İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/323 E. 2024/372 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/323 Esas

KARAR NO : 2024/372

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/04/2023

KARAR TARİHİ : 24/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ile müvekkil şirket arasında 04.02.2020 tarihinde yapılan sözleşmesi ile müvekkilinin çalışanları ve misafirlerinin iş seyahati kapsamında tüm iç ve dış hat uçak biletleri, otel rezervasyonları, vize hizmetleri, araç kiralama ve vb hizmet ve organizasyon hizmetlerini davalının müvekkili adına yapmak karşılığı düzenlenen faturaların müvekkili tarafından ödendiğini, ... 30.Mart-03.04.2020 arası düzenlenmesi planan planlananWıre 2020 Fuarı etkinliğinin davalı şirkete gerekli planlamaların yapılması için bildirildiğini ve işlemlerin davalı tarafından yapıldığını, ancak etkinliğin Covid-19 pandemesi sebebi ile ... kısıtlayıcı önlemleri sebebi ile, 07-11.12.2020 tarihine ertelendiğini, ertelemelerin devam ettiğini, davalıya gecikmesizin bildirdiklerini, mücbir sebepten dolayı Ücretsiz iptal hakkından faydalanmak üzere rezervasyonların iptalinin davalı tarafa bildirildiğini, bu hali ile müvekkilinin hizmeti teslim almadığını ve fatura borcu doğmadığı halde, davacının icra tehditi altında yaptıkları ödemenin istirdatının gerektiğini, davalının iptal işlemine ait müvekkiline düzenlediği faturaları müvekkilinin itiraz ettiğini, davalının faturayı 22.02.2022 tarihinde Kep üzerinden bir kez daha ilettiğini, müvekkilinin faturaya iki gün içerisinde 24.02.2022'de itiraz ettiğini, davacının buna rağmen icra takibi başlattığını, tebliğin yetkililere yapılmadığını, müvekkil şirket içerisinde personel değişimi sırasında güvenlik personeline teslim olunduğundan, banka hesaplarına bloke işlemi tesis edilene kadar haberdar olmadıklarını, müvekkilinin ticari hayatının sekteye uğramaması için almadığı hizmetin fatura bedelini ödemek zorunda kaldığını, icra tehditi altında ödenen 74.934,43 TL'lik tutarın ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ... 16.İcra Dairesinden ... E.sayılı dosyanın istirdatı için 74.934,43 TL'lik dava açtığını, davacının haksız, yersiz hukuki dayanaktan yoksun açmış olduğu davanın reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında 04.02.2020 tarihinde yapılan sözleşmesinin 2.maddesinde yazılı hizmetler karşılığının davacı tarafından ödenmesinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının yurt dışı konaklama bedeli ve vade farkı karşılığı 60.000.-TL'yi ödemediğini, takip öncesi davacı yetkililerine, mail yoluyla taleplerine rağmen 22.02.2022 tarih, ... sayılı fatura borcu 60.000.-TL için hukuki işleme geçileceğinin ihtar olunmasına karşın davacı tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını ve yazılarına cevap verilmediğini, Bunun üzerine ... 16.İcra Dairesi nezdinde ... E.sayılı dosyasında başlattıkları takibe davacının itirazda bulunmaması ile kesinleşen takip sonucu davacının banka hesapları üzerine yapılan haciz uygulaması üzerine davacının müvekkiline haricen yaptığı ödemenin icra dairesine bildirilmesi ile icra dosyasının infazı ile kapatıldığını, davacının takipten habersiz olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bir çok kez yazılı, avukat yazısı ve telefon iletişimi ile borç tutarı hakkında görüşüldüğünü, icra takipinin infazı sonrası davacının arabulucuya başvurup, borçlu olmadığı gerekçesi ile müvekkiline ödenen tutarın iadesini talep etmesinin kötü niyetli olduğunu, davacının fatura karşılığı hizmeti aldığı halde ödeme yapmamış olması sebebi ile icra takibi yapıldığını, davacının bunu bilmesine rağmen dava açmasının kötü niyetli olduğundan asıl alacağın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere ... etkinliği kapsamında bulunduğu rezervasyon talebinin 7.056 Euro karşılığı 46.403 TL karşılğı gerçekleştirildiğini, davacının Covid erteleme taleplerinin en son tarihe kadar kabul edildiğini, etkinliklerin erteleme tarihlerinde yapılacak olmasına rağmen davacının , müvekkilinin bilgisi dışında etkinliğe gitmediğini, mücbir sebep iptal bildiriminin yapılmadığından anılan ödemenin gecikmesi ile EURO bazında anılan ödeme tarihinde 108.790 TL olmasına rağmen faturanın güncel kur ile yerine vade farkı ile birlikte 71.390,72 TL olarak davacıya bildirildiğini, davacının fatura karşılığı hizmetten yararlanıp, yararlanmamasının sorumlusunun müvekkili olmadığı ve mücbir sebep iddiasının doğru olmadığını, ödenmediği karşılığı ile müvekkilinin çalışanları ve misafirlerinin iş seyahati kapsamında tüm iç ve dış hat uçak biletleri, otel rezervasyonları, vize hizmetleri, araç kiralama ve vb hizmet ve organizasyon hizmetlerini davalının müvekkili adına yapmak karşılığı düzenlenen faturaların müvekkili tarafından ödendiğini davacı ile daha sonra anılan hizmet karşılığı 60.000.-TL'nin davacı tarafından ödeneceğinin beyanı üzerine 60.000.-TL'lik fatura düzenlendiğini, buna ilişkin olarak mail yoluyla 22.02.2022 tarihinde davacı şirket ... gönderilen yazı ile 60.000.-TL olarak hesabın kapatılmasının istendiğine dair bildirme karşın, müvekkilinin 28.02.2022 tarihlerinde 60.000.-TL için iade faturası düzenlendiği bildiriminde bulunulduğunu, belirterek 16.İcra Dairesi nezdinde ...E.sayılı dosya alacağının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalı tarafça faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan icra takibinde davacı tarafça yapılan ödemenin İİK 72 maddesi gereği istirdatı davasıdır.

Mahkememizce verilen 10/10/2023 tarihli, 2023/234 Esas - 2023/697 Karar sayılı dosyasında verilen karar davacı tarafça istinaf edilmiş olup, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 30/04/2024 tarihli 2024/12 Esas- 2024/609 Karar sayılı karar ilamıyla karar kaldırılarak "mahkemece, tüketici mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin HMK 353/1.a.3, 355 maddeleri uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde; tacir olan her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava olarak tanımlandıktan sonra, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar belirlenmiş ve son olarak yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi koşulu ile havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların da ticari dava olduğu kabul edilmiştir. TTK'nın 5. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir.

28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketici; "ticari veya mesleki olmayan amaçlı hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak 3/1-ı-bendinde ise tüketici işlemi; "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu, 83. maddesinde ise, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

İstinaf karar ilamı uyarınca dosyanın tüketici işlemi olduğu anlaşıldığından davaya bakmaya Tüketici Mahkemeleri'nin görevli olduğu, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında Mahkemece re'sen nazara alınması gerektiği anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,

2. Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,

3. HMK' nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretlerinin o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,

4. Re'sen dosya üzerinden karar verildiğinden, kararın taraflara tebliğine,

Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.24/05/2024

Katip

e-imzalı

Hakim

e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."