İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/682 E. 2023/950 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/682 Esas

KARAR NO :2023/950

DAVA:İtirazın İptali (... İlişkisinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:22/10/2021

KARAR TARİHİ:06/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (... İlişkisinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İle olan ticari ilişki dolayısıyla keşidecisi ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Lehtarı ... Met. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. olan, 28/12/2019 vade tarihli, 60.000TL bedelli, ... nolu çek ile keşidecisi ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Lehtarı ... Met. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. olan, 07/02/2020 vade tarihli, 34.000,00 TL bedelli, ... nolu çekleri davalı ... şirketine teslim ettiğini, müvekkili şirketin nakde ihtiyacı olduğunu ve davalı şirkete başvurarak çekleri nakde çevirmek istediğini, söz konusu çeklerin karşılığı olarak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete 86.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı ile ... sözleşmesi imzalanırken şirketi temsile yetkili ...'a hem kendi adına hem şirket adına bedel ve tarihi boş olarak teminat adı altında bir senet imzalatıldığını, tarih ve bedel kısımlarının müvekkilinin rızası dışında doldurulduğunu, vadesi en yakın olan çekin vade tarihinin 28/12/2019 olduğunu, davalı şirket tarafından vadesi dahi gelmeden .... Noterliğinin 12/12/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 94.000TL nin 1 gün içerisinde gecikme faizi ve fer'ileriyle ödenmesinin talep edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... D. İş sayılı dosyasından alınan ihtiyati haciz kararı ile %15 teminat yatırılarak .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu edildiğini, haciz işlemi için .... İcra Müdürlüğünün 2019/... talimat sayılı dosyası ile 27/12/2019 tarihinde müvekkilinin iş yerine haciz işlemleri için gidildiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında 50.000,00 TL ödeme yaptığını ve haciz işlemlerinin durduğunu, akabinde yine haciz tehdidi ile 13/01/2020 tarihinde 65.297,00 TL müvekkili şirket tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını, davalı taraf haricen tahsil bildiriminde bulunarak dosyanın kapatılma işlemlerinin yapıldığını, müvekkili şirketten haksız olarak tahsil edilen 140.051,74 TL'nin istirdatı için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkili şirketin haciz baskısı altında ödemiş olduğu 115.297,00 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ve işlemiş en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın itirazın iptali davası olduğunu, ödediği paranın istirdatını talep edemeyeceğini, icra dosyasına rızaen ve bilerek ödeme yaptıklarını, dava konusu bononun hukuken teminat senedi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını, teminat senedinde bulunması gereken özellikleri içermediğini, davaya konu bononun temlik edilen alacağı garanti etmek adına düzenlendiğini, davacının müvekkili şirkete olan borcunun teminatı-garantisi olarak bono düzenlemesi ile ticari anlaşmalarda düzenlenen teminat senedinin tamamen birbirlerinden farklı olduğunu, bir senedin teminat senedi vasfını taşıyabilmesi için senet üzerine neden teminat verildiğinin ayrıntılı olarak belirtilmesi ya da ayrı bir belge ile söz konusu senedin teminat sebebi olduğunun belirtilmesi gerektiğini, aksi halde senetin teminatı senedini vasfını taşımayacağını, çeklerin karşılıksız çıkması ile birlikte riskin gerçekleştiğini müvekkilinin sözleşmeyi kullandırdığı krediyi garanti kapsamında verilen bono ile talep etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davacı yanın senedin ... işlemine konu olmadığını ve teminat senedi olarak alındığı yönündeki itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının talebinin İİK 72 maddesi kapsamında menfi tespit ve istirdat davası niteliğinde değerlendirilemeyeceği nazara alındığında davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte olur ise davanın esastan reddine, %20den aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet cüretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, haciz baskısı altında ödenen bedellerin istirdatı istemine ilişkin olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan ... sözleşmesi, faturalar, değişik iş dosyası ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası celbedilmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından davalıdan toplam 140.051,74 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin 12/04/2021 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafından süresi içerisinde 15/04/2021 tarihli dilekçe ile ödeme emrine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 13/09/2022 tarihli raporunda; Huzurdaki davanın konusunu; davacı ... ile ... arasındaki ticari ilişki dolayısıyla, davacı ... tarafından 60.000,00 ve 34.000,00 bedelli iki çekin davalı ... Factoring şirketine teslim edilmesi ve davacı şirket tarafından haciz baskısı altında ödenmiş olan 115.297,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek akdi faiz oranı ile birlikte davalı şirketten tahsili (istirdatı) için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu itirazının iptaline karar verilmesi talebi oluşturduğu, tarafların ticari defter ve kayıtları incelendikten sonra usulünce düzenlenmiş olduğu anlaşılmış olup davacının icra tarihi itibariyle alacak tutarının 114.641,79 TL olduğunun saptandığı, asıl alacağın yanında dava konusu edilen işlemiş faiz tutarı 68.049,08 TL toplam alacak tutarının da 182.690,08 TL'ye ulaştığı, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından talep edilecek alacak tutarının faiziyle birlikte 182.690,08 TL olarak hesaplandığı ve bu tutar üzerinden takibin devam edebileceği, şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetinin 27/11/2022 tarihli ek raporu ile; .... İcra Dairesi tarafından ... E. nolu 17.03.2021 tarihindeki ilamsız takip esas alınarak yapılan hesaplamada alacak tutarının 144.974,23 TL olarak hesaplandığı, kök raporda yapılan 20.12.2019 sonrası için yapılan faiz hesabının bilgi amaçlı olduğu belirtilmekle, davacının davalıdan 17.03.2021 takip tarihli alacağının 144.974,23 TL olarak hesaplandığı ve bu tutar üzerinden (icra masrafları, harç, vekalet ücreti vb) takibin devamı gerektiği kök raporumuzda açıkladığımız hususlara ek olarak; sözleşmede bonoya atıf olmadığı gibi alacaklının da bu yönde bir kabul beyanı olmadığı, dolayısıyla mevcut 8042 yevmiye nolu ve 12.12.2019 tarihli ihtarnamede 12.12.2019 tarihi itibarı ile ... hesabının kapatıldığı bildirilerek alacaklı tarafından 94.000 TL’nin ödenmesi için ihtarda bulunulduğu; ek sonuca ulaştıklarını rapor etmişlerdir.

Alınan kök ve ek raporların uyuşmazlığı aydınlatıcı mahiyette olmadığı anlaşılmakla yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti 03/08/2023 tarihli raporunda; Davalı ... şirketinin İstihbarat Bilgilerine, ... işlemi için temlik alınan iki adet çekin düzenleyicisi ... İnş.Taah. San. ve Tic.Ltd.Şti.’nin, temlik alınan çeklerin vadeleri gelmeden önce karşılıksız çeklerinin bulunduğu anlaşıldığından, davalı şirketin GFS’nin VII/3.maddesine göre, hesabı kapatarak alacağının ödenmesini talep ile ödenmemesi halinde yasal takip başlatma hakkının bulunduğu; Davacı şirketin ... şirketinde oluşan alacaklarının, GFS’nin VII/5. maddesi uyarınca şirket nezdindeki tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere rehinli bulunduğu ve davalı ... şirketinin bu alacağı doğmuş ve doğacak borçlara mahsup yetkisi olduğunun kabul edilmesine bağlı olarak, icra dosyasından tahsil edilen tutarların, tahsilatın yapıldığı tarih itibariyle ... işleminden kaynaklanan borcuna mahsup edebileceği, bakiye tutarı ise takibin hukuka aykırı olması nedeniyle davacı şirkete iade etmesi gerektiği; takibe konu senedi avalist sıfatıyla imzalayan davacı ... hakkında ise için TTK md. 702/2’ye göre kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapılabileceğinden, takip sürecinde tahsil edilen tutarların iadesini talep edemeyeceği; Davacı şirket hakkında ‘hukuka aykırı’ takip kabul edilmesi haline göre, ödediği tutarlardan 21.736,44-TL’sını, fazla ödemenin gerçekleştiği 13.01.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile talep edebileceği; buna göre, takip (17.03.2021) tarihi itibariyle alacağının 25.347,52-TL (= 21.736,44 –TL asıl + 3.611,08-TL faiz) olduğu; talep edebileceği tutara göre takipteki talebin 114.704,22-TL (=140.051,74-TL -25.347,52-TL) fazla bulunduğu; Davacı lehine hükmedilecek tutara 17.03.2021 takip tarihinden itibaren, TCMB verilerine göre 31.12.2020 tarihinde uygulanan %16,75 oranında avans faizi yürütülebileceğini bildirmişlerdir.

Alınan son bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

Davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında 09/10/2019 tarihinde 1.000.000,00 TL bedelli genel ... sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmeyi aynı bedelle dava dışı ...'ın da müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davacı şirketin davalı şirkete ... ilişkisi kapsamında ciro ettiği kıymetli evrakın 28/12/2019 keşide tarihli 60.000,00 TL ve 07/02/2020 keşide tarihli 34.000,00 TL bedelli iki adet çek olduğu, bu çeklere ilişkin davalı şirket tarafından ödeme araçları tevdi bordrosu düzenlendiği, davalı şirketin ilgili kesintileri yaparak 86.000,00 TL'yi davacı şirketin banka hesabına yatırdığı, aradan geçen süre zarfında ibraz edilen çeklerin ödenmemesi üzerine hesabı kapatılarak alacağın talep edildiği, taraflar arasında düzenlenen GFS'nin VII/3 maddesinde "müşteri, ayrıca kendisine sağlanan finansmanın ... ücretlerinin, komisyonlarının faiz ve bilcümle masraflar ile ferilerinin ödenmesini teminen şirkete talep ettiği teminatı vermekle yükümlüdür" şeklinde hüküm bulunduğu, alınan bu teminatın tahsile konu edilebilmesi için işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan senedin ilgili borcun karşılığından alındığına ilişkin kayıt düşülmesinin gerektiği, (04/02/2015 tarih ve 29527 sayılı resmi gazetede yayınlanan ... işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkındaki yönetmelik madde 8/3) fakat davalı şirket kayıtlarında 09/10/2019 düzenleme 10/12/2019 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bononun ek teminat olarak alındığına dair kayda rastlanmadığı, dosya kapsamında bulunan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davacı ... ve dava dışı ... aleyhine 09/10/2019 tanzim, 10/12/2019 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bononun 94.000,00 TL'lik kısmı için icra takibinin başlatıldığı, iş bu bononun davacı ile davalı şirket arasında kurulan ... ilişkisi kapsamında davalı şirkete alacak devri kapsamında verilmediği, ... ilişkisi dışında, ... ilişkisi içinde devredilen alacakların tahsilini teminen verildiği anlaşılmakla birlikte davacı şirketin ... şirketinde oluşan alacaklarının, özleşmenin VII/5. Maddesi uyarınca şirket nezdindeki tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere rehinli bulunduğu ve davalı ... şirketinin bu alacağı doğmuş ve doğacak borçlara mahsup yetkisi olduğunun kabul edilmesine bağlı olarak, icra dosyasından tahsil edilen tutarların, tahsilatın yapıldığı tarih itibariyle ... işleminden kaynaklanan borcuna mahsup edebileceği, bakiye tutarı ise takibin hukuka

aykırı olması nedeniyle davacı şirkete iade etmesi gerektiği, davacı şirketin ödediği tutarlardan 21.736,44-TL’sını, fazla ödemenin gerçekleştiği 13.01.2020 tarihinden itibaren avans faizi ile talep edebileceği, takip tarihi itibariyle alacağının 21.736,44 –TL asıl + 3.611,08-TL faiz olmak üzere toplam 25.347,52-TL olduğu, davacının talep edebileceği tutara göre takipteki talebin 114.704,22-TL fazla olduğu, davacı lehine hükmedilecek tutara 17.03.2021 takip tarihinden itibaren, TCMB verilerine göre 31.12.2020 tarihinde uygulanan %16,75 oranında avans faizi yürütülebileceği anlaşılmakla davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın haksız olması karşısında davacının icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne, davacı şirketin itirazında kısmen de olsa haklı olduğu ortaya konulduğundan davalının kötüniyet tazminatı istem koşulları oluşmadığından bu yöndeki talebinin de reddine dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 21.736,44 TL Asıl alacak ve 3.611,08 TL İşlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 25.347,52 TL alacak yönünden İPTALİNE, takibin toplam bu miktar üzerinden ve 21.736,44 TL Asıl alacağa 12/07/2021 takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranında ticari avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2. Davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğinden hükmolunan toplam 25.347,52 TL alacağın %20'si oranında hesap ve takdir edilen 5.069,50 TL icra inkar tazminatının İİK 67/2 maddesi gereğince davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

3. Davalının kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,

4. Alınması gereken 1.731,49. TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama harcı olarak yatan ‭1.691,47. TL harcın mahsubu ile eksik kalan 40,02‬. TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan ‭1.691,47‬-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00. TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 1.081,10 TL'nın davacıdan, 238,90 TL'nın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6. Davacının yaptığı ilk masraf 59,30 TL, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 325,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.884,30‬ TL'nin red ve kabul oranına göre 522,02TL'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

7. Davalı tarafça bilirkişi ücreti olarak sarf edilen 3.500 TL yargılama giderinden aynı orana nazaran 2.866,55 TL’sinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

8. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900. TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 18.352,68. TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

11-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/12/2023

Katip ...

e-imzalıdır .

Hakim ...

e-imzalıdır .

e-imzalıdır . e-imzalıdır .