İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/657 E. 2024/348 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/657 Esas

KARAR NO : 2024/348

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/07/2017

KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından ibraz edilen 18/07/2017 Tarihli dava dilekçesinde; Taraflar arasında mevcut sözleşme uyarınca müvekkil şirket ... işinin Mekanik Tesisat İmalatlarının Malzemeli İşçilikli Yapım İşlerini taahhüt ettiğini, İş bu sözleşmenin 19.2 maddesi uyarınca yetkili mahkemelerin İstanbul mahkemeleri olarak taraflar arasında kararlaştırıldığını, iş bu sözleşmenin bedelinin anahtar teslim 11.800.000,00 TL+ KDV' olduğunu, Müvekkili şirketin bu güne kadar taahhüt ettiği işlerle ilgili imalatları yapmış olduğunu, şantiye sahasına gerekli malzemeleri getirmiş olduğunu, şantiye sahasının ve diğer işlerin müsaade ettiği ölçüde, davalı yüklenicinin kendi imalatı olan inşaat işlerini tamamladığı ölçüde taahhütlerini yerine getirmeye devam ettiğini, 27.07.2016 tarihli... Tesisat keşfi'nden de anlaşılacağı üzere müvekkili şirket tarafından şantiye alanına 250,000 TL İşçilik bedeli düşüldüğünde KDV hariç 6.739,308,83 TL miktarlı malzemenin imalat ve montaj için indirildiğini, İş bu malzemelerin KDV dahil fiyatının 7.952.384,41 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından şantiyeye getirilen malzemelerle birlikte şantiye sahasının ve diğer işlerin müsaade ettiği ölçüde imalatlar yapıldığını, yapılan imalatlara ilişkin olarak hak ediş düzenlendiğini ve müvekkili şirket tarafından KDV hariç 5.707.089,68 TL miktarlı fatura tanzim edildiğini, İş bu faturaya karşılık müvekkili şirkete 6.450.000,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından gerekli imalatlar ve işler yapılmakta iken; davalı firmanın taahhüdü altında bulunan kaba inşaat işinin tamamlanamadığını, bu sebeple müvekkili şirketin davalı firma tarafından kaba inşaat işleri tamamlanmadan teknik olarak müvekkili şirketin kalan mekanik tesisat imalatlarına başlaması ve tamamlanması mümkün olmadığından müvekkili şirketin işinin durduğunu, malzemeleri sahasına getirmesine karşın imalat ve montajlarının yapılamadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin...D.iş sayılı dosyasında yapılan keşif de kaba inşaatın devam etmekte olduğunu, bir bodrum, bir zemin, 3 normal ve 1 teras katından ibaret olan blokların bodrum zemine 2 normal katın taşıyıcı karkası bitmiş ve 3. normal katın kalıbına başlandığı tespit edildiğini, Keşif tarihi itibari ile blokların kaba inşaatı tam olarak bitmediği gibi biten katların da iç ve dış duvarları yapılmamış olduğunu, bu hali ile davacının binada taahhüt ettiği mekanik tesisat işini bir bütün olarak yapılmasının mümkün olmadığını, şirket tarafından belirtilen sebeplerle şantiye alanında imalat ve montaj yapılamazken davalı firma tarafından müvekkili şirkete ... 2. Noterliği' nin... tarih ve .... nolu ihtarnamesi ile 27/04/2016 tarihine kadar iş hızının iş programına uygun hale gelmesini aksi takdirde sözleşmenin feshedileceği, sözleşmeye aykırı olarak ihtar edildiğini, taraflarına 29.04.2016 tarihinde tebliğ olan ihtara karşı aynı tarihte ... 7.Noterliği" nin... tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile teknik personelin şantiye sahasına intikal edeceği, sözleşmenin feshi koşullarının oluşmadığının cevaben ihtar olunduğu, ancak davalı firma tarafından müvekkili şirkete gönderilen 02.05.2016 tarihli faks ile sözleşmenin feshedildiği ve sözleşme uyarınca teminat mektubunun nakde çevrileceğinin belirtildiği, akabinde ise yine davalı firma tarafından ... 6. Noterliği ... tarih ve ... yev. Nolu ihtarı gönderilmiş iş bu ihtarda “22.07.2016 tarihli ihtar ile sözleşmenin 25.04.2016 tarihli ihtardaki hususlar yerine getirilmediğinden feshedildiği ve maddi zararın müvekkili şirketten tahsil edileceği, teminat mektubunun nakde çevrileceğinin bildirildiği, İş bu ihtara da cevaben ... 10. Noterliğinin ...tarih ve ... nolu ihtarnamesi ile cevap verildiği, bu konuda İdare' den davalı tarafın yapmayı taahhüt etmiş olduğu inşaat işi ile ilgili ihale dosyasının, davalının işinin ilerleme yüzdelerini gösterir tüm belgelerin istenmesini, bu belgeler incelendiğinde iddialarının doğruluğunun ortaya çıkacağını, davalı tarafın kendi imalatlarını yapmaması ve müvekkili şirketin imalat ve montaj yapmasının mümkün olmadığını, davalı tarafça da müvekkili şirket ile revize iş programı yapılmadığını, bu sebeple de mevcut durumun davalının kusuru sonucu oluştuğu ve sözleşmenin davalı tarafça haksız nedenle feshedildiğinin açıkça anlaşılacağını, bu sebeple öncelikle davalı tarafından yapılan feshin haksız fesih olduğunu, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla: Hesaplanan 1.502.384,41 TL tutarındaki malzeme bedeli alacağının fazlaya ilişkin tüm hak, alacak ve taleplerimiz saklı kalmak kaydı ile 11 Nisan 2015 tarihli ve 29323 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan 6644 sayılı kanunun 4. Maddesi ile HMK.109/2 maddesinin yürürlükten kaldırılması da dikkate alınarak HMK 109 maddesi uyarınca şimdilik 100.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip zaptı tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 05/09/2017 tarihli cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin olduğunu, bu sebeple yetkisiz mahkemede açılan davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirketin tebligat adresinin ... olduğunu, davalının ikamet ettiği mahkemenin yetkili olduğunu, bu davanır yetkili İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini,iddia edilen alacak tutarının açık olduğunu, bir kısmının talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının 1.552.384,41 TL. malzemeden kaynaklanan alacağı olduğunun belirtildiğini, alacağın tamamı belli olduğundan kısmi dava açılamayacağından işbu sebeple davanın reddi gerektiğini, mahkeme aksi düşüncede olması halinde tutarı belirli olan alacak iddiasında harcın tamamlatılması gerektiğini, HMK 109 maddesine göre, dava konusunun miktarı açıkça belli olması durumunda kısmi dava açılamayacağında, dava şartları mevcut olmadığını, davacı şirket tarafından davaya konu cari hesaba dair faturalarda belirtilen malzeme teslim edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesi incelendiğinde; her ne kadar müvekkili şirketin faturalara dayalı olarak borçlu olduğu iddia edilmiş ise de, davaya konu edilen malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, bu nedenle alacak iddiasının yersiz olduğunu, ispat yükünün HMK 6 madde gereğince davacı tarafta olduğu dikkate alındığında öncelikle davacı tarafın davaya konu fatura tutarlarını karşılar mahiyette mal teslim edildiğinin ispatlanması gerektiğini, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince, davacı şirketin müvekkili şirketin devam etmekte olan ... işinin bir bölümü olan Mekanik Tesisat İmalatlarını malzemeli işçilikli yapımını üstlendiğini, İmalatın başlama tarihinin 10.01.2014 olduğu, bitim tarihinin ise 08.06.2015 yılı olduğunu, sözleşmenin götürü bedel olduğunu, işin anahtar teslim bedeli sözleşmenin 5.maddesinde yazılı olduğu üzere 11.800.000.-TL. + KDV olduğunu, Sözleşmenin 5.g maddesine göre, projede yer alan imalatların sözleşme ekinde belirlenen fiyatlar üzerinden hesaplanacak ve ...’in hakkedişinden düşüleceğini, sözleşmenin 6.maddesi gereğince fiyatlar verilen teklif gereğince sabit olduğunu, 31.12.2014 tarihinde taraflar arasında Yeddiemin sözleşmesi imzalandığı, müvekkili şirkete teslim edilmesi gereken malların ... depolarında yeddiemin olarak bekletilmekte olduğunu, davacının depolarında bekletilen malların bedelinin müvekkili şirket tarafından ödendiği halde malzemeler müvekkil şirkete teslim edilmediğini, teslim edilmeyen malzeme tutarının 7.278.000.-TL olduğunu, davacı ...'in, iş programına uymadığını, e-mail yazışmaları ile defalarca iş programına uyması ve eksik işler bildirilmesine karşın iş programını müvekkili şirkete vermediğini, işbu sebeple ihtarname gönderildiğini, anılan ihtarname ile süre verilmesine karşın iş programına uymaması ve sözleşme gereğini ifa etmemesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, davacı şirketin sözleşme gereği edimini yerine getirmemesi, işini tamamlamaması nedeniyle müvekkili şirketin götürü bedel sözleşmesinden menfaat sağlayamadığını, işi başka firmalara yaptırmak zorunda kaldığını, ayrıca malzeme ve işçilik bedeli ödemek durumunda kalındığını, işbu sebeple müvekkili şirketin, davacı şirketin teminat mektubunu paraya çevirmek zorunda kaldığını ve zararının bir kısmını teminat mektubundan karşılamış olduğunu, davacının müvekkili şirketten alacağının bulunmadığını, sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkili şirketin zararının mevcut olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 26/02/2019 havale tarihli dilekçesi ile müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtların "..." adresinde mevcut olduğu bildirildiğinden, ticari defter ve kayıtların incelenmesi için ... Mahkemelerine talimat yazılmasına karar verilmiş olup, talimat mahkemesine sunulan 18/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının ibraz edilen 2014, 2015 ve 2016 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu, Davacının ibraz edilen ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıya toplam 6.901.036,29TL tutarında fatura düzenlediği davalının ise bunun karşılığında 250.000TL tutarında iade faturası düzenlediği, çek ile 6.700.000,00TL ödeme yaptığı, yine davacı adına toplam 32.276,88TL sgk prim ödemesi yaptığı ve 31.12.2016 tarihi itibari ile davacının davalıya 81.240,59TL borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, Cari hesap kaydında nakde dönüştürülen 592.600,00TL'lik teminat mektubunun kayıtlı olmadığı ancak tarafımıza ibraz edilen banka dekontuna göre teminat mektubunun davalı tarafından nakde dönüştürüldüğünün tespit edildiği, ancak alacak borç tespitinin sadece cari hesap ilişkisi ile tespit edilemeyeceğinin dosyanın incelenmesinden anlaşıldığı, tespit yapabilmek için ilk olarak davacı tarafından ne kadarlık iş yapıldığı ne kadarlık malzemenin şantiyede kaldığı ve bu tespitlerden sonra davalının ödemesi olan (6.700.000,00TL+32.276,88TL) 6.732.276,88TL'nin düşülmesi ile taraflar arasındaki alacak borç tespitinin yapılmasının doğru olacağı, ayrıca davalı tarafça nakde çevrilen teminat mektubunun davalı tarafça tahsilinin haklı olup olmadığı ise sözleşmenin haksız fesih edilip edilmediğinin tespiti ile ortaya konulabileceği, eğer fesih haksız ise tahsil edilen 592.600,00TL'nin davacıya iade edilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkememizin 07/11/2019 tarihli celsesinde; ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak mahallinde keşfen inceleme yapılmak suretiyle öğretim görevlileri arasından resen seçilecek bir inşaat bilirkişisi, bir makine mühendisi bilirkişi (ısıtma-soğutma-sıhhı tesisat konusunda uzman) , bir elektrik mühendisi ve bir mimar ve bir mali müşavir tarafından inceleme yapılarak taraflar arasında akdedilen sözleşme projeler değerlendirilmek suretiyle davacının yapmış olduğu işin yapılması kararlaştırılan toplam işe oranının ne olduğu, davacının ne kadarlık bir malzeme kullandığı, mahallinde davacıya ait malzeme bulunup bulunmadığı, yapılan işte davacıya ait malzemenin kullanılıp kullanılmadığı, dosya içerisindeki faturalar ve yapıda kullanılan malzemeler karşılaştırılmak suretiyle tespit edilmesine, sözleşmenin fesih tarihi itibariyle işin davacı tarafından bitirilme imkanının olup olmadığı ve işin davacı tarafından bitirilememesinde kusurun kimde olduğunun tespit edilmesine karar verilmiş olup, talimat dosyasına sunulan 19/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu ... İmalat işine dair İnşaat, Mekanik, Elektrik ve Mimari işlerin yapılmış ve hali hazırda ... Fabrikasının faal ve üretimde olduğu, davalı ...İnşaatı işine ait sözleşmeyi 08.09.2014 tarihinde yapmış olduğu, davacı ile davalı arasındaki Malzeme ve İşçilikli İmalat sözleşmesi 10.01.2014 tarihinde yapılmış olduğu, işin süresinin 10 ay 5 gün olarak belirlendiği, davalının ana sözleşmeyi imzalaması ile davacı ile yaptığı sözleşmeyi akdetmesi arasında 23 gün olduğu, bu süre zarfında davacının iş yapabilmesinin davalının inşaat işinde belirli bir seviyeye gelmiş olmasının gerekliliği, davacının dava konusu işi yaparken sahada tanık beyanları göz önünde bulundurularak mekanik ve makine mühendisi personel çalıştırdığı, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki iş planlamasına yönelik herhangi bir imzalı dokümanın dosyada yer almadığı, dosyada bulunan bir adet iş planının da herhangi bir yetkili tarafından imza kaşe yapılmadığı dolayısıyla da geçerli bir iş planı olmadığı, davacının davalı ile yaptığı sözleşmenin 15.1 maddesine göre davalı tarafından verilecek revize iş planına uymakla yükümlü olduğu, dava konusu davacı ile davalı arasındaki Malzeme ve İşçilikli İmalat sözleşmesine ilişkin malzemelerin bedelleri ve işçiliklerin tutarlarının dava dosyası ekindeki irsaliye ve diğer dokümanlara bakılarak incelenmesi sonucunda ; Malzeme Toplam Tutarı = 5.762.358,51 TL, İşçilik Toplam Tutarı = 190.005,13TL Genel Toplam Tutar (KDV Hariç) = 5.952.363,64 TL Genel Toplam Tutar (KDV Dahil) = 7.023.789,09 TL Dava konusu iş için davalının davacı şirkete ödediği malzeme ve işçilik toplam tutarı ise; Genel Toplam Tutar (KDV Dahil) = 6.450.000,00 TL Bu durumda davalı şirketin davacı şirkete ödemesi gereken tutar; 7.023.789,09TL- 6.450.000,00 TL = 573.789,51 TL olduğu, ayrıca davalının işin akdedilişinde verdiği teminat miktarı olan 592.600,00 TL de davalı tarafından ödenmesi gerektiği değerlendirmesi ile, 573.789,51+ 592.600,00 = 1.166.389.51-TL olduğu değerlendirilmiştir. Davacının diğer taleplerinin hukuki durum arz ettiğinden takdirin mahkememize ait olacağını bildirilmiştir.

Mahkememizin 20/11/2020 tarihli celsesinde; Davalının ticari defter kayıtları incelenmek sureti ile ... ATM'den ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinden alınan talimat raporları da değerlendirilmek sureti ile davacının getirdiği malzemelere ilişkin davalının yaptığı ödeme tutarının ne olduğu, davalının davacının yapmakta olduğu işleri 3. Kişilere yaptırıp yaptırmadığı, yaptırdı ise belgelerin defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, teminat mektubunun tazmin edilmesinin gerekip gerekmediği, feshin haklı olup olmadığı konusunda bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 20/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı tarafından malzeme ve işçilik için kesilen fatura tutarının (KDV Dahil) 6.901.036,29-TL olduğu, öte yandan şantiyeye indirilen malzeme ve yapılan işçilik bedelinin (KDV Dahil) 7.023.789,09 TL olduğu belirlendiği, böylece ikisi arasındaki farkı olan 7.023.789,09-TL - 6.901.036,29 TL= 122.752,80 TL kadar malzemenin faturalandırılmadığı, Fesih tarihinde işin tamamlanma oranı; montajı bitmiş kısmıyla % 9,421 tamamlama oranında, Malzeme ve yapılan işçilikleriyle olan tamamlama oranın ise KDV dahil 7.023.789,09 TL tutarının, Sözleşmeye göre işin KDV dahil toplam tutarı 13.924.000,000TL bölünmesiyle, %50,4 oranın olduğunun belirlendiği, Fesih tarihi sonrası Mahkemece alınan tespit raporunda, mekanik işlerin tamamlanması için o tarihteki inşaat kaba işlerinin durumu itibarıyla bir engel teşkil etmediği tespitine bilirkişi heyetinin de katıldığı, Davalının sunulan kayıtlarında davacıya yapılan ödemelerin 6.744.868,59 TL olarak hesaplandığı, teknik heyetin belirlediği faturalar davalıda kayıtlı olup, yapılan işe ilişkin KDV dahil 7.023.789,09-TL davacının hakkedişinden ödemeler düşüldüğünde davacının 278.920,50-TL alacaklı kaldığı ,592.600 TL teminat mektubunun 09.08.2016 tarihinde tazmin edildiğinin davalıda mevcut olduğu, Davacının sözleşmede üstlenmiş olduğu işi zamanında yerine getirmediği, bu bakımdan davalı tarafından yapılan fesih bildiriminin haklı nedene dayandığı, Davalı tarafından yapılan fesih bildirimi ileri doğru hüküm ifade ettiğinden, fesih bildirimine kadar yapılan işlerden ve teslim edilen malzemelerden davalının sorumlu olması gerektiği, aksi takdirde yapılan ve teslim edilen iş ve malzemelerden dolayı davalının sebepsiz zenginleşeceği, bu bakımdan teknik inceleme bölümünde tespit edilen bedellerden davalının sorumlu olması gerektiği, ayrıca davalı tarafından bir zarar ispat ve iddia edilemediğinden teminat mektubu bedelinin de iade edilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Davacı tarafından 22/04/2021 tarihinde ıslah dilekçesi ibraz edilmiş olduğunu, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; - 1.502.384,41 TL tutarındaki malzeme bedeli alacağının fazlaya ilişkin tüm hak, alacak ve taleplerimiz saklı kalmak kaydı ile dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, Bilirkişi raporu ile tespit edilecek olan ve tespit halinde fazlaya ilişkin tüm hak ve alacak ile talep artırım hakları saklı kalmak kaydı ile HMK 107 uyarınca şimdilik 1.000,00 TL müvekkili firma işçilik alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; haksız fesih sonuç, yine haksız olarak nakde çevrilen ve irat kaydedilen teminat mektubu bedeli olan 592.600,00 TL’ nin dava tarihi ile birlikte işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 04/11/2021 tarihli celse ara kararında; ... Başkanlığına müzekkere yazılarak dava konusu çay paketleme fabrikası yapım işine ait tüm hak ediş belgeleri Pursantaj kayıtları yapılan imatların detaylı olarak belirtilen şantiye alanında bulunan idare kontrollerinin gelen malzemeye ilişkin tuttukları tutanakların gönderilmesi ve işi idare adına kontrol eden şirket varsa bu şirketin isminin bildirilmesinin istenilmesine, yazılan müzekkereye cevap geldiğinde duruşma günü beklenilmeksizin davacı ve davalının rapora karşı yapmış oldukları itirazların değerlendirimesi ... gelen müzekkere cevabındaki ihrazata ayrılmış bulunan mal bedeli, ve davacının itiraz ettiği sözleşmenin fesih tarihinin yeniden incelenerek hangi tarih olduğunun tespiti açısından bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, 10/08/2022 tarihli bilirkişi Ek raporunda; teknik yönden ; Kök raporda varılan teknik sonuçları değiştirecek yeni bir kanaate varılmadığını, bununla birlikte, tarafların Kök rapora olan itiraz dilekçelerinde ayrıca değerlendirmesini istedikleri ilave hususları ve talepleri yukarıda detaylı olarak değerlendirilmiş Kök Rapor Sonuç (bu sonuç değerlendirmemiz değişmemiştir) Davacı tarafından malzeme ve işçilik için kesilen fatura tutarının (KDV Dahil) 6.901.036,29 TL olduğu, öte yandan şantiyeye indirilen malzeme ve yapılan işçilik bedelinin (KDV Dahil) 7.023.789,09 TL olduğu belirlendiği, böylece ikisi arasındaki farkı olan 7.023.789,09-6.901.036,29 TL= 122.752,80-TL kadar malzemenin faturalandırılmadığı görülmüştür. Fesih tarihinde işin tamamlanma oranı montajı bitmiş kısmıyla % 9,421 tamamlama oranında, Malzeme ve yapılan işçilikleriyle olan tamamlama oranın ise KDV dahil 7.023.789,09 TL tutarının, Sözleşmeye göre işin KDV dahil toplam tutarı 13.924.000,000TL bölünmesiyle, %50,4 oranın olduğunun belirlenmiştir. Fesih tarihi sonrası Mahkemece alınan tespit raporunda, mekanik işlerin tamamlanması için o tarihteki inşaat kaba işlerinin durumu itibarıyla bir engel teşkil etmediği tespitine heyetimizin de katılmamıştır. Davacının Kök rapora itiraz hususlarının değerlendirilmesi: Mahkemece Talep edilen ... Müdürlüğünün tarafından 10.07.2020 tarihinde verilen cevap ekinde 30.12.2014 tarihinde idare tarafından... A.Ş. adına yapılan ihrazatın tespit tutanağının Toplam Mekanik İhrazatın 8.208.738,68 TL olduğu görülmüş, ancak ihrazatı yapılan bu malzemelerin ...A.Ş. adına olduğu, bu nedenle ihrazatı yapılan bu malzemelerin, davacı ... İLE ilişkisinin ancak faturalarının incelenmesi ile belgelenmesi gerektiği, Bunun dışında o tarihe ait idarece yapılan ödemeler, hakediş belgeleri mevcut olmadığından bu belgelerin değerlendirilmesinin yapılamadığı, Dava dosyasında davacı tarafından 07.05.2016 tarihinde sunulan iş programı dışında başka bir iş programı olmadığı ve bununda fesih tarihinden kısa önce sunulduğu ve uygulamasına geçilmediği anlaşıldığı, Davacı tarafından işin gecikme sebebinin kaba inşaatın bitmediği ileri sürüldüğü, ancak fesih tarihindeki ve ondan önceki Hakkedişlerin dosyaya sunulmadığından, kaba inşaat tamamlama oranı bu hakedişler üzerinden değerlendirilemediği, Davacı iddiasında bulunduğu haksız fesih sebebiyle imalat yapamayarak mahrum kaldığı işçilik bedelleri (kar kaybı) ile ilgili bir tespiti talep edilmiş ancak işçiliğin hesaplanması için sözleşmede bir bilgi olmadığından hesaplanamadığını, Davalının kök rapora teknik yönden olan itiraz hususları ve sunduğu mütalaa hususların ise; Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı için ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davacının icrası nedeniyle (04.08.2016 Tarihli Haciz Tutanağı), davacı tarafından yapılması nedeniyle 250.000TL olduğu (Davacı tarafından ... Şirketine verildiği iddia edilen Çek ) ve bununla ilgili olarak dava dosyasına belgeler sunulduğundan, dolayısıyla davalının Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı kalemlerinden olan daha önce ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davalının icra konusu ile İcra Tutanağı ile muhafaza altına alındığı ve davalının bunun üzerine 250.000,00TL bedeli ... Şirketine ödediğinden tenzili talebinin teknik yönden uygun olduğu, 3. şahıs firmalardan alınan hizmet karşılığı aşağıdaki bedelleri talep ettiği, Sözleşme toplam bedeli tüm mekanik tesisatın kurulum ve devreye alma işçilik bedellerini birlikte kapsadığı, Dolayısıyla mekanik tesisatının malzeme ve cihazlarının bedeli ihrazatı tamamladıktan sonra (teslim edildikten sonra), kurulumu ve devreye alınması bittiğinde ise işçilik bedeli talep edilmekte olduğu, Dolayısıyla, teknik heyetin aşağıdaki değerlendirmesini bu hususu dikkate alarak yaptığını, Havalandırma tesisatı kapsamında olan ihrazatı yapılmış Klima santrallerinin kurulumunda tespit edilen eksik olan frekans kontrolörlerinin (... marka ürün) ... Tesisatı için ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davacının icrası nedeniyle (04.08.2016 Tarihli Haciz Tutanağı), davacı tarafından yapılması nedeniyle 250.000TL olduğu (Davacı tarafından ... Şirketine verildiği iddia edilen Çek ) ve bununla ilgili olarak dava dosyasına belgeler sunulduğundan, dolayısıyla davalının Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı kalemlerinden olan daha önce ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davalının icra konusu ile İcra Tutanağı ile Muhafaza altına alındığı ve davalının bunun üzerine 250.000,00TL' bedeli ... Şirketine ödediğinden tenzili talebinin teknik yönden uygun olduğu, Sözleşme toplam bedeli tüm mekanik tesisatın kurulum ve devreye alma işçilik bedellerini birlikte kapsamaktadır. Dolayısıyla mekanik tesisatının malzeme ve cihazlarının bedeli ihrazatı tamamladıktan sonra (teslim edildikten sonra), kurulumu ve devreye alınması bittiğinde ise işçilik bedeli talep edilmektedir. Dolayısıyla, teknik heyetimiz aşağıdaki değerlendirmesini bu hususu dikkate alarak yapmıştır. Havalandırma tesisatı kapsamında olan ihrazatı yapılmış Klima santrallerinin kurulumunda tespit edilen eksik olan frekans kontrolörlerinin (... marka ürün) ... şirketinden temin edildiğinin anlaşıldığı ve fatura bedelinin 122.539,86 TL (KDV dahil) olarak uygun olduğu görüşünde olduğunu, Havalandırma tesisatı kapsamında olan ihrazatı yapılmış Klima santrallerinin devreye alma ve bağlantısı işini, ... İklimlendirme şirketine fatura bedeli 80.712,00 (KDV dahil) ile fesihten sonra davalı tarafından yaptırılmış olduğunun anlaşıldığı, ancak bunun için daha önce davalı tarafından davacıya bir ödeme yapılmış olduğuna dair belge sunmamıştır. Bunun için 2 seçenekli Yüce Mahkemenin Takdirine sunulmak üzere değerlendirme yapılmıştır. Klima santrallerinin devreye alma ve bağlantısı işi için daha önce Davacıya ödeme yaptığını belgelerse, ... şirketine fatura bedeli 80.712,00 (KDV dahil) 80.712,00 (KDV dahil) bedelini talep etmesinin uygun olduğu , Eğer davalı bunu belgeleyemez ise Hera İklimlendirme şirketine fatura bedeli 80.712,00 (KDV dahil) 80.712,00 (KDV dahil) bedelini talep etmesinin uygun olmadığı kanaatinde olduğunu, Yangın tesisatı kapsamında ihrazatı yapılmış Yangın pompasının devreye alma ve eksikliklerinin giderilmesi için ... şirketine fatura bedeli 25.702,00 (KDV dahil) yaptırmış olduğunun anlaşıldığı, ancak bu kalem için davalı tarafından davacıya işçilik daha önce bir ödemesi yapmış olduğuna dair belge olmadığından, bu davacıdan bu 25.702,00 (KDV dahil) bedeli talep etmesinin uygun olmadığı değerlendirilmesi yapıldığını, Mekanik tesisat kapsamında ihrazatı yapılmış Su Deposu için daha sonradan Eksik Kalan Su Deposu Malzemeleri alımı ve Montajı için ... şirketine fatura bedeli 177.000,00 (KDV dahil) iş yaptırmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda Su Deposunun eksik malzemelerinin tamamlanması gerektiğinden malzeme bedel talebinin teknik yönden gerekli olduğu , Montaj (işçilik) bedeli eğer eksik malzemelerin montajı için ise montaj işçilik bedeli gerekli ve uygun olduğu,. Bunun için 2 seçenekli Yüce Mahkemenin takdirine sunulmak üzere değerlendirme yapılmıştır.1) Montaj (işçilik) bedeli eğer eksik malzemelerin Montajı için ise davalının davacıdan Eksik Kalan Su Deposu Malzemeleri alımı ve Montajı bedeli için 177.000,00 TL (KDV dahil) talep edebileceği, Montaj (işçilik) bedeli eğer eksik Malzemelerin montajı değil ise (Su deposunun toplam montajı için ise), eksik malzemelerin neler olduğu ve montaj işçilik kapsamı yani bedelleri ayrıntılı olarak faturada açıklandıktan sonra sadece eksik malzemelerin bedelini talep edebileceği değerlendirilmiştir. Kazanların devreye alınması için ... şirketine fatura bedeli 4.148,68,00 (KDV dahil) iş yaptırmış olduğu anlaşıldığının, ancak bu kalem için davalı tarafından davacıya işçilik daha önce bir ödemesi yapmış olduğuna dair belge olmadığından, bu davacıdan bu 4.148,68,00TLKDV dahil) bedeli talep etmesinin uygun olmadığı değerlendirildiği, sözleşme kapsamında olan Mekanik Tesisatın genel bakım ve servis ücreti olarak fatura bedelinin 51.566,00 (KDV dahil) yaptırmış olduğu anlaşıldığının, fatura ve ... tutanak içerikleri incelendiğinde kurulumu yapılan mekanik tesisatının cihazlarında (ihrazatı olan Malzeme ve cihazlar) olan arızalı parçalarının onarım servis bedeli olarak değerlendirildiğinden davacıdan bu 51.566,00 (KDV dahil) bedeli talep etmesinin uygun olduğu görüşüne varıldığı, ...A.Ş.'nin ...A.Ş.'nin sözleşmeyi ihlalinden kaynaklanan alacakları; Davalı davacının Sözleşmenin 10 Maddesi gereğince eksik kalan SGK prim ödemesi yapıldığını beyan ederek 100.100,10TL SSK primi davacıdan talep etmiştir. ancak bu hususta değerlendirme teknik bilirkişi uzmanlık alanı dışında olduğundan değerlendirilememiştir. Davalı, sözleşmenin 1,2,3 ve 12.6 Maddesine göre sözleşme tarihi (01.10.2014) ile fesih tarihi (22.07.2022) arasında aylık 2.500TL cezai şart uygulayarak toplam 52.000,00TL talep etmektedir. ... şirketi ile yapılan sözleşmenin 1,2,3 ve 12.6 Maddesine göre yüklenicinin işyerinde gerekli sayıda ve kapasitede teknik eleman ve mühendis bulundurmalıdır. Bunun için 2 seçenekli Mahkemenin takdirine sunulmak üzere değerlendirme yapılmıştır. Eğer eksik kalan SGK prim ödemesi işyerinde gerekli sayıda ve kapasitede teknik eleman ve mühendis bulundurmadığının belgesi olarak kabul edilirse, bu nedenle davalının cezai hüküm şartlarının teknik yönden oluştuğu, Eğer eksik kalan SGK prim ödemesi bir yeterli kanıt olarak değerlendirilmez ise davalının işyerinde gerekli sayıda ve kapasitede teknik eleman ve mühendis çalıştırılmadığını belgelemesi ve ispat etmesi gerektiği, ancak bu taktirde davalının cezai hüküm şartlarının teknik yönden oluşabileceği görüşüne varıldığını, ... ile Davalı ... şirketi arasındaki yapılan sözleşmenin Madde 23.2 gereği, davalı tarafından uyguladığı 01.10.2014-22.07.2016 tarihleri arası 21 ay için olan aylık 200TL ceza koyarak hesapladığı toplam ceza 42.000,007L, teknik yönden Uuzmanlık alanı dışı olduğundan değerlendirilmediğini, Davalı sözleşmenin 15.4 maddesine göre 01.05.2014tarihi ile fesih tarihi (22.07.2022) arasında geçen 83 gün için aylık 1.500TL cezai şart uygulayarak toplam 124.500 TL talep etmektedir. Bunun için 2 seçenekli Yüce Mahkemenin Takdirine sunulmak üzere değerlendirme yapılmıştır. Eğer davacı tarafından 7.05.2016 tarihinde davalıya sunulan iş programı ile iş yerinde daha önceki iş programına uyulmadığının belgesi olarak kabul edilirse (değerlendirilirse) , bu nedenle davalının cezai hüküm şartlarının teknik yönden oluştuğu, aksi durumda davalının bunu ispatlayacak başka delilleri sunması gerektiği görüşünde olduğunu, mali yönden ; Davalının sunulan kayıtlarında davacıya yapılan ödemeler esas alınarak 6.744.868,59 TL olarak hesaplandığı, bu hesaplamanın içerisinde davalının kayıtlarına yansıttığı SGK ödemelerinin de hesapta mevcut olduğu , teknik heyetimizin belirlediği faturalar davalıda kayıtlı olup, yapılan işe ilişkin KDV dahil 7.023.789,09 TL davacının hakkedişinden ödemeler düşüldüğünde davacının 278.920,50 TL alacaklı kaldığı , 592.600 TL teminat mektubunun 09.08.2016 tarihinde tazmin edildiğinin davalıda mevcut olduğunu, 250.000 TL tutarındaki ... Firması ile ilgili davalının ödemesinden kaynaklı tespit edilen sebebiyle bu tutarın da toplam hesaplanan 871.520,50-TL'den düşülmesi gerekeceği ve 621.520,50TL teminat mektubu tazmini dahil kalan davacı alacağı söz konusu olacağı, Alternatifli Teknik Bilirkişi değerlendirmelerinin takdiri Mahkemeye ait olup, hesaplanan tutardan düşülüp düşülmeyeceğinin ve gecikmeye ilişkin davalının bildirdiği gün sayısına göre hesaplamanın rapor içerisinde mevcut olduğu, hukuki yönden; Davacının sözleşmede üstlenmiş olduğu işi zamanında yerine getirmediği, bu bakımdan davalı tarafından yapılan fesih bildiriminin haklı nedene dayandığı, davalı tarafından yapılan fesih bildirimi ileri doğru hüküm ifade ettiğinden, fesih bildirimine kadar yapılan işlerden ve teslim edilen malzemelerden davalının sorumlu olması gerektiği, aksi takdirde yapılan ve teslim edilen iş ve malzemelerden dolayı davalının sebepsiz zenginleşeceği, bu bakımdan teknik inceleme bölümünde tespit edilen bedellerden davalının sorumlu olması gerektiği, ayrıca davalı tarafından bir zarar ispat ve iddia edilemediğinden teminat mektubu bedelinin de iade edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Mahkememizin 27/04/2023 tarihli celsesinde; ...'dan gelen yeni belgelerin değerlendirilmesi tarafların bilirkişi raporuna yapmış oludğu itirazları yeni belgeler ile ilişkilendirerek değerlendirilmesi açısından önceki bilirkişilerden 2. ek raporun alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 18/12/2023 tarihli 2. Ek raporda; Teknik yönden ... gelen belgeler ve değerlendirme; ...'dan gelen belgeler, hakediş evraları, ihrazat tutanağı, imalat listesi, pursantaj oranları ve ödeme olurları olmuştur. yukarıda açıkladığımız gibi, idare (....) ve davalı arasındaki sözleşmenin anahtar teslim götürü bedel sözleşmesi olduğu, bu nedenle Hakedişlerin idare tarfından belirlenen pursantaj oranları ile yapılan işlerin pursantajlarını ve yapılan ihrazatları göstermektedir. Bu yönü ile de davacı olan alt taşeron için de bir bağlayıcılığı bulunmadığı gelen dokumanlar neticesinde anlaşılmıştır. Davacı itirazlarının değerlendirilmesi açısından; ... tarafından gönderilen 22.04.2016 tarihli 13 nolu hak ediş evrakları, 14.06.2016 tarihli 14 nolu hak ediş evrakları ve 09.08.2016 tarihli 15 nolu hak ediş evrakları incelendiğinde gerçekleşen imalat tutarının 8.729.741,82 TL olduğu görüldüğü, bu Hakedişlerin davacı ... firması ile yapılan Hakediş olmadığı ancak...'in taşeronu olması nedeniyle alakası olduğu, anlaşıldığı, ancak davacı ... 'in bu hakedişlere göre aynı bedeli talep edeceği anlamına gelemeyeceği, (davacı ... firması ile Davalı ... arasındaki sözleşmenin Alt Taşeron sözleşmesi olarak başka olduğu, Davalı ...'in süre uzatım taleplerinin, ... firmasının iş ve işleri kapsamında olmadığı, söz konusu işin davacı ... firmasının işini aksatacak bağlantılı bir iş olmadığı görülmediği ve ayrıca dosya içeriğinde davacı ... FİRMASI tarafından da bu konuya yönelik olarak herhangi bir süre uzatım talebi ve yazı bulunmadığı, 10.06.2015 tarihli 7 nolu hakediş ile 22.06.2016 Fesih tarihleri arasında yaklaşık 11 ay süre olduğu, toplam iş süresinin ise 18 ay olduğu, mekanik imalatların hızlandırılması suretiyle 11 ay içinde gerekli ilerlemenin sağlanması mümkün olabileceği, ... ile ... firması arasında imzalanan 30.12.2014 tarihli ihzarat tutanağında, Mekanik Tesisat Malzemeleri bedelinin ... için 5.669.365,25TL ve G BLOK için 2.539.373,43TL olmak üzere toplam 8.208.738,68TL (yüklenicinin genel-gider karlı fiyatı olduğu) olduğu görüldüğü, 30.12.2014 tarihli ihzaratı yapılan malzemelerin teslimimini davacı ... firmasının imzaladığı, Davacı ... ise bu malzemeleri ... firması ile yaptığı sözleşme gereği teslim ettiği, bu tutanakta olan 8.208.738,68TL ihzarat bedeline karşılık gelen fatura ve irsaliye faturalarındaki malzemelerin, Davacı ... şirketi tarafından detaylı/liste halinde sunulması halinde bunlarla karşılaştırılabileceği, bu iş için Davacı ... şirketi ile Davalı ... şirketi arasında ayrı bir sözleşme yapıldığı, Bir başka ifadeyle Davalı ... şirketi ile ... Şirketi arasındaki sözleşme bedelinin, Davacı ... şirketi ile olanın aynı olmadığının açık olduğu, 09.08.2016 Tarihli 15.hakediş- yapılan işler listesi incelendiğinde, davacı ... 'in yukarıda tespiti yaptığı yani Kaba İnşaat İşleri ve ... işlerinin yaklaşık Yüzde 88,97'sinin tamamlanmış olduğu görüldüğü, buradaki kaba inşaat işleri için taraflar arasında (... ile ... arasında) imzalanmış ve onaylanmış olan hakediş' ler olduğu, diğer taraftan davacı ... talebiyle alınan Bilirkişi marifetiyle yapılan inşaat tespitlerin farklı olduğu ancak bu farklılığın uzmanlık alanım dışında kaldığından değerlendirilemediğini, bu hususun Mahkemenin takdirine bırakılmasının uygun olacağı, ayrıca, buradaki tartışmalı olan işin tamamlanma oranının, Davacı ... Şirketi için herhangi bir hakkayıbına uğramasıyla alakası olmayacağı, ancak mekanik işlerin imalat ilerlemesine etki olamayacağı, davacı ... Şirketi ile davalı ... arasındaki sözleşmenin sadece Mekanik İşler olduğu, Mahkeme heyetimizin haklı fesih görüşünün aksine bir karar verir ise ve davacı ... firmasının işçilik yapamamasında ötürü kar kaybı yaşadığı kanaatinde ise davacı vekilinin 18.07.2017 tarihli dilekçesinde belirtildiği üzere fesih tarihine kadar olan şantiye alanına şirket tarafından 6.739.308,83 TL bedelli malzeme indirildiği ve bu kapsamda şirkete davalı tarafından ödenen miktarın 6.450.000 TL olduğu beyanı ile imalatı yapılmayan eksik iş bedelinin 11.800.000,00 -6.739.308,83 TL = 5.060.691,17 TL (geriye kalan meblağ), hesaplandığı, bu bedel üzerinden kar kaybı ise Toplam işçilik bedelinin %10 “u kar olarak kabul edilmesi gerektiği kabulu ile (Malzeme bedelinin yüzde %3,5” i) 5.060.691,17 TL /100 x 3,5 = 177.124,19 TL (... firmasının işçilik kaynaklı kar kaybı-%3,5) hesaplamayı detaylı açıklandığı üzere, ... firmasının işçilik kaynaklı kar kaybının 177.124,19 TL mertebesinde olacağı değerlendirilmiştir.

Davalı itirazlarına yönelik değerlendirmelerin; Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı için ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının İcra Tutanağı ile muhafaza altına alınan Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı kalemlerinden olduğunun değerlendirildiği, davalı ... firması 3. şahıs firmalardan alınan hizmet için; Daha önce ihzaratı yapılan Klima santrallerinin kurulumunda tespit edilen eksik olan frekans kontrolörlerinin (... marka ürün) Dantek şirketinden temin edildiğinin anlaşıldığından fatura bedelinin 122.539,86 TL KDV dahil)'nin talep edebileceği görüşüne varıldığı, daha önce İhzaratı yapılan klima santralinin fatura bedelinin Klima santrallerinin devreye alma ve bağlantısı işini de kapsadığı anlaşıldığı, böylece davalı ... Şirketinin sözleşme feshi sonrası ... şirketine yaptırdığı Klima santrallerinin devreye alma ve bağlantısı işi için olan fatura bedeli 80.712,00 (KDV dahil) 'nin talep etmesinin uygun olacağı, Yangın tesisatı kapsamında ihrazatı yapılmış Yangın pompasının devreye alma ve eksikliklerinin giderilmesi için ... şirketine fatura bedeli 25.702,00 (KDV dahil) yaptırmış olduğunun anlaşıldığı, Dava dosyasına sunulan 19.10.2018 tarihli fatura incelendiğinde, yangın pompalarının devreye alınması için gerekli yağ filtresi, yakıt/su ayırıcı filtresi, Hava filtresi, yağ, akü ve işçilik olduğundan, davacıdan bu 25.702,00 (KDV dahil) bedeli talep etmesinin uygun olacağı, Mekanik tesisat kapsamında ihrazatı yapılmış Su Deposu için daha sonradan Eksik Kalan Su Deposu Malzemeleri alımı ve Montajı için ... şirketine 08.08.2017 tarihli fatura bedeli 177.000,00 (KDV dahil) iş yaptırmış olduğu anlaşıldığı, böylece Su Deposunun eksik malzemelerinin tamamlanması gerektiğinden malzeme bedel talebinin teknik yönden gerekli olduğu görüşüne varıldığı, davalının davacıdan Eksik Kalan Su Deposu Malzemeleri alımı ve Montajı bedeli için 177.000,00 TL (KDV dahil) talep edebileceği, Kök raporumuzda varılan görüşte, Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı için ihrazat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davacının icrası nedeniyle (04.08.2016 Tarihli Haciz Tutanağı), davacı tarafından yapılması nedeniyle 250.000TL olduğu (Davacı tarafından ... Şirketine verildiği iddia edilen Çek) dolayısıyla davalının Sıhhi Tesisat ve Yangın Tesisatı kalemlerinden olan daha önce ihzarat olarak teslim edilen kullanma ve yumuşak su depolarının davalının icra konusu ile İcra Tutanağı ile muhafaza altına alındığı ve davalının bunun üzerine 250.000,00TL' bedeli ... Şirketine ödediğinden tenzili talebinin teknik yönden uygun olduğu, görüşlerinde bir değişiklik bulunmadığını, Daha önce İhzaratı yapılan klima santralinin Kazanların devreye alınması yapılmadığı için bu işi sonradan yapan ... şirketine ödenen fatura bedeli 4.148,68 TL (KDV dahil) bedelini talep etmesinin uygun olduğu, 3. Şahıs firmalara yaptırılan toplam imalatın, 5.1.3.2.1: 122.,539,86 TL (KDV dahil), 5.1.3.2.2: 80.712,00 TL (KDV dahil), 5.1.3.2.3: 25.702,00 TL (KDV dahil), 5.1.3.2.4: 422.000,00 TL (177.000,00 TL + 250.000,00TL) 5.1.3.2.5: 4.148,68TL Toplam tutar : 665.102,54 TL (3. Şahıs firmalara yaptırılan imalatlar) olduğu belirlendiğini, ...A.Ş.'nin ...A.Ş.'nin sözleşmeyi ihlalinden kaynaklanan alacakları yönünden; tarafların beyanları birlikte değerlendirildiğinde, Sözleşmenin 10. Maddesi gereğince eksik kalan SGK prim ödemesi gereken ... Firmasının alt limit üzerinden (ihale bedeli üzerinden) hesaplama yapıldığında, ... Firmasının bu hususta muhatap olacağı tutar 5.700.000.-TL.'nin üzerinde olduğu da göz önüne alındığında, Davacı ... Firması sözleşmenin fesih edildiği tarih itibariyle 266.933,59 TL. eksik isçilik (Sosyal Sigorta işlemleri Yönetmeliği “Asgari İsçilik Oranları” kurum bünyesinde oluşturulan “Asgari isçilik Tespit Komisyonu” tarafından belirleneceği belirtilmiş isçilik oranını %,6,75'dir) beyan etmiş olduğundan eksik isçilik beyanının SGK primi 100.100,10 TL. olduğu, Bununla birlikte nihayi hesaplamayı uzman bilirkişi tarafından değerlendirmesi ve hesaplanması gerektiği, tarafların beyanları birlikte değerlendirildiğinde, ...'in sunduğu belgelerle, ... şirketinin sözleşmenin 12.3 ve 12.6 Maddesine göre işyerinde gerekli sayıda ve kapasitede teknik eleman ve mühendis bulundurmadığı anlaşıldığından, davalının sözleşmenin 12.3 ve 12.6 Maddesine göre sözleşme tarihi (01.10.2014) ile fesih tarihi (22.07.2016) arasında aylık 2.500TL cezai şart uygulayarak toplam 52.000,00TL talep etmesi için teknik yönden şartların oluşabileceği, ... ile Davalı ... şirketi arasındaki yapılan sözleşmenin Madde 23.2 gereği” sözleşmenin “Yüklenici, yukarıda adet ve mesleki unvanı belirtilen teknik personeli is programına göre İs basında bulundurmadığı takdirde; (mesleki unvan) için 1 inşaat mühendisi ve mimar için beher gün 300 TL, 2 makine mühendisi, elektrik mühendisi ve harita mühendisi için beher gün 200 TL., 3 inşaat teknikeri için beher gün 120 TL'nin ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakkedişinden kesilir” göre, bu mesleklerde mühendisin bulundurulmadığının incelenmesi gerektiği, teknik yönden uzmanlık alanım dışı olduğundan değerlendirilmediği için Davalı ...'in önerdiği şekilde konusunda uzman Bilirkişiden rapor alınmasını talebine katıldığını, davacının davalıdan süre uzatımları nedeniyle revize iş programı beklediği, diğer taraftan davacının 04.05.2016 cevap yazısında henüz daha iş programını hazırlamamış olduğu anlaşıldığından, sözleşmenin 15.4 maddesine ” “Hazırlanan ve taraflarca kabul edilen iş programına uymadığı her geçen gün için 1.500 TL gecikme cezası uygulanır ve YÜKLENİCİ “nin kesin hesabından düşülür” göre, davacının iş programlarına uymadığının görüldüğü ve bu nedenle davalının cezai hüküm şartlarının teknik yönden oluştuğu değerlendirilmiştir. Davalının 01.05.2016 tarihinden 22.07.2016 fesih tarihine kadar geçen 83 gün için günlük 1.500TL cezai şart uygulayarak toplam 124.500 TL (83 gün x 1.500 TL. - KDV dahil 124.500 TL. gecikme cezası) teknik yönden talep etme şartları oluştuğu, toplam olarak sözleşme maddelerinin ihlalinden kaynaklanan toplam ceza kesintisinin ...Tic.A.ş.'nin ...A.ş.'nin sözleşmeyi ihlalinden kaynaklanan toplam alacağının, 5.1.3.3.1 : 100.100,10TL., 5.1.3.3.2 : 52.000,00TL,5.1.3.3.4 : 124.500TL toplam: 276.600,10 TL (sözleşmenin ihlalinden kaynaklı alacak miktarı) olarak belirlenmiştir. Kök ve 1. ek raporda sehven incelenmeyen kalemlerin ise; Davalı ... itiraz/Beyan dilekçesinde talep ettiği, mutfak tesisatı imalatı ve gelen malzemelerin kurulumu - sözleşmenin feshinden sonra kalan islerin tamamlatılması için 3.sahıs firmalar ... Mutfak fırması ve Isımas Firması'na yaptırdığı anlaşıldığından bunun için kesilen faturaların incelenmesi sonucu 132.160,00 TL (KDV Dahil) hak kazandığı görüşüne varılmıştır. Davalı ...'in davacı ... 'ten talep ettiği alacağının 3. Şahıs firmalara yaptırılan imalatlar : 665.102,54 TL, Sözleşmenin ihlalinden kaynaklı alacak miktarı: 276.600,10 TL, ... mutfak fatura tutarı : 132.160,00 TL (Kök Ve Ek Raporda Sehven İncelenmeyen Kalemlerden Olan ... Mutfak Firması Fatura Tutarı KDV Dahil) genel toplam : 1.073.862,62 TL olarak hesaplandığı, böylece, ...'İN hakediş miktarı ve...'İN yaptığı ödemesi ( kök raporun teknik sonuç bölümünde tespit edilen miktar ve ödeme) ile birlikte kesinti birlikte değerlendirildiğinde, ... firmasının talep ettiği hakediş miktarı + 7.023.789,09 TL(KDV dahil ) ... firmasının ... firmasına yapmış olduğu ödeme toplamı : - 6.744.868,59 TL (KDV dahil ) kesintiler -1.073.862,62 TL Sonuç tutar : - 794.942,12 TL ... şirketinin 794.942,12 TL alacaklı olacağı, bu alacaktan haklı fesih kaynaklı sözleşmeye göre nakde dönüştürülen teminat tutarı +592.600,00'TL den çıkarıldığında, sonuç olarak -794.942,12 TL +592.600,00 TL=- 202.342,12 TL AHES şirketinin alacaklı olduğu görülmüştür. Kök ve ek raporda; ... firmasında ...'e yapılan ödemelere ilişkin 6.744.868,59 TL tutar hesaplandığı yer almıştır. Davacı kayıtlarına ilişkin karşılaştırma yapılmış ve Davacının ticari defterlerinin ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi... Talimat Bilirkişi raporunda incelendiği tarafından incelenen davalı ticari defterleri ile 12.591,71 TL dışında fark olmadığı, ... firmasının davacı dışında yapmış olduğu 3.şahıs ödemeler ile ilgili ek raporun 19.sayfasında faturaların kayıtlarda tespitleri de arz edilmiştir. Teknik bilirkişilerin yapılan işe dair ve Ahes firmasının 3.şahsılara yaptırmış olduğunu, kök ve ek rapordaki hukuki görüşün aynen korunduğunu bildirmişlerdir.

Taraflar arasında10/01/2014 tarihli... Fabrikası İnşaatı işinin Mekanik Tesisat İmalatları'nın Malzemeli İşçilikli yapım işleri sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 4.1. maddesinde; Yüklenici imalatlara 10/01/2014 tarihinde başlayacağı ve 08/06/2015 tarihine kadar bitireceği, sözleşmenin 5. Maddesinde; Sözleşme ekinde belirlenen detaylara, Projelere, Proje detaylarına ve Şartnamelere göre sıhhi Tesisat İmalatları, Isıtma-soğutma Tesisat İmalatları, Müşterek Tesisat İmalatları. Havalandırma Tesisatı imalatları, Yangın Tesisatı İmalatları, Buhar Tesisatı İmalatları, Basınçlı Hava Tesisatı İmalatları. Mutfak tesisatı imalatları, Otomasyon tesisat (Otomatik Kontrol Tesisatı) imalatları, Doğalgaz tesisatı İmalatları. Brülör Tesisatı, Sismik Koruma Tesisatı İmalatları, Vaziyet Tesisatımla bulunan hidranı, hidram boruları, Doğalgaz vanaları, sayaçları, Doğalgaz boruları, doğalgaz sayaçları ve uygulama proje bedeli, Isı pompaları ile deniz suyu Pompaları arasındaki borulamalar, binalar arası boru bağlantıları, işverenin idareden mekanik işler için yapılan tüm sözleşmeleri bağladığı, Tüm malzeme isçilik giderleri işçi sağlığı ve bütün giderler dahil anahtar teslim fiyatı olduğu, 6.1. Maddesinde; Projelerde süresince sözleşme fiyatları sabit olduğu, fiyat farkı verilmeyeceği, İşveren'nin bağlı bulunduğu İdare'nin ilave imalat yaptırması durumunda İşverenin İdareden bu imalatlara ilişkin alacağı kesintiler (vergi, stopaj vb. ) sonrası hak edişine yüklenici tarafından idarenin vermiş olduğu fiyata tenzil yapılarak yüklenicinin bu ilave imalatları yapacağı, Keşif bedelinde %100 artış olması durumunda da yüklenicinin aynı fiyatlarla imalatları tamamlayacağı, 8.maddesinde; yüklenici'nin aylık hakedişlerin de brüt üzerinden %5 nakil teminat kesintisi yapılacağı, İş sonunda veya işin devamında yüklenicinin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi işveren'in zarara uğraması, iş ve/veya garanti süresince yüklenici'den kaynaklanacak nedenlerden dolayı her türlü tamir ve bakım işlerinin yapılması durumunda ortaya çıkacak bedellerin işveren tarafından bu teminattan kesilmek sureliyle tahsil edileceği, geçici kabulden sonra nakit teminat iade edileceği, yüklenici sözleşme imzası ile beraber 592.610,000 TL banka teminat mektubunu işveren” e vereceği, iş sonunda ve/veya işin devamında sözleşmede belirtilen yükümlülükleri yüklenicinin yerine getirememesi, işveren 'i zarara uğratması durumunda; işverenin bu teminat senedinde belirtilen bedeli yüklenici' den tahsil edeceği, 15. maddesinde; yüklenicinin, işin başında taraflarca hazırlanan iş programına ve işin devamı sırasında işveren 'in vereceği revize iş programına uymakla yükümlü olduğu, işin devamı sırasında yürürlükteki iş programına göre işlerdeki gecikme, işveren 'in kusuru dışında 10 iş gününü doldurmadığı veya yapılan işin kalitesinden memnun olmaması halinde, işverenin yüklenici'ye ihtarda bulunarak ihtarı müteakip 10 iş günü içinde yüklenicinin iş hızlarını program seviyesine çıkaramayacağı ve istenilen kaliteyi tutturamaz veya bu konularda alacağı tedbirler hakkında işveren 'i ikna edemez ise işverenin sözleşmeyi tek taraflı fesih edebileceği, 15.2 maddesinde; sözleşmenin fesh edilmesi sonucu, işveren 'in uğradığı zararların yüklenici' den karşılamak üzere işverenin, yüklenici'nin teminat kesintilerini irat kaydedeceği, işveren 'in uğradığı zararların teminat kesintilerinden karşılanamaması durumunda yüklenici' nin işin başında vermiş olduğu teminat çeklerini işverenin tahsil edeceği, 15.3. işverenin, yüklenicinin kesin kabulünde yaptığı işlerden dolayı tamir ve telafi edilemeyen miktarlarının bedelini birim fiyatlar doğrultusunda teminattan nefaset olarak keseceği,15.4. maddesinde; hazırlanan ve taraflarca kabul edilen iş programına uymadığı her geçen gün 15.000 TL gecikme cezası uygulanacağını ve yüklenici'nin kesin hesabından düşüleceğinin düzenleme konusu yapılmıştır.

Davacının talimat yoluyla incelenen ticari defterinin TTK ve HMK'nun 222/2. maddesi hükümlerine uygun şekilde tutulduğu, sahibi lehine delil vasfında olduğu, davacının davalıya toplam 6.901.036,29-TL tutarında fatura düzenlediği davalının ise 250.000-TL iade faturası düzenlediği çek ile 6.700-TL ödeme yaptığı davacı adına toplam 32.276,88-TL SGK prim ödemesi yaptığı, 31/12/2016 tarihi itibari ile davacının davalıya 81.240,59-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalının incelenen ticari defterinin TTK ve HMK'nun 222/2. maddesi hükümlerine uygun şekilde tutulduğu, sahibi lehine delil vasfında olduğu, davacının tanzim etmiş olduğu 6.901.036,29-TL tutarındaki faturanın kayıtlara alındığı, 21/06/2016 tarihli 250.000-TL bedelli faturanın iade faturası olarak düzenlendiği, toplam davalı ödemesinin 6.744.868,59-TL olarak kayıtlarda yer aldığı, davacının kayıtlarında yer almayan 592.600-TL lik teminat mektubu çözümünün 09/08/2016 tarihinde davacı alacağı olarak kayıtlı bulunduğu, davacının incelenen ticari defterlerindeki kayıtlar ile davalının ticari defterlerindeki kayıtlar arasında ( teminat mektubu dışındaki ) 12.591,71-TL dışında fark olmadığı tespit edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmede; bitim tarihi 08/06/2015 tarihi, sözleşme bedeli de anahtar teslimi 11.800.000-TL + KDV olarak kararlaştırılmıştır. Davacı tarafından sözleşmede kararlaştırılan süre zarfında yükümlendiği edimlerin yerine getirilmediği, davalı tarafından çekilen 25/04/2016 tarih 20170 yevmiye numaralı ihtarname ile ihtar tarihinden geçerli olmak üzere 27/04/2016 tarihine kadar teknik personel ve çalışmaların başlaması iş programının hazırlanması taraflarına teslim edilmesi, iş hızının iş program seviyesinde tutulması gecikme olur ise sözleşmenin 15.1 ve 15.4 maddeleri gereğince sözleşmeyi fesih etmek zorunda kalınabileceğinin ve teminat mektubunun irat kaydedileceğinin davacıya bildirildiği, yine davalı tarafından çekilen 22/07/2016 tarihli ihtarname ile işin zamanında teslim edilmemesi nedeni ile fesih edildiğinin bildirildiği, yine davalının ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşme gereğinin yerine getirilmemiş olması sebebi ile yapılamayan işlerin başka firmalara yaptırılmak zorunda kaldığı, bu nedenle doğan zararlarının 2.922.324,22-TL olduğu, ihtarın tebliğinden itibaren bu miktarın ödenmesi gerektiği bildirilmiştir. Davacı tarafından davalıya gönderilen ... 7. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ve yine ... 10. Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ihtarnamelerinde; taahhüt edilen işlerin süresinde bitirilmemesi sebebinin işverenin sözleşmenin 15.1 maddesine uygun şekilde kaba inşaat işinin süresinde bitirmemesi ve karşılıklı olarak revize iş programı hazırlamamasından kaynaklandığını, müvekkili şirketin yükümlülüklerine aykırı bir hareketi olmadığını, kaba inşaat işleri tamamlanmadan teknik olarak müvekkili şirketin mekanik tesisat imalatlarını gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, karşılıklı revize edilmiş bir iş programınında bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından yapılan henüz faturası kesilmeyen işler ile ilgili alacakları olduğu bildirilmiştir.

Davacı taraf işin süresinde bitirilmemesinin davalının kaba inşaatı bitirmemesinden ve revize iş programını yapmamasından kaynaklandığını ileri sürmüş ancak, davalının mekanik tesisat işlerinin süresi içerisinde bitirmemesini davalının kaba inşaatı bitirmemesinin sebep olmadığı yapılan teknik incelemeler sonucunda anlaşılmış olduğundan davalı tarafından sözleşmenin haklı nedenle 15. Maddeye uygun şekilde fesih edildiği sonucuna varılmıştır.

Dava dışı idare ...'dan hak ediş evrakları, ihrazat tutanağı, imalat listesi, pursantaş oranları getirtilmiş, bu belgeler ile davacı ve davalının itirazlarının değerlendirilmesi davalının davacı tarafından yapılmayan işleri 3.kişilere yaptırmasından kaynaklı alacağı olup olmadığının varsa miktarının tespiti konusunda teknik bilirkişilerden ek rapor alınmıştır.

Dava dışı idare ile davalı arasında akdedilen sözleşme kapsamında davalının projenin tamamından sorumlu olduğu, davalı firmanın yükümlendiği işlerin sadece dava konusu mekanik işler olmadığı, pursantaş tablosundaki miktarlarında bu sebep ile alt taşeron konumundaki davacı firma ... için bağlayıcılığının bulunmadığı, sözleşmede davacı müteahhitin süre uzatım hakkı olduğu, denizden su çekmek ile ilgili süre uzatım talebinde bulunduğu, bu işlemin davacı ... firmasının iş ve işlemlerini kapsamadığı, davalının süre uzatım talebinde bulunmasının davacı ...'in işleri ile ilgili olmaması sebebi ile ... in işini zamanında bitirmemesi ile bir bağlantısının bulunmadığı, ...'in bu yöne ilişkin iddialarının geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava dışı idare ve davalı arasındaki anahtar teslim, götürü bedel sözleşme olup , hak edişlerin idare tarafından belirlenen pursantaj oranları ile yapılan işlerin pursantaşlarının ve yapılan ihrazatları gösterdiği, davacı alt taşeron için her hangi bir bağlayıcılığının olmadığı, ...'dan gönderilen hak ediş evraklarında imalat tutarının 8.729.741,82-TL olduğu, bu hak edişlerin davacı ... firması ile yapılan hak ediş olmadığı, bu sebep ile davacı ...'in, yaptığı imalat bedelinin ... hak edişi ile uyumlu olamayacağı, davacı şirketin idare ile yapılmış olan hak ediş evraklarına dayanmasının haklı olmadığı, davacı ve davalı arasında imzalanan sözleşmenin 9. maddesinde hak edişlere ilişkin ödemenin nasıl yapılacağının taraflar arasında belirlendiği, sözleşmede işin bitiş tarihinin 08/06/2015 tarihi olmasına karşın 10/06/2015 tarihli 7 nolu hak ediş evrakına göre davalı tarafından kaba inşaatın tamamlanma oranının oldukça az olduğu, ancak sonraki hak edişlerde oldukça hızlı olduğu, kaba inşaatın yavaş ilerlemesine rağmen davacı ...'in sözleşme uyarınca revize program talep dilekçesi sunmadığı, ayrıca 10/06/2015 tarihli 7 nolu hak ediş ile 02/05/2016 fesih tarihleri arasında yaklaşık 11 aylık süre olduğu, toplam iş süresinin 180 gün olduğu, mekanik imalatların hızlandırılması sureti ile 11 ay içinde gerekli ilerlemenin sağlanması mümkün iken davacı tarafından bunun gerçekleştirilmediği, dava dışı idare ile davalı arasında imzalanan 30/12/2014 tarihli ihrazat tutanağında; toplam bedelin 8.208.738,68-TL olduğu, davacı ..., davalı ile yapmış olduğu bu tutanaktaki ihrazatı teslim ettiğini ileri sürmüş ise de; bu bedele karşılık gelen fatura ve irsaliyeleri sunmadığından bu kadar ihrazatı teslim ettiğini kanıtlamayamadığı, davalı firmanın işlerinin kapsamının dava konusu olan alt taşeron sözleşmesinden kaynaklanan mekanik işler olmadığı, projenin tamamınından sorumlu bulunduğu, davacı açısından davalı ile dava dışı idare arasında yapılan sözleşmede bağlayıcılık unsuru bulunmadığı bu sebep ile de bu miktar ihrazat bedelinin teslim edildiğinin kanıtlanamadığı sonucuna hüküm vermeye elverişli denetime açık 15/12/2023 tarihli 2. ek bilirkişi raporu ile varılmıştır.

Davalı ... firması sözleşmenin 15. Maddesi uyarınca; haklı fesih sebebi ile davacı şirketin yapmamış olduğu işlerin 3.kişilere yaptırılmasından kaynaklanan bedellerin ödenmesini talep etmektedir. Davacının yapmamış olduğu iş bedellerinin 3. kişilere yaptırılması durumunda bunların bedelinin davacıdan tahsil edileceği sözleşmenin 15. maddesinde taraflarca kabul edilmiştir. Bu kapsamda 3. şahıs firmalara yaptırılan imalat tutarının 797.262,54-TL olduğu tespit edilmiştir. Yine sözleşmenin 15.4 maddesinde; kabul edilen iş programına uyulmaması durumunda her geçen gün için 1.500-TL gecikme cezası uygulanacağı ve yüklenicinin kesin hesabından düşüleceği kararlaştırılmış olup, fesih tarihine kadar 83 günlük talep edilebilecek gecikme cezasının 124.500-TL olduğu, sözleşmenin 10 maddesi gereği eksik kalan SGK primi ödemesinden kaynaklanan 100.100,10-TL olduğu, sözleşmenin 12.3 ve 12.6 maddesine göre iş sahasında gerekli teknik eleman ve mühendis bulundurmamasından kaynaklı olarak fesih tarihe kadar toplam 52.000-TL lik cezai şart uygulanabileceği, sözleşmenin ihlalinden kaynaklanan toplam alacak miktarının 276.600,10-TL olduğu, davacının hak ediş miktarının 7.023.789,09-TL olduğu, ... firmasına davalı tarafından yapılan ödemenin 6.744.868,59-TL olduğu, hak edişten kesilmesi gerekli olan toplam miktarın da toplam 1.073.862,62-TL olduğu, bu durumda, davacının 794.942,12-TL borçlu bulunduğu, tanzim edilmiş olan teminat mektup tutarı olan 592.600-TL nin düşümü sonucunda davalı ... şirketinin halen 202.342,12-TL alacaklı olduğu, davalı tarafından sözleşme haklı nedenle fesih edilmiş olduğundan davacının işçilik yapamamasından dolayı kar kaybı talep edemeyeceği hüküm vermeye elverişli denetime açık 15/12/2023 tarihli son bilirkişi ek raporu ile anlaşıldığından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle

1. Davanın Reddine,

2. Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 427,60. TL'nin, peşin alınan 11.844,96. TL peşin harç ile 23.950,00. TL ıslah harcı olmak üzere toplam 35.834,96‬. TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 35.407,36‬. TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13.3 maddesi gereğince maddi tazminat istemi tümden reddedildiğinden; 17.900. TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan 110. TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 16/05/2024

Başkan ...

E-imzalıdır.

Üye ...

E-imzalıdır.

Üye ...

E-imzalıdır.

Katip ...

E-imzalıdır.