafın da cayma hakkı bulunduğunu, icra takibi ile cezai şart talep edildiğini, talep edilen bu bedelin müvekkili şirketin yaklaşık 20 yıllık sözleşme bedeline denk geldiğini, başlatılan icra takibinin hukuka aykırı olduğunu, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan davalı ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmeden doğan davalının talep ettiği faiz, cayma bedeli ve cezai şart bedeli olan toplam 19.116,16 Euro tutarına dair müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince gerekli tüm kurulumların müvekkili şirket tarafından yapıldığını, müvekkilinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davacının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, davacıya verilen hizmetlere karşılık ödemeler yapılmadığını, ödemelere ilişkin .... Noterliğinin 14/07/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, ödemelerin yapılmaması üzerine icra takibine geçildiğini, davanın reddine, davacı aleyhine %20den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davacı aleyhine başlatılan icra dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan sözleşme ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası celbedilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı tarafından davacıdan toplam 20.426,69 Euro alacak ve 9.000,00 Euro Cezai şart talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 19/10/2023 tarihli raporunda; VUK'un 182 ve 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesine göre tutulması gereken tarafların 2019 - 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK'nın 64 ve VUK'un 221-226. md. uyarınca açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı; 6102 sayılı TTK'nın 64. maddesine göre kapanış tasdikine tabi olan ilgili yıllar yevmiye defterinin kapanış tasdiklerinin de yasal süresinde yaptırıldığı, Davalının takip konusu yaptığı alacak kalemlerinden, toplam 18.000 EUR tutarındaki cezai şart bedeli haricindeki alacak kalemlerinin, taraflar arasında akdedilen Sözleşme ve Taahhütname kapsamında ve ticari ilişkinin devam ettiği süreç içerisinde tanzim edilen fatura bedellerine ilişkin alacaklar olduğu, toplam 1.310,53 Euro tutarındaki fatura alacaklarının karşılığının davacı tarafından ödendiğine ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı, Karşılıkları ödenmediğinden takibe konu edilen fatura bedelleri için, Sözleşme ve Taahhütnamedeki düzenlemelere göre tespit edilen temerrüt tarihlerinden, takip tarihine kadar geçen süre için akdi faiz oranına (aylık %5) işlemiş faiz hesabı yapıldığında, takip öncesi dönem için işlemiş (akdi) faizin 1.100,32 EUR hesaplandığı, işbu faizin huzurdaki davaya konu takipte ise 1.116,16 EUR olarak talep (15,84 EUR fazla talep) edildiğinin tespit edildiği, Davacının fatura karşılıklarının ödenmesi hususunda sözleşme ve taahhütnamede belirlenen sürelerde ödeme yapmamış olması (yani sözleşme/taahhütname hükümlerine uymaması) nedniyle, taraflar arasında akdedilen ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesinin "Sözleşmenin Süresi" başlıklı 7. Maddesine göre davalının sözleşmeyi haklı olarak feshetme hakkına sahip olduğunun anlaşıldığı ve davacının da işbu fesih hakkı kapsamında fesih iradesini açıklayan ihtarnameyi noter marifetiyle davacı adına keşide ettiği, ancak davacının "... Mah. ... ... ... Cad. Hotel ... No:.../... .../İstanbul" adresine gönderilen ihtarnamenin davalıya tebliğ edilemediği; taraflar arasında akdedilen sözleşmede, tarafların sözleşmede belirttikleri adreslerin tebligat adresi olduğu veya adres değişikliğinin bildirilmesini zorunlu kılan, aksi takdirde sözleşmedeki adrese yapılan tebligatların geçerli sayılacağını öngören herhangi bir hüküm bulunmadığı; ayrıca, konu ile ilgili olarak dava dilekçesinde "...müvekkili otel işletmesinin, 2020/Mart ayında pandemi koşulları sebebiyle çalışmasını durdurduğu, 2020/Aralık ayında da otel işletmesinin bulunduğu taşınmazın mülk sahibi tarafından kira kontratına son verildiği ve işletmenin kalıcı olarak kapatıldığı" belirtilmekle birlikte, dava dilekçesinde davacı şirketin adresinin, davaya konu fesih ihtarnamesinin gönderildiği aynı adres olarak yazılı olduğu; mahkememizce fesih ihtarnamesinin geçerli olduğu ve davalının sözleşmeyi süresinden önce haklı nedenle feshettiğine karar verilmesi halinde; Taraflar arasında akdedilen 22/01/2018 tarihli sözleşme ve 22/01/2018 tarihli Taahhütnamenin (her ikisinin de) geçerlilik süresi 3 (üç) yıl olup, taraflardan herhangi birinin sözleşme sona erme tarihinden 90 gün öncesine kadar noter kanalı ile bildirimde bulunmaması halinde, her ikisinin de üç (3) sene daha uzayacağının düzenlendiği; bu kapsamda da, taraflar arasında akdedilen Sözleşme ve Taahhütname'nin (her ikisinin de) 22/01/2021 tarihinden itibaren 3 sene daha uzadığının ve Sözleşme ve Taahhütnamenin süresinden önce feshedilmesi dahilinde de (Sözleşme'nin 10. Maddesindeki düzenleme ve Taahhütnamedeki "iş bu sözleşmenin erken feshi durumunda Otel borçlarına ilave olarak, senelik otel başı 3.000(üçbin) Euro ödemekle yükümlü olduğu" şeklindeki düzenleme kapsamında, Sözleşme ve Taahhütname için ayrı ayrı olmak üzere) 9.000'er Euro (her bir yıl için 3.000'er Euro olmak üzere 3 yıl için 9.000,00'er Euro) cezai şart bedelinin talep edebileceği hususlarının değerlendirilmesinin mahkememiz takdirinde olduğu, Cezai şart bedelinin (328.312,80 TL) davacı şirketin 31.12.2021 tarihi itibariyle mevcut olan özvarlığından (1.638.347,98 TL) ödenmesi halinde davacı şirketin özvarlığının 1.310.035,18 TL kaldığı; bu haliyle de cezai şart bedelinin davacının özkaynaklarından ödenmesi halinde, davacı şirketin kayıtlı sermayesinin (300.000,00 TL) korunduğu ve işbu cezai şart bedelinin ödenmesinin davacı şirketin ekonomik yönden mahvına sebebiyet vermeyeceğinin tespit edildiği, Teknik incelemeler yönünden yapılan değerlendirmelerde; davacıya ait ...Taksim isimli otel için imzalanan sözleşmeye ve taahhütnameye konu ürünlerin kurulumu ve yapılandırılması sağlandığı ve gerekli teknik desteklerin davacı yana verildiği, dosyada mübrez sözleşmeler ve taahhütname gereği davalı tarafın sözleşme ve taahhütnameye konu işlerin gereğini yerine getirebilecek enstrümanları oluşturduğu, yani davacı yana ait otele çevrimiçi otel rezervasyon dağıtım sistemine erişim için gerekli olan kurulumları yaptığı, bu dağıtım sistemleri üzerinden davacı otel işletenin oteline ait bilgileri (otel özellikleri, kontenjan, fiyat, vb.) sisteme yükleyerek rezervasyonlarını takip etmesini ve kontrol panellerine erişim yapmasını sağladığı, bu bağlamda davalının sözleşme konusu servis ve destek hizmetlerini yerine getirdiği şeklinde görüş bildirmiştir.

Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

6102 sayılı TTK'nın Tacir olmanın hükümleri başlıklı 18/3. Maddesinde; "Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. " hükmü düzenlenmiştir.

Taraflar arasında 22/01/2018 tanzim tarihli ve (3) Yıl süreli "... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi“ ile 22/01/2018 tanzim tarihli ve (1) yıl süreli “ ... Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesi “ akdedildiği, davalı tarafından düzenlenen ve takibe konu faturaların 8 adetinin hizmet sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişki nedeniyle oluşturulduğu, 9.000,00 EUR bedelli alacağın...Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesinden diğer 9.000,00 EUR bedelli alacağın ise ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesi'nden kaynaklı cezai şart alacağı olduğu, sözleşmenin 10. maddesi gereğince davalının cezai şart talep edebilmesi için sözleşmeyi haklı nedenlerle feshetmesi gerektiği, davacının fatura karşılıklarının ödenmesi hususunda sözleşme ve taahhütnamede belirlenen sürelerde ödeme yapmamış olması (yani sözleşme/taahhütname hükümlerine uymaması) nedniyle, taraflar arasında akdedilen ... Online Rezervasyon Sistemleri Kullanım Sözleşmesinin "Sözleşmenin Süresi" başlıklı 7. Maddesine göre davalının sözleşmeyi haklı olarak feshetme hakkına sahip olduğunun anlaşıldığı ve davacının da işbu fesih hakkı kapsamında fesih iradesini açıklayan ihtarnameyi noter marifetiyle davacı adına keşide ettiği, ancak davacının "Kocatepe Mah. Şehit Muhtar Bey Cad. ...No:49/1 Beyoğlu/İstanbul" adresine gönderilen ihtarnamenin davalıya tebliğ edilemediği; taraflar arasında akdedilen sözleşmede, tarafların sözleşmede belirttikleri adreslerin tebligat adresi olduğu veya adres değişikliğinin bildirilmesini zorunlu kılan, aksi takdirde sözleşmedeki adrese yapılan tebligatların geçerli sayılacağını öngören herhangi bir hüküm bulunmadığı; ayrıca, konu ile ilgili olarak dava dilekçesinde "...müvekkili otel işletmesinin, 2020/Mart ayında pandemi koşulları sebebiyle çalışmasını durdurduğu, 2020 Aralık ayında da otel işletmesinin bulunduğu taşınmazın mülk sahibi tarafından kira kontratına son verildiği ve işletmenin kalıcı olarak kapatıldığı" belirtilmekle birlikte, dava dilekçesinde davacı şirketin adresinin, davaya konu fesih ihtarnamesinin gönderildiği aynı adres olarak yazılı olduğu anlaşılmakla mahkememizce sözleşmenin usulüne uygun olarak feshedildiğine kanaat getirildiği, bilirkişi raporu ile yapılan tespitler sonucunda ... Hotel Kanal Yönetimi Programı Kullanım Taahhütnamesinden kaynaklı takip tarihi itibari ile davacının davalıya 15,84 EURO borçlu olmadığı, belirlenen cezai şart alacağının ise davacının mahvına sebebiyet vermeyeceğinin anlaşıldığı, açılmış olan işbu dava nedeniyle takibin durdurulmasına yönelik herhangi bir tedbir kararı verilmediğinden davalının, uyuşmazlık yargılama sonucunda çözüme ulaştırılacağından davacının dava açmakta hukuki yararı olduğu anlaşılmakla kötü niyet tazminatı istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından talep edilen işlemiş faiz alacağı yönünden hesaplanan 15,84 EURO miktarındaki faiz alacağı bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2. Davacının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

3. Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

4. Alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 4,116,83 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ‭3,846,98‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

5. Davacının yaptığı ilk masraf 80,70 TL, 9.500,00 TL bilirkişi ücreti, 84,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.665,20 TL'nin red ve kabul oranına göre 8,01TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6. Davalı tarafça sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,

7. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 198,36. TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 37.878,42. TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

9. Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

10-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kabul edilen miktar itibariyle KESİN, reddedilen miktar itibariyle HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2023

Katip ...

e-imzalıdır .

Hakim ...

e-imzalıdır .