İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/685 E. 2024/479 K.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/685 Esas

KARAR NO : 2024/479

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/09/2014

KARAR TARİHİ : 17/09/2024

İstanbul (Kapatılan) 48. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/135 Esas sayılı dosyasının Mahkememiz esasına kaydı yapılan ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 31.10.2012 tarihinde ... Müşteri ... nolu "...Kontratı düzenlenerek taraflarca imza altına alındığını, davacı şirket tarafından işbu kontrat ile kararlaştırılan ilgili hizmetlerin davalı şirkete verildiğini, bu sözleşmeler kapsamında davacı şirket tarafından sağlanan hizmetlere istinaden ve son ödeme tarihleri geçen faturaların davalı şirkete ayrı ayrı teslim edildiğini, buna rağmen kısmi ödemeler haricinde ilgili fatura bedellerinin tamamının ödenmediğini, bahsi geçen ödenmemiş fatura sebebi ile davalı şirketin davacı şirkete 22.000,00 USD tutarında bakiye fatura borcu yanında taraflar arasında imzalanan kontratın 14.7. Maddesi uyarınca kontrat şartlarının yerine getirilmemesi halinde uygun ihbar sürelerinin sonuna kadar geçerli olan ilgili servis ücretlerinin %75'lik kısmına eşdeğer ki ödemeyi maddi zarar olarak tazmin edilmesi düzenlemesi doğrultusunda 37.125,00 USD tutarında maddi sözleşmesel zarar tazminatının da davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğini, kontratın geçerli fesih tarihinin 01.12.2014 tarihli olduğunu, bu tarihe kadar yapılacak olan ücretlendirme bedeli toplamının 49.500,00 USD olduğunu, bu tutarın %75'i olan 37.125,00 USD tutarın maddi zarar tazminatı olarak kabul edilmesi gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle; 47.080,00 TL tutarındaki bakiye fatura borçlarının temerrüt tarihlerinden itibaren ayrı ayrı işletilecek ticari faizleri ile birlikte dava tarihinden itibaren ise toplam alacağa merkez bankasınca belirlenen avans faiz oranı uygulanarak hesaplanacak faiz ile işbu fatura alacaklarının tahsilini, ayrıca sözleşme ile %75 olarak kararlaştırılan ve tutarı 37.125,00 USD maddi zarar tazminatının BK 99/3 uyarınca aynen ödetilmesini, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; esasa dair yargılamaya geçilmeden önce davacı tarafından ... Mahkemelerinde tasfiye halinde olan davalı şirket aleyhine ihya davası açılması gerektiğini, davalı şirketin ...'nde kurulduğunu, şu anda şirketin faal durumda olmadığını, şirketin durumunun araştırılması için...müzekkere yazılması gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen davacının iddialarının tamamına itiraz ettiklerini, davalı şirketin faturaya konu hizmetleri almadığını, faturaların kendilerine hiçbir zaman tebliğ edilmediğini, davacı şirketin sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalı şirkete hiçbir hizmet sunmamasına karşın 02.07.2013-02.10.2013-03.01.2014 tarihlerinde toplam 49.500,00 USD değerinde 3 adet fatura kestiğini, ayrıca davacı şirketin bahsi geçen fatura bedellerinin bir kısmının ödendiği belirtilmiş ise de ödemesi yapıldığı iddia olunan bir kısım fatura bedelinin ödendiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil mevcut olmadığını, bu faturaların da davalı şirkete gönderilmediğini, davacının söz konusu faturaları ne zaman ve ne şekilde davalı şirkete gönderdiğini ve kime teslim edildiğini, fatura muhteviyatı hizmetin usulüne uygun şekilde sunulduğunu ispatlaması gerektiğini, açıklanan bu nedenlerle; haksız olarak ikame edilen davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Bilirkişi Raporu, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

24.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, Sayın Mahkemece bilirkişi heyetine verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; Ticari Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin elektronik ortamda ibraz edilen 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin ticari defterlerin HMK m.222/1-4 ve 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesinin üçüncü fıkra hükümlerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu görülmüştür. Davacı Fatura Alacağı Yönünden: Sayın Mahkeme tarafından kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde ve dosya kapsamında tarafımdan yapılan incelemede; Davacının faturalara bağlı olarak 49.500,00 USD alacağının bulunduğu, bu alacağa karşılık olarak davacı beyanlarına göre davalının yapmış olduğu toplamda 27.500,00 USD’lik ödemenin işbu borçtan mahsup edildiği ve bakiye alacak miktarının 22.000,00 USD olduğu değerlendirilmiştir. Ancak buna ilişkin cari hesap detayları ibraz edilemediğinden incelenememiştir. Davacı Tazminat Alacağı Yönünden: Taraflar arasındaki Sözleşmenin 14.7 maddesinde “Müşterinin bir Servisin tamamını veya herhangi bir kısmını Sözleşmede izin verilen durumlar haricinde iptal etmesi veya Reuters'in işbu Sözleşmeyi Müşterinin herhangi bir ihlali nedeniyle feshetmesi halinde; Reuters, söz konusu Servisin işbu Sözleşme uyarınca feshedilebileceği tarihe kadar ödenecek Ücretlerin %75'ini maddi tazminat olarak Müşteriden almaya hak kazanacaktır. Taraflar, bunun Reuters'in zararına ilişkin makul bir ön değerlendirme olduğunu kabul eder.” şeklinde hüküm bulunmaktadır. Sayın Mahkeme tarafından kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde; davacının sunmuş olduğu hizmete ilişkin toplam 49.500,00 USD’lik bir alacağı söz konusudur. Sözleşmenin haklı olarak feshi halinde bu ücretin %75’inin tazminat olarak ödeneceği kararlaştırıldığından 49.500,00 USD’nin %75’i olan 37.125,00 USD’nin tazminat olarak talep edilebileceği değerlendirilmiştir. Davacı Faiz Alacağı Yönünden: Sayın Mahkeme tarafından kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde davacının bakiye kalan 22.000 USD’lik alacağı için 195,29 USD faiz alacağının bulunduğu değerlendirilmiştir. Hizmetin Sunulup Sunulmadığı Yönünden: Medya hizmetinin sunulduğunu ispatlamak için, bir takım deliller gerektiği, özellikle medya hizmetinin sunumunun ispatlanmasının oldukça önemli olduğu, bunların video, haber, makale, vs. olabileceği, taraflar arasındaki yazışmalar, e-posta alışverişleri veya diğer iletişim kayıtları, hizmetin detayları ve talepleri konusunda bilgi sağlayabileceği, medya hizmetlerinde sıklıkla kullanılan istatistikler ve raporlar, içeriklerin ne kadar izlendiği, okunduğu veya paylaşıldığı gibi performans metriklerin de bu noktada delil olarak kabul edilebileceği, bu tür verilerin, hizmetin etkisini gösterme açısından önemli olduğu, fakat yapılan incelemede dