İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/845 E. 2023/885 K.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/845 Esas

KARAR NO : 2023/885

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 17/10/2017

KARAR TARİHİ : 19/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında ticari ilişki olduğunu, 22/01/2016 tarihinde ... nolu faturaya konu toplam 586.080 Kg makarnanın ...'a ihraç edildiğini, faturanın davalıya gönderildiğini ve itiraz da bulunulmadığını, ancak davalının fatura bedelini ödemediğini, müvekkili şirketin olağan denetimi gereği davalı taraftan bakiyelerinin bildirilmesinin istendiğini, davalı tarafın 358.773,02 USD tutarında borçlu olduğunu bildirip bu konuda mutabık olduklarını, davalının fatura bedelini ödemediğini, davalı şirketin müvekili lehine 14/01/2011 tarihinde doğmuş ve doğacak borçlarına karşılık olmak üzere ... yevmiye nolu, ... tarihli 1.500,000.00 TL bedelli ... Mah. 306 pafta, 2008 ada, 15 parsel, 626.50 m² 4 kat, 8 daireli apartman olan taşınmaz üzerinde, ... Mah. 15/100 arsa paylı 2 bodrum kat, 1 nolu niteliği depolu dubleks olan bağımsız bölüm üzerine ipotek tesis ettirdiğini, davalı ...'in de müvekkili şirket lehine davalı şirket ile davacı arasındaki ticari ilişkiler nedeniyle asaleten ve kefaleten senetli senetsiz doğmuş doğacak borçlarının teminatı olarak ... yevmiye nolu, 17/01/2011 tarihli 1.000.000,00 Tl bedelli ... Köyü,11 pafta, 572 parsel, 16.505,00 m² arsa olan taşınmaz üzerinde ve ... Mah.... arsa paylı B+Z+1 kat, 21 nolu dubleks mesken olan bağımsız bölüm üzerinde ipotek tesis ettirdiğini, davalıların hiçbir ödememe yapmaması üzerinde haklarında ... 10.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalıların itirazı üzerinde takibin durduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, 621.790,10 USD'nın asıl alacağa faturada yer alan ödeme tarihinden itibaren fiili ödeme gününe dek işleyecek günlük % 0,3(binde üç) akdi faiz ile birlikte davalılardan tahsiline, davalıların % 20'den az olmamak üzere inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA /

Davalılar vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, dava konusu alacağı konu faturanın TL üzerinde olduğunu, fatura bedelinin USD olarak talep edilmesini kabul etmediğini, davacının talep etmiş olduğu fatura bedeli olan 273.992,40 USD; müvekkili şirket tarafından o dönemde dolar çek koçanı müsait olduğundan; muhatabı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, keşide tarihi 28.05.2016, keşidecisi ... Hizmetleri ve Dış Ticaret Ltd.Şti. olan ... nolu 91.330,80 USD meblağlı ; muhatabı ...Bankası A.Ş. ... Şubesi, keşide tarihi 04.06.2016, keşidecisi ...Ltd.Şti. olan ... nolu 91.330,80 USD meblağlı;muhatabı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, keşide tarihi 11.06.2016, keşidecisi ... Ltd.Şti. olan ... nolu 91.330,80 USD meblağlı 3 adet çek karşılığı, bu fatura bedelinin davacı şirkete eksiksiz olarak çek karşılığı ödendiğini, müvekkilinin bu fatura bedeli karşılığında davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafça talep edilen günlük binde üç oranındaki fahiş gecikme faizinin herhangi bir yasal dayanağı bulunmadığını, davacı şirket tarafından, müvekkili şirkete 621.790,10 USD üzerinden icra takibi ve neticesinde iş bu itirazın iptali davası açılmış ise de; TL cinsinden olan fatura bedelinin, müvekkili tarafından o dönemde dolar çeki müsait olduğundan davacının da kabul ettiği kur üzerinden 273.992,40 USD olarak davacıya ödendiğini, bu bedelin dolar olarak talep edilmesinin hukuki bir dayanağının, müddeabihin içerisinde yer alan 347.797,70 USD gecikme faizinin de yasal hiçbir dayanağının olmadığını, müvekkili şirketin borcuna istinaden ipotek veren müvekkil ...'in de, olmayan borçtan ve fahiş faiz oranından sorumlu tutulması hukuken mümkün olmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini, talep ve beyan etmiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; İ.İ.K.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.

... 10.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası kapsamından; davacı tarafın davalı hakkında toplam 621.790,10 USD alacağın eklentileri ile birlikte ödetilmesi istemiyle ve ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinde bulunulduğu ve fakat davalı tarafından yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İcra İflas Yasasının 66.maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır.İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İcra İflas Yasasının 67.maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ... 10. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı takip dosyası getirtilerek dosya içine alınmış, taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmış,

Mahkememizin 2017/895 Esas - 2019/723 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, mahkememizce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin nin 2019/2291 Esas - 2022/1263 Karar sayılı ilamıyla Mahkememizin 2017/895 Esas - 2019/723 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, mahkememizce verilen karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin nin 2019/2291 Esas - 2022/1263 Karar sayılı ilamıyla"....Çekle yapılan ödemelerin ne için yapıldığına dair dekontlarda bir açıklama bulunmamaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın TBK'nın 102. maddesi hükmü çerçevesinde çözümlenmesi gerekir. TBK'nın 102. maddesinde; "Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. Birden çok borç muaccel ise ödemenin, borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış olduğu kabul edilir. Takip yapılmamış ise ödeme, vadesi ilk önce gelmiş olan borç için yapılmış olur." denilmektedir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince; tarafların açık hesap ilişkisi bir bütün olarak değerlendirilerek, takip tarihinden önce davacı tarafça düzenlenen faturalar nedeniyle davaladan alacaklarının tarihleriyle belirlenmesi, hangi alacağın hangi tarih itibariyle muaccel olduğunun belirlenmesi, davalının çekle ödeme yaptığı tarihler itibariyle muaccel alacaklar belirlenerek bu ödemelerin hangi alacağa mahsup edilmesi gerektiğinin TBK'nın 102.maddesi uyarınca belirlenmesi ve yapılan ödemelerin bu şekilde davacının alacaklarına mahsubu ile daha önce muaccel olan alacaklardan

fazla ödeme yapılığı anlaşılırsa o ödemelerin takip konusu faturaya yapılmış sayılması suretiyle ortaya çıkacak sonuca göre karar verilmelidir. Mahkemece bu hususlar, denetime elverişli bir raporla ortaya konularak sonuca gidilmelidir. İlk derece mahkemesince bu konuda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur (Emsal Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/4841 Esas, 2018/2190 Karar ve 18.04.2018,Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2014/752 Esas, 2014/4811 Karar ve 23.06.2014 ).Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmış sonrasında dosya 2022/845 esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.

BAM kaldırma karı doğrultusunda dosya bilirkişi incelemesine tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Mali Müşavir ... Uzmanı Dr.Öğr.Üyesi ...tarafından düzenlenen 10/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusunun, davacının, davalı ile olan ticari ilişki dolayısıyla oluşan fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacının 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli .... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.06.2017) itibariyle davacının davalıdan 358.781,02 USD alacaklı olduğu, davalının 2016 ve 2017 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.06.2017) itibariyle davalının davacıya 358.781.02 USD borçlu olduğu, taraf ticari defterlerine göre davalı yan fatura tarihinden takip tarihine kadar 1.024.283,25 USD ödeme yapmıştır. Bu itibarla, yapılan ödemenin fatura öncesi cari alacaktan mahsubu neticesinde kalan bakiye tutarın(1.024.283,25 - 897.413,87 = 126.869,38 USD’nin) takip dayanağı faturadan mahsubu neticesinde(273.992,40 - 126.869,38 = 147.123,02‬ USD) davacının takip dayanağı faturadan dolayı talep edebileceği alacağının 147.123,02‬ USD olduğu, neticeten, davacı yanın takip tarihi(02.06.2017) itibariyle, takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturadan dolayı davalı yandan 147.123,02 USD bakiye alacağının olduğu, davacı ile davalı arasında süregelen ticari ilişkide, davacı yana verilen çeklerin, verilme tarihlerinde davacının öncelikle muaccel olan alacaklarına sayıştırılması suretiyle, dayanak faturadan bakiye alacak miktarı hesabı gerektiği yönünde istinaf kararı kapsamında, davacının 147.123,02 USD bakiye alacaklı olduğunun değerlendirildiği, TTK m.10 kapsamında, temerrüt faizi hesabı bakımından temerrüt ihtarı veya kesin bir vadenin sabit olmadığı, bu nedenle talep edilen hesaplanmış temerrüt faizinin yerinde olmadığı, sair talepler ve tüm taleplerin değerlendirilmesi bakımından, istinaf kararı kapsamında yüce mahkemenin takdir ve değerlendirmelerinin somut ihtilafın çözümünde esas olacağı belirtilmiştir.

Mali Müşavir ... Lojistik ve Taşıma Uzmanı Dr.Öğr.Üyesi ... tarafından düzenlenen 28/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; toplam 210.842 USD tutarındaki 3 adet çekin tahsil edilmediği anlaşılmakla birlikte davacı yanın takip tarihi(02.06.2017) itibariyle, takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturadan dolayı davalı yandan 273.992,40 USD (fatura tutarı kadar) alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi rapor ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemi olup, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 30.12.2015 tarihli sipariş üzerine , 20.01.2016,21.01.2016 ,22.01.2016 tarihli birden fazla sevk irsaliyesinin ve takip konusu faturanın e- fatura olarak düzenlendiği, ilgili faturanın incelenmesi ile ; “22/01/2016 tarihli fatura ve irsaliye tarihi 22.01.2016 , vade tarihi 30.03.2016 tarihli ,KDV dahil toplam 899.187,17 TL tutarlı ve fatura üzerinde ,vergi istisna muafiyet sebebi ,ihraç kayıtlı satışlar ,1 USD ;3.0387YTL proforma 273.992,40 $ , gününde ödenmeyen faturalara günlük %0,3 vade farkı uygulanacağının yazılı olduğu görülmüştür.

BAM14.Hukuk Dairesinin nin kaldırma kararı doğrultusunda davalı tarafından çekle yapılan ödemelerin TBK'nın 102. maddesi gereğince takip konusu fatura alacağına mahsuben yapılıp yapılmadığı uyuşmazlık konusunu oluşturmaktadır.

Dosya kapsamına ibraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporu doğrultusunda , alacaklının davacı şirket, borçlunun davalı şirket olarak yer aldığı, davalı şirkete ait taşınmaz üzerine 1.500.000,00 TL bedelli 14.01.2011 tarihli ,davalı gerçek kişi borçlu adına olan taşınmaz üzerine 1.000.000,00 TL bedelli 17.01.2011 tarihli ipotekler tesis edildiği , davacı tarafından davalı ünvanına düzenlenen, her iki taraf ticari defterlerinde hem dolar hem TL tutarıyla kayıtlı ve takibe konu edilen 22.01.2016 tarihli ... numaralı, KDV dahil 899.187,17 TL tutarlı ... muhteviyatlı e- faturanın sunulu olduğu ve faturanın alt kısmında proforma 273.992,40 USD ibaresinin bulunduğu, davalı tarafından “22/01/2016 tarihli faturadan kaynaklanan borcunu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi, keşide tarihi 28.05.2016 keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... nolu 91.330,80 USD meblağlı 3 adet çek karşılığı davalı borçlu şirketin ... Bankası A.Ş ... şubesindeki çek hesabından davacı alacaklı şirket adına ,26.05.2016, 04.06.2016 ve 11.06.2016 vade tarihli her biri 91.330,80 USD olan üç adet çek keşide edildiği ,çek fotokopisinin yer aldığı sayfa üzerinde el İle "273.992,40 $ faturaya istinaden" yazısının yer aldığı ,

davacı tarafından davalıya gönderilen, davacının 358.773,02 USD alacaklı olduğunu ifade eden 20.07.2016 tarihli mutabakat mektubunda, davalının "mutabıkız” ibaresi ile kaşe ve imzasının olduğu görülmüştür.

Davacının takibe konu faturaya konu ürünleri 20-21 ve 22 Ocak 2016 tarihlerinde sevk ettiği, faturayı 22.01.2016 tarihinde e-fatura sistemi üzerinden davalıya gönderdiği, 20.01.2016 tarihinde bire bir fatura tutarı ile örtüşecek şekilde davalıdan 3 adet, her biri 91.330,80 USD olmak üzere toplamda 270.992,40 USD tutarında çek aldığı davacının davalıdan ön ödeme karşılığı tahsil ettiği ürün bedeli karşılığında, ürünleri sevk ederek fatura düzenlediği,

Her iki tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulup sahibi lehine delil vasfını içerdiği, Takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.06.2017) itibariyle davacının davalıdan 358.781,02 USD alacaklı olduğu ,Takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.06.2017) itibariyle davalının davacıya 358.781.02 USD borçlu olduğu , davacının takip dayanağı olarak 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturasını göstermiş olduğu, davalının 20.01.2016 tarihinde toplam tutarları 273.992,40 USD olan 3 adet çek keşide edildiği, Davacının çeklerin keşide tarihinden önce 1.171.406,27 USD cari alacağının bulunduğu, Çeklerin cari alacaktan mahsubu neticesinde 20.01.2016 tarihinde bakiye borç tutarının 897.413,87 USD olduğu , takip dayanağı fatura tarihinden takip tarihine kadar geçen sürede yapılan ödemelerin öncelikle fatura tarihi öncesi cari alacaktan (897.413,87 USD) mahsubu ile kalan bakiye tutar var ise takip dayanağı faturadan mahsubu neticesinde davacının takip tarihi itibariyle takip dayanağı fatura nedeniyle alacağının olup olmadığı var ise ne kadar olduğunun tespiti gerekmekte olup, taraflar arasında takibe konu faturanın tahsilinin döviz cinsinden talep edilip edilmeyeceği hususunda herhangi bir anlaşma olmadığı, davalının kendi cari hesabını USD ve Euro olarak takip ettiği, dava konusu faturanın kayıtlara USD olarak kaydedildiği, ödemelerin de USD bazında takip edildiği, 20/07/2016 tarihli mutabakat mektubunda davalının dolar bakiyesinde mutabık olduğunun davalı tarafça beyan edildiği,

... bankasına ait ... seri nolu 51.070 USD bedelli çekin 31.07.2016 tarihli çekin davacı tarafça 01 .08.2016 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve banka tarafından " iş bu çek, lehtarı kesik olduğundan işlem yapılamadığı " şerhi çek arkasına yazıldığı, ...Bankasının, ... nolu 68.780 USD bedelli ve ... seri numaralı 90.992 USD bedelli çeklerin davacı şirketin unvanı eksik yazdığı için bankaya ibraz edilemediği bu kapsamda mezkur çeklerin bedellerinin tahsil edilmediği ve aynı husus da tarafların cari hesap ekstrelerinin de uyumlu olduğu, netice itibari ile toplam 210.842 USD tutarındaki 3 adet çek bedelinin tahsil edilmediği anlaşılmakla birlikte davacı yanın takip tarihi( 02.06.2017) itibariyle, takip dayanağı olan 22.01.2016 tarihli ... numaralı 273.992,40 USD tutarlı faturadan dolayı davalı yandan 273.992,40 USD (fatura tutarı kadar) alacaklı olduğu , davacının işlemiş faiz talep ettiği ancak davalının temerrüde düştüğünü gösteren ihtarname ya da ödeme şartlarını düzenleyen bir sözleşme olmadığından davacının takipte işlemiş faiz talep edemeyeceği kanaatine varılmış, anılan durum karşısında ... 10 İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin 273.992,40 USD asıl alacak üzerinden ipotek limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, takip koşulları ile devamına, davacı alacağı likit nitelikte olup, davalının itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından İ.İ.K.nun 67/2. maddesi hükmü gereğince takdiren tespit edilen miktarın % 20'si oranında icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması gerektiğine karar vermek gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile ... 10 İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 273.992,40 USD asıl alacak üzerinden ipotek limiti ile sınırlı olmak kaydıyla takip koşulları ile devamına, fazla istemin REDDİNE,

2. Davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet vermesi nedeni ile takip tarihi itibarı ile toplam 970.727,67 TL alacağın % 20 si üzerinden hesaplanan 194.145,60 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 66.310,41. TL nispi karar ve ilam harcından 27.765,57. TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 38.544,84. TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Davacı tarafça yatırılan 27.765,57. TL peşin harcın davalılardan tahsiline,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 136.780,04. TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 165.543,37. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 11.655,78. TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 45'inin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

8. HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

9. Davalılar tarafından yatırılan gider avansı ve yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2023

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır

HARÇ BEYANI /

66.310,41-TL KARAR HARCI

27.765,57-TL PEŞİN HARÇ /

38.544,84-TL KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ /

31,40-TL BVH. .

11.200,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

424,38-TL POSTA MAS. /

5.655,78-TL TOPLAM