İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/817 E. 2023/608 K.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/817 Esas

KARAR NO : 2023/608

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/12/2021

KARAR TARİHİ : 20/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 1/a maddesi uyarınca davalı şirketin numaratör bilgilerini mail yoluyla her ay davacı şirket ile paylaşmakla yükümlü olduğu hususunun düzenlendiğini, davacı şirketin bu kullanım bilgilerine göre fatura düzenlediğini, makinelerin bakım ve onarımını yaparak çalışır halde tuttuğunu, sözleşmenin 1/b maddesi uyarınca davalı şirketin fatura tarihini takip eden 5 gün içerisinde herhangi bir

gecikme olmaksızın ödeyeceği hususunun düzenlendiğini, davalı şirketin birikmiş borcunu ödememesini, makinelerin kullanım bilgilerini bildirmemesini ve şirket servis elemanlarının makinelere ulaşmasına izin vermemesi sebebiyle ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye maddeli ihtarnamenin davalıya gönderildiğini, ihtarnameye rağmen davalı şirketin borcunu ödemediğini ve ihlallerine devam ettiği gerekçesi ile sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşmenin 1/n maddesindeki cezai şart ile birlikte alacakların tahsili için ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu beyan ederek itirazı iptalini ve takibin devamını, davanın kabulünü talep etmiştir.

SAVUNMA /

Davalı taraftan herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı tarafın 6100 S. HMK m. 128 kapsamında süresinde cevap vermemenin sonucu olarak iddia olunan vakıaları tamamen inkar etmiş sayılmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /

Dava; taraflar arasında kullanım hakkı ve hizmet sözleşmesi kapsamında faturaya dayalı cari hesap ve kullanım hakkı sözleşmesinden kaynaklı cezai şart alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kullanım hakkı ve hizmet sözleşmesi kapsamında sözleşme ekindeki makinaların kullanım ve servis hizmetine istinaden düzenlenen faturalara dayalı açık hesap ve kullanım hakkı sözleşmesinden kaynaklı cezai şart alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, icra takip tarihi itibariyle alacağın varlığı miktarı, icra takibine konu faturaların taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden ve sözleşmeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, davacı tarafından sözleşme ekindeki makinaların davalıya teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise servis hizmetlerinin bu sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya sunulup sunulmadığı, davacı lehine icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kullanım hakkı ve hizmet sözleşmelerine, Cari hesap ekstresi ve E faturalara, ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesine, tebligat ve itiraz belgelerine, arabuluculuk sonuç tutanağına, ... 3. İcra Md. ... E. Sayılı dosyasına, tarafların ticari defterleri ve kayıtlarına, bilirkişi incelemesi deliline delil olarak dayanmıştır.

... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. İcra dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhinde alacağının tahsili amacı ile 60.605,73-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. İtirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

20/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı tarafından sözleşme ekindeki makinaların davalıya teslim edildiği ve bu cihetle ödemelerin başladığının anlaşıldığı, şirketin 01.04.2020–31.03.2021 özel hesap dönemine ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreleri içerisinde yaptırıldığı ve defterlerin ve ihtiva ettiği kayıtların davacının kendisi lehine delil olma vasfını haiz olduğu, davalı tarafça defter ve belgelerin bulunduğu inceleme adresinin bildirilmemesi ve

inceleme gün ve saatinde defter ve belgelerin Mahkemeye sunulmaması sebebiyle davalı şirket nezdinde bilirkişi incelemesi yapılamadığı, davacı şirket kayıtlarına göre son olarak düzenlenen satış faturasının 01.03.2021 tarihli olduğu ve bu tarih itibarıyla davacı şirketin 37.237,54 TL tutarında alacaklı olduğu, davacının düzenlediği satış faturalarının tamamının e-fatura olarak elektronik ortamda düzenlendiği, e-fatura sistem sorgulama çıktılarına göre söz konusu faturaların tamamının alıcıya (davalı şirkete) gönderildiği" bildirilmiştir.

03/02/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda "Şirketin 01.04.2020-31.03.2021 özel hesap dönemine ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreleri içerisinde yaptırıldığı, defterlerin ve ihtiva ettiği kayıtların davacının kendisi lehine delil olma vasfını haiz olduğu, davalı tarafça defter ve belgelerin bulunduğu inceleme adresinin bildirilmemesi ve inceleme gün ve saatinde defter ve belgelerin Mahkemeye sunulmaması sebebiyle davalı şirket nezdinde bilirkişi incelemesi yapılamadığı, davacı şirket kayıtlarına göre son olarak düzenlenen satış faturasının 01.03.2021 tarihli olduğu ve bu tarih itibarıyla davacı şirketin 37.237,54 TL tutarında alacaklı olduğu, sözleşme kapsamında hesaplanacak cezai şart bedelinin 1.650 EURO olduğu, dava tarihi itibarıyla Türk Lirası karşılığının 25.840,65 TL olarak hesaplandığı" bildirilmiştir.

01/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda "Davacı şirket kayıtlarına göre son olarak düzenlenen satış faturasının 01.03.2021 tarihli olduğu ve bu tarih itibarıyla davacı şirketin 37.237,54 TL tutarında alacaklı olduğu, ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan takip tutarının da tarafımızca hesaplanan alacak tutarı ile aynı tutarda olduğu, sözleşme kapsamında hesaplanacak cezai şart bedelinin 1.650 EURO olduğu, dava tarihi itibarıyla Türk Lirası karşılığının 25.840,65 TL olarak hesaplandığı, cezai şart bedeline KDV ilave edilmesi gerektiği yönünde Mahkememizce karara varılması halinde cezai şart bedelinin 30.491,97 TL olduğu, davacı şirketin alacaklı olduğu 37.237,54 TL için bu alacağın muaccel olduğu tarihlerden ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takibin başlatıldığı tarihe kadar olan sürede sözleşmede belirlenen yıllık %8 faiz oranı üzerinden 2.550,76 TL faiz tahakkuk ettiği" bildirilmiştir.

Taraflar arasında, 48 ay süreli "kullanım hakkı ve hizmet sözleşmesi" başlıklı sözleşme bulunmakta olup, sözleşmede hizmet alan müşteri, hizmet sunan ise şirket olarak tanımlanmıştır. Müşterinin (hizmet alan) yükümlülüğü kullanımına bırakılan fotokopi makineleri için kullanım ve hizmet bedeli ödemek, şirketin (hizmet sunan) yükümlülükleri ise; sözleşme süresince tatminkar kopya kalitesi sunmak, gerekli teknik servis hizmeti vermek ve sarf malzemeleri ile yedek parça temini gibi hizmetleri kapsadığı, şirketin müşteriye sağladığı teknik servis desteğini durdurma hakkında sahip olduğu, faturaların ödenmesi halinde teknik servis desteğinin süreceği, sözleşmenin 1/b maddesi uyarınca davalı şirketin fatura tarihini takip eden 5 gün içerisinde herhangi bir gecikme olmaksızın ödeyeceği hususunun düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde davacı şirket kayıtlarına göre son olarak düzenlenen satış faturasının 01.03.2021 tarihli olduğu ve bu tarih itibarıyla davacı şirketin 37.237,54 TL tutarında alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Sözleşmenin 1-n maddesinde; müşterinin (huzurdaki davanın davalısı) sözleşme süresi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeden, şirketin yazılı onayını almaksızın tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedemeyeceği, müşterinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği, herhangi bir şekilde zilyetlik iddia ettiği takdirde veya sözleşmeyi bitiş süresinden önce feshetmek istemesi halinde, fesih tarihindeki cari hesap borcuna ilave olarak “hizmet bedeli” kısmında belirtilen cezai şart bedeli ile kalan sürenin çarpımından meydana gelen tutarın ödenmesi hususu düzenlenmiştir.

Davalının sözleşmeden kaynaklı cari hesap borcunu ödemeyerek yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle davacı tarafından sözleşmenin feshine sebebiyet vermiştir. Bu nedenle davacının cezai şart talebi yerinde görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen son faturanın 2021/Mart dönemine ilişkin olduğu, bu tarihten itibaren fatura düzenlenmediğinden hareketle sözleşmenin bu tarih itibariyle fiilen sonlandırıldığının kabulü durumunda sözleşmenin, süresinin bitiminden 6 ay önce feshedilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

13 Eylül 2018 tarihli ve 30534 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 4. Maddesine eklenen g bendi uyarınca "Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz." denilmektedir.Bu nedenle takip talebindeki cezai şart bedelinin Euro cinsinden istenmesi kabul edilmemiştir. Cezai şartın KDV dahil düzenlenmediği anlaşılmakla (zira cezai şartın aslında kalan aylara yönelik aylık hizmet bedeli olarak belirlendiği anlaşılmaktadır ve hizmet bedeli bölümünde cezai şart bedeli açıkça 275Euro+KDV olarak belirlenmiştir.) davacının KDV hesaplaması isteminin haklı olduğuna karar verilmiştir. Cezai şartın takip tarihi itibariyle muaccel olacağı göz önünde bulundurularak 11.08.2020 tarihi itibariyle 275x6=1650 Euro+KDV toplam bedel olan 1947 Euro'nun takip tarihi itibariyle TL karşılığı olan toplam 19.691,85 TL nin davalıdan cezai şart bedeli olarak tahsiline karar verilmiştir.

Cari hesap alacağı yönünden alacağın faturaya dayanması ve likit alacak olması nedeniyle davalı aleyhine alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmolunmuş cezai şart yönünden ise alacağın likit ve belli olmaması nedeniyle bu alacağa ilişkin icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Zira cezai şart alacağının hakim tarafından fahiş olup olmadığının belirlenmesi gerektiği gibi cezai şart alacağında indirime gidilmesi de söz konusu olabileceğinden icra inkar tazminatına hükmolunamayacağı yönünde Yerleşik Yargıtay içtihatları bulunmaktadır. (Bknz: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/5329 Esas, 2019/7788 Karar sayılı kararı)

Her ne kadar bilirkişi raporuna cezai şart miktarı ve KDV talebinin kabulü yönünden itibar edilmemiş ise de bu yönlerden tekrar rapor aldırılmasının usul ekonomisine uygun olmayacağı değerlendirilerek resen hesaplama yapılmış ve aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1. Davanın kısmen kabulü ile; ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında takibe itirazı 37.237,54 TL cari hesap alacağı, 2.550,76 TL sözleşme faizi ve 19.691,95 TL cezai şart alacağı yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talep yönünden davanın reddine,

2. Davalı aleyhine 37.237,54 TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

3. Toplam alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %8 oranında fazi işletilmesine,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4063,10. TL nispi karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin olarak alınan 925,91. TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 3.137,19. TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5. Davacı tarafından yatırılan ve (3) numaralı maddede mahsup edilen 925,91. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan, 59,30 TL başvurma harcı, 2.000,00.. TL bilirkişi raporu masrafı, 514,00. TL posta giderleri ve diğer giderler olmak üzere toplam 2.573,30. TL yargılama giderinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 2.126,96. TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7. HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,

8. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A....T.'deki esaslara göre belirlenen 9.200,00. TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

9. Davalı tarafından yatırılan gider/delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,

10-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin davadaki kabul ve ret oranına göre; 1.091,04-TL'sinin davalıdan, 228,96-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Dair davacı vekilinin huzurunda, diğer tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.20/09/2023

Katip ... Hakim ...

e-imzalıdır e-imzalıdır