İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/913 E. 2024/21 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/913 Esas

KARAR NO : 2024/21

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili sunmuş olduğu 25/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Temlik eden ... Şirketi ile davalı şirketin ... tarihli ... Proforma nolu 304.389,00 USD bedelli Proforma fatura ile...(...) satışı konusunda anlaştıklarını, Söz konusu anlaşma ve proforma fatura ile satışa konu ürünlerin kesin vade ve teslimat tarihi (Delivery date) 20.06.2021 tarihi olarak belirlendiğini ve fatura bedelinin % 30 u oranında (Payment) 91.376,70-USD davalı şirkete peşin avans ödemesi yapıldığını, (... Bank 12.04.2021 tarihli dekont ile davalı şirketin ... İBAN nolu USD hesabına) davalı şirket tarafından kesin vade ve teslimat tarihi olan 20.06.2021 tarihinde faturaya konu mallar teslim edilmediğini, temlik eden ... Şirketi tarafından ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile haklı nedenlerle sözleşmenin feshedildiğini ve yapılan peşin avans ödemesinin teslimat tarihinden itibaren işlemiş faiziyle birlikte iadesi davalı şirkete ihtaren bildirildiğini, söz konusu ihtarnamenin 23.08.2021 tarihinde davalı şirkete tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından peşin avans ödemesi iade edilmediğini, söz konusu alacak tüm ferileri ve yasal başvuru hakları ile birlikte ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı Alacağın Temliki Sözleşmesi uyarınca müvekkil şirket tarafından temlik alındığını ve davalı şirkete ihbar edildiğini, defalarca talepte bulunulmasına , ihtarname ve ihbara rağmen alacağın ödenmemesi sebebi ile ... 19. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ancak davalı-borçlu şirket yaptığımız takibe haksız ve hukuka aykırı olarak kötüniyetle itirazda bulunduğunu, iş bu dava öncesi zorunlu arabuluculuk müessesesine de başvurulmuş ancak herhangi bir sonuç alınamadığını, anlaşamama tutanağı düzenlenmiştir. Davalı şirketin borca itirazı sebepsiz zenginleşme çabasında haksız, hukuka aykırı ve açıkça kötü niyetli olup, itirazın iptali ile takibin devamı gerektiğini, icra takibine konu müvekkil alacağı likit olduğunu, borçlunun borca itirazındaki kötü niyetinin sabit olduğunu, davalı-borçlu aleyhine asıl alacağın % 20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini bildirerek; davanın kabulü ile davalının ... 19 İcra Müdürlüğüne yapmış olduğu itirazının iptaline ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip zaptı, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, davalı cevap sunmamıştır.

... 19 İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası uyap üzerinden istenilmiş olup, yapılan incelemesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 91.707.94 USD üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile sundukları deliller, davalının ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu hususunda bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 24/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının resmi defter ve kayıtlarına göre 11/03/2022 tarihi itibariyle 1.357.403,67 TL dolar karşılığı ise 92.067,64 USD davalıdan alacağı bulunduğunun tespit edildiği, dosya içerisinde borçlu davalıya ek bir süre verildiğine dair bir bilgi/bilge bulunmadığından sözleşmeden dönme hakkına sahip olmamasına rağmen, temlik eden dava dışı ...'nin muhatap olarak eldeki davanın davalısına gönderdiği ... Noterliğinin ... tarih ve... yevmiye sayı ile onaylı ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, yani sözleşmeden döndüğü, buna göre dava dışı ...'nın hak etmediği ve talep yetkisini elde etmediği bir alacağını devretmesi söz konusu olacağından, alacağı devralana, yani eldeki davanın davacısına hak edilmeyen bir alacağı borçlu gösterilenden, yani davalıdan talep etme yetkisini veremeyeceği, diğer yandan dava dışı ...Tarafından toplam satış bedelinin %30 'luk kısmı olan 91.316,70 USD'lik ödeme bağlanma parası olarak yorumlanırsa, bağlanma parasını alan davalı tarafın sözleşmeyi ifa etmediği dosya içeriğinden anlaşıldığından dava dışı ...'nın hak ettiği ve talep yetkisini elde ettiği bir alacağı, yani 92.067,94 USD'yi borçlu gösterilenden yani davalıdan talep etme yetkisini vereceği bildirilmiştir.

Uyuşmazlık davacı tarafından iadesi talep edilen ödemenin bağlanma parası olarak verilip verilmediği, bağlanma parası olarak verildiğinin kabulü halinde, sözleşme kapsamında iade koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Bağlanma parası, Türk Borçlar Kanunu’nun 177’nci maddesinde ifade edildiği üzere sözleşme akdedilirken sözleşmenin kurulduğuna dair kanıt olarak verilen bir miktar paradır. Bunun aksine bir adet veya anlaşma yoksa kapora esas alacaktan düşülür.

TBK’nun 177.maddesinde bağlanma parası olarak ifade edilen uygulamada kapora olarak da bilinen bu para sözleşmenin kurulduğuna delildir. bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğu esnada ya da sözleşme kurulduktan sonra taraflardan birinin diğerine sözleşmenin kurulduğuna kanıt olması için verdiği bir miktar paradır .Sözleşme geçersiz hale gelirse parayI alan taraf sebepsiz zenginleşme hükümlerince parayı iade etmekle yükümlüdür. bağlanma parası asıl alacağa bağlı fer’i bir hak olduğundan asıl sözleşme geçersizse bağlanma parası da geçerli olmaz.

Dava dışı ... Şirketi ile davalı arasında eldiven satışına ilişkin sözleşme akdedildiği, düzenlenen proforma faturada sözleşme konusu eldivenlerin bedelinin 304.389 USD olduğu, teslim tarihinin de 20/06/2021 olarak belirlendiği, sözleşme bedelinin %30'u oranındaki kısmın davalının banka hesabına ödeneceğinin kararlaştırıldığı, dava dışı şirket tarafından sözleşmenin %30'luk kısmı olan 91.316,70 USD'nin davalıya banka kanalı ile gönderildiği, teslim tarihi olarak 20/06/2021 tarihinin belirlenmesine rağmen alım satıma konu eldivenlerin dava dışı şirkete teslim edildiğine ilişkin herhangi bir ispat vasıtasının davalı tarafından dosyaya sunulmadığı, dava dışı ... şirketi tarafından Kuyucak Noterliğinin 2930 yevmiye numaralı 18/08/2021 tarihli ihtarnamesi çekilerek 20/06/2021 teslim tarihinden itibaren geçen 2 aya yakın sürede faturaya konu ürünlerin teslimatı yapılmaması sebebiyle sözleşmenin feshedildiği, 91.736,70 USD peşin avans ödemesi ve 331,24 USD gecikme faizi olmak üzere toplam 92.067,94 USD'nin derhal ödenmesinin davalıdan talep edildiği, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Dava dışı ... Şirketi davalı şirketten olan alacağını ... 1.Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayılı alacağın temliki sözleşmesi ile davacı ... Şirketi'ne TBK.nun 183.maddesine uygun şekilde temlik etmiştir.Temlik alacaklısı davacı temlik eden dava dışı şirketin yerine geçerek temlik edenin tüm haklarına halef olmuştur.

Taraflar arasında akdedilen alım satım sözleşmesine ilişkin düzenlenen proforma faturada teslim tarihi 20/06/2021 tarihi olarak belirlenmiş olduğundan bu tarih kesin vadeyi oluşturmaktadır. 20/06/2021 tarihi alım satım konusunu oluşturan ürünlerin teslim tarihi olduğundan TBK.nun 124.maddesi uyarınca davacı borçluya ek bir süre vermeden sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Nitekim dava dışı temlik eden ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı, ... tarihli ihtarnamesi ile sözleşmeyi malların teslim edilmemesi sebebiyle feshettiğini bildirerek ödemiş olduğu bedelin iadesini davalı taraftan talep etmiştir.

Davalı tarafından sözleşme konusu ürünlerin davacıya teslim edildiği ispat edilemediğinden davacı sözleşmeyi feshetmekte haklı olup TBK.nun 177.maddesi kapsamında sözleşme kurulurken davacıya ödemiş olduğu 92.067,94 USD'lik bağlanma parasını sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan talep etme hakkına sahiptir.

Davacı, ... Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile 91.316,70 USD ve 24/06/2021 tarihinden 18/08/2021 ihtar tarihine kadar işlemiş olan 331,24 USD gecikme faizini de talep etmiştir. Sözleşme konusu ürünlerin teslim tarihi 20/06/2021 tarihi olarak kesin vadeye bağlanmış olduğundan davalı bu tarih itibariyle temerrüde düşmüş olup, 20/06/2021 tarihinden ihtarname tarihi olan 18/08/2021 tarihine kadar işlemiş gecikme faizini talep etme hakkına sahiptir. Asıl alacak 91.316,70 USD'ye 20/06/2021 tarihinden 18/08/2021 tarihine kadar kamu bankalarınca döviz cinsinden mevduata fiilen uygulanan faiz üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacının talep edebileceği faiz miktarının 336,79 USD olduğu, davacının 331,24 USD'lik talebi ile bağlı olduğu anlaşıldığından; davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin 91.707.,94 USD üzerinden devamına, asıl alacak 91.376,70 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak taraflarca belirlenebilir mahiyette bulunan likit alacak miktarına kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden, kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin 91.707.,94 USD üzerinden devamına, asıl alacak 91.376,70 USD'ye takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine,

2. Kabul edilen miktar üzerinden takip tarihindeki kur üzerinden yapılan hesaplama sonucunda (91.707,94 USD x 14.8112 TL= 1.358.304,64 TLx %20 = 271.660,92 TL) 271.660,92 TL %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 117.102,34 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 22.418,82 TL harç ile icra veznesine yatırılan 6.856,77 TL harcın toplamı olan 29. 275,59 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 87.826,75 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan toplam 29.275,59 TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 5.214,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 209.142,25 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine

6. Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde, taraflara iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341.maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/01/2024

Başkan Üye Üye Katip

E-İMZALI E-İMZALI E-İMZALI E-İMZALI

Harç Beyanı

K.H.= 117.102,34 TL

P.H.= 29.275,59 TL

B.H= 87.826,75 TL

Davacı yargılama gideri

5000 TL bilirkişi ücreti

214TL tebligat gideri

5.214,00 TL Toplam yargılama gideri

Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.