İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/421 E. 2024/132 K.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/421 Esas

KARAR NO : 2024/132

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/05/2017

KARAR TARİHİ : 21/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişki mevcut olup, müvekkilin davalı şirketten cam şişe suyu, pet şişe suyu, maden suyu, meyve suyu vs. satın alımı yaptığını, müvekkili ... Şti. ile davalı .... arasında 21.09.2015 tarihinde “....” ve “Özel Hükümler” imzalanmış olduğunu (Sözleşmenin delilleri arasında sunulduğunu), bu sözleşmenin; davalı şirkete ait ürünlerin, müvekkili tarafından bayiden veya direkt olarak davalı şirketten satın alınmak suretiyle satılmasına, ürünlerin fiyatı, ödeme şekli, tarafların hak ve yükümlülüklerine ve müvekkile ödenecek olan pazarlama faaliyetlerine katılım bedeline ilişkin olduğunu, “...” ve “...” tabela isimli iki mekanın açılması ve sipariş vermesi şartıyla katılım bedelinin 100.000,00 TL KDV 'lik kısmı sözleşme başlangıcında, kalan tutar olan 150.000,00 TL KDV'lik kısmı ikinci yıl başlangıcında ödenecektir” hükmünün taraflar arasında kabul edilerek imza altına alındığını, müvekkilin “...” ve “...” tabela isimli iki restaurantın sahibi ve işletmecisi olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme uyarınca “...” ve “....” tabela isimli iki mekanı açtığını ve davalı şirkete ait ürünlerin siparişlerini de vermiş ve ürünleri satın almış olduğunu, sonuç itibariyle sözleşme gereğince üzerine düşen tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, işbu sözleşme gereğince davalı ...; müvekkil şirket tarafından “...” ve “...” tabela isimli iki mekanını açıp sipariş vermesi üzerine, sözleşmede katılım bedelinin ödenmesi için gereken tüm şartların yerine getirilmiş olduğunu görüp, sözleşmenin özel hükümlerinde taahhüt etmiş olduğu ve sözleşmenin başlangıcında ödenecek olan 100.000,00 TL KDV'sinin toplamı olan 118.000,00 TL'sını 10.11.2015 tarihinde müvekkilin ... Bankası hesabına yatırdığını, (bu belgenin delilleri arasında olduğunu), müvekkil şirket bu ödemeye ilişkin faturayı davalıya verdiğini, daha sonra davalı şirketin, sözleşme gereğince sözleşmenin ikinci yıl başlangıcında yani 21.09.2016 tarihinde ödenmesi gereken 150.000,00 TL KDV'lik kısmı ödemekten imtina ettiğini, müvekkil şirket tarafından defalarca sözlü taleplere rağmen taahhüt edilen ödemenin yapılmadığını beyan ederek davalının öncelikle yetki itirazının reddini ve ... 4. İcra Müdürlüğü'nün yetkili icra müdürlüğü olduğunun kabulünü, yine davalıdan 150.000,00 TL alacaklarının olduğunun kabulü ile borca ve takibe yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davalının alacağın asgari %20'si kadar icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirketin su ve maden suyu sektöründe hizmet vermekte olduğunu, davalının, imzalamış olduğu ... tarihli ... ile müvekkil şirketten su ve maden suyu alımları yaptığını, imzalanan sözleşmenin ürün kotalı olduğunu, şöyle ki davacı davacının sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 36 ay içinde 26.500 koli cam su, 11.000 koli maden suyu alım yapması gerektiğini, bu belirlenen kotaya ulaşması şartı ile davacıya katılım bedeli ödeneceğinin sözleşme ile belirlendiğini, sözleşmenin imzalanmasının ardından davacıya 100.000,00 TL * KDV katılım bedelinin ödendiğini, davacıya yapılan bu ödemenin ardından, müvekkili şirketin, davacının alımlarını sisteme işleyerek takip etmeye başladığını, davacının yaptığı alımların sözleşme ile belirlenen kotayı tamamlamaya ulaşamayacağının anlaşılması üzerine davacıya ekte bulunan ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, bu gönderilen ihtarnamede de belirtildiği gibi, davacı ile imzalanan sözleşmenin özel hükümler başlıklı kısmında belirtildiği üzere ödenen katılım bedeli kıstelyevm esasına göre ilk yazılı talep ile iade edilecek ve sözleşme şartlarının ihlali nedeniyle sözleşmenin fesih edilebileceğini, davacının yaptığı alımların sözleşme imza tarihinden 14 ay geçmiş olmasına rağmen kotanın yüzde 12'sini oluşturmadığından sözleşme hükümlülüklerine aykırılık sebebiyle fesih edildiğini, davacıya ödenen ilk tutar da şarta bağlı olduğundan bu 100.000,00 TL jik tutardan kıstelyevm esasına göre hesaplandıktan sonra kalan 87.700,00 TL KDV'lik tutar ve davacının cari hesap borcu için ... 5. İca Müdürlüğü ... Esas numarası ile icra takibi açıldığını, davacının haksız olarak bu icra takibine itiraz ettiğini, bu haksız itiraz sebebiyle itirazın iptali davası açılacak olup, açıldıktan sonra dosya numarasının Mahkememize bildireceklerini, davacının Sözleşmeye aykırı olarak belirlenen kotanın çok altında kaldığı ve belirlenen kotaya ulaşamayacağı açıkça belli iken kota koşuluna bağlı olarak kendisine verilecek olan katılım bedelinin ikinci kısmının ödenmemesi sözleşme, hukuk ve hakkaniyete uygun olduğunu, davacının ise bu borcundan kurtulmak için müvekkili şirketin keşide ettiği ihtarnamenin ardından 05.12.2016 tarihli ekteki ihtarnameyi göndermiş ve ilk kısmını bile almaya hak kazanmış olmadığı tutarın ödenmeyen ikinci kısmını talep etmiş olduğunu, davacının, sözleşme şartlarını yerine getirdiğini iddia etmekte ise de sözleşme gereği kendisine ödenen katılım bedelinin en önemli ve tak şartının belirlenen kotanın tamamlanması olduğunu, davacının yapmış olduğu icra takibinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan ederek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, kötü niyetli davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, dava masrafları, ücret, vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava konusu Uyuşmazlığın; taraf arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle fesh edilip edilmediği, sözleşme özel şartlar 8. Parağraf uyarınca, 2. Katılım bedelinin ödenmesinin gerekip gerekmediği, davacının alım taahhüdünün yerine getirip getirmediği ve davacıya ödenen birinci katılım bedeli alacağının iadesi koşularının varlığına ilişkin olduğu tespit edildi.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflarca imzalanan 21.09 2015 tarihli sözleşme ve özel hükümleri, ... 1.Noterliğinden keşide edilen , ... tarihli, .. yevmiye numaralı ihtarnameye, ... 4.İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı icra dosyasına, ... ve ... isimli mekanların açılışına dar tüm belge evrak ve müvekkili şirkete ait ticaret sicil kayıtları,siparişlere ilişkin belgeler faturalara, bilirkişi incelemesi, keşfe, tarafların tüm ticari defter ve kayıtları ödeme dekontu banka kayıtlarına, ikamesi mümkün sair maddi ve hukuki delillere delil olarak dayanmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kasım ... tarih ... yevmiye tarihli ihtarnameye, ... 5.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına, Nokta satış Sözleşmesine, Cari hesap ekstresine, Davacın yaptığı alımları gösterir mal satış listesine, müvekkili şirketin kayıt ve ticari defterlerine, bilirkişi incelemesine, yemine ve sair tüm delillere delil olarak dayanmıştır.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası celbedilerek bir örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası celbidelerek bir örneği dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... 4. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 150.000,00-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

15/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı (satış noktası-müşteri)... Tic. Ltd. Şti. ile davalı (şirket-satıcı) .... arasında 21.09.2015 tarihinde “...” nin imzalandığı, bu sözleşmenin ve Özel Hükümler bölümünün davanın konusu ile ilgili maddelerinde; Madde 3- Sözleşme Süresi bu sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren 26.500 Koli ... su, 11.000 Koli ... ürün kotalı anlaşmadır. (Kotanın tanımı Özel Hükümler'de belirtilmiştir) kota bitiminde sözleşme kendiliğinden münfesih olacağı Özel Hükümler 26.500 Koli ... cam su, 11.000 Koli ... Maden Suyu ürün kotalı anlaşma olduğu, İşbu ...Sözleşmesi karşılığında Şirket tarafından Satış Noktası'na 250.000,00 TL * KDV pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli verileceği, ...Limited Şirketi unvanı altında ... ve ... markası ile açılmış ve açılacak olan yeni işletmelerde bu anlaşma şartları geçerli olacağı, ... ve ... tabela isimli iki mekanın da açılması ve sipariş vermesi şartıyla Katılım bedelinin 100.000,00 TL KDV'lik kısmı sözleşme başlangıcında, kalan tutarı olan 150.000,00 KDV'lik kısmı ikinci yıl başlangıcında ödeneceği, sözleşmenin Satış Noktası tarafından 36 ay içerisinde belirlenen kotaya ulaşılamaması veya ulaşılamayacağının anlaşılması veya kararlaştırılan kotaya ulaşmadan önce veya haksız biçimde feshedilmesi veya sözleşme şartlarının ihlali nedeniyle Şirket tarafından feshine sebep olunması durumunda pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli oları 250.000,00 TL KDV'lik tutarı kıstelyevm esasına göre ilk yazılı talep ile şirket'e iade edeceği, Satış Noktası 36 ay içerisinde kotayı tamamlayamaz ise, koli başına yapılmış ödeme miktarı hesaplanacağı, Hesaplanan tutarlar kalan kota koli adeti ile çarpılır ve ortaya çıkan TL tutarı Şirket'e KDV si ile birlikte ödemeyi taahhüt eder.” hükümlerinin yer aldığı, dosya muhteviyatı belgeler ve tarafların ticari defterlerine göre davacı tarafından sözleşme gereği ... ve ... markası ile işletme açıldığı, taraflar arasında imzalanmış sözleşme gereğince davalı tarafından davacıya 250.000,00 TL Kdv Katılım bedeli ödeneceği, davalı tarafından da bu iki mekanın açılması şartının yerine getirilmesi ile bu şarta bağlı 100.000,00 TL katılım bedelinin davalı tarafından davacıya ödenmiş olduğu, kalan 150,000,00 TL +KDV'lik kısmının ikinci yıl başlangıcında ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 26.500 Koli ... cam su, 11.000 Koli ... Maden Suyu ürün kotalı Anlaşma olduğu, Davalı tarafından davacıya sözleşme tarihinden 21.11.2016 tarihine kadar 4636 adet 67.651,98 TL'lik satış yapıldığı, ancak taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre belirlenen kotanın 36 içerisinde ulaşılmaması halinde “pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli olan 250.000,00 TL * KDV'lik tutarı kıstelyevm esasına göre ilk yazılı talep ile şirket'e iade edecektir (Satış Noktası 36 ay içerisinde kotayı tamamlayamaz ise, koli başına yapılmış ödeme miktarı hesaplanır. Hesaplanan tutarlar kalan kota koli adeti ile çarpılır ve ortaya çıkan TL tutarı Şirket'e KDV si ile birlikte ödemeyi taahhüt eder.” hükümlerinin yer aldığı, buna göre davacının kota taahhüdünün 36 aylık süreyi kapsadığı, ancak davalı tarafından sözleşme gereği ikinci yıl başında ödenmesi gereken 150.000,00 TL KDV tutarında pazarlama faaliyetlerine Katılım Bedelinin davacıya ödenmemiş olduğu" bildirilmişir.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında davacının ...Tic A.Ş. Olduğu davalının ise ...Şti olduğu, dava konusunun taraflar arasındaki Nokta Satış Sözleşmesi'nin taraflar arasında kararlaştırılan kotanın gerçekleştirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedilerek davalıya ödenen katılım bedelinin kıstelyevm esasına göre belirlenen kısmının iadesi ve sipariş edilip ödenmeyen bedele ilişkin alacağa yönelik takibe itirazın iptali olduğu anlaşılmıştır. Her iki davaya konu ihtilafın dayanağı sözleşmesel ilişkinin aynı olması nedeniyle Mahkememizce bu dosyanın akıbetinin beklenmesine karar verilmiştir.

... 7 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bekletici mesele yapılan dosyasında beklenilen satış kotasına ulaşılamaması nedeni ile yapılan feshin haksız olduğu, zira kotanın 36 ay içerisinde tamamlanması gerektiğine karar verilerek, dosyada yer alan bilirkişi raporu uyarınca cari hesap alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazı neticesinde dosya istinaf incelemesine gönderilmiş İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi' 12. Hukuk Dairesi'nin 2019/485E.-2021/495K. Sayılı kararı ile sözleşme süresinin sonunda kotadaki miktara ulaşılamayacağının önceden anlaşılması halinde davacıya fesih hakkı tanındığına göre, davacının sözleşmeyi fesih gerekçesi olarak öne sürdüğü "davalının sözleşme süresinin sonunda kotadaki miktara ulaşılamayacağının önceden anlaşıldığı" gerekçesinin yerinde olduğu kanaatine varılarak davanın tam kabulünün gerektiğinden bahisle ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmış ve yeniden hüküm kurulmuştur. Davalı vekili tarafından temyiz edilen bu karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/4881 E. 2022/8918 sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmiştir.

Dava taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle fesh edilip edilmediği, sözleşme özel şartlar 8. paragrafı uyarınca, 2. katılım bedelinin ödenmesinin gerekip gerekmediği, davacının alım taahhüdünü yerine getirip getirmediği ve davacıya ödenen birinci katılım bedeli alacağının iadesi koşularının varlığına ilişkin olduğu tespit edildi. Taraflar arasında 21.09.2015 tarihinde "Nokta Satış Sözleşmesi" imzalanmıştır. Davalı tarafından sözleşme uyarınca katılım bedelinin 100.000,00 TL KDV'lik kısmı sözleşme başlangıcında ödenmiştir. Davalı tarafından sözleşmenin imzalandığı tarihten 14 ay sonra davalının belirlenen kota miktarınca siparişi gerçekleştiremeyeceğinin anlaşılması gerekçesi ile sözleşme feshedilmiştir. 26.500 Koli ... cam su, 11.000 Koli ... Maden Suyu ürün kotalı Anlaşma olduğu, Davalı tarafından davacıya sözleşme tarihinden 21.11.2016 tarihine kadar 4636 adet satış yapıldığı bilirkişi raporunda belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede davalıya ait iki iş yeri ile ilgili satış kotası için 3 yıllık süre öngörülmüş olup davalı sözleşmenin 14. ayında sözleşmede öngörülen kotanın henüz %12'si oranında ürün siparişi vermiştir. Sözleşme, davalıya ait iki iş yeri için yapılmış olup, iş yeri sayısının artacağı, yeni işyeri açılacağı hususu fesih tarihinden önce gündeme getirilmemiştir. Sözleşmenin geriye kalan 22 aylık döneminde ise kotanın % 88 oranında daha ürün siparişi verilmesi gerekmekte ise de sözleşmenin kalan süresi ve henüz sipariş edilmeyen ürün miktarı ve ürünün stoklanamayacağı dikkate alındığında davacı tarafından, davalının sözleşme süresinin sonunda kotadaki miktara ulaşılamayacağını değerlendirmesi -kesinleşen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2019/485E.-2021/495K. Sayılı kararı ile de kabul edildiği üzere- haklıdır. Aynı kararda "Her ne kadar davalı, sözleşmenin ikinci yılının başında ödenmesi gereken bakiye katılım bedeli 150.000-TL'nin kendilerine ödenmediğini ileri sürmüş ise de; davacı sözleşmenin feshini, davalının sözleşme süresinin sonunda sipariş kotasındaki miktara ulaşamayacağının önceden anlaşılması gerekçesine dayandırmış olup, davalıya bakiye katılım bedeli ödenmemiş olmasının, sipariş kotasına ulaşılmasında bir etkisi olmadığı gibi, davacının koşulları gerçekleşen fesih hakkını bertaraf edici özelliği de bulunmamaktadır." denilmektedir.

Davalı sözleşmenin başında yerine getirmesi gereken edimi yerine getirerek 100.000 TL katılım bedelini davacıya ödemiştir. Davacının edimi ise kararlaştırılan kotaya uygun olarak sipariş vermektir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede davacı tarafından 36 ay içerisinde belirlenen kotaya ulaşılamaması veya ulaşılamayacağının anlaşılması veya kararlaştırılan kotaya ulaşmadan önce veya haksız biçimde feshedilmesi veya sözleşme şartlarının ihlali nedeni ile davacı tarafından feshe sebep olunması durumunda pazarlama faaliyetlerine katılım bedeli olan 250.000-TL+ KDV'lik tutarın kıstelyevm esasına göre ilk yazılı talep ile iade edileceği hüküm altına alınmıştır. Her ne kadar sözleşmede katılım bedelinin kalan tutarı olan 150.000,00 KDV'lik kısmı ikinci yıl başlangıcında ödeneceği kararlaştırılmış ise de davacıya ödenen ilk tutar da şarta bağlı olduğundan sözleşmenin feshi ile birlikte 100.000,00 TL lik tutardan kıstelyevm esasına göre hesaplandıktan sonra kalan 87.700,00 TL KDV'lik tutarın iadesini talep hakkı bulunduğuna göre sözleşmenin feshinden 2 ay önce muaccel hale gelen katılım bedelinin kalan kısmının davacının sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmediğinin açıkça anlaşıldığı somut olayda talep edilmesi haksız ve hukuka aykırı olacağından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından başlatılan takibin haksız olduğuna karar verilmiş ise de takibin kötü niyetli olduğunun kabulünü gerektirir bir durum bulunmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1. Davanın reddine,

2. Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60. TL maktu karar ve ilam harcının, dava açılırken davacı taraftan peşin olarak alınan 1.811,63. TL harçtan mahsubu ile artan 1.384,03 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 24.000,00. TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6. HMK 333.maddesi gereğince davacı/davalı tarafından yatırılan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde talep eden ilgili tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı. 21/02/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır