İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/867 E. 2023/1071 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/867

KARAR NO :2023/1071

DAVA:Menfi Tespit-Maddi Tazminat

DAVA TARİHİ:05/10/2017

BİRLEŞEN .... A.T.M.'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVA:İtirazın İptali

DAVA TARİHİ:26/12/2017

KARAR TARİHİ:28/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit-maddi tazminat ve birleşen itirazın iptali davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, dava dışı ... Şirketi ile 2006 yılında geri satın alma sözleşmesi akdettiğini, ancak ... Şirketi ile davalı şirketin 2006 yılında devir alma yolu ile birleştiklerini, 09/11/2006 tarihinde ise BDDK tarafından ... Şirketin faaliyet izninin iptal edildiğini, bu geri satın alma sözleşmesinin, .... Noterliği'nin 14/03/2006 tarihli, ... yevmiye numaralı ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesine konu makineler için yapıldığını, bu kiralama sözleşmesinin kiracısının herhangi bir nedenle kiraları ödeyememesi halinde müvekkili şirketin, kiralama konusu makineleri geri almayı ve bakiye kira bedellerini de ödemeyi üstlendiğini, ancak davalı şirket tarafından, 2006 yılından bugüne kadar kiracının durumu ve kiralama sözleşmesinin akıbeti hakkında herhangi bir bilgi verilmediği gibi; bildirim de yapılmadığını, müvekkili şirketin de davalının bir bildirim yapmadığına güvenerek kiralama ilişkisinin sorunsuz devam ettiğini düşündüğünü, davalı şirketin 11 yıl sonra .... Noterliği'nin 20/09/2017 tarihli ve ... numaralı ihtarnamesi ile finansal kiralama sözleşmesini 2010 yılında feshettiğini, geri satın alma sözleşmesi gereği kiracının ödemesi gereken kira bedellerinin ve faizinin ödenmesini talep ettiğini, aksi halde yargı yoluna başvurulacağının ihtar edildiğini, kiralama sözleşmesinin 13/04/2010 tarihinde feshedildiği ve kiracının makineleri davalı şirkete teslim etmediğini müvekkili şirketin bu ihtarname ile öğrendiğini, davalı şirkete yapılan sözlü başvuruların sonuçsuz kalması üzerine, bu ihtarnameye .... Noterliği'nin 27/09/2017 tarihli ve ... sayılı ihtarnamesiyle cevap verildiğini ve ödeme talebinin kabul edilmeyeceği ve ayrıca kiracı hakkında ne tür yasal işlemlere başvurulduğunun açıklanmasının talep edildiğini, davalı şirketin, kiracı ile olan kiralama ilişkisini 2010 yılında sonlandırmasına rağmen, müvekkili şirketi bu durumdan haberdar etmediğini, geri alma sözleşmesinin davalı şirket ile değil; dava dışı ... Şirketi ile yapıldığını, bu şirket ile davalı şirket birleşmiş ise de, bu birleşmenin davalı şirketi sözleşmenin tarafı haline getirmeyeceğini, davalı şirketin geri satın alma sözleşmesinde ... Şirketi'nin yerine geçmesi için karşılıklı bir mutabakat olmadığını, bu nedenle davalı şirketin bir hak iddia edemeyeceğini, davalı şirketin talep ettiği bedelin, kiracıya ait kira bedelleri ve faizi olduğunu, müvekkilinin ödemesi gereken bakiye kira bedelinin aylık ödemelere bölündüğünü, buna göre kira alacaklarının 5 yıllık zamanaşımı süresine tabii olduğunu ve bu sürenin geçtiğini, ayrıca aradan 7,5 yıl geçtiği için makinelerin nerede olduklarının belli olmadığını, hatta kiracı şirketin bile akıbetinin belli olmadığını, her ne kadar geri satın alma sözleşmesinde makinelerin aranıp bulunmasının müvekkili şirketin yükümlülüğünde bulunduğu ve makinelerin geri alınıp alınmadığına bakılmaksızın kira bedelinin geri ödeneceği yönünden hüküm var ise de; bu hükümlerin uygulanmasının MK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu, ayrıca davalı tarafın alacağını kiracıya yaptırdığı sigortadan karşılamasının gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle müvekkili şirketin, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, makinelerin 2010 yılındaki değerlerinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesine ve bu belirleme yapılıncaya kadar şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın, davalıdan 2010 yılından itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı vekilinin dilekçesi bir bütün olarak incelendiğinde, davacı tarafın geri satın alma sözleşmesi gereğince yükümlülüklerinin doğduğunu kabul ettiklerinin anlaşılmakta olduğunu, davacı tarafın, geri satın alma sözleşmesi gereğince talep haklarının zamanaşımına uğradığını iddia ettiğini, ancak bu iddianın TBK'nın 146. maddesi gereğince yerinde olmadığını, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacağın on yıllık zamanaşamına tabii olduğunun düzenlemesine yer verilmiş olduğunu, davacı tarafın, 2006 tarihli geri satın alma sözleşmesinin süresinin sona erdiğine yönelik iddialarının da yerinde olmadığını, sözleşmenin, ana sözleşme süresi olan 4 yılın sonuna kadar geçerli olduğunu, ancak ana sözleşmedeki sürenin herhangi bir nedenle uzatılması halinde, bu sözleşme süresinin de aynı şekilde ve aynı müddetle kendiliğinden uzamış olacağının sözleşmede kararlaştırılmış olduğunu, davacı tarafın, geri satın alma sözleşmesine konu makinelerin kendilerine teslim edilmeden geri satın alma talebinde bulunulamayacağını iddia ettiğini, ancak sözleşmede, ana sözleşme konusu malların aranıp bulunması yükümlülüğünün geri satın almayı vaat eden üçüncü kişiye ait olduğunun kararlaştırıldığını, davacı tarafın, müvekkili şirketin geri satın alma bedelini uzunca bir süre talep etmemiş olmasının, talep hakkını sona erdireceğine yönelik iddiada bulunduğunu, ancak hak sahiplerinin, zamanaşımı süresi içerisinde her zaman talepte bulunabileceklerini, yine davacı tarafın, müvekkili şirketin faiz talep edemeyeceği iddiasına ilişkin olarak sözleşmede, geri satın almayı vaat eden üçüncü kişinin, kiralayanın yazılı fesih bildiriminden itibaren 15 takvim günü içerisinde geri satın alma bedelini ve ana sözleşmede uygulanan temerrüt faizi üzerinden hesaplanacak gecikme faizi ile birlikte kiralayana nakden ve defaten, kayıtsız ve şartsız, gayri kabili rücu olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğine ilişkin hüküm bulunduğunu, davacı vekilinin, müvekkili şirketin geri satın alma sözleşmesi çerçevesince oluşan alacağını, finansal kiralama sözleşmesi çerçevesinde yatırılan makine sigortasından karşılaması gerektiği iddiasında bulunduğunu, ancak söz konusu makinenin kırılmasının, sigortası olarak adlandırılmakta olduğunu, sigortanın kapsamının ise sözleşme süresi içerisinde makinenin hasarlanması veya çalışamaz hale gelmesi veya bir kaza neticesinde bütünüyle varlığının ortadan kalkması risklerini içermekte olduğunu, bir an için sigortanın kira bedellerini de kapsadığı kabul edilse dahi bu durumun, davacının geri satın alma sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu yükümlülüğünü yerine getirmesine engel olmadığını, davacı tarafın tazminat istemine ilişkin olarak ise, öncelikle tazminattan bahsedebilmek için bir zararın doğmuş olması gerektiğini, davacının dava tarihi itibariyle doğmuş bir zararının bulunmamakta olduğunu, zararın doğmuş olması için davacının dava konusu geri satın alma sözleşmesi gereğince doğmuş olan geri satın alma bedelini müvekkili şirkete ödemiş olması gerektiğini, bu bedel ödenmiş olmadıkça davacının uğramış olduğu bir zarardan da söz edilemeyeceğini, diğer yandan söz konusu zararın doğabilmesi için, davacının geri satın alma konusu malları tüm çabalarına rağmen bulamamış olması ve bu bulamamanın nedeninin de fesih ihtarının kendilerine geç bildirim yapılmış olmasından kaynaklanmış olması gerektiğini, zira ihtarname ile dava tarihi arasında yaklaşık 1 aylık bir süre bulunmakta olduğunu, bu 1 aylık süre içerisinde davacının makineyi bulmak için tüm yollara başvurduğundan ve buna rağmen makineyi bulamadığından söz edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için davacının tazminat talebinin mahkemece kabul edilmesi halinde, talep edilebilecek olan faizin tasal faiz olacağı ve faizin başlangıç tarihini ise dava tarihi olacağının kuşkusuz olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının hem asıl hem de ikincil talebinin reddini talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında geri satın alma ... sözleşmesi formu adı altında 10 maddeden müteşekkil bir adet sözleşme akdedildiğini, anılan sözleşme ile davalı şirketin, müvekkili şirket ile ... ... arasında .... Noterliği'nin 14/03/2006 tarihli, ... yevmiye numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi gereğince ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne kiralanmış olan 1 adet, 2006 model, ... 115'in sözleşme gereğince ödenmesi gereken kiralarının vadelerinde ödenmemesi veya sözleşmeden doğan diğer edim ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, feshin bildirildiği tarihteki gecikmiş kira borcu, işlemiş faizi ve ileriye yönelik ana para bakiyesinden oluşan tutarı geri satın alma bedeli olarak müvekkili şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirket ile ... ... Şirketi arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesinin, kiracı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle .... Noterliği'nin 13/04/2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, sözleşmenin feshi üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden finansal kiralama sözleşmesine konu malların müvekkili şirkete iadesi ile ilgili dava açıldığını ve taleplerinin kabul edilerek malların müvekkili şirkete iadesine karar verildiğini, dava dışı şirketin borcunu ödememesi üzerine geri satın alma taahhüdü veren davalı şirkete .... Noterliği'nin 20/09/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı şirketin ihtarnameye olumsuz cevap vermesi üzerine bu kez alacaklarının tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin ise 28/11/2017 tarihinde icra takibine konu asıl alacağa, faiz ve faiz oranına itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazında haksız olduğunu, tüm bu nedenlerle davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin devamını ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile; takip konusu alacak ile ilgili olarak davacının müvekkili şirkete ihtarname göndermesi üzerine, borçlu olmadıklarının tespiti için mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davanın, takip konusu alacağın varlığına ilişkin olduğunu, davalarını etkileyecek nitelikte olduğunu, mahkememiz dosyası kapsamındaki iddialarını bu dosya için cevap olarak sunduklarını, sundukları delilleri de bu davanın delili olarak sunduklarını, tüm bu nedenlerle mahkememizin...esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davanın reddini ve davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2018 tarihli, ... esas ve ... karar sayılı kararı ile, mahkemelerinin ... esas sayılı dosyası ile mahkememizin 2017/867 esas sayılı dosyası arasındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle mahkemeleri dosyasının, mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve dosya, mahkememiz dosyası arasına alınarak her iki dosyanın yargılamasına mahkememizce devam olunmuştur.

Asıl dava, dava dışı ... Şirketi ile davacı şirket arasında, dava dışı finansal kiralama şirketi ile yine dava dışı kiracı ... ... Şirketi arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesine ilişkin olarak akdedilen geri satın alma garanti sözleşmesi nedeniyle ... Şirketi'nin birleştiği davalı şirkete borçlu bulunulmadığının tespiti ile maddi tazminat; birleşen dava ise, aynı sözleşme gereğince davalı şirket tarafından geri satın alma taahhüdü kapsamında ödemelerin yapılmadığından bahisle, davacı tarafça başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce ... ... Şirketi ile ... Şirketi arasında akdedilen .... Noterliği'nin 14/03/2006 tarihli ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, asıl davada davacı şirket ile ... Şirketi arasında akdedilen geri satın alma garanti sözleşmesi, .... Noterliği'nin 13/04/2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, .... Noterliği'nin 20/09/2017 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, .... Noterliği'nin 27/09/2017 tarihli ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi, faturalar, hasar prosedürü, ödeme planları, ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 01/04/2012 tarihli ve 2012/YKS-01 sözleşme numaralı çerçeve sigorta sözleşmesi, ... ... ticari defter ve kayıtları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile ekindeki .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü'nün...(eski 2010/3006) esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir, finansal kiralama uzmanı, medeni hukuk öğretim üyesi ve sigorta hukuku uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor, mali müşavir, nitelikli hesaplama uzmanı, ticaret hukuku öğretim üyesi ve finansal kiralama uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten rapor ve ek rapor ve finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor ve asıl dosyada davalı şirket kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle ek rapor temin edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davalı/birleşen dosyada davacı şirket tarafından, 23/11/2017 tarihine davacı/birleşen dosyada davalı şirket aleyhine 5.410,00-EUR %18 KDV alacağı, 8.753,00-EUR %18 KDV alacağı, 30.056,00-EUR asıl alacak, 48.628,00-EUR asıl alacak ve 1.897,21-EUR takip öncesi faiz olmak üzere toplam 94.744,21-EUR alacağın; takip tarihindeki harç ve vekalet ücretine esas TCMB efektif döviz satış kuru karşılığı 4,6531'den 440.854,28-TL olmak üzere takibe kadarki KDV ve faiz dışındaki bölüm için, takip tarihinden itibaren yıllık %15,4445 oranında Euro faiz ile, fiili ödeme günündeki TCMB efektif döviz satış kuru karşılığı olan Türk Lirası'nın icra masrafı, vekalet ücretiyle birlikte, tahsilde tekerrür olmamak, fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep ve takip hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerin öncelikle işlemiş faiz, masraf, vekalet ücreti ve ferilerine mahsup edileceği kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 27/11/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 28/11/2017 tarihinde müvekkilinin borcu bulunmadığı gerekçesiyle borcun tamamına, işlemiş faize, faiz oranına ve gider vergisine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 05/07/2023 havale tarihli rapor ile; davalı şirketin incelemeye ibraz ettiği ticari defter ve kayıtları incelendiğinde, ... yevmiye numaralı ihtarname tarihi olan 20/09/2017 itibariyle dava dışı kiracının ... numaralı sözleşmeden kaynaklanan ödenmemiş toplam 78.684,84-EUR kira borcu bulunduğu tespit edilmiş, aynı bilirkişiden temin edilen 07/12/2023 havale tarihli rapor ile; dava dışı kiracının 78.684,84-EUR ana para, 5.140,74-EUR %48 gecikme faizi, 83.825,58-EUR temerrüt faizi ve 83.825,58-EUR %29 KDV olmak üzere toplam 100.590,69-EUR borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; ... ... Şirketi ve davalı/birleşen dosyada davacı şirket ile birleşen ... Şirketi arasında .... Noterliği'nin 14/03/2006 tarihli, ... yevmiye numaralı ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme kapsamında kiracı şirkete 1 adet, 2006 model, ... Protec 115'in finansal kiralama yolu ile kiralandığı, yine 2006 yılında ... Şirketi ile davacı/birleşen dosyada davalı şirket arasında ... numaralı finansal kiralama sözleşmesine ilişkin olarak bir geri satın alma ve garanti sözleşmesi düzenlendiği, söz konusu geri satın alma garanti sözleşmesi ile, geri satın almayı vadeden davacı/birleşen dosyada davalı şirketin, ana sözleşmedeki malların kiracısı tarafından kiralayana iade edilip edilmemesine, iade edilmesi halinde de sözleşme konusu malların durumuna bakılmaksızın kiralayana karşı kayıtsız şartsız sorumlu olduğu(sözleşme m. 3/a-b), kiralayanın yazılı fesih bildiriminden sonra 15 takvim günü içerisinde geri satın alma bedelini ve ana sözleşmede uygulanan temerrüt faizi üzerinden hesaplanacak gecikme faizi ile birlikte kiralayana nakden ve defaten kayıtsız ve şartsız, gayrikabili rücu olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğinin düzenlenmiş olduğu(sözleşme m. 3/c, davalı/birleşen dosyada davacı şirket ile ... ... Şirketi arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesinin, kiracı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle .... Noterliği'nin 13/04/2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiği, dava dışı şirketin borcunu ödememesi üzerine davalı/birleşen dosyada davacı şirketin Beşiktaş 48. Noterliği'nin 20/09/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, davacı/birleşen dosyada davalı şirkete, ... ... Şirketi ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin fesih edildiği, sözleşmenin feshedilmesine rağmen kiracının sözleşme konusu makineleri teslim etmediği, taraflarınca düzenlenen geri satın alma garanti sözleşmesi gereğince vadesi geçmiş ... numaralı sözleşmenin ... A1 ödeme planından 30.056,41-EUR ve ... C1 ödeme planından 48.628,43-EUR ödenmemiş borcu olduğu ve ihtarnamenin kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ihtarda belirtilen hesaba ve açıklama ile ödenmesinin ihtar edildiği, davacı/birleşen dosyada davalı şirketin ihtarnameye rağmen ödemeleri yapmaması ve malları da teslim etmemesi üzerine davalı/birleşen dosyada davacı şirket tarafından, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası aracılığıyla 23/11/2017 tarihine davacı/birleşen dosyada davalı şirket aleyhine 5.410,00-EUR %18 KDV alacağı, 8.753,00-EUR %18 KDV alacağı, 30.056,00-EUR asıl alacak, 48.628,00-EUR asıl alacak ve 1.897,21-EUR takip öncesi faiz olmak üzere toplam 94.744,21-EUR alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 27/11/2017 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 28/11/2017 tarihinde müvekkilinin borcu bulunmadığı gerekçesiyle borcun tamamına, işlemiş faize, faiz oranına ve gider vergisine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Tarafların beyanlarına göre, geri satın alma sözleşmesinin ana amacı konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı/birleşen dosyada davalı tarafça, finansal kiralama sözleşmesinin ... Şirketi ile yapıldığı, ... Kiralama A. Ş.'nin sözleşmenin tarafı olmadığı, rızaları olmadan sözleşmenin tarafının değiştirilemeyeceği, davalı/birleşen dosyada davacı tarafça bir hak iddia edilemeyeceği öne sürülmüş ise de, ... Şirketi ile...

