Alacak Davası: Tazminat Talebi Reddedildi - İşçi Fazlası Mesai Ücreti

T.C.

İSTANBUL

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/256

KARAR NO:2024/90

DAVA:Alacak

DAVA TARİHİ:10/03/2015

KARAR TARİHİ :14..02.2024

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO :...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:21/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO :...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:21/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO : ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:21/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO : ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:21/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO : ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ :21/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO: ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:26/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO : ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:26/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO: ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:26/08/2015

BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI

ESAS NO : ...

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:26/08/2015

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 18/08/2008 tarihli ve ... ihale kayıt no.lu ... Bölgesi Elektrik ... Şebekeleri ve ... Hatları Arıza Onarımı ve Bakım İşleri Hizmet Alımı Sözleşmesi imzalandığını, hizmet alım sözleşmesi gereği müvekkili şirket tarafından davalı kurumun yüksek gerilim ve alçak gerilim yeraltı kablo tesisleri arıza onarım ve bakım işlerinin yüklenici olan müvekkilince kendi ekip ve araçları ile sözleşme ve eklerine, proje, kroki ve planlara, teknik şartnamelere uygun olarak hafta sonu, bayram ve resmi tatiller de dahil yerine getirilmesi yönünde anlaşmaya varıldığını, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idare tarafından bedel ödenmesi hususunda anlaşıldığı, sözleşmenin 9. maddesi delaletiyle idari şartname, teknik şartname, hizmet işleri genel şartnamesi vs. belgelerin sözleşmenin ayrılmaz parçası sayıldığı, ancak sözleşmenin 5-I maddesinde “hizmetin hafta sonu, bayram ve resmi tatiller dahil yerine getirilmesinin” kararlaştırılmış olmasına rağmen, idari şartnamenin teklif fiyata dahil olan masraflar başlığını taşıyan 26. maddesinin 26.3 alt maddesinde işçilik ücret ve giderlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, yüklenici yanında çalışan ve hizmet akdi ile yükleniciye bağlı olan işçilere ödenecek ücretlerin tespiti noktasında herhangi bir düzenleme olmadığı gibi teklif fiyata dahil olan masraflar kaleminde de “hafta sonu, bayram ve resmi tatiller çalışma ücretleri” olmadığını, davacı kuruma yansıtılmış herhangi bir işçilik ücretinin olmadığının hak edişlerden anlaşıldığını, sözleşmeye ve eklerine uygun olarak işlerin yürümeye devam ettiğini, ancak devam eden süre içerisinde idari şartnamenin teklif fiyata dahil olan masraflar başlığını taşıyan 26.3 no.lu alt maddesinde düzenlenen işçilik ücret ve giderlerine ilişkin hususta müvekkili şirket bünyesinde çalışan işçilerin fazla mesai ücretleri ile dini ve milli bayram ücretlerinin davalı kurum tarafından müvekkiline ödenmediğini, davalı kurumdan fazla çalışma ücreti ile dini ve milli bayram ücretlerini tahsil edemeyen müvekkilinin haklı olarak bünyesinde çalıştırdığı işçilere de bu ücretleri ödeyemediğini, mevcut projede çalışan tüm işçilerin çalışma saatleri ve diğer iş terminlerinin tamamen davalı kurum tarafından organize edildiğini, müvekkili şirketin müdahale edemediğini, fazla çalışma ve puantaj kayıtlarının davalı şirket tarafından tutulduğunu, işçilik alacaklarıyla ilgili işçiler tarat davaların tamamının kaybedildiğini, kararların Yargıtay'da onandığını, müvekkili kurum nezdinde çalıştırdığı işçilere mahkeme kararları nedeniyle ödemek zorunda kaldığı ve fakat davalı kurum tarafından dava tarihine kadar ödenmeyen işçilik alacaklarının tamamının rücuen tahsili hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... İş Mahkemesi'nin 2011/... E., 2012/... K. sayılı 16/11/2012 tarihli ilamına dayalı olarak ... İcra Müdürlüğü'nün 2012/... E. sayılı dosyasına dava dışı işçi ... için ödenen fazla mesai, dini ve milli bayram ücretleri, faiz, yargılama gideri, dava ve icra dosyası vekalet ücreti ile tahsilat harçlarının davalı kurumdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini, sözleşmenin 26.3.1 no.lu maddesinin a, b ve c bentlerinde teklif fiyata dahil olan kalemlerin tek tek belirtilmiş olmasına ve fazla mesai, dini ve milli bayramlarda çalışma yapılmasının istenmesine rağmen bu konuda ücret takdir edilmemesi ve bu bedellerin müvekkili tarafından karşılanmasının beklenmesinin ticari hayata ve hukuka aykırı olduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve ferileriyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, dava değerinin belli ya da belirlenebilir nitelikte olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsedilen işçilerin hepsinin yüklenici firma olan davacı şirketin işçileri olduğunu, kendi işçilerinin hak ve alacaklarının ödenmesinden davacı şirketin sorumlu olduğunu, davacı yüklenici firmanın hizmet alım sözleşmesi ve eki şartnamede “Yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin özlük hakları ile ilgili hususlar yükleniciye aittir” hükmü gereği kendi işçilerinin tüm alacak ve tazminatlarının ödenmesinden sorumlu olduğunu, aksini iddia etmenin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gibi, sözleşme serbestisi ilkesine de aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmede davacı yüklenici firmanın işçilerinin ücretlerinin müvekkili tarafından ödeneceği yönünde bir düzenleme olmadığını, basiretli bir tacir gibi hareket etmekle mükellef olan davacı şirketin sözleşmeyi bu koşullarla kabul ederek imzaladığını, edimlerin yerine getirildiğini, davacı şirketin kendi işçilerinin işçilik alacaklarını müvekkilinden talep etmesinin mümkün olmadığını, tam tersine davacı şirketin işçilerinin müvekkili aleyhine açmış olduğu davalardan kaybedilenlerle ilgili çoğunlukla müvekkili şirket aleyhine icra takibi yapıldığını, bu dosyalara yapılan ödemeler nedeniyle müvekkili şirketin rücu hakkı doğduğunu, Yargıtay içtihatlarının da yüklenicilerin kendi işçi alacaklarının ödenmemesi nedeniyle aleyhlerine açılan rücu davalarında işçiye ödenen meblağın tamamından sorumlu olacağı şeklinde olduğunu, mevzuat gereği de kendi işçilerinin ücretlerinin ödenmesi yükümlülüğünün yüklenici firmaya ait olduğunu, sözleşme süresi bitmiş ve işçi ücretlerinin ödenmediğinin tespit edilmiş olması halinde ödenmeyen miktar belirlenerek öncelikle yüklenicinin hak edişinden, daha sonra da teminatından bu ücret ve alacakların ödenmesinin mecburi olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İş mahkemesinin ... K ilamına istinaden İşçi ... lehine işçilik haklarından dolayı davalı ile müteselsilen sorumluluklarına hükmedildiğini, bu alacak için takip dosyasına 10.123,42 TL ödediklerini, ...'un davalının çalışanı oluduğunu, bedelden, davalının sorumlu olduğunu, bu bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsilinin talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket çalışanı ... tarafından ... İş Mahkemesinde açılan işçi alacağı davası 2011/... esas 2013/... karar sayılı ilamı ile 30/05/2013 tarihinde karara çıktığını, davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına karar verildiği, alacaklı ...' in mahkeme ilamı hakkında icra takibi yaparak diğer davalı ile birlikte taraflarına ... 10.İcra Müdürlüğünün 2013/... esas ile icra emri gönderildiğini, icra dosyasına karar müşterek ve müteselsil olarak verildiğinden ödemenin tamamının 12.487,68 Tl olarak müvekkili şirket tarafından yapıldığını, alacaklı ...' in müvekkili şirkette çalışmadığını, davalı firmada çalıştığını, mahkemenin de belirttiğini, müvekkili şirketin mevcut işlerini ihale yolu ile davalı firmaya verdiğini, mahkemenin ...' ın tüm işçilik haklarından asıl işveren olarak sorumlu olduğunu belirtilerek müvekkili şirketin müşterek ve müteselsil sorumlu tutulduğunu, ...' in müvekkilinin çalışanı olmaması, davalının çalışanı olması, icra dosyasına yapılan ödemenin tamamının müvekkili şirket tarafından yapılması sebebi ile yapılan 12.487,68 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket çalışanı ... tarafından ... İş Mahkemesinde açılan işçi alacağı davası ... esas ... karar sayılı ilamı ile 30/05/2013 tarihinde karara çıktığını, davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına karar verildiği, alacaklı ...' in mahkeme ilamı hakkında icra takibi yaparak diğer davalı ile birlikte taraflarına ... 10.İcra Müdürlüğünün ... esas ile icra emri gönderildiğini, icra dosyasına karar müşterek ve müteselsil olarak verildiğinden ödemenin tamamının 12.487,68 Tl olarak müvekkili şirket tarafından yapıldığını, alacaklı ...' in müvekkili şirkette çalışmadığını, davalı firmada çalıştığını, mahkemenin de belirttiğini, müvekkili şirketin mevcut işlerini ihale yolu ile davalı firmaya verdiğini, mahkemenin ...' ın tüm işçilik haklarından asıl işveren olarak sorumlu olduğunu belirtilerek müvekkili şirketin müşterek ve müteselsil sorumlu tutulduğunu, ...' in müvekkilinin çalışanı olmaması, davalının çalışanı olması, icra dosyasına yapılan ödemenin tamamının müvekkili şirket tarafından yapılması sebebi ile yapılan 12.487,68 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir takım işlerin yapımını ihale yolu ile davalıya verdiğini, davalının ihale kapsamında aldığı işlerde dava dışı işçi Yavuz Bigçe 'yi çalıştırdığını, bu işçi tarafından ... 8. İş Mahkemesinde açılan ... K sayılı davada verilen karar sonucunda müvekkilinin davalı ile müteselsil sorumluluğuna karar verildiğini, bu kararın ... ... Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyası ile takibe konulduğunu ve müvekkilinin 5.683,55 TL ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek bu miktar alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişken avans faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... 8. İş mahkemesinin ... ilamına istinaden İşçi ... lehine işçilik haklarından dolayı davalı ile müteselsilen sorumluluklarına hükmedildiğini, bu alacak için takip dosyasına 6.221,33 TL ödediklerini, ...'ın davalının çalışanı oluduğunu, bedelden, davalının sorumlu olduğunu, bu bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsilinin talep etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...' ın İş Mahkemesince verilen ilama dayalı alacağı nedeniyle 16.322,12 TL müvekkili şirket tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını, alacaklı ... müvekkili şirket çalışanı olmadığını, davalının çalışanı olduğunu, icra dosyasına yatan 16.322,12 TL nin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ... 26. İş Mahkemesinde açılan işçi alacağı davasının 2013/146 esas - 2014/28 karar sayılı ilamı ile 21.01.2014 tarihinde karara çıktığını, davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluklarına karar verildiğini, alacaklı ...'ın mahkeme ilamı hakkınad icra takibi yaparak diğeradvalı ile birlikte taraflarına Bakıröky ... Müdürlüğünün ... esas ile icra emri gönderildiğini, icra dosyasına kararın müştekeken ve müteselsilen olarak verildiğinden ödemenin tamamı 8.831,48 TL olarak müvekkili şirket tarafından yapıldığını, alacaklı ...'ın müvekkili şirkette çalışmadığını, davalı firmada çalıştığını mahkemede belirttiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 8.831,48 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişik oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ... 8. İş Mah'de açılan işçi alacağı davası ... Sayılı ilamı ile 22/03/2013 tarihinde karara çıkmış davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği, alacaklı ... mahkeme ilamı hakkında icra takibi yaparak diğer davalı ile birlikte tarafımıza ... ... Müd'nün ... esas ile icra emri gönderdiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 5.351,30-TL alacağının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ... 26. İş Mah'de açılan işçi alacağı davası ..... Sayılı ilamı ile 21/01/2014 tarihinde karara çıkmış davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği, alacaklı Basri Kaya mahkeme ilamı hakkında icra takibi yaparak diğer davalı ile birlikte tarafımıza ... ... Müd'nün ... esas ile icra emri gönderdiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 16.187,05-TL alacağının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep dava etmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Himmet Kıvanç tarafından ... 26. İş Mah'de açılan işçi alacağı davası ... Sayılı ilamı ile 21/01/2014 tarihinde karar çıkmış davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği alacaklı Himmet Kıvanç mahkeme ilamı hakkında icra takibi yaparak diğer davalı ile birlikte tarafına ... ... Müd'nün ... esas ile icra emri gönderdiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 17.373,76-TL alacağının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının işçilerine ödediği ücretin davalıdan tahsili istemine ilişkin alacak davası olduğu görüldü.

