İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/617 E. 2023/1006 K.

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/617

KARAR NO :2023/1006

DAVA:Maddi-Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ:12/06/2015

KARAR TARİHİ:14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan maddi-manevi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkilleri ... ve ...'ın annesi, ... ve ...'ün kızı; ...'ün kardeşi ...'ın, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigorta edilmiş, davalı ... Limited Şirketi adına kayıtlı davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı minibüste 30/08/2013 günü yolcu olarak seyahat etmekte iken, araç şoförünün kusuru ile meydana gelen trafik kazası sonucu vefat ettiğini, kaza tutanaklarından, olay ile ilgili yargılamanın yapıldığı .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından, sürücünün, kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunun anlaşıldığını, sürücünün hem büyük taşıtların girmesi yasak olan bir yola girdiğini ve hem de hız limiti kurallarına uymadığını, bunun sonucunda da aracın virajı alamayarak karşı şeride geçtiğini ve yoldan çıktığını, takla atarak şarampole yuvarlandığını, kazada o anda araçta bulunan ... ve bazı yolcuların hayatını kaybettiğini, kaza sonucu vefat eden müteveffanın hemşire olarak çalışmakta iken hem çocuklarının; hem de ailesinin geçimini sağlamakta olduğunu, ancak vefatı nedeniyle ailenin maddi ve manevi hayatının tamamen sarsıldığını ve ailenin düzeninin tamamen bozulduğunu, kaza neticesinde kaza sırasında henüz 16 yaşında olan ve kısa bir süre önce babasını kaybeden ...'ın, daha çocuk yaşta kaza dolayısıyla da annesini kaybettiğini ve bütün hayatını hem annesiz ve hem de babasız geçirmek durumunda kaldığını, müteveffanın diğer çocuğu ...'ın da babasını kısa süre önce kaybetmiş olmasının üstüne trafik kazası sonucu annesini kaybederek üniversite öğrencisi olduğu dönemde hem maddi ve hem de manevi anlamda yıkıma uğradığını, müteveffa vefat etmeden önce annesi ..., babası ... ve abisi ... ile aynı evde beraber yaşamakta olduklarını, ancak kaza nedeniyle onların da müteveffanın desteğini kaybederek maddi ve manevi anlamda yıkım yaşadıklarını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili ... için yatırıldığı beyan edilerek 31/03/2015 tarihinde 22.075,75-TL yatırıldığını, ancak yatırılan tutarın, yatırılması gerekenin yanında çok düşük olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinde belirtilen teminat tutarının 250.000,00-TL olduğunu ve riskin gerçekleştiğini, maddi giderlerin bilirkişi tarafından hesap edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair talep, dava ve diğer hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin destekten yoksun kalma ve maddi tazminat tutarlarının belirlenmesini ve şimdilik 1.000,00-TL'nin, vefat tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini; cenaze ve defin masrafları belirlenerek şimdilik 500,00-TL'nin defin tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini; ... için 50.000,00-TL, ... için 40.000,00-TL, ... için 20.000,00-TL, ... için 20.000,00-TL ve ... için 10.000,00-TL olmak üzere toplam 140.000,00-TL manevi tazminatın, vefat tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılar işleten şirket ile sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsilini; ve ayrıca trafik kazasına konu ... plaka numaralı aracın kaydına ve davalı işleten şirket ve davalı araç sürücüsü adına kayıtlı diğer araçlara, davalıların taşınır, taşınmaz malları ile bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine müvekkillerinin alacaklarının teminatı olmak üzere ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; mülkiyeti müvekkili şirkete ait ... plakalı midibüs ile şehir içi turist taşımacılığı yapılmakta olduğunu, kazadan yaklaşık 1,5 ay kadar önce işe başlayan şoför ...'un, müvekkili şirket yetkilisine haber vermeden, kendisine teklif edilen işi kabul ettiğini ve 30/08/2013 tarihinde ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, iş ile ilgili müvekkilinin, yazılı veya sözlü oluru bir tarafa; bilgisinin dahi olmadığını, ...'un, aracın günlük bakım ve temizliğinden bizzat sorumlu olduğunu, esaslı bakım ve onarımlarının da ihbar etmekle sorumlu olduğunu, aracın arıza veya bakımına ilişkin bir ihbarda bulunmadığını, bu sebeple davalı ...'un ceza davası esnasında fren tutmadığına ilişkin beyanlarının doğru olmadığını, ... makine mühendisliğinden gelen rapor ile belgelendiğini, mekanik olarak sağlam olan midibüsün, zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortası ile de sigortalandığını, müteveffanın, davacıların en değerli varlığı olarak, bu kaza sebebiyle vefat ettiğini, ailesinin açtığı dava ile talep ettiklerinin, kaza ve kazada ölen ve yaralananlar da dikkate alındığında fahiş olduğunu, bu fahiş taleplerin kabulünün hem vefat eden, hem müvekkili ve hem de davacılar sebebiyle mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu delil listesi ve eklerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... numaralı trafik sigorta poliçesi karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile 20/05/2013 ile 20/05/2014 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu sigorta poliçesine istinaden sorumluluğunun sakatlanma ve ölüm kişi başına 250.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin poliçe limiti üzerindeki zararlardan sorumluluğunun bulunmadığını, davacıların, sigortalı araç sürücüsüne raci kusuru ve zararı kanıtlaması gerektiğini, dava konusu kazada sürücü kusurunun tespit edilememesi durumunda müvekkili şirketinin sorumluluğunun bulunmayacağını, sigortalı araç sürücüsüne yöneltilen kusur durumunun kesin bir oran olarak belirlenmediğini, bu nedenle uzman bilirkişilerden alınacak heyet raporu ile kusur durumunun net bir şekilde belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte destekten yoksun kalma tazminatının, zarar görenin gelecekte gerçekleşmesi muhtemel farazi bir zararın karşılanmasını konu aldığını, bu bağlamda tazminatın hesaplanabilmesi için müteveffa ve destekten yoksun kalanın ömürlerinin, çalışma hayatları ve gelir düzeyleri ve sair konularda varsayımlarda bulunmak gerekmekte olduğunu, bu varsayımlar temelinde birtakım teknik hesaplamalar sonucu destekten yoksun kalma tazminatının bulunmakta olduğunu, yani poliçe teminatının maktu olarak ödenecek bir rakam olmadığını, yani poliçede belirlenen limitin, ölüm halinde mutlak ve likit ödenecek meblağ olmadığını, vefat edenin bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yoksun kaldıkları zararın hesaplanması sonucu belirlenebileceğini, müvekkili şirket tarafından konusunda uzman aktüerlerden alınan rapor sonucunda 22.075,75-TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan bu ödeme ile, üzerine düşen tüm hukuki sorumluluğun yerine getirildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin güncelleştirilmesinin gerekmekte olduğunu, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin mahkememizce yaptırılacak olan bilirkişi incelemesinde dikkate alınması gerekmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..., kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememiz dosyası kapsamında davacılar tarafından ilk olarak 500,00-TL cenaze ve defin masrafı, 140.000,00-TL manevi tazminat ve 1.000,00-TL maddi tazminat talep edilmiş olup, mahkememiz dosyası kapsamında temin edilen 29/03/2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacılar vekili tarafından sunulan 12/04/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini, davacılar ... için 39.768,15-TL; ... için 235.156,52-TL; ... için ise 120.855,83-TL olmak üzere toplam 395.780,50-TL'ye ıslah etmesi üzerine toplam dava değeri 537.280,50-TL'ye ulaşmış, mahkememizin 07/11/2022 tarihli celsesinde; "Dosyanın miktarı itibariyle heyetçe bakılacak dosya kapsamına girdiği anlaşıldığından dosyanın heyete tevdiine" karar verilmesi üzerine yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.

