İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/907 E. 2024/491 K.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/907 Esas

KARAR NO : 2024/491

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı bankanın ... şubesi tarafından bankanın ... şubesine tahsil edilmek üzere kargo ile gönderilen borçlusu ...Ltd.Şti.olan ... nolu 05/12/2022 vadeli 9.980 USD bedelli senet ile ... nolu 05/01/2023 vadeli 9.980 USD bedelli iki adet senedin 21/11/2022 tarihinde ... kargo tarafından teslim edilen kargo paketi içerisinden çıkmadığını, kargo açıldığında işinin boş olduğu ve poşet dosyasının yırtık olduğunun tespit edildiğini, ... 2.ATM ... esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararı verilerek senet borçlusuna bildirildiğini, dava konusu senetlerden 05/12/2022 ödeme tarihli 9.980 USD bedelli senetle ilgili olarak ... 18.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, senet aslının icra dosyasına ibraz edilmiş olması nedeniyle ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasından senedin iadesi/istirdatı için dava açmak üzere taraflarına süre verildiğini, bu nedenlerle davanın senet borçlusu ... Tic.Ltd.Şti.'ne ihbarına, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile öncelikle dava sonuçlanıncaya kadar ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin tedbiren durdurulmasına, davanın kabulü ile senedin davalıdan istirdatına ve davacı bankaya iadesine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, icra takibine ve davaya konu senedin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, belirtilen seneti para alacağına karşılık kendisinden önceki ciranta olan ...’ tan ciroyla aldığını, seneti, keşideci ile cirantalar veya 3. kişiler arasındaki ilişkinin dışında, TTK gereği kambiyo vasfına güvenerek ve bir ödeme vasıtası kabul ederek alacağa karşı aldığını, iyi niyetli meşru hamilin müvekkilin, keşideci ile cirantalar veya 3. kişiler arasındaki davadan etkilenmesinin mümkün olmadığını, ... 18. İcra Dairesi'nin...esas sayılı dosyasından icraya konulduğunu, senet, protesto edilmediği için, son hamilin, senetteki cirantalardan senet borcunu hukuken talep etmesi mümkün olmadığından, senetin arkasındaki cirantalar icra takibinde borçlu olarak gösterilemediğini, müvekkilinin senedin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığını, senette ciro silsilesinin bozulmadığını, kambiyo vasfına haiz olduğunu, iyiniyetli meşru hamil olan müvekkilinin takip yapma yetkisi olduğunu, senet iptali davası açılmış senetler hakkında da kambiyo senetlerine özgü yol ile icra takibi yapılabileceğini, senetin protesto edilme zorunluluğunun olmadığını, ödeme iddiasının müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ...Bankası A.ş.'nin senet hakkında, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile senet iptali davasını 14.12.2022'de açtığını, icra takibi ise 06.12.2022'de yapıldığını, ortada senet iptali davası yok iken icra takibi yapıldığını, senet kayıp olmadığına göre, ... 2. Asliye Ticaret Mh.nin ...Esas sayılı senet iptali davasında konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, senedin iptaline dair karar olmadığını, müvekkilinin, dava konusu ... 18. İcra Dairesinin... esas sayılı icra dosyası ile takibe konulan 05.12.2022 tarihli 9.980.00-USD’lik, senet keşidecisi ... Tic.Ltd. Şti. olan senedi, kötüniyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiği ispat edilmediğinden, icra takibinin 06.12.2022'de açıldığını, senet iptali davası ise 14.12.2022'te açıldığından senetteki iddia edilen hususları bilmesi mümkün olmadığından, yetkili hamil olması için 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi hükmüne göre, bu hususta, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterli olduğundan, senedin illetten mücerret olma özelliği olduğundan, ciro silsilesi bozulmadığından, kambiyo vasfında olduğundan, müvekkilinin senedi ticari defterlerine işlediğinden davanın reddine, davacının, davaya konu senetin bedelinin %20 si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, 02/11/2022 tanzim, 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli ... 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu bononun istirdadı istemine ilişkindir.

Dosyada tarafların bildirdiği belgeler, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... 18. İcra Dairesinin... esas sayılı dosyası, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyası, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, ticari defterler, kargo kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.

... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarının geldikleri aşama, yürütülen ceza soruşturması safahatinden yetkili Cumhuriyet Başsavcılık biriminin tespiti dışında esasa dair tahkikat işlemi yapılmadığı, bu bağlamda yürütülen soruşturmanın sonuca etkili olmasının beklenemeyeceği, soruşturma işlemleri ile ceza muhakemesi işlemlerinin işbu dava dosyasına makul sürede etki göstermeyeceği değerlendirilmekle; adil yargılanma hakkının bir şubesi olan makul sürede yargılanma hakkına halel getirmemek ve taraflar açısından hak kaybına yol açmamak amacıyla ve menfi tespit davası sonucu verilen hükmün de mahkememizce verilecek karara etkisi bulunmayacağı gerekçesiyle ilgili soruşturma dosyası ile menfi tespit dava dosyasının bekletici mesele yapılmasına ilişkin ara kararlardan rücu edilmesi ile ilgili dosyaların bekletici mesele yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

... 12. Asiye Ticaret Mahkemesinin ... Esas,... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının işbu dava dosyasında ihbar olunan sıfatıyla bulunan ...Limited Şirketi olduğu davalısının ise işbu dava dosyasının da davalısı konumunda olan ...Limited Şirketi olduğu, uyuşmazlığın davacının ... 18.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu 02/11/2022 tanzim ve 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu dolayısıyla mahkememizce yürütülen... Esas sayılı dosyadaki yargılamaya konu bononun aynı olduğu, tespit edilmiştir. ... 12. Asiye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilerek davacı...Şirketinin davalı ... Şirketine borçlu olmadığı yönünde karar verilmiştir.

TTK.'nın 792. Maddesi gereğince çekin herhangi bir surette hamilin elinden çıkması halinde, ister hamile yazılı, ister ciro yolu ile devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkının 790. Maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.

Muhatabın çeki ibraz eden kişiye geçerli bir ödeme yapabilmesi için bu kişinin çek bedelini tahsil konusunda talep hakkına sahip olması zorunludur. Emre yazılı çeklerde düzgün bir ciro zinciri ile hak sahibi olduğu anlaşılan kişi (yetkili hamil) olması gerekir.

02/11/2022 tanzim, 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli ... 18. İcra Dairesi'nin...esas sayılı icra takip dosyasına konu bononun istirdadı istemine ilişkin dava konusu olayda, davalının çeki iktisabında ağır kusurlu veya kötüniyetli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda uyap entegrasyon ekranında(Dosya arasına alınmıştır.) yapılan araştırmada; davalı ...Şirketi aleyhine üçüncü kişiler tarafından kargoda çalınan değişik çeklerle ilgili son hamil sıfatı ile bir çok dava açıldığı, dosya arasına alınan entegrasyon raporuna göre davalı aleyhine aynı mahiyette yalnızca ... Ticaret Mahkemeleri nezdinde 30'un üzeri davanın açıldığı, açılan davalara ilişkin örnek dava dilekçelerinin tetkikinde; kargo şirketinden çalınan çeklerle ilgili davalar olduğu Türkiye'nin muhtelif yerlerinde(..., ..., ..., ..., ...) kargodan çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesinin ve davalı şirket tarafından icra takiplerine konu edilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Türkiye'nin bir çok yerinde ikame edilen muhtelif davalardaki cirantaların da aynı şirketler olduğu, bu bağlamda davalı şirketin TTK 792.maddesi gereğince kötü niyetli olarak dava konusu çeki iktisap ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.

Yukarıda yer verilen ilkeler ve bilgiler ışığında dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyası, yazı cevapları, ... 12. Asiye Ticaret Mahkemesinin ... Esas,...Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın davacının elinden rızası dışında çıkan çek nedeniyle çekin istirdadı istemine ilişkin olduğu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu 02/11/2022 tanzim, 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli bononun ...Şirketince 05/12/2022 tarihinde dava konusu senet numarası ve meblağ belirtilerek ödendiği ve bononun banka uhdesinde bırakıldığı bu andan itibaren davacı bankanın yetkili hamil olduğu dava konusu bononun kargo aracılığı ile gönderildiği, ... tarihinde ... gönderi numaralı ... Kargo tarafından teslim edilen kargo paketi içerisinden bononun çıkmadığı, kargo açıldığında içinin boş olduğu ve poşet dosyasının yırtık olduğu dava konusu bononun kargoda çalındığı, hırsızlık sonucunda zayi olan çekin son hamilinin davalı şirket olduğu, davalı şirket tarafından ihbar olunan ...Şirketi aleyhine dava konusu çek ile ilgili icra takibi yapıldığı; Türkiye'nin değişik yerlerinde ve değişik kargo şirketlerinden çalınan çeklerin son hamili olarak davalı şirkete intikal etmesi ve aynı mahiyette davalı şirket aleyhine bir çok davaların açılması, yalnızca ... Ticaret Mahkemeleri nezdinde davalı şirket aleyhine 30'un üzeri davanın açılması ve bu hususun Uyap entegrasyon verileri ile sabit olduğu hususu dikkate alındığında davalı şirketin dava konusu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği ve bu nedenlerle davanın kabulü ile, 02/11/2022 tanzim, 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli ... 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu bononun davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, hükmolunan takip tarihi itibariyle (9.980,00 USD'nin karşılığı olan) 186.027,00-TL'nin %20'si oranında 37.205,40-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1. Davanın KABULÜ İLE, 02/11/2022 tanzim, 05/12/2022 vade tarihli 9.980,00 USD bedelli ... 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu bononun davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,

2. Hükmolunan takip tarihi itibariyle (9.980,00 USD'nin karşılığı olan) 186.027,00. TL'nin %20'si oranında 37.205,40. TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.707,50. TL harcın peşin alınan 3.193,92. TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.513,58‬. TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafından yapılan 3.193,92. TL peşin harç, 179,90. TL başvuru harcı ve 891,25. TL posta ve diğer giderler olmak üzere toplam 4.265,07. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 29.764,32. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. HMK.nun 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan miktarın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.12/09/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.