İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/294 E. 2024/344 K.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/294 Esas

KARAR NO : 2024/344

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 28/12/2023

KARAR TARİHİ : 31/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile ticari ilişki içerisinde bulunduğu keşideci ... Ltd. Şti. tarafından müvekkilinin alacağına karşılık verilen; ... Bankası'na ait ... seri numaralı, 31.08.2023 tarihli, 66.000,00-TL bedelli çek keşide edildiğini, çekin müvekkilinin bünyesindeyken 19.09.2023 tarihinde çalındığının, çekin şirket yetkililerinin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını, Müvekkilinin muhasebecisi ...'nın 19.03.2023 tarihinde müvekkili şirketin yetkilisi ...'nın ofisine geldiğini burada görüşme gerçekleştirdikten sonra ofiste bulunan evrak bilgilerini bilgisayara geçirmeye başladığını, müvekkili şirket yetkilisinin işyerinden ayrıldıktan sonra ... bir süre daha ofiste kaldığını, müvekkile ait elektronik imza ve kaşesini aldığını, bilgisayarda bulunan evrakları kopyaladığını ve suça konu çekin bu tarihten itibaren bulunmadığını, müvekkili tarafından .... tarihinde ... aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...Soruşturma numaralı dosyasında yapılan tahkikat sonucunda Şüpheli ... hakkında KYOK kararı verildiğini, taraflarınca KYOK kararına itiraz edildiğini itiraz dosyasının ... 3. Sulh Ceza Hakimliği ... Esas sayılı dosyası ile incelendiğini, çekin şüpheli tarafından çalınması üzerine suça konu ... Bankası ... şubesine ait .. seri numaralı, 31.08.2023 tarihli, 66.000,00-TL bedelli çekin iptali amacıyla ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile Kıymeti Evrakın İptali davası açıldığını, mahkeme dosyası kapsamında çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, çekin ibraz süresi içerisinde 31.08.2023 tarihinde ... A.Ş. tarafından ... Bankası A.Ş.'ye ibraz edildiğini, çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle ... Bank A.Ş.'ye iade edildiğini, ... 10. Asliye Ticaret mahkemesi tarafından ... Bank A.Ş.'ye müzekkere yazılarak yargılamaya konu çekin ön ve arka yüzünün fotokopisinin istenildiği ilgili banka tarafından çek fotokopisinin mahkeme dosyasına gönderildiğini, çekin arka yüzünde bulunan ciro silsilesi incelendiğinde şüpheli tarafından müvekkili şirketin kaşesi kullanılmak suretiyle şüpheli tarafından imzalanarak ciro edildiğini, takip eden cironun ise şüpheli tarafından yapıldığını, şüphelinin müvekkillerine çeki iş yerinden aldığı ve sahte olarak ciroladığının tespit edildiğini, çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalındığı veya kaybolduğu, tahsilatı mümkün olmadığı, bu durumun da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, söz konusu hüküm uyarınca ... Bankasına ait 31.08.2023 tarihli ... seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin istirdatına karar verilmesini, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ve 2023/960 Karar sayılı dosyasında 18.12.2023 tarihinde karar verildiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun kıymetli evrak başlıklı üçüncü kitabında düzenlenen 651.maddesinin açık doluğunu, öncelikle ... Ltd. Şti. tarafından müvekkilinin alacağına karşılık müvekkili adına keşide edilmiş bulunan ... Bankasına ait ... tarihli ...seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin kötü niyetli kişilerin eline geçerek çekin bankaya ibraz edilmesinin önlenmesi ve 3. Şahıslara ödenmemesi için dava sonuçlanıncaya kadar çekin ödenmesinin men edilmesi kararı verilmesini, 31/08/2023 keşide tarihli ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... Seri numaralı 66.000,00-TL bedelli çekin istirdatına işbu durumun mümkün olmaması halinde çek bedelinin istirdatına, düzenleme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çekin çalındığı hususunu ispat edemediğini, davacının beyanının henüz soruşturma aşamasında olan bir savcılık dosyası ile ispat edilemeyeceğini, müvekkili şirketin faktoring işlemini yaparken sadece alacağın faturaya dayalı olup olmadığını, devir ve temlik aldığı çekin ciro silsilesinin muntazam olarak birbirini takip edip etmediğini incelemekle yükümlü olduğunu, bu yükümlülüğünü büyük bir titizlikle yerine getirdiğini, davaya konu ... Bankası A.Ş ... şubesine ait ... seri numaralı ...keşide tarihli ve 66.000,00 TL tutarlı çeki, faktoring müşterisi ... Ltd. Şti. ile 15.12.2022 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi 23.03.2023 tarihli alacak bildirim formu ödeme araçları tevdii bordrosu, 23.03.2023 Tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak müvekkili şirket tarafından devir ve temlik alındığını, müvekkili şirketin davaya konu çekleri 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile ...tarih ve ... Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik alındığını, çekin meşru hamili olduklarını, çek temlik alınırken alacağı tevsik eden fatura suretlerini temin edildiği ve alacağın gerçek bir alacağa dayanıp dayanmadığını, çeklerin faturalarla uyumlu olup olmadığını ve çek bedellerinin fatura tutarını aşıp aşmadığının kontrol edildiğini, davaya konu çek ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosunun ... numaralı soruşturma dosyasından müvekkili şirkete 25.12.2023 tarihli müzekkere ile davaya konu çekin akıbeti sorulduğunu ve çek aslının teslim edilmesini istediğini, ilgili savcılık müzekkeresine yasal süresi içerisinde müvekkili tarafından cevap verildiğini, TTK 687, 792. Maddeleri ile Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddelerindeki açık ve amir düzenleme ile Yargıtayın yerleşik kararları ile oluşan uygulama gereğince davacının bu def'i ve iddiasını müvekkili şirkete yöneltebilmesi için müvekkili şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötü niyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğu gözetildiğinde, davacının bu durumu kanıtlayamamış olması sebebiyle öncelikle davacının ihtiyati tedbir talebinin ve esastan davanın reddi gerekeceğini, açıklanan nedenler ile 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri 6361 sayılı Kanunu'nun 9/2 maddesine uygun hareket eden ve Yargıtay kararları ile TK 792 ve 687'nin açık metni gereğince müvekkilinin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeklere sahip olması ve çeklerin yasal hamili olması sebebiyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, çekin, mümkün olmadığı takdirde bedelinin istirdadı talebine ilişkindir.

Gönderme kararı veren ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesinde, davalı hamilin çekin iktisabında bilerek borçlunun zararına hareket edip etmediği, ağır kusurlu veya kötü niyetli olup olmadığı, özellikle bu kapsamda 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun 9/2,3. maddesi ile Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 5/1. maddesindeki yasal prosedürlerin yerine getirilip getirilmediği noktasında; anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesinin mutlak / zorunlu olduğu, adı geçen Yasa ve Yönetmelik hükümleri incelenmeksizin davalının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilemeyeeceği, esasen bu hususta anılan Yasa ve Yönetmelik hükümleri uyarınca faktoring mevzuatı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması da gerekeceğinden, uyuşmazlığın çözümünde Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı İhtisas Mahkemelerinin belirlenmesine yönelik kararı uyarınca, finans ihtisas davalarına bakmakla belirlenmiş İstanbul 6, 7, 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince bakılması gerektiği gerekçesiyle dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu ... Bankası Aş ... Şubesine ait ... seri numaralı ... keşide tarihli ve 66.000,00-TL tutarlı çeki faktoring müşterisi ... Ltd. Şti ile 15/12/2022 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi, 23.03.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordrosu, 23.03.2023 Tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak müvekkil şirket tarafından devir ve temlik aldığını, müvekkil şirketin davaya konu çekleri 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile ... tarih ve ... Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamili olduğunu, çek aslının müvekkil şirket bünyesinde olmadığını, çek aslının çek bedelini ödeyen çekin cirantası ...'ya teslim edildiğini beyan etmiştir.

Davacı vekili 02/04/2024 tarihli dilekçesi ile HMK 124/4 maddesi gereğince taraf değişikliğine yönelik beyanda bulunarak davaya ciranta ...'nın davalı taraf olarak eklenmesi yönünde talepte bulunmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 1/1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.

Görev, belirli bir konudaki davaya o yerdeki mahkemelerden hangisinin bakabileceğini ifade eder. HMK'nun 115. Maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de resen incelenir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, davacı vekilinin 02/04/2024 tarihli taraf değişikliği talebi, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas,...Karar sayılı ilamı ile dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın açıldığı tarih itibariyle dava dilekçesi ekinde sunulan çek görüntüsüne istinaden davacı tarafça istirdatı talep edilen çekin davalıda olduğu kanısıyla davanın ... A.Ş'ye karşı açıldığı, cevap dilekçesi ile istirdatı talep edilen çekin davalıda olmadığının ...'ya teslim edildiğinin belirtildiği bunun üzerine davacı tarafça 02/04/2024 tarihli dilekçe ile dava konusu çekin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin olarak ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde yürütülen yargılamanın her aşamasında gelen tüm müzekkere cevaplarında çekin ... A.Ş uhdesinde bulunduğunun belirtilmesi sebebiyle davanın ...A.Ş'ye karşı açıldığı çekin ...'ya teslim edildiği bilgisinin ilk kez ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesi ile öğrenildiği, çekin davalı tarafça tahsil edilip tekrar ...'ya teslim edildiği bilgisinin davacı tarafça bilinmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle HMK'nın 124. Maddesi gereği taraf iradi değişikliği talebinde bulunarak ...A.Ş'nin davanın tarafı olmaktan çıkartılmasını ve ...'nın davalı taraf sıfatıyla yargılamaya dahil edilmesi isteminde bulunduğu ancak bu talep yönünden 03/04/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında olumlu yahut olumsuz bir değerlendirme yapılmadan gönderme kararı verildiği, gönderme kararının gerekçesinde ise taraf değişikliği talebinin görevsiz mahkemece değerlendirilemeyeceği hususuna isnat edildiği tespit edilmiştir. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı ile her ne kadar taraf değişikliği talebinin görevsiz mahkemece değerlendirilemeyeceği belirtilmiş ise de bu değerlendirmenin öncelikle iş dağılımı sebebiyle gönderme kararı ile çelişki arz ettiği kanaati hasıl olmuştur. Zira gönderme kararı verilirken izah edildiği üzere HSK tarafından finans mahkemeleri olarak görevlendirilen 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerinin aynı mahalde bulunan diğer Ticaret Mahkemeleri ile arasındaki ilişkinin esasen bir iş dağılımı(iş bölümü) ilişkisi olduğu diğer bir deyişle görev ilişkisi olmadığı belirtilmesine rağmen aynı gönderme kararında taraf değişikliği talebi yönünden mahkemeler arasındaki ilişkisinin görev ilişkisi olduğu ve bu talebin görevsiz mahkemece değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Önemle belirtilmesi gereken bir diğer husus ise HMK'nın 115/3 maddesi uyarınca dava şartına dair noksanlığın hüküm anında giderilmesi halinde başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü davanın usulden reddedilemeyeceği hususudur. Bu bağlamda işbu dava dosyasının açıldığı tarih itibariyle dayanılan sebepler ve taraflar gözetildiğinde gönderme kararında belirtildiği üzere Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı uyarınca iş dağılımı gereği davanın 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatini paylaşmakla birlikte cevap dilekçesi ibrazı sonrası henüz ön inceleme yapılmadan 02/04/2024 tarihinde davacı tarafça sunulan taraf iradi değişikliği talebi sonrasında anılan talebin 03/04/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında iş dağılımı ilişkisi gereği görevli olan ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi ve HMK'nın 115/3. Maddesi uyarınca mahkemeler arasında iş dağılımını belirleyen temel uyuşmazlık konusunun tarafları itibariyle giderilmesi ve buna ilişkin tüm taleplerin tabi hakim ilkesi gereği dosyanın ilk tevzi olunduğu mahkemece hükme bağlanması gerektiği kanaatiyle mahkememize gönderme kararı ile gelen bu dosyanın doğal hakim ilkesi gereği ilk tevzinin yapıldığı ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1. Dosyanın görevli ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine,

2. Esasın bu şekilde kapatılmasına

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.