Mahkememizce İstanbul Emniyet Müdürlüğü Olay Yeri İnceleme Ve Kimlik Tespit Şube Müdürlüğü'nün 644 rapor numaralı ve 30/08/2013 tarihli olay yeri inceleme raporu, 30/08/2013 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, araç hasar tespit formu, olay yeri krokileri, 02/12/2013 tarihli ATK otopsi raporu, araç ruhsatı, kaza sorgu raporu, müteveffanın nüfus kayıt örneği, SGK hizmet cetveli ile maaş kayıtları ve bordrosu, davacıların sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanakları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Mezarlıklar Müdürlüğü'nden 2013 yılı ücret tarifesi ile mezar yeri kullanma belgeleri, 30/08/2013 tarihi itibariyle geçerli olan zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta tarife ve talimatı, ... plakalı aracın trafik tescil kayıtları ile 30/08/2013 tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi ve poliçe bilgileri, aracın sınıfı, taşıma yetki belgesi bulunup bulunmadığı, sigorta ve muayene ve trafikten çekilme bilgilerine ilişkin kayıtlar, ... otomasyon sistemi kayıtları, dava konusu kazaya ilişkin hasar dosyası ve ödemelere ilişkin belgeler, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası, .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, mirasçılara ödenen aylık listesi ile aylık bağlama kararları vs. dosyamız arasına alınmış, davacıların tanıkları dinlenmiş, makine mühendisi ve aktüerya uzmanından oluşan heyetten rapor, ek rapor, 2. ek rapor ve 3. ek rapor; ayrıca yalnızca aktüer bilirkişiden 4. ve 5. ek rapor temin edilmiştir.