inansal ...'nın birleşmiş olması nedeniyle ayrıca bir mutabakata gerek bulunmamaktadır. Davacı/birleşen dosyada davalı tarafın, 2006 tarihli geri satın alma sözleşmesinin süresinin sona erdiği yönünde iddiasına ilişkin yapılan inceleme neticesinde, söz konusu geri satın alma sözleşmesinin 7. maddesinde sözleşmenin, ana sözleşme süresi olan 4 yılın sonuna kadar geçerli olduğu, ancak ana sözleşmedeki sürenin herhangi bir nedenle uzatılması halinde, bu sözleşme süresinin de aynı şekilde ve aynı müddetle kendiliğinden uzamış olacağının kararlaştırılmış olduğu görülmektedir. ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi eki "Özel Şartlar" başlıklı belgede, finansal kiralama sözleşmesinin süresinin 5 yıl olduğu açıkça yazılı olduğu görülmektedir. Finansal kiralama sözleşmesinin 2. maddesinde ise kiralama süresinin sona erme tarihinin, ödeme planlarında belirtilen son kira ödeme tarihinden önceki bir tarihe isabet etmesi halinde kiralama süresinin sona erme tarihinin, ödeme planında belirtilen son kira ödeme tarihi olacağı, sözleşme konusu mallarla ilgili olarak farklı ödeme planları çıkması halinde sözleşme süresinin, kiralananlarla ilgili kira ödeme planının başlangıcından başlayacağı ve belirtilen sürenin bitim tarihinde sona ereceğinin kararlaştırıldığı tespit edilmiştir. Yine finansal kiralama sözleşmesi ekindeki ödeme planında, ödemelerin 60 ay vadeli olduğu görülmektedir. Bu itibarla, her ne kadar geri satın alma garanti sözleşmesinde, sözleşmenin süresi 4 yıl olarak öngörülmüşse de, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, bu sözleşmenin süresinin de 5 yıl olduğu, sözleşme süresinin 4 yıl olduğuna ilişkin ibarenin sehven yazılmış olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, finansal kiralama sözleşmesinin düzenlendiği 2006 yılı itibariyle yürürlükte bulunan 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nda, finansal kiralama sözleşmelerinin en çok 4 yıllık süre için yapılacağına ilişkin bir hüküm de bulunmamaktadır. Davacı/birleşen dosyada davalı tarafça, 5 yıllık zamanaşımı süresinin sona erdiği belirtilmişse de, gerek finansal kiralama sözleşmesinin düzenlendiği 2006 tarihinde yürürlükte bulunan 3226 Sayılı Finansal Kiralama Kanunu 26. maddesi atfı ile uygulanacak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. maddesi, gerekse 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı TBK'nun 146. maddesi gereğince, finansal kiralama sözleşmeleri 10 yıllık zamanaşımına tabi bulunmaktadır(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 01/03/2018 tarih ve 2016/16004 E., 2018/1070 K. Sayılı kararı). Yine taraflar arasındaki Geri Satınalma ... Sözleşmesi de 818 Sayılı BK'nun 125. maddesi, 6098 Sayılı TBK'nun 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımına tabi bulunmaktadır. Finansal karalayan tarafından, finansal kiralama sözleşmesinin 13/04/2010 tarihinde feshedildiği dikkate alındığında, bu tarih üzerinden takip ve dava tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmaktadır. Davalı/birleşen dosyada davacı finansal kiralama şirketi, zamanaşımı süresi içerisinde her zaman kendi hakkını talep etmek hakkına sahip bulunmaktadır. Bu itibarla davacı/birleşen dosya davacısının, talebin zamanaşımına uğradığı, kötü niyetli olduğu yönündeki iddialarına itibar edilmemiştir. Ayrıca Geri Satınalma Garanti Sözleşmesinin m. 3/c maddesi ile, kiracının ana sözleşme konusu malı derhal geri vermemesi veya yasal yollarla malın alınamaması halinde geri satın almayı vaadeden üçüncü kişinin malın geri iade edilmemesi ile sorumlu olacağı ve bu durumda 15 takvim günü geçtikten sonra geri satın alma bedelini nakden ve defaten kiralayana ödeyeceği öngörülmüş bulunmaktadır. Öncelikle, bu maddede öngörülen 15 günlük süre, finansal kiralayan tarafından, sözleşmenin feshinden sonra geri satın almayı vaadeden üçüncü kişiye başvuru süresi değil, geri satın almayı vaadeden üçüncü kişinin, finansal kiralayan tarafından kendisine başvuru yapılması sonucu, sözleşmede öngörülen edimlerini yerine getirilmesi için öngörülmüş bir süre niteliğinde bulunmaktadır. Bu nedenle, davacı/birleşen dosyada davalı tarafça, sözleşmenin feshinden itibaren 15 günlük süre içinde kendilerine başvuru yapılmadığı yönündeki beyana itibar edilmemiştir. Yine davacı/birleşen dosyada davalı tarafın, davalı/birleşen dosyada davacı şirketin geri satın alma sözleşmesi çerçevesince oluşan alacağını, finansal kiralama sözleşmesi çerçevesinde yatırılan makine sigortasından karşılaması gerektiği iddiası bulunmaktadır. Ancak söz konusu sigortanın kapsamının sözleşme süresi içerisinde makinenin hasarlanması veya çalışamaz hale gelmesi veya bir kaza neticesinde bütünüyle varlığının ortadan kalkması risklerini içermekte olması bir yana; sigortanın kira bedellerini de kapsadığı kabul edilse dahi bu durum, asıl dosyada davacı tarafın geri satın alma sözleşmesi ile üstlenmiş olduğu yükümlülüğünü yerine getirmesine engel teşkil etmemektedir. Asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacı tarafça, finansal kiralama sözleşmesi feshedildikten sonra, finansal kiralama konusu malların iadesi talebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile davalı ... Hiz. Mat. Yay. Trz. San. ve Tic. A. Ş. aleyhine dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama sonunda Mahkemenin 15/04/2013 tarih ve ... E., ... K. Sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, ancak bu karara rağmen, finansal kiralama konusu malların finansal kiralayana iade edilmediği anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyası kapsamında, finansal kiralama sözleşmesi gereğince, alacağın varlığının tespit edilmesi amacıyla inceleme yapılmıştır. Bu hususta öncelikle finansal kiracı ... Hiz. Mat. Yay. Trz. San. ve Tic. A. Ş.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılıp rapor temini hususunda ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, ancak finansal kiracı şirket, belirtilen adreste bulunmadığı için inceleme yapılamamış, bu hususa ilişkin olarak bilirkişi ...tarafından dosyaya 11/02/2022 tarihli rapor sunulmuştur. Mahkememizce finansal kiralama sözleşmesine dayalı alacağın tespiti noktasında, finansal kiralayan davalı/birleşen dosya davacısı finansal kiralama şirketi kayıtları üzerinde inceleme de yapılmak suretiyle finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor ve ek rapor temin edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 07/12/2023 havale tarihli ek rapor ile; dava dışı kiracının 78.684,84-EUR ana para, 5.140,74-EUR %48 gecikme faizi, 83.825,58-EUR temerrüt faizi ve 83.825,58-EUR %29 KDV olmak üzere toplam 100.590,69-EUR borçlu olduğu tespit edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin geri satın alma garanti sözleşmesi olması, finansal kiralama sözleşmesi olmaması nedeniyle, takip tarihi itibariyle alacaklı finansal kiralama şirketinin, % 18 oranında KDV talep etmesinin yerinde olduğu, yine finansal kiralama sözleşmesi gereğince alacağa % 48 oranında faiz talep etmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki geri satınalma garanti sözleşmesi 3. ve 4. maddeleri dikkate alındığında, geri satın almayı vaadeden üçüncü kişi olan davacı/birleşen dosya davalısının, gerek finansal kiralama konusu malların finansal kiralayana iadesinden, gerekse geri satın alma bedelinden(kiralayanın feshi bildirdiği tarihteki gecikmiş kira borcu ve ana sözleşme faiz oranı üzerinden işlemiş faizi ile ileriye yönelik ana para bakiyesinin toplamından(sözleşme m. 4)) sorumlu olacağı açıktır. Dosya kapsamı ile, geri satın almayı vaadeden üçüncü kişi olan davacı/birleşen dosya davalısının, finansal kiralama konusu malları iade yükümlülüğünü yerine getiremediği gibi, geri satın alma bedelini de ödemediği açıktır. Asıl davada davacı tarafça, uğramış olduğu zararın tazmini talebiyle dava açılmış ise de, dosya kapsamından, asıl davada davacı tarafın menfi tespit talebinin haksız olduğu, birleşen davadaki icra takibine karşı yapmış olduğu itirazın da haksız olduğu anlaşıldığından, asıl davada davacı tarafın uğramış olduğu bir zararın bulunmadığı, bu yöndeki talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, asıl davada davacı şirketin, asıl davada davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti yönündeki talebinin yerinde olmadığı, tazminat talebinin de yerinde olmadığı; birleşen davada davacı şirket tarafından, birleşen dava davalısı hakkında başlatılan icra takibinin, takip tutarının bilirkişi raporu ile tespit edilen tutarın da altında olduğu dikkate alınarak haklı olduğu, icra takibine karşı yapılan itirazın haksız olduğu sonucuna varılarak, asıl davada davacı tarafça açılan menfi tespit davasının reddine, maddi tazminat talebinin reddine; birleşen davada davacı tarafından açılan itirazın iptali davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında, davacı alacaklı şirket tarafından davalı şirketle arasındaki arasındaki geri satın alma garanti sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalı şirkete ihtarname de gönderilmiştir. Bu durumda birleşen davada davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden birleşen davada davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Asıl davada, davacı ... ve...Tic. ve San. A. Ş. tarafından davalı ... .... aleyhine açılan davanın REDDİNE,

1/2-Asıl davada alınması gerekli 269,85-TL karar ve ilam harcının, asıl davada davacı tarafından peşin olarak yatırılan 20.083,82-TL'den mahsubu ile fazla yatan 19.813,97‬-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde asıl davada davacı tarafa iadesine,

1/3-Asıl davada davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 159.487,35-TL vekâlet ücretinin, asıl davada davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

2. Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında, davacı ... .... tarafından davalı ... ve...Tic. ve San. A. Ş. Aleyhine açılan davanın KABULÜ ile; .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyasına davalı borçlu ... ve...Tic. ve San. A. Ş. tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin, takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,

2/1-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 88.170,80-TL icra inkâr tazminatının davalı ... ve...Tic. ve San. A. Ş.'den alınarak davacı ... ....'ya verilmesine,

2/2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alınması gerekli 30.114,75-TL karar ve ilam harcından, birleşen davada davacı tarafından peşin olarak yatırılan 7.528,69-TL'nin mahsubu ile bakiye 22.586,06‬-TL harcın, birleşen davada davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; birleşen davada davacı tarafından yatırılan 7.528,69-TL harcın, birleşen davada davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2/3-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 67.719,60-TL vekâlet ücretinin, birleşen davada davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

3. Asıl ve birleşen davada, asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... ve...Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından yapılan yargılama giderlerinin, kendisi üzerinde bırakılmasına,

4. Asıl ve birleşen davada, asıl davada davalı/birleşen davada davacı ... ... tarafından yapılan 31,40. TL başvurma harcı, 4,60. TL+4,60. TL=9,20. TL vekalet harcı, 8.300,00. TL bilirkişi ücreti ve 710,00. TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 9.050,6‬0. TL yargılama giderinin, asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... ve...Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nden alınarak asıl davada davalı/birleşen davada davacı tarafa verilmesine,

5. 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2023

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır