İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/576 E. 2024/421 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/576 Esas

KARAR NO : 2024/421

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 17/09/2014

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından ibraz edilen 17/09/2014 tarihli dava dilekçesinden özetle; Dava dışı sigortalı ... Şti (Eski ünvanı ...Şti) ...' den tüm dünya ülkelerine ihraç edeceği ve T.C. dahilinde taşıtacağı Fırın (gazlı-elektrikli-ankastre), mini-midi firin, ocak (gazlı-ankastre-ceran-sekurit), redyan soba, elektrikli ısıtıcı, aspiratör, davlumbaz, tv stand, kağıt, paslanmaz evye, klima, buzdolabı, vantilatör, su sebili, çanak anten, inşaat demiri, çamaşır makinesi nakliyatı" nı Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkili ... Sigorta' ya sigorta ettirdiğini, Sigortalı ..., ihraç etmek amacıyla hazırladığı bir kısım ürünlerihi davalılardan ...'ın sorumluluğunda ...' deki fabrikalarından ... limanına taşıtmakta olduğunu, Ekspertiz raporundan edindikleri bilgilere göre ... nın; ...' den vagon kiralayan başka bir firmadan vagon kiralamakta, Fabrikalardan topladığı konteynerleri önce kendisine ait antrepolara getirmekte, sonra da ... (...) istasyonunla götürerek kiraladığı vagonlara yüklemekte ve vagonlarla ...'e taşımayı sağladığını, bu şekilde ... den kiralanmış olan vagonlarla ...'e yük taşınmmaktayken 18.04.2012 günü saat 05:10 sıralarında Ulukışla istasyonuna giriş yapan yük treninin, brada başka bir yolcu treni ile çarpıştığını ve trendeki birçok yükün hasar gördüğünü, kaza yapan yük treninde çeşitli firmalara ait 50 civarında konteyner bulunduğunu ve bunlardan 12 tanesinin sigortalı ...' e ait olduğunu expertiz raporundan anlaşıldığını, bu 12 konteynerden 2' sinde hasar olmadığının belirtildiğini; Hasar gören ve sigortalıya ait olan konteynerlerin numaralarının, ... : ... ; ... ; ...; ...; ... ; ... ; ... , ... ile sigortalı ... arasında yazılı bir taşıma sözleşmesinin olmadığının belirtildiğini, yine ekspertiz. raporundaki bilgilere göre; yurtdışına konteyner sevkiyatı yapmak isteyen ihracatçıların ilk önce hat işletmeciliği yapmakta olan gemi firmalarına başvurarak hangi tarihte hangi limana ve kaç konteynerleri olduğunu bildirerek o konteynerler için tahsis yapılmasının istendiğini, Konteyner hat işletmecilerinin ihracatçıların taleplerini inceleyip hangi gemi ve hangi tarihte gideceklerine ilişkin olarak tahsisat yaptıktan sonra bu bilgileri ihracatçılara bildirdiklerini, yapılan konteyner tahsis durumunun ihracatçılar tarafından kabul edildiği, hat işletmecilerine bildirildikten sonra hat işletmecilerinin kendilerine konteyner depolama ve taşıma hizmeti veren ...firmasına durumu bildirdiklerini, ...'nın da ihracatçalardan topladığı konteynerleri kendi araçlarıyla Kayseri deki ... antrepoda yapıldıktan sonra duruma göre kara veya demiryolu ile ... Limanına sevkedilmekte olduğunu, tren kazası sonucunda hasar görmüş olan sigortalı ...'e ait ürünlerin, davalı ...'ya bu şekilde teslim edildiğini, yani arada yazılı bir sözleşme olmamasına rağmen ürünlerin ... fabrikalarından alınarak, ... Limanına götürülüp orada ilgili gemiye teslim edilmesine kadar ki süreçte davalı ... nın taşıyıcı olduğunu, taşıyıcı olduğu için de tren kazası sonuncunda meydana gelen hasar ve zarardan sorumlu olduğunu, diğer davalı ... A.Ş (... Sigorta A.Ş) ise ... nın taşıyıcı sorumluluk sigortacısı olduğu için hasar nedeniyle meydana gelen zaradan ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, öte yandan, kazanın trende taşınırken meydana gelmiş olması, yani ... nin fiili taşıyıcı olması nedeniyle aynı alacakları için ... aleyhine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyasıyla açtıkları davalarının halen devam etmekte olduğunu, duruşmasının 16/05/2014'e bırakıldığını, işbu davalarını tahsilde tekerrüre olmamak kaydı ile açtıklarını, tren kazasını ve meydana gelen hasarın müvekkiline bildirmesi üzerine expertiz raporu alındığını, hasar bedelinin müvekkilince sigortalıya ödendiğini, böylelikle eski TTK. Maddesinin 1301( yeni TTK.m. 1472/1 ) gereğince müvekkilinin sigortalının yerine geçerek alacaklı/davacı sıfatını elde ettiğini, sigortalıdan tazminat makbuzu ve temlikname almış olan müvekkilinin sigortalının alacağını devralmak maksadıyla sigortalının yerine geçtiğini, davalıların hasar bedelinin müvekkiline ödemediğini bu nedenle aleyhlerine ... 8. İcra Müdürlüğü'nün...sayılı dosyasıyla icra takibinin açıldığını, davalıların yasal süre içinde borca itiraz etmeleri sebebiyle takibin durduğunu, davalı borçluların itirazlarının iptalleri ile takibin devamının sağlanması ve sonuç olarak alacaklarının tahsil edebilmek için işbu davayı açmalarının gerektiğini, davalı borçluların itirazlarında haksız olduklarını davalılardan ... ın yetkiye de itiraz ettiğini, İKK. m.50. nin göndermesiyle HMK'madde 7 gereğince diğer borçluların yerleşim yeri ... olduğundan ... icra daireleri ve ... mahkemelerinin de yetkili olduğunu, fazlaya dair talep ve dava haklarını saklı kalmamak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıların borç miktarına uygun miktardaki malı ve alacaklarına ihtiyati tedbir konulmasını, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazlarının iptali ile takibin devamını, asıl alacaklarına ödeme tarihi oan 25/07/2012 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı ... vekili tarafından ibraz edilen 22/05/2014 tarihli cevap dilekçesinde; Davanın ...”'den ... Limanına demiryoluyla konteynerler içinde taşınan emtiaların 18.04.2012 tarihinde meydana gelen tren kazasından doğan zararını ödediğini belirten Nakliyat Sigortacısı tarafından, müvekkili şirketin taşıyıcı olduğu iddiasıyla ve taşıyıcının sorumluluğuna dayalı olarak ikame edilmiş rücuan tazminat davası olduğunu, diğer davalı ...A.Ş. müvekkil şirketin taşıyıcı sorumluluk sigortasını düzenleyen sigortacı olduğunu, sigorta poliçesi ve gerekse taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta 6762 sayılı TTK ( Eski Hukuk ) hükümterinin uygulanması gerektiğini, 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 2 / a maddesine göre, 6102 sayılı TTK' nun yürürlüğe girdiği tarihteri önce meydana gelen olayların hukuki sonuçlarına, bu olaylar hangi kanun yürürlükteyken gerçekleşmişse, kanun hükümleri uygulanacağını, iddia edildiğinin aksine, davacının sigortalısı ...Şti. (eski adı ...Tic, Ltd, Şti.) ile müvekkil şirket arasında herhangi bir taşıma sözleşmesi olmadığını, davacının sigortalısı ile müvekkili şirket arasında yazılı ya da sözlü bir taşıma sözleşmesi olmadığını, davalının sigortalısının müvekkili şirkete ...'den ... Limanına mal taşıttığı hususunun doğru olmadığını, müvekkili şirketin, ... den vagon kiralayan başka bir firmadan vagon kiraladığı hususunun da doğru olmadığını, müvekkili ... Ltd. Şti.'nin, T.C. sınırları içerisinde, karayolu ve demiryoluyla taşıma işleri yapan bir şirketi olduğunu, müvekkili şirketin, çoğunlukla konteynerler ile mal taşımacılığı yapmakta olup, asıl taşıyıcı olan Gemi Acentelerinin alt taşıyıcısı konumunda olduğunu, taşıma talimatlarını Gemi Acentelerinden almakta olduğunu, Müvekkil şirketin davacının sigortalısı mal sahibinden herhangi bir taşıma ücreti tahsil etmediğini, Mal sahiplerinin gemi acenteleriyile yaptığı ulusal ya da uluslararası taşıma sözleşmeleri neticesi ... Limanına götürülecek mallarla ilgili olarak, Gemi Acentelerinin talebi ve talimatıyla ve onların alt taşıyıcısı olarak, ...İstasyonundan Kayseri ili dahiline karayoluyla ( kamyon ve TIR'larla ) boş konteynerlerin taşınması, Kayseri İli dahilinde, fabrikalarda, mal sahipleri tarafından doldurulan ve mühürlenen konteynerlerin yine karayoluyla .... İstasyonuna taşınması ve bu istasyonda yük vagonlarına yüklenmesi işinin müvekkili şirketin yükleniminde olduğunu, bu aşamadan sonra ise, konteynerlerin demiryolunda taşınmasından müvekkilinin alt taşıyıcısı olan dava dışı... A.Ş. ve nihai taşıyıcı olan ... İşletmesi Genel Müdürlüğü sorumlu olduğunu, somut hadisede de müvekkili şirketin Mal sahibi olan ...Ltd. Şti. şirkete taşıma ücreti de ödenmediğini, ayrıca, gemi acenteleri tarafından müvekkili şirkete devredilmiş herhangi bir taşıma senedinin de olmadığını, müvekkili şirketin tüm sorumluluğunun Gemi Acentelerine karşı olduğunu, müvekkili şirketin dava dışı gemi acenteleri ...firmalarından aldığı talimatlarla , aynı firmaların gönderdiği konteynerler içerisinde bizzat davacının sigortalısı tarafından yüklenen malların karayoluyla ... istasyonuna kadar taşıdığını,...'ye ait vagonlara yüklediğini, müvekkili şirketin sorumluluğu altında gerçekleşen bu süreçte herhangi bir hasar meydana gelmediğini, Konteynerlerin, bu aşamadan sonra müvekkilinin alt taşıyıcısı olan dava dışı ...A.Ş.” ne devredildiğini, bir demiryolu taşımacılık şirketi olan ...A.Ş. ise, konteynerleri, sorumluluğu kendine ait olmak üzere kendisine ve ...' ye ait vagonlarla, ...” nin lokomotifleri eşliğinde ve ... nin hatlarında ... limanına taşırken kaza ve hasar meydana geldiğini, kaza ve zararın müvekkili şirketin yaptığı taşıma sırasında meydana gelmediğini, davacı sigortacı, aynı zarar ve hadiseye ilişkin olarak nihai taşıyıcı olan ...'ne karşı, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla rücuan tazminat davası ikame ettiğini, bu davanın halen derdest olduğunu, müvekkili şirkete karşı işbu davayı ikame ettiğini, HMK 114/1-1maddesi gereği işbu davanın reddini talep ettiklerini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere, bir an için ara taşıyıcı olan müvekkili şirkete dava ikame edilebileceği tartışılsa dahi, kaza ve zarar müvekkil şirketin taşıması sırasında meydana gelmediğinden davanın esas yönünden de reddini talep ettiklerini, davanın, müvekkili şirketin demiryolundaki alt taşıyıcısı olan, dava dışı taşıyıcı ...A.Ş.' ne ihbarını talep ettiklerini, davanın, müvekkili şirketin demiryolundaki alt taşıyıcısı olan ... A.Ş. nin Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk ve/veya Taşıyıcı Sorumluluk poliçelerini tanzim eden ... Sigorta A.Ş.' ne ihbarını talep ettiklerini, davanın 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ( Eski Hukuk ) hükümlerine tabi olduğunun belirlenmesine ve tespitine, husumet ve derdestlik itirazlarının kabulü ile davanın reddine, davacı sigortacı, aynı alacağa ilişkin olarak, son taşıyıcı olan ...' ne karşı da ( ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas ) dava açmış olup, 6762 sayıl TTK 787/1 maddesi gereği, davacının hangi davayı sürdürmek istediğini açıklaması için kendisine kesin süre verilmesine sonucuna göre aleyhlerindeki davanın reddine, kaza ve zararın meydana gelmesinde müvekkile atfı kabil bir kusur bulunmadığından aleyhlerindeki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili tarafından ibraz edilen 06/06/2014 tarihli cevap dilekçesinde; işbu dava konusu olayın 18.04.2012 tarihinde meydana gelmiş olması sebebiyle dava konusu uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak kanun 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri olduğunu, zira 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlük ve uygulama kanununun (6103 sayılı kanun) 2. maddesi (a) şıkkı ve 29. maddesi uyarınca 01.07.2012 tarihinden önce meydana gelmiş olan olaylar bakımından 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanacağını ,6762 sayılı TTK'nın 768 ve devamı hükümleri “Eşya Taşımaya ilişkin olup taşımadan ve ara taşıyıcılardan sorumluluk sadece akdi taşıyana karşı ileri sürülebileceğini, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere davacının sigortalısı.. Şti (“...”) ile Müvekkilinin sigortalısı ile 1.davalı arasında doğrudan bir taşıma sözleşmesi akdedilmediğini, davacının ihracata konu emtiasının karayolu ile tren taşımasına aktarılması edimi müvekkilinin sigortalısı ...'ya Davacı tarafından değil gemi acenteleri tarafından verildiğini, davacı'nın müvekkilinin sigortalısı ile akdi bir ilişki bulunmamasından hareketle ilgili hükümler uyarınca işbu davanın doğrudan akdi taşıyana ikame edilmesi gerektiğini, diğer taraftan 6762 sayılı TTK 787/1 maddesine göre taşıyıcı aleyhine açılacak tazminat davalarının, birinci veya sonuncu taşıyıcı aleyhine açılabilmesi için zıya ve hasarın bu taşıyıcının taşıdığı zaman içinde meydana geldiğini ispat etmesi gerektiğinin düzenlendiğini, dava konusu kazanın müvekkilinin sigortalısı ...'nın taşımayı fiilen gerçekleştirdiği zaman içinde meydana gelmediğini, 1. Davalı ... dava konusu emtiayı karayoluyla ... davacı sigortacının dayanak olarak sunduğu ... Şti. tarafından sunulan rapor gerçeği yansıtmamaktadır, bu nedenle işbu davanın davalılara karşı ikame edilmesi doğru olmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan 21.05,2012 tarihli raporda belirtilen, tren taşımasında kullanılan vagonların 1. Davalı ... tarafından kiralandığı bilgisinin tamamen yanlış olduğunu, müvekkilinin sigortalısı ...— ...arası tren taşıma işini ... ve ...'a tevdi ederek birer alt taşıyanlık ilişkisi tesis ettiğini, ... ve ... vagon kiralanan şirketler değil bizzat demiryolu taşımasını üstlenen şirketler olduğunu, bu taşımaya ilişkin olarak 1. Davalı adına ... tarafından düzenlenmiş olan taşıma irsaliyeleri dosyada mevcut olduğunu, üzerine aldığı demiryolu taşıma işini gerçekleştirmek üzere ise ..., ... ile bir anlaşma yapmış, söz konusu taşımaya ilişkin faturaları ..., ... adına kesmiş olduğunu, müvekkilinin sigortalısının kazanın meydana geldiği demiryolu taşımasındaki kazanın meydana gelmesinde herhangi bir dahili bulunmadığını, kendisi de bir alt taşıyan olan ve taşımayı fiilen gerçekleştirmemiş olan 1. Davalı ve onun sorumluluk sigortacısı sıfatıyla dava edilen 2. Davalı Müvekkili hakkında davanın reddi gerektiğini, 2. Davacı sigortacının dayanak olarak sunduğu... Ltd. Şti. tarafından sunulan rapor gerçeği yansıtmadığını, bu nedenle işbu davanın davalılara karşı ikame edilmesi doğru olmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan 21.05.2012 tarihli raporda belirtilen, tren taşımasında kullanılan vagonların 1. Davalı ... tarafından kiralandığı bilgisinin tamamen yanlış olduğunu, müvekkilinin sigortalısı ..., ... -... arası tren taşıma işini ... ve ...'a tevdi ederek birer alt taşıyanlık ilişkisi tesis ettiğini, ... ve ... vagon kiralanan şirketler değil bizzat demiryolu taşımasını üstlenen şirketler olduğunu, bu taşımaya ilişkin olarak 1. Davalı adına .... tarafından düzenlenmiş olan taşıma irsaliyeleri dosyada mevcut olduğunu, üzerine aldığı demiryolu taşıma işini gerçekleştirmek üzere ise ..., ... ile bir anlaşma yapmış olduğunu, söz konusu taşımaya ilişkin faturaları ..., ... adına kesmiş olduğunu, müvekkilinin sigortalısının kazanın meydana geldiği demiryolu taşımasındaki kazanın meydana gelmesinde herhangi bir dahili bulunmadığını, kendisi de bir alt taşıyan olan ve taşımayı fiilen gerçekleştirmemiş olan 1. davalı ve onun sorumluluk sigortacısı sıfatıyla dava edilen 2. Davalı Müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Pasif husumet yokluğundan reddine, davacının sigortalısına yapmış olduğu ödemenin hatır ödemesi olduğundan hareketle davalılardan talepte bulunamayacağının tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta vekili tarafından ibraz edilen 18/06/2014 tarihli cevap dilekçesinde; davalı ... A, Ş.'ye ait konteyner ile, “...” sayılı vagonda yapılan taşımalar sırasında üçüncü şahıslar üzerinde meydana gelebilecek hadiseler sonucunda sigortalıya düşecek hukuki sorumluluk, ... tarihleri arasında ... sayılı üçüncü şahıs sorumluluk poliçesi ile müvekkili şirkete sigortalı bulunduğunu, İhbar dilekçesinde belirtilen poliçe incelendiğinde, dava konusu üçüncü şahıslara ait maddi ve bedeni zararlar nedeni ile, sigortalıya düşecek sorumluluk, teminat altına alınmış olup, ... sayılı poliçeye göre üçüncü şahıs maddi zararları nedeniyle azami sorumluluğumuz toplamda 500.000,00TL. İle sınırlı olduğunu, davacı, davasını açmadan önce maddi zarar sebebi ile müvekkil şirkete başvuruda bulunmadığını, huzurdaki davayı ikame ettiğini, Sigortalının kusurunun varlığı ile zarar miktarının ispatlanması zorunlu olduğunu, aynı zarar sebebi ile, müvekkili şirket aleyhine açılan davalar ile ihbarların mevcut olduğunu, bu dava dosyalarının da değerlendirmeye alınması gerektiğini, davalı sıfatının bulunmaması nedeni ile aleyhlerine hüküm tesis edilemeyeceği hususunun hüküm aşamasında dikkate alınmasına, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dava dışı ... in ticari defter kayıtları incelenmek sureti ile davalılardan ... asıl taşıyıcı olup olmadığı gerçekleşen zarar miktarının ne olduğunun konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişiler tarafından ibraz edilen 09/11/2014 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu olayda dava dışı ... %100 oranında tam kusurlu olduğu, davacı sigortacının toplam ödemesinden 342.121,59 TL asıl ve takip tarihine kadar işlemiş avans faizi 37.968,47 TL olmak üzere toplam 380.090,06 TL icra takibine konu edilebilir alacağı hesaplandığını, davalı ... ve onun sorumluluk sigortacısı ... firmalarına pasif husumet yöneltilemeyeceğini, davanın mülga 6762 sayılı TTK hükümleri gözetilerek öncelikle ...'ne yöneltilmesi gerektiği bildirmişlerdir.

... 8 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası getirtilmiş yapılan incelemesinde; dosyamız davacısı ...A.ş ( Yeni Ünvanı ... Sigorta A.Ş) tarafından dosyamız davalıları ... Ltd ve ... (Yeni Ünvanı ... A.Ş) aleyhine 446.337,96-TL asıl alacak, 49.608,60-TL geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 495.946,56-TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durmuş olduğu görülmüştür.

Mahkememizce ... ATM den ... şirketinin 2012 yılı ticari defterlerini incelenmek suretiyle dava dışı ... Ltd. Şti ile ticari ilişkisinin belirlenmesi davaya konu taşıma sebebiyle herhangi bir tahsilat yapılıp yapılmadığının belirlenmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ... ATM'nin .. Talimat numaralı dosyasına ibraz edilen 26/02/2015 tarihli talimat raporunda; Davacı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yaptırıldığı VUK, TTK ve HMK bakımından delil kudretinin olduğu, davalı şirketin 2012 yılı defter kayıtlarında; Eski Ünvanı ...Ltd. Şti.( Vergi No:...) olan Dava dışı ... Ltd. Şti. Vergi No:... ) ile davalı ...Şti. (Vergi No:...) arasında ticari ilişkiyi gösterir bir kayda rastlanmadığı, Ancak; dosya içerisindeki sevk irsaliyelerinde ... ünvanı basılı alan Dava dışı ...Ltd. Şti.(Vergi No:...) ile davalı ...Şti.(Vergi No:...) arasında ticari ilişkinin var olduğu, davalı şirketin düzenlediği fatura içeriğinden; Dava dışı ...Ltd. Şti.(Vergi No:...) ne verdiği hizmetin; ... konteyner nakli olduğu, 2012 yılı içerisinde Dava dışı .... Şti.(Vergi No:...) ne toplam 59.890,90-TL lik fatura düzenlendiği ve fatura tutarlarını tahsil ettiği, dava dışı ... Şti.(Yergi No:...) den bir alacağının kalmadığını bildirmiştir.

Mahkememizce gerçekleşen kaza sebebi ile davacı sigorta şirketinin davalılardan alacaklı olup olmadığının varsa miktarının ne olduğunun tespiti açısından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 09/11/2017 tarihli raporda; gerçekleşen olayda dava dışı ... genel müdürlüğünün %100 oranında tam kusurlu olduğu, davacı sigortacının toplam ödemesinden 342.121,59 TL asıl ve takip tarihine kadar işlemiş avans faizi 37.968,47 TL olmak üzere toplam 380.090,06 TL icra takibine konu edilebilir alacağı hesaplandığını, davalı ... ve onun sorumluluk sigortacısı ... firmalarına pasif husumet yöneltilemeyeceğini, davanın mülga 6762 sayılı TTK hükümleri gözetilerek öncelikle ...Müdürlüğü'ne yöneltilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkememizce 08.02.2018 tarihli duruşma ara kararında ”,... ATM'ne sunulan raporda lojistik uzmanı olarak mahkememiz dosyasında da yer alan ...'in bulunduğu, bu dosyaya sunulan raporda taşımanın müteakip taşıma olduğunun bildirildiği, mahkememize sunulan raporda ise ... alt taşıyıcı olduğunun bildirildiği anlaşılmakla; iki rapor arasında sorumluluk açısından doğan çelişkinin giderilmesi ve davacı ile davalıların rapora karşı yapmış oldukları itirazların değerlendirilmesi açısından bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına ..." karar verilmiş olup, 27/04/2014 tarihli ek raporda; Davacının aynı olaya ve meydana gelen aynı hasara ilişkin olarak mülga 6762 sayılı TTK m.787 hükmüne göre davalı ... veya dava dışı ...Müdürlüğü'ne dava ikame etme tercihi bakımından öncelikle davayı dava dışı ...'ye karşı ikame ettiği, bundan sonra ayrıca aynı konuda davalıya pasif husumet yöneltilmesin ancak dava dışı ... tarafından akdi sorumluluk kapsamında davalının sorumlu olmasına karşın tazmin edilmeyen zarar için davalıya karşı husumet tevcih edilebileceği, Pasif husumet tevcihi ve derdestlik ya da sayın mahkemece ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ve ... Karar sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi konusunda hukuki nitelendirme ve takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, zarar miktarı bakımından kök rapor sonuç ve kanaatlerinin aynen devam ettiğini bildirmişlerdir.

Davacı tarafından aynı konuda ve aynı olaya ilişkin ... ye karşı da ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E sayılı dosyası ile alacak davası açılmıştır. Her iki dosya arasında bağlantı bulunması sebebi ile TBK 74. Maddesi uyarınca ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası (yeni dosya numarası ... E sayılı) bekletici mesele yapılmıştır. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E ...karar sayılı ilamı ile "...Dava, davacı sigorta şirketince sigortalısına meydana gelen zararına karşılık olarak ödediği miktarın TTK'nun 1472. Maddesindeki halefiyet ilkesi gereğince sigortalısının yerine geçerek davalıdan rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu, davacı sigorta şirketinin sigortalısının malların taşınması sırasında Nakliyat Blok Abonman Sigorta Poliçesi düzenlediği, başlangıç tarihinin 27/12/2011 bitiş tarihinin 27/12/2012 olduğu, kaza nedeniyle malların değerinin tespit edildiği, sigorta şirketinin zarar gören mallar nedeniyle sigortalısına ödeme yaptığının mahkemece tespit edildiği, davalı ...A.Ş. Ye devredilen lokomotifin karıştığı tren kazası sonucunda davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan emtianın hasar görmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına 299.843,78 USD ödeme yapıldığı, ödeme tarihindeki efektif satış kurundan Türk Lirası karşılığının 547.994,49 TL olduğu, bu miktardan bilirkişiler tarafından hesaplanan 106.625,00 TL'nin düşülmesi sonucu sigorta şirketi tarafından rücu edebilecek alacak miktarının 441.369,49 TL olduğu, bu miktarın ödenmesinden davalı ... A.Ş. Borçlar Kanunun Haksız fiile ilişkin hükümleri ve 6461 sayılı kanunun geçici 1. Maddesi gereğince sorumlu olduğu..." gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 441.369,49- TL alacağın 25/07/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...A.Ş den tahsiline karar verildiği, verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığının 12/10/2023 tarih 2023/2622 E 2023/5816 karar sayılı ilamı ile onanarak 12/10/2023 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.

6103 sayılı TTK nun yürürlüğü ve uygulama şekli hakkındaki kanunun 2. Maddesinde;" 1- Bu Kanunda aksi öngörülmemiş veya farklı bir şekilde düzenlenmemişse:

a) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olayların hukukî sonuçlarına, bu olaylar hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişlerse, o kanun hükümleri uygulanır. b) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleşmiş hukukî fiiller, bağlayıcılıkları ve hukukî sonuçları itibarıyla, bu tarihten sonra dahi, gerçekleştikleri tarihte yürürlükte bulunan kanuna tâbidir. c) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen olaylara Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Davalıların sorumluluğunu doğuran olayların gerçekleştiği tarihler 6762 sayılı TTK'nun yürürlükte olduğu dönemde meydana gelmiş olduğundan mahkememizce Somut olayda; 6762 sayılı TTK ' nun hükümleri uygulanmıştır.

Davacının sigortalısı dava dışı ... firmasının ihraç ettiği emtianın taşınması hususunda davalı... şirketi ile anlaşma yaptığı, ... firmasının ilk taşıyıcı olduğu, ... firmasının da ... ile sözleşme yaparak sigortalıya ait emtianın tren yolu ile taşınmasının ...' nin alt taşıyıcı olarak üstlendiği, ...' nin fiili taşımayı yapan son taşıyıcı konumunda olduğu, davalı ... (... Sigorta yeni ünvanı) ile davalı ... Ltd Şirketi arasında nakliyat sorumluluk abonman sigorta sözleşmesi akdedildiği, ... işletmeleri genel müdürlüğünün %100 oranındaki tam kusuru sebebi ile gerçekleşen kaza sonucunda dava dışı Sigortalıya ait emtianın hasarlandığı, hasar sebebi ile davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketinin TTK nun 1472 Maddesi uyarınca sigortalısının yerine geçerek rücuen tazminat talebine hak kazandığı anlaşılmıştır.

6762 sayılı TTK nun 787/1. Maddesinde;"... Taşıyıcı aleyhine açılacak tazminat davaları birinci veya sonuncu taşıyıcı aleyhine ikame edilmek lazımdır. Bu davanın aradaki taşıyıcı aleyhine açılabilmesi için, zıya ve hasarın bu taşıyıcının taşıdığı zaman içinde meydana geldiğini ispat etmek şarttır..."şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/1519 Esas, 2021/5242 Karar sayılı ilamında da,"... 6762 sayılı TTK’nın 787/1 maddesi “Taşıyıcı aleyhine açılacak tazminat davaları birinci veya sonuncu taşıyıcı aleyhine ikame edilmek lazımdır. Bu davanın aradaki taşıyıcı aleyhine açılabilmesi için, zıya ve hasarın bu taşıyıcının taşıdığı zaman içinde meydana geldiğini ispat etmek şarttır.” hükmünü haizdir. Somut olayda; davalılar arasındaki ilişki asıl taşıyan ile alt taşıyan ilişkisi olup, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 787. maddesi uyarınca her iki davalının müteselsilen sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Buna göre, davacıya, davayı davalılardan hangisine yönelteceğine ilişkin tercih hakkı sorulmak ve davalılardan ... Şti.'nin hükmi şahsiyetinin sona erdiği nazara alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde mümeyyiz davalının da diğer davalı şirket ile birlikte sorumluluğuna karar verilmesi isabetli görülmemiştir..." şeklinde hüküm oluşturulmuştur.

Somut davada; davalı ...Şirketinin asıl taşıyıcı, ... nin de son taşıyıcı olduğu, davacı tarafından TTK nun 787/1. Maddesi uyarınca; mahkememizdeki dava açılmadan önce tercih hakkı kullanılarak davanın son taşıyıcı olan ...' ye yönelttiği, yapılan yargılama sonucunda, gerçekleşen zararının tamamının ... 'den tahsiline karar verildiği ve kararın Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiği, Mahkememiz dosyasındaki davalılar asıl taşıyıcı ...Şirketi ve asıl taşıyıcının sigortacısı olan ... Sigorta ( ... Sigorta) ya husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından; Davanın, pasif husumetten reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın, davalılar açısından pasif husumetten reddine,

2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli olan 427,60. TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.989,85. TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 5.562,25‬‬‬. TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 17.900. TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile ayrı ayrı bu davalılara verilmesine,

5. Davalı AIG sigorta tarafından 50. TL yargılama gideri ve davalı ... tarafından 50. TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,

6. Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 06/06/2024

Başkan

E-imzalıdır.

Üye

E-imzalıdır.

Üye

E-imzalıdır.

Katip

E-imzalıdır.