30/08/2013 tarihli trafik kazası tespit tutanağı ile; Kazanın oluşumunda sürücü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesini(kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken hızı azaltmamak) ve 56/c maddesini(sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadır) ihlal ettiği tespit edilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'nın 02/12/2013 tarihli ve B0.3.1ATK.0.11.00.01-101.02-.../... sayılı otopsi raporu ile; 30/08/2013 tarihinde maruz kaldığı araç içi trafik kazası sonucu olay yerinde öldüğü bildirilen ...'ın cesedine 31/08/2013 tarihinde, Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi'nce yapılan otopsiden ve tetkiklerden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular dikkate alındığında, ...İhtisas Dairesi Acil Toksikoloji Laboratuvarı raporuna göre, kanda alkol bulunmadığı, kanda ve idrarda sistematikte aranan maddelerin bulunmadığı, kişinin ölümünün genel beden travmasına bağlı kafatası, yüz kemikleri, ekstremite, sternum ve çok sayıda kaburga kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ ve büyük damar yırtılmasından gelişen iç kanama ve medüller şok sonucu meydana gelmiş olduğu tespit edilmiştir.

Kusur uzmanı ...ve aktüerya uzmanı ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 26/08/2021 tarihli rapor ile; davalı sürücü ...'un, girmesi yasak olan yola girmekten ve sağa tehlikeli dönüş trafik işaret levhasına rağmen hızını, yolun ve yolcularla dolu durumdaki aracının gerektirdiği şartlara uydurmamaktan dolayı kazanın meydana gelmesinde asli ve tek kusurlu olduğu, aracın ruhsat sahibi ... Limited Şirketi'nin trafikten men durumda bulunması gereken muayenesiz aracını yaklaşık 10 ay boyunca işletmeye devam ederek kendisinden hizmet alanların ve trafiğin güvenliğini tehlikeye attığı, yolcu ...'ın yönetmelik uyarınca emniyet kemeri kullanma zorunluluğu bulunmadığı, dolayısıyla tazminat hesabı yapılırken indirim uygulanmasına gerek olmadığı, ... plakalı otobüsün maliki davalı ... Limited Şirketi'nin, otobüs sürücüsü ...'un kusurundan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davacı çocuk ...'a 31/05/2015 tarihinde 22.075,75-TL ödeme yapıldığı, davacının zararından bu tutarın ödeme tarihi ile hesap tarihi arasında geçen süre boyunca yasal faiz oranında güncellenerek tenzil edildiği, dava dışı SGK tarafından davacılara yapılan rücuya tabi herhangi bir ödeme olmadığı, 31/05/2015 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, davacı ...'ün hesaplanan zararının 55.088,37-TL olduğu, kendisine yapılan ödemenin olmadığı, 31/05/2015 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, davacı ...'ün hesaplanan zararının 52.346,51-TL olduğu, kendisine yapılan ödemenin bulunmadığı, 13/05/2020 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, davacı ...'ın hesaplanan zararının 40.212,78-TL olduğu, yapılan ödeme ile davacı zararının %54,90 oranında karşılandığı, hesap tarihine göre değerlendirildiğinde davacı ...'ün hesaplanan zararının 197.127,20-TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından, davacı kız çocuğa yapılan ödemenin teminat limitinden tenzili sonrası davacıların toplam zararının bakiye teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, teminat limitine isabet eden zararının 134.828,63-TL olduğu, hesap tarihine göre değerlendirildiğinde davacı ...'ün hesaplanan zararının 116.827,87-TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı kız çocuğa yapılan ödemenin teminat limitinden tenzili sonrası davacılarn toplam zararının bakiye teminat limiti kapsamında garamaten paylaştırılması sonucu, teminat limitine isabet eden zararının 79.906,49-TL olduğu, hesap tarihine göre değerlendirildiğinde davacı ...'ın hesaplanan zararının 53.764,38-TL olduğu, yapılan ödemenin güncellenerek tenzili sonrası bakiye zararının 19.283,27-TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı kız çocuğa yapılan ödemenin teminat limitinden tenzili sonrası davacıların toplam zararının bakiye teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, teminat limitine isabet eden zararının 13.189,13-TL olduğu tespit edilmiş; aktüerya uzmanı ... tarafından münferit olarak düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 16/08/2023 tarihli rapor ile; davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından paydaş kız çocuk ...‘a 31.03.2015 tarihinde 22.075,75-TL ödeme yapıldığı, T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı‘nın 30.03.2023 tarihli yazısından; dava dışı SGK tarafından paydaşlara yapılan bir rücuya tabi herhangi bir ödemenin olmadığının anlaşıldığı, dosya kapsamındaki belgeler dâhilinde, hesap itibariyle anne ... ile baba ...‘ün hayatta olduğuna dair nüfus kayıt örneğinin görüldüğü, paydaş anne ve babanın TRH-2010 yaşam tablosuna göre tespit edilen varsayımsal bakiye ömür sonuna kadar hesap yapıldığı, 31.03.2015 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, paydaş anne ...‘ün hesaplanan zararının 54.850,98-TL olduğu, kendisine yapılan ödemenin olmadığı, 31.03.2015 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, paydaş baba ...‘ün hesaplanan zararının 52.125,24-TL olduğu, kendisine yapılan ödemenin olmadığı, 31.03.2015 olan ödeme tarihine göre değerlendirildiğinde, paydaş kız çocuk ...‘ın hesaplanan zararının 49.684,27-TL olduğu, yapılan ödeme ile paydaşın zararının %44,43 oranında karşılandığı, hesap tarihine göre değerlendirme sonucunda paydaşların öncelikle karayoları zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamında teminat limiti bakiye teminat kapsamında isabet eden ve aşan zararların kız ... için 17.522,58-TL-19.164,64-TL; anne ... için 174.569,55-TL-190.928,58-TL; baba ... için 57.907,87-TL-63.334,45-TL olmak üzere toplam bakiye teminat kapsamına isabet eden tutarın 250.000,00-TL; toplam aşan zararın ise 273.427,67-TL olduğu, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında teminat limiti bakiye teminat kapsamında isabet eden ve aşan zararların kız ... için 15.975,29-TL-3.189,35-TL; anne ... için 159.154,53-TL-31.774,05-TL; baba ... için 52.794,43-TL-10.540,02-TL olmak üzere toplam bakiye teminat kapsamına isabet eden tutarın 227.924,25-TL; toplam aşan zararın ise 45.503,42-TL olduğu, tespit edilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; 30/08/2013 tarihinde, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan, davalı ... Limited Şirketi adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı minibüsün tek taraflı olarak karıştığı trafik kazası sonucu ...'ın vefat ettiği, davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebiyle eldeki davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Kazada vefat eden ...'ın, araçta yolcu olarak bulunmasından dolayı kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu açıktır. Yine gerek dosya kapsamında temin edilen bilirkişi raporu ve .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan tespitler dikkate alındığında, kazanın meydana gelmesinden ... plakalı araç sürücüsü ...'un tam kusurlu olduğu sabittir. Davalı ... araç sürücüsü, davalı ... Limited Şirketi aracın maliki, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi de aracın ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi olarak meydana gelen zarardan sorumlu bulunmaktadırlar. Dosya kapsamına alınan nüfus kayıtlarına göre davacı ...'ın 21/12/1985 doğumlu olup, kaza tarihi itibariyle desteklikten çıkması nedeniyle bu davacının destekten yoksun kalma maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. Yine davacılardan ...'ün, vefat eden ...'ın kardeşi olduğu, bu anlamda destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla, bu davacı tarafından açılan maddi tazminat davasının da reddine karar verilmiştir. Kazaya karışan aracın 33 koltuklu otobüs olduğu dikkate alınarak, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması gereken araçlardan olup olmadığı, bu nitelikte bir araç ise sigorta yaptırıp yaptırmadığı hususunda araştırma yapılmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından Mahkememize gönderilen 03/08/2023 tarihli müzekkere cevabından, ... plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması gereken araçlardan olduğu, aracın 17/02/2013 tarihinde kadar Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırdığı, kaza tarihi olan 30/08/2013 tarihi itibariyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının bulunmadığı anlaşılmıştır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Sorumluluk ve Sigorta” başlıklı bölümünde düzenlenmiş olup; Kanunun 17. maddesinde: “Şehirlerarası ve Uluslararası yolcu taşımacıları, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyanın zarara uğramasından dolayı sorumludurlar” açıklaması yapıldıktan sonra, 18.maddesinde: “Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17 nci maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar” denilmiştir. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta" başılığını taşıyan B.8. maddesinde ise; "Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur." denilmektedir. Buna göre taşıma ilişkisinde, taşımacılık mali sorumluluk sigortası, mali sorumluluk sigortası ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk ilişkisi kabul edilmiştir. Dava konusu olayda müteveffa ..., yolcu otobüsünde yolcu olarak taşınmakta iken davaya konu kaza meydana gelmiştir. Kaza tarihi itibariyle, kazaya karışan aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması gereken araçlardan olmasına rağmen, bu sigortayı yaptırmadığı açıktır. Bu nedenle aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta A. Ş. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi limitini aşan zarardan sorumlu olacaktır. Davalılar sürücü ... ile araç maliki ... Limited Şirketi zararın tamamından sorumlu olacaklardır. Mahkememizce, vefat eden ...'ın gelirine ilişkin bilgi ve belgeler celbedilmiş, hesap bilirkişisinden rapor ve ek raporlar temin edilmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödeme, davalı sigorta şirketinin Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçe limitini aşan kısımdan sorumlu olması, kaza tarihi itibariyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası poliçe limitinin 250.000,00-TL olması, garameten paylaşım yapılması gerektiği hususları da dikkate alınarak, davacıların, davalılardan talep edebilecekleri maddi tazminat miktarları tespit edilmiştir. Son olarak temin edilen 06/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda garameten paylaşım yapılırken hesap hatası yapılmış olması nedeniyle, garameten paylaşım Mahkememizce yapılarak, davacıların davalılardan talep edebilecekleri miktarlar belirlenmiştir. Dosya kapsamından elde edilen bilgilerden, aracın bir düğüne gidecek kişileri düğüne götürmek için düğün sahibinden kiralanmış olduğu, bu anlamda olayda hatır taşıması bulunmadığı anlaşılmakla, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmamıştır. Yine, kazada vefat eden ...'ın, emniyet kemeri takıp takmadığının kesin olarak tespit edilememesi, otopsi raporu da dikkate alındığında, meydana gelen sonucun, emniyet kemeri takılmamasına bağlı olduğunun tam olarak ispat edilememesi nedeniyle, bu kapsamda müterafik kusur indirimi de yapılmamıştır.

Davacının diğer talebi manevi tazminata ilişkin bulunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davacının, manevi tazminat talebi yönünden, kaza tarihi, kazanın gelişim şekli, kusur durumu, müteveffanın yaşı, davacıların yaşı, davacıların müteveffaya olan yakınlıkları, davacıların yaşadıkları acı ve üzüntünün büyüklüğü, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, kaza tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ve yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutularak, davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacılar ... ve ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davaların ayrı ayrı REDDİNE,

2. Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, 39.768,15. TL maddi tazminatın(davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 14.648,08. TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A. Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Limited Şirketi ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

2/1-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, 235.156,52-TL maddi tazminatın(davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 86.616,79-TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A. Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Limited Şirketi ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

2/2-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, 120.855,83-TL maddi tazminatın(davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 44.515,65-TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A. Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Limited Şirketi ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

3. Davacılar tarafından davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine manevi tazminat talebiyle açılan davanın KABULÜ ile, davacı ... için takdir edilen 50.000,00. TL, davacı ... için takdir edilen 40.000,00. TL, davacı ... için takdir edilen 20.000,00. TL, davacı ... için takdir edilen 20.000,00. TL, davacı ... için takdir edilen 10.000,00. TL manevi tazminatın davalılar ... Limited Şirketi ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

4. Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden alınması gerekli 36.599,16. TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 483,30. TL ve ıslah harcı olarak yatırılan 6.760,00. TL olmak üzere toplam 7.243,3‬0. TL harcın mahsubu ile bakiye 29.355,86. TL harcın (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 9.958,26. TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafça yatırılan 7.243,30. TL harcın (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 1.970,82. TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

5. Davacı tarafça yapılan ve başvurma harcı 27,70. TL, bilirkişi ücreti 1.900,00. TL, müzekkere ve tebligat gideri 939,7‬0. TL olmak üzere toplam 2.867,4‬0. TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 780,19. TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

6. Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ve müzekkere ve tebligat gideri 50,00. TL'den ibaret yargılama giderinin 36,40. TL'sinin davacılardan alınarak davalı ... Sigorta A. Ş.'ye verilmesine, artan kısmın davalı ... Sigorta A. Ş. Üzerinde bırakılmasına,

7. Davacı ..., davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00. TL vekâlet ücretinin (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 14.648,08. TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

8. Davacı ..., davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 37.273,48. TL vekâlet ücretinin (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 17.900,00. TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

9. Davacı ..., davalılar aleyhine açtığı maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 19.336,93. TL vekâlet ücretinin (davalı ... Sigorta A. Ş.'nin 17.900,00. TL'den sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

10-Davacı ..., davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... Limited Şirketi ile ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

11-Davacı ..., davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... Limited Şirketi ile ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

12-Davacı ..., davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... Limited Şirketi ile ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

13-Davacı ..., davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... Limited Şirketi ile ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

14-Davacı ..., davalılar ... Limited Şirketi ile ... aleyhine açtığı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT 13/2 maddesi gereğince belirlenen 10.000,00-TL vekâlet ücretinin davalılar ... Limited Şirketi ile ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

15-Davalılar ... Limited Şirketi ile ... Sigorta A. Ş., davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihi AAÜT 13/2 maddesi gereğince belirlenen 200,00-TL vekâlet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalılar ... Limited Şirketi ile ... Sigorta A. Ş.'ye verilmesine,

16-Davalılar ... Limited Şirketi ile ... Sigorta A. Ş., davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasında kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihi AAÜT 13/2 maddesi gereğince belirlenen 200,00-TL vekâlet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılar ... Limited Şirketi ile ... Sigorta A. Ş.'ye verilmesine,

17-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacılar ve davalılar tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2023

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır