İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/857 E. 2024/528 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/857 Esas

KARAR NO : 2024/528

DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 26/12/2023

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, şirket ile davalı arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğunu, bu kapsamda müvekkilinin 28.04.2016 tarihinde davalı şirkete 30.000,00 USD peşin ödeme yapmış olduğunu, davalı tarafın ise 30.000,00 USD karşılığında ürün teslimi yapmamış olduğu gibi parayı da iade etmemiş olduğunu, davalı şirket yetkilileri ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamaması üzerine 12.08.2020 tarihinde müvekkilince davalı şirkete ihtarname gönderilmiş olduğunu, davalının aldığı parayı geri ödeyeceğini beyan etmesine rağmen ödeme yapmadığı gibi alım satım ilişkisinin sona ermesi nedeniyle teslim etmesi gereken kabloları da teslim etmemiş olduğunu, bu sebeple borçlu aleyhine ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, ancak davalının yetki itirazı üzerine dosyanın ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayısına kaydedilmiş olduğunu, yetkili icra müdürlüğü tarafından davalıya tekrar ödeme emri tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durmuş olduğunu beyan ederek; müvekkilinin 30.000,00 USD karşılığı alacağının 12.08.2020 tarihinden itibaren USD para birimine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte aynen USD olarak, veya ödeme günündeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığının 12.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında dolar üzerinden ticaret yapıldığına dair yazılı veya sözlü bir sözleşmenin bulunmadığını, davacı şirket ile müvekkilinin 84.450,00 TL tutarında mal siparişi konusunda sözlü olarak anlaştıklarını, davacı şirketin 28.04.2016 tarihinde müvekkili şirketin hesabına 84.450,00 TL havale yapmış olup, bu tutarın müvekkili şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, taraflar arasında dolar cinsinden bir anlaşma olmadığından davacı tarafça dekonta düşülen “30.000,00 USD karşılığı” ifadesinin müvekkili açısından bir bağlayıcılığının olmadığını, davacı tarafça yapılan ödemenin 30.000,00 USD olarak talep edilmesi üzerine müvekkilinin “yapılan ödemenin Türk Lirası olduğunu, davacının vazgeçmesi nedeniyle kardan yoksun kaldığını, zarar ettiğini, aradan 4 yılı aşkın süre geçtiğini, zamanaşımı nedeniyle davacıya borcunun bulunmadığını” beyan ederek ödeme yapmamış olduğunu, davacının ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yaptıkları itiraz üzerine arabuluculuğa başvurmuş olup, arabuluculuk dosyasında 31.03.2022 tarihli anlaşmama tutanağı düzenlenmiş olmasına rağmen dava açmamış olduğunu, sonrasında ise dosyanın yetkisizlikle gönderildiği ... 6 İcra Dairesi'nin ... dosyası tekrar arabuluculuk başvurusunda bulunmuş olduğunu, aynı konuda iki kez arabuluculuk başvurusu yapılmış olması nedeniyle yönetmelik gereği başvurunun hukuki sonuçları bakımından ilk başvurunun esas alınması gerektiğini, bu itibarla 31.03.2022 tarihli arabuluculuk son tutanağının zamanaşımı iddiaları yönünden dikkate alınması gerektiğini, ödeme tarihi olan 28.04.2016 ile davanın açıldığı 26.12.2023 tarihleri arasında arada zamanaşımını durduran işlemler yapılmış olsa dahi yeniden işleyen süreler dikkate alındığında alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, davacının sözleşmeden dönmesi nedeniyle sözleşmenin kurulduğu ana yönelik olmak üzere geçmişe etkili olarak ortadan kalkmış olduğunu, ifa edilen edimin hukuki sebebi sonradan ortadan kalktığı için müvekkilinin mal varlığında meydana gelen artışın sebepsiz zenginleşme olarak değerlendirilebileceğini, bu itibarla 2 yıllık zamanaşımı süresinin fazlasıyla geçmiş olduğunu, ayrıca tacirler arası cari hesaplarda zamanaşımının en fazla 5 yıl olduğu dikkate alındığında her iki durumda da davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının ancak 28.04.2016 tarihinde yatırmış olduğu 84.450,00 TL'yi dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte talep edebileceği göz önüne alındığında dolar faizi ve ticari işlerde uygulanan avans faizi talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, haksız ve mesnetsiz açılan davanın esastan reddine karar verilmesini, her iki arabuluculuk ücreti ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, sözleşmesel ilişki uyarınca mal teslimi için ödenen bedelin, mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.

Mahkememizce ... 9. İcra Müdürlüğü ...Esas Sayılı dosyası ve ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyası celp edilerek incelenip dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizin 30/04/2024 tarihli celse ara kararı gereği, taraf defter ve belgeleri, üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları da değerlendirilerek icra takibine konu alacağın mevcut olup olmadığı, mevcut ise miktarının dava tarihi itibari ile ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Bilirkişi Mali Müşavir bilirkişi ...'ın sunmuş olduğu 27/07/2024 tarihli raporunda, davacı tarafın 28.04.2016 tarihinde banka havalesi yoluyla davalı tarafa 84.450,00 TL tutarında para göndermiş olup, gönderilen bedel karşılığında davacıya mal tesliminde bulunulmamış olduğu hususlarının taraflar arasında çekişmesiz olduğu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi, ticari defter incelemelerinde taraflar arasındaki ticari işlemlerin döviz cinsinden gerçekleşmiş olduğuna dair somut bir olguya rastlanılmadığı, banka havale dekontu üzerine düşülen “30.000,00 USD karşılığı” açıklaması yeterli görülerek, davacı tarafın alacağını USD para birimi cinsinden talep edebileceğinin kabulü durumunda 26.12.2023 dava tarihi itibarıyla davacı taraf alacağının 30.000,00 USD asıl alacak ve takip ile dava tarihi arasında leyecek 3.215,79 USD faiz olmak üzere toplam 33.215,79 USD olarak hesaplanmış olup, dava tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden karşılığının 972.050,13 TL olduğu, davalı tarafa Türk Lirası olarak ödeme yapılmış olması nedeniyle davacının alacağını Türk Lirası olarak isteyebileceğinin kabulü durumunda ise, 26.12.2023 dava tarihi itibarıyla davacı taraf alacağının 84.450,00 TL asıl alacak ve takip ile dava tarihi arasında işleyecek 40.098,13 TL faiz olmak üzere toplam 124.548,13 TL olarak hesaplandığı kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğunu, bu kapsamda davacı tarafından, davalı şirkete 28.04.2016 tarihinde 84.450 TL peşin ödeme yapılmış olduğu, dekont açıklamasında ise "..." ibaresinin yer aldığı, davalı tarafın ise gönderilen para karşılığında ürün teslimi yapmamış olduğu, bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, bunun üzerine davacı tarafça ... 5.Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek tebliğden itibaren derhal ödenen paranın iadesinin talep edildiği, ihtarnamenin e-tebligat olarak hazırlandığı ve kanunen 17.08.2020 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş sayıldığı, ödenen para karşılığında davalı tarafından gönderilmiş mal bulunmadığının açık olduğu, her ne kadar davalı tarafça, davacının sözleşmeden dönerek sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak talebinde bulunduğu, bu talebinin zamanaşımına uğradığı savunmasında bulunulmuş ise de, tarafların kabulünde olduğu üzere taraflar arasında sözlü bir anlaşma bulunduğu, davacı tarafından gönderilen ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede dönme iradesinin bulunmadığı, sözleşmesel ilişkiden kaynaklı olarak ödenen bedelin iadesinin talep edildiği, buna göre zamanaşımı konusunda taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının dikkate alınması gerektiği, sözleşme ilişkisinde zamanaşımı süresinin TBK 146 maddesinde on yıl olarak belirlendiği dikkate alındığında zamanaşımı savunmasına itibar edilmemiş olup, ödenen bedelin iadesinin gerektiğinin açık olduğu, bu defa davacı tarafından ödenen bedelin hangi para birimi üzerinden iade edileceği konusunun çözüme kavuşması gerektiği, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, bu nedenle davacı tarafça mal karşılığı ödenecek bedelin USD kuru üzerinden TL olarak ödeneceği hususunda anlaşma olduğunun yazılı delil ile ispat edilemediği, taraf ticari defterlerinden de yabancı para birimi ile alacak - borç ilişkisinin takip edildiğine dair kur farkı faturası vb. hususlarına yer verilmediğinin anlaşıldığı, her ne kadar davacı tarafça dekont açıklamasında "USD karşılığı" ibaresine yer verilmiş ise de, dekont açıklamasındaki ifadenin tek taraflı irade beyanı olduğu, davalı tarafça kabul görmediği de düşünüldüğünde başlı başına ödemenin yabancı para cinsinin Türk Lirası karşılığı ile yapıldığı konusunda taraflar arasında anlaşma olduğunu göstermeyeceği kanaatine varılmakla, davacı tarafça mal alımı karşılığı gönderilen 84.450 TL'nin, davalının temerrüde düştüğü 17.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın kısmen kabulüne,

2. 84.450,00 TL'nin 17/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3. Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 5.768,77. TL karar ve ilam harcından peşin alınan 14.993,58. TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬9.224,80. TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,

4. Davacı tarafından yatırılan 5.768,77. TL peşin harç ile 269,85. TL başvuru harcından oluşan toplam 6.038,62‬. TL bedelin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 4.061,75‬. TL yargılama giderinden davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 390,70. TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

Bakiye gider avansının davacının üzerinde bırakılmasına,

6. Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900. TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

8. Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 117.088,74. TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,

9. Arabuluculuk ücreti olan 150,05. TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

10-Arabuluculuk ücreti olan 1.409,95-TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

11-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/09/2024

Katip

e-imzalı

Hakim

e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."