DELİLLER;

.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

.... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ...esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 01/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Rapor içerisinde belirttiğimiz üzere, taraflar arasında mevcut bulunan hizmet sözleşmesine istinaden asıl dava davacısı olan ... ... Ltd.Şti tarafından çalıştırılmakta olan personel için fazla mesai, bayram tatili, resmi tatil ve ücretli izin ücretleri tahakkuku yapılarak hak edişlerde gösterilmemiş olduğu, sözleşmenin ayrılmaz parçası olan İdari Şartnamenin 26.3.3 maddesine göre belirlenmesi ve ödenmesi gereken maaşlarla birlikte dava konusu olan ücretlerin hak edişlere intikal ettirilmemiş olmasının sorumluluğunun davacı ...'da olduğu, ancak hak edişlere ilavesi ile ödemenin sorumluluğunun davalıda olduğu dolayısıyla asıl davada konu edilen ....İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından talep edilen 16.690,47 TL'nin sorumluluğunun davalı ... ... A.Ş.de olacağı, Birleşen dosyada talep edilen ... 10.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılmış bulunan 12.487,68 TL ödemenin de aynı nitelikte olduğu, tahakkuk ettirilip ödenmeyen işçi fazla mesai, ücretli izin hakkı, hafta sonu tatili, resmi tatil ve bayram tatiline ait olduğu, dolayısıyla bu nev'i ödemelerin ... ... A.Ş.nin sorumluluğunda olduğundan ... İnşaat Ltd. Şti.'den talep edilemeyeceği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 08/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Asıl dava açısından; talep edilen söz konusu bedelin ödenip ödenmediği icra dosyasından anlaşılamasa da söz konusu tutarı ödeme yükümlülüğünün, yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu, Birleşen davalar açısından; Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 12.487,68 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısının, ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası davanın davacısı ... tarafından ödenen 5.542,53 TL'nin ödeme yükü yukarıya alıntılanan sözleşmenin cki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 6.114,32 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 10.123,42 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 8.831,48 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asil davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebilecceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer al Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediğinin bu alanda ve bu aşamada ifade edilmek gerektiği değerlendirilmiştir. Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; .... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 16.217,48 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, ancak Bilirkişi görüşünün sadece takdiri mahiyet arz ettiği ve HMK md. 282 hükmü gereği

yüce Mahkemeyi takyit etmediği tartışma dışıdır. Yukarıdaki seçeneğin yerindeliğinin takdir makamı muhterem Mahkeme olup, eğer sayın Mahkeme delillerle teması çerçevesinde karşı yanın sav ve savunmalarının yerinde olduğu kanaatine varırsa o cihette hüküm kurmakta muhtar olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 21/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Asıl dava açısından; talep edilen söz konusu bedelin ödenip ödenmediği icra dosyasından anlaşılamasa da söz konusu tutarı ödeme yükümlülüğünün, yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu, Birleşen davalar açısından; Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep cdilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 12.487,68 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısının, ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası davanın davacısı ... tarafından ödenen 5.542,53 TL”'nin ödeme yükü BKU yukarıya alıntılanan sözleşmenin cki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 6.114,32 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 10.123,42 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 8.831,48 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asil davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebilecceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer al Özel

Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...”ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediği, Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; ... ... Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen tutar icra dosyası dosya içerisinde bulunmadığından tespit edilememiştir. Bu sebeple ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...”'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği düşünülebilinir ancak tutarın tespit edilemediğinin bu alanda ve bu aşamada ifade edilmek gerektiği değerlendirilmiştir. Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından talep edilen; .... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasına birleşen davanın davacısı ... tarafından ödenen 16.217,48 TL'nin ödeme yükümlülüğünün yukarıya alıntılanan sözleşmenin eki niteliğindeki ihale dökümanı içerisinde yer alan Özel Şartname'nin 17.2. maddesine göre nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere asıl davanın davacısı ... Şirketi'nde olduğu ve birleşen davanın davacısı ...'ın ... Şirketi'ne bu tutarı rücu edebileceği, ancak Bilirkişi görüşünün sadece takdiri mahiyet arz ettiği ve HMK md. 282 hükmü gereği yüce Mahkemeyi takyit etmediği tartışma dışıdır. Yukarıdaki seçeneğin yerindeliğinin takdir makamı muhterem Mahkeme olup, cğer sayın Mahkeme delillerle teması

çerçevesinde karşı yanın sav ve savunmalarının yerinde olduğu kanaatine varırsa o cihette hüküm kurmakta muhtar olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 24/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir meblağın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 500,00 TL, tespit edilen, yoktur. Birleşen davalar yönünden, alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 10.123,42 TL, tespit edilen 10.123,42 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 12.487,68 TL, tespit edilen, 12.487,68 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 5.683,55 TL, tespit edilen, 5.683,55 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen, 6.221,33 TL, tespit edilen 6.221,33 TL alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 16.322,12 TL, tespit edilen, tespit edilen 16.322,12 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 8.831,48 TL, tespit edilen 8,831,48 TL, alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 5.351,30 TL, tespit edilen 5.351,30 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 16.187,05 TL tespit edilen, 16.187,05 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 17.373,76 TL, tespit edilen 17.373,76 TL tarafımızca hazırlanan işbu rapor sayın mahkemenizin takdirlerine saygı ile sunulduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 28/11/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"Sonuç olarak kurulumuz, huzurdaki asıl dava ile birleşen davaların tümünde, birleşen davaların davacısı konumundaki ...'ın, birleşen davalarda davalı sıfatını taşıyan ... Ltd.Şti.'nden rücuen talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı kanaatine ulaşmıştır. Bilcümle hukuki tavsif ve değerlendirme münhasıran Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere, işbu ek inceleme ve tespitlerimizi Sayin Mahkeme'nizin yüksek takdirlerine saygılarımızla arz edildiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 10/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacının davalıdan talep edebileceği herhangi bir meblağın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 500,00 TL, tespit edilen, yoktur. Birleşen davalar yönünden, alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 10.123,42 TL, tespit edilen 10.123,42 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 12.487,68 TL, tespit edilen, 12.487,68 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 5.683,55 TL, tespit edilen, 5.683,55 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen, 6.221,33 TL, tespit edilen 6.221,33 TL alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 16.322,12 TL, tespit edilen, tespit edilen 16.322,12 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 8.831,48 TL, tespit edilen 8,831,48 TL, alacağın cinsi, rücuen tazminat, talep edilen 5.351,30 TL, tespit edilen 5.351,30 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 16.187,05 TL tespit edilen, 16.187,05 TL, alacağın cinsi rücuen tazminat, talep edilen 17.373,76 TL, tespit edilen 17.373,76 TL tarafımızca hazırlanan işbu rapor sayın mahkemenizin takdirlerine saygı ile sunulduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Asıl dava, yüklenicinin işverene karşı, dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuen tahsili talepli alacak davası, birleşen davalar ise, işverenin yükleniciye karşı, dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuen tahsili talepli alacak davalarıdır.

Uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu ödeme için davalı kuruma rücu hakkının bulunup bulunmadığı, birleşen davalar açısından ise davacı kurumun dava dışı işçiler için ödeme yaptığını belirttiği icra dosyalarına ödenen tutarlar dolayısıyla davacıya rücu hakkının bulunup bulunmadığıdır.

Taraflar arasında hizmet alımına ilişkin akdi ilişki kurulduğu hususunda uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık, asıl dava davalısı, birleşen dosyalar davacısı ... tarafından ödenen işçilik alacaklarından asıl dosya davacısı, birleşen dosyalar davalısı yüklenici ... İnşaat'ın sorumlu olup olmadığı, sorumluluk miktarının ne olacağı hususundadır.

Genel olarak; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında asıl dava davalısı, birleşen dosyalar davalısı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla ve iş davasında taraf olmaları halinde gecikmeden doğan zarardan ayrı bir temerrüt ihtarına gerek olmadan ve ödeme tarihinden itibaren, davalılar tacir olduğundan ticari faiz işletilerek yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Mahkememizin 05/4/2022 tarihli ara kararı gereğince düzenlenen 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davacı, birleşen dosyalar davalısı, işçilik alacaklarından sorumluluğun davalı birleşen dosyalar davacısı ... üzerinde olduğunu beyan etmiş etmiş ise de; dosyada mübrez taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi dava konusu uyuşmazlık bağlamında incelendiğinde; “İş Tanımı” başlıklı 5. maddede “…Nitelikleri, türü ve miktarı belirtilen yüksek gerilim ve alçak gerilim yeraltı kablo tesisleri arıza onarım ve bakım işlerinin yüklenicinin kendi ekip ve araçları ile sözleşme ve eklerine, proje, kroki ve planlara, meri mevzuata, teknik şartnamelere ve sanat kurallarına uygun olarak hafta sonu, bayram ve resmi tatiller dahil yerine getirilmesidir” düzenlemesinin bulunduğu, işin teknik özelliklerinin sözleşmeye ekli ihale dokümanını oluşturan belgelerde olduğunun belirtildiği, md. 6’da sözleşme türü ve bedelinin, md. 7’de sözleşme bedeline dahil olan giderlerin belirtildiği, buna göre “Personelle ilgili tüm giderlerin” sözleşme bedeline dahil olduğu, “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 23. maddede “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Dosyada mübrez İdari Şartname dava konusu uyuşmazlık bağlamında incelendiğinde; “Teknik Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26. maddenin 26.3.1 No.lu alt maddesinde yemek bedeli, 26.3.2 No.lu alt maddede yol bedeli, 26.3.3 No.lu alt maddede personel maaşının olduğu ve bunların ayrıntılarına yer verildiği, 55.4 No.lu maddede “Bu şartname ve eklerinde belirtilen ….Personelle ilgili tüm giderler…sözleşme ve özel şartnamede belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, isteklinin teklifini hazırlamada bu hususları dikkate almak zorunda olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Dosyada mübrez Hizmet İşleri Genel Şartnamesi dava konusu uyuşmazlık bağlamında incelendiğinde; “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38. maddesinde, işçilerin özlük haklarının yerine getirilmesinden yüklenicinin sorumlu olduğunu belirten ayrıntılı düzenlemelerin yer aldığı görülmüştür. Dosyada mübrez Özel Şartname dava konusu uyuşmazlık bağlamında incelendiğinde; “Yüklenici Personelin Çalışma Zamanları” başlıklı 17. maddenin 17.1 No.lu alt maddesinde açıkça “Yüklenici personeli, İş Kanunu’na ve diğer mevzuata uygun olarak çalıştırılır ve bununla ilgili her türlü sorumluluk Yüklenici’ye aittir” düzenlemesine yer verildiği, işçilerin çalışma gün ve saatlerinin belirtildiği, ihale konusu arıza onarım ve bakım hizmet alımı işinin sözleşme süresince aksamaya mahal verilmeksizin yapılmasının esas olduğu, işin niteliği gereği yüklenicinin tüm personelinin resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü de çalıştırılacağının, yüklenicinin personeline kanunlarla ulusal bayram ve genel tatil günleri olarak kabul edilen günlerde ödemesi gerekli ücretlerin, yükleniciye ödenen araç ve eleman birim fiyatları ile tranşe birim fiyatlarının içinde olduğu, yükleniciye anılan bu günlerdeki işçi ücretleri için ayrıca bir bedel veya fiyat farkı ödenmeyeceğinin, ancak bu günlerden doğan ücret ve varsa ek ücretlerin İş Kanunu’na göre yüklenici tarafından ilgili personele ödeneceğinin düzenlendiği tespit edilmiştir.

Asıl işveren ile alt işveren arasında İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumluluk bulunmasına rağmen, rücu ilişkisinde sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olan taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması prensibi dikkate alındığında ve taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnameler bir bütün olarak değerlendirildiğinde işçilik alacakları talebiyle dava açan işçilerin mahkeme kararıyla kesinleşen alacaklarından; İşçinin yüklenicinin işçisi olması, hizmet alım sözleşmesinin 5. maddesinde söz konusu işin yüklenicinin kendi ekip ve araçları ile sözleşme ve eklerine, proje, kroki ve planlara, meri mevzuata, teknik şartnamelere ve sanat kurallarına uygun olarak hafta sonu, bayram ve resmi tatiller dahil yerine getirilmesi düzenlemesinin bulunması, sözleşmenin 7. maddesinde sözleşme bedeline dahil olan giderlerin belirtilmesi, buna göre “Personelle ilgili tüm giderlerin” sözleşme bedeline dahil olduğunun düzenlenmesi, “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 23. maddede “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” düzenlemesinin yer alması, İdari Şartname’de “Teknik Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26. maddenin 26.3.1 No.lu alt maddesinde yemek bedelinin, 26.3.2 No.lu alt maddede yol bedelinin, 26.3.3 No.lu alt maddede personel maaşının olduğunun belirtilmesi, 55.4 No.lu maddede “Bu şartname ve eklerinde belirtilen ….Personelle ilgili tüm giderler…sözleşme ve özel şartnamede belirtilen diğer giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, isteklinin teklifini hazırlamada bu hususları dikkate almak zorunda olduğunun düzenlenmesi, Özel Şartname’nin “Yüklenici Personelin Çalışma Zamanları” başlıklı 17. maddenin 17.1 No.lu alt maddesinde açıkça “Yüklenici personeli, İş Kanunu’na ve diğer mevzuata uygun olarak çalıştırılır ve bununla ilgili her türlü sorumluluk Yüklenici’ye aittir” düzenlemesine yer verilmesi, işçilerin çalışma gün ve saatlerinin belirtilmesi, ihale konusu arıza onarım ve bakım hizmet alımı işinin sözleşme süresince aksamaya mahal verilmeksizin yapılmasının esas olduğunun, işin niteliği gereği yüklenicinin tüm personelinin resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü de çalıştırılacağının, yüklenicinin personeline kanunlarla ulusal bayram ve genel tatil günleri olarak kabul edilen günlerde ödemesi gerekli ücretlerin, yükleniciye ödenen araç ve eleman birim fiyatları ile tranşe birim fiyatlarının içinde olduğunun, yükleniciye anılan bu günlerdeki işçi ücretleri için ayrıca bir bedel veya fiyat farkı ödenmeyeceğinin, ancak bu günlerden doğan ücret ve varsa ek ücretlerin İş Kanunu’na göre yüklenici tarafından ilgili personele ödeneceğinin düzenlenmesinin, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde işçilik alacaklarıyla ilgili ödemelerin sorumluluğunun ... A.Ş.’de olacağına dair herhangi bir düzenlemesinin bulunmamasının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; iş hukuku ve sözleşmeler hukuku alanında yapılan değerlendirme ve tespitlerle;

asıl dosya davacısı birleşen dosyalar davalısının, birleşen dosyalar davacısı asıl dosya davalısına karşı rücu hakkının bulunmadığı, birleşen dosyalar davacısının, birleşen dosyalar davalısına karşı rücu hakkının bulunduğu tespit edilmiştir.

Rücu hakkı nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcun tamamen veya kısmen ifa eden kişinin yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak başkasına ait borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve eksilmeyi gidermeye yönelik tazminat niteliğinde talep hakkıdır. Asıl borç ilişkisinden bağımsız rucu edilen ile aralarındaki hukuki ilişkiden doğan yeni bir haktır ve hak doğduğu anda muaccel hale gelmektedir. Keza ödeyenin mal varlığındaki zarar ödeme anında doğmaktadır. Bu durumda mahkeme kararı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan açtığı rucu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Esas No: 2017/3-993 - Karar No: 2018/202)

22.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7166 sayılı "Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11. Ve 12. Maddeleri değiştirilmiş ve kıdem tazminatının alt işverene rücu edebilmesi için bu konuda sözleşmede açık hüküm bulunması zorunluluğu getirilmiştir. Ancak değinilen kanun hükümleri Anayasa Mahkemesi'nin 19.09.2019 gün 2019/42 Esas, 2019/73 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğinden uygulanma imkanı kalmamıştır.

Anayasa'nın 153.maddesi gereğince, Anayasa Mahkemesi Kararları geriye yürümez. Geriye yürümemesinin gerekçesi olarak iptal kararlarının kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı bir sonuç doğurmasının önlenmesi olduğu belirtilmiştir.

Ancak kanun hükmünün hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir. (HGK'nın 21/01/2004 gün ve 2004/10-44 Esas, 2004/19 Karar, 03/02/2010 gün ve 2010/4-40 Esas, 2010/54 karar sayılı kararları)

Birleşen dosyalar davacısı asıl işverenin rücu alacağı 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda; her bir birleşen dosya ve dosyanın kaynağı icra dosyası yönünden tespit edilmiştir. Aynı raporda asıl dava davacısının rücu hakkının bulunmadığı da tespit edilmiştir.

Asıl dosya davacısının itirazı üzerine ek rapor alınmış, 09/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda, gerekçeleri açıklanmakla birlikte 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda değişikliğe gidilmemiş, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunu usul ve yasaya uygun, denetime elverişli, itirazları karşıladığı kanaati hasıl olmuş, 21/10/2022 tarihli kök, 09/05/2023 tarihli ek bilirkişi raporu bu nedenle hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmede ve sözleşmenin eki şartnamelerde tarafların sorumluluklarına dair düzenleme bulunması halinde bu düzenlemenin uygulanması gerekmesi, sözleşmede yukarıda açıklandığı üzere buna dair düzenlemelerin bulunuyor olması, 2014 tarihinden sonraki döneme ilişkin yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince kaldırıldığı da göz önüne alındığında bilirkişi raporunda hesaplanan alt işverenlerin çalıştırdıkları dönemle ilgili sorumluluk miktarları esas alınarak hüküm tesis edilmesi gerektiği anlaşıldığından, asıl davanın reddine, birleşen davaların kabulüme karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

Asıl Davanın REDDİNE,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 9.835,43 TL'nin 24/04/2015 tarihinden, 287,99 TL'nin 23/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 10.300,00 TL'nin 01/07/2015 tarihinden, 2.187,68 TL'nin 13/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 141,00 TL'nin 07/08/2013 tarihinden, 4.450,00 TL'nin 01/07/2015 tarihinden, 1.092,53 TL'nin 13/07/2015 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 107,00 TL'nin 07/08/2013 tarihinden, 4.950,00 TL'nin 01/07/2015 tarihinden, 1.164,32 TL'nin 13/07/2015 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 16.322,12 TL'nin 26/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 8.170,00 TL'nin 11/08/2015 tarihinden itibaren, 661,48 TL'nin 18/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 132,00 TL'nin 07/08/2013 tarihinden, 3.583,13 TL'nin 10/07/2015 tarihinden, 1.636,16 TL'nin 17/08/2015 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 15.630,00 TL'nin 11/08/2015 tarihinden, 557,05 TL'nin 18/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

10-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyası yönünden, davanın kabulü ile 16.830,00 TL'nin 11/08/2015 tarihinden, 543,76 TL'nin 18/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Asıl dava yönüden;

11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 27,70 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 399,9‬0 TL davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 500,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

13-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,