İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/691 E. 2023/776 K.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/691 Esas

KARAR NO : 2023/776

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/11/2020

KARAR TARİHİ : 24/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... A.Ş., ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile müvekkiller aleyhine 1 Eylül 2009 tarihinde 39.475.81 TL ilamsız icra takibinde bulunduğunu, bu takibe müvekkiller tarafından süresinde itiraz edildiğini, bu sebep ile ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile Menfi Tespit Davası açılmış, ancak ilerleyen aşamada bilirkişi raporları da alınıp karar aşamasına gelinmiş iken dava takip edilmemiş, 08.10.2019 tarihinde davanın açılmamış Sayılmasına karar verilmiş ve bu karar da 20.11.2019 - tarihinde kesinleştiğini, gerek icra dosyasında gerekse önceki Menfi tespit davasında taraf olan ... A.Ş. Gayrı faal olduğunu, istirdata konu ödemelerinde davacı müvekkiller tarafından yapıldığını, davaya esas icra dosyasının halen aktif olduğunu, icra takibine esas evrakın ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ...Ltd.Şt., Lehdarı ... A.Ş. olan 26.12.2008 keşide tarihli arkası ... tarafından ciro edilmiş ve ... tarafından bankaya ibraz edilmiş 25.418-TL bedelli çek olduğunu, takibe konu çekin davalı ... firmasına verilmediğini, karşılığında da bir para alınmadığını, davalı firma ile gayrı faal ... arasında 03.07.2008 başlangıç tarihli Factoring sözleşmesi olduğunu, sözleşmede diğer davacı müvekkillerinde kefil olduğunu, ancak sözleşme gereği bir borcun doğması ve kefalet sorumluluğu için davalı firmanın bu çeki kırmış ve para ödemiş olması gerektiğini, bunun olmadığını, yine ... 16. Noterliğinin ... gün ve ... Yevmiye no ile çekilen ihtarnamesinin de hukuken bir şey ifade etmediğini, dava konusu çekin bundan başka 24 çek ile birlikte ikinci diğer davalı ...Ticaret Ldt. Şti.ne verildiğini, olağandışı mücbir sebeplerden dolayı borç zamanında ödenemeyince de bir Erteleme Protokolü yapıldığını, bu çeklerin her birinin yerine başka çekler verildiğini, 12.03.2008 tarihinde, yani dava konusu çekin vadesinden 9 ay 4 gün önce çekin dava dışı ... iade edildiğini, ancak arkasındaki cironun iptal edilmeden o şekilde kaldığını, bu olaydan sonra dava dışı ihbar olunan... Ltd. Şti.'nin bu çekin arkasındaki ciro ile birlikte davalı ... firmasına vererek bedel aldığını, bunu sonradan öğrendiklerini zira ... firmasının da davalı ... firmasının müşterisi olduğunu, ancak battığını, davalı ... firmasının çekin keşidecisi de olan...'dan parayı alamayacağını görünce müvekkili firma ile aralarındaki Factoring sözleşmesini ticari etiğe aykırı olarak aleyhe kullanıp bu şekilde icra takibi yaptığını, davanın açılmamış sayılmasına karar verilen eski dava ve bu davaya sunulan delillere bakıldığında davalı ... Firmasının parayı taraflarına hangi tarihte ve ne kadar ödediğini, hesaba ya da müvekkili firmaya ait bir şahsa ödediğine dair bir belge ibraz etmediğini, icra takibinin ilamsız takip olduğunu, davalı ... firmasının usul gereği davaya esas 25.418.-TL. tutarındaki çeki hangi tarihte kimden aldığını, kime ya da nereye ne kadar ödeme yaptığını ispat etmek ve defterlerinde de göstermek zorunda olduğunu, çeki davalıya kendilerinin değil ... verdiğini, parayı da onların aldığını, neticeden davalı ... firmasına böyle bir borçlarının olmadığını, davalı yan kötü niyetli bir icra takibi başlattığı ve bu parayı da fazlası ile aldığını, faiz oranları ve hesaplamaların tümüyle yanlış olduğu ve itiraz ettiklerini, icra takip aşamasında davalı firmanın vekili ...'e 2009 yılında 9.000,00 TL ve 4.000,00 TL elden nakit olarak gönderilmiş, bu 13.000.00 TL'nin icra dosyasına bildirilmediğini, alacaklı yanca da bu miktar borçtan tenzil edilmediğini, borcu kabul etmemek ile birlikte İstirdat taleplerinin esas olmak üzere bu 13.000.00 TL yi de 2009 tarihinden kanuni faizi ile birlikte talep ettiklerini, isticvap ve Yemin teklifi taleplerinin olduğunu, ... 11.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan dolayı müvekkillerin borçlarının olmadığının tespitini, dosyaya yapılan ödemelerin icra takibindeki faiz oranı ile birlikte davalılardan istirdadını, davalı firmanın kötü niyetli olması sebebiyle takip dönemi yürürlükte olan hüküm gereği %40 dan aşağı olmamak üzere müvekkillerin vaki zarar ve ziyanının tazmini yolunda haksız ta ki tazminatı ile tecziyelerine, icra dosyasına ödenmiş paralar ve icra takip aşamasında davalı firmanın vekili...'e 2009 yılında 9.000.00 TL ve 4.000.00 TL elden nakit olarak gönderilen 13.000.00 TL icra dosyasına bildirilmemiş olmakla bu miktarında ödenme tarihleri itibarı ile icra takibindeki faiz oranında faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği, süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara katılmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, ... 11. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasından borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedellerin istirdatı istemine ilişkin açılan menfi tespit davasıdır.

... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyanın bir örneğinin Uyap sistemi üzerinden mahkememizce celp edilmiştir.

Mahkememizce celp edilen ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 01/09/2009 tarihinde ...Tic. A.Ş. , ... ve ... aleyhinde, 25.418,00-TL Asıl alacak, 10.167,20- TL aylık %5 AKDİ FAİZ -26.12.2008'den itibaren, 1.270,90-TL Çek Tazminatı, 2.619,71-TL yargılama giderleri ve avukatlık ücreti, 39.475,81-TL Toplam alacak'ın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği ve takibin kesinleştiği görülmüştür.

Mahkememizin 23/02/2022 tarihli celse ara kararı gereği, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, faktoring sözleşmesi, erteleme protokolü, çekler, hesap kat ihtarı ve dosya incelenerek dava konusu icra takibine dayanak alacağın fakrtoring sözleşmesi kapsamında devir alınan çekin karşılıksız çıkması nedeniyle sağlanan finansman ve masraflara ilişkin olduğu anlaşıldığından, faktoring sözleşmesi, hesap kat ihtarı, temlik belgesi ve çekler doğrultusunda değerlendirme yapılarak davacının borçlu olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilerek, bilirkişi Mali Müşavir ...'ın 16/01/2023 tarihli raporunda, davalı ... şirketi ile dava dışı ...Tic. A.Ş. Arasında 03.07.2008 tarihli Faktöring sözleşmesi akdedilmiş olduğu, davacıların faktöring sözleşmesinde, dava dışı ...Tic.A.Ş.nin 150.000.-TL'lık borcuna müşterek müteselsil borçlu/müteselsil kefiller olarak imza attıkları, dava dışı ...A.Ş.nin keşidecisi davalı ... Tic.Ltd.Şti. olan 25.418.-TL tutarlı 26.12.2008 vadeli çeki ciro ederek davalı ... A.Ş. (... A.Ş.)'ye alacağını temlik ettiği, 26.12.2008 vadeli ve 25.418.-TL. tutarlı çekin vade günü bankaya ibraz edildiği ancak, çek bedelinin yeterli bakiye olmadığından davalı ... şirketince tahsil edilemediği, çek bedelinin tahsil edilememesi üzerine davalı ... şirketi, çekte ciranta olan dava dışı şirket ile faktoring sözleşmesinde dava dışı şirketin 150.000.-TL'ye kadar olan borcuna kefil olan davacılara İlamsız Ödeme emri gönderildiği, ödeme emrinin davacılara tebliğ edilmiş olmasına rağmen davacılar tarafından itiraz edilmediğinden takibin kesinleştiği, dava dışı şirket ile davalı faktöring arasında 6361 sayılı kanunun 9/2. Maddesine göre işlem yapılıp yapılmadığı tespit edilmediği, zira, dava dışı şirket tarafından davalı ... şirketine alacak bildirim formu ile (çek - ve fatura teslim belgeleri) teslim edilip edilmediği ve de dava dışı şirket ile davalı faktöring şirketi arasında akdedilen sözleşmeye istinaden oluşan cari hesap (borç/alacak) durumu ve bu işlemlerin defterlere yansıtılıp yansıtılmadığının defterlerinincelenmemesi nedeniyle belirlenmediği, dosyadaki mevcut belglere göre davacıların dava tarihi itibariyle davalı ... şirketine 2.903,41 TL. borçlu olduğu, davacılar, davalı ... şirketi avukatı ...'e nakit olarak 2009 yılında 9.000,00 TL ve 4.000,00 TL elden nakit olarak gönderildiğini beyan iddia etmiş ise de, dava dosyasına bu ödemelere ait belge sunulmadığı, hususları tespit edildiği, şayet davacılar tarafından faktoring şirket avukatı ...'e yapıldığı iddia edilen ödeme belgelerinin sunulması halinde davacıların (13.000,00- 2.903,41-)10.096,59 TL. kadar alacaklı olacağı, sonucuna varılacaktır. Aksi halde, davacılar, dava tarihi itibariyle 2.903,41 TL. Kadar davalı ... şirketine borçlu olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 14/03/2023 tarihli celse ara kararı gereği; dosyanın daha önceden rapor alınan bilirkişiye yeniden tevdi ile itirazlar doğrultusunda ek alınmasına karar verilerek, bilirkişi Mali Müşavir ...'ın 06/07/2023 tarihli raporunda, kök raporda yapılan tespitlerde davacıların ortağı oldukları dava dışı şirketin kefalet borcundan dolayı dava tarihi itibariyle davalı ... şirketine 2.903,41 TL. Borçlu olduğu kanaatimizi değişterecek bir hususun mevcut olmaması (bir belgenin ibrazı edilmemesi ve davacılar vekilinin itirazlarının ispata muhtaç olması karşısında) görüşlerini muhafaza ettiği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.

13/12/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; "faktoring şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulaca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez." 04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik" 8/1 maddesinde ise; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kambiyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, menfi tespit istemine konu icra takibinin 2009 yılında yapıldığı, anılan tarihte 6361 sayılı kanunun yürürlükte bulunmadığı, buna göre genel hükümlere göre değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmakla, takibe konu çekin şekli olarak düzgün ciro silsilesi ile davalı ... şirketine geçtiği, ticari defter ve kayıtlarında da alacağın mevcut olduğu, her ne kadar davacı tarafça , davalı ... şirketi avukatı ...'e nakit olarak 2009 yılında 9.000,00 TL ve 4.000,00 TL elden nakit olarak gönderildiği iddia edilmiş ise de, anılan iddiaya yönelik olarak yazılı bir delil sunulmadığı, anılan iddianın yemin teklifi suretiyle ispatlanacağının dava dilekçesinde belirtildiği, buna istinaden 24/10/2023 tarihli duruşmada davacı vekiline yemin deliline dayanıp dayanmayacağı sorulduğunda yemin deliline dayanmayacaklarını beyan ettiği, böylece haricen ödeme yapıldığı iddiasının da ispatlanamadığı, davacı ile davalı ...Şti. Arasındaki temel ilişkiden doğan defilerin davalı ... şirketine karşı ileri sürülemeyeceği de nazara alındığında ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın reddine,

2. Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85. TL karar ve ilam harcından peşin alınan 674,15. TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬‬404,30. TL harç bedelinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalılar tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5. Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince yatıran tarafa iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/10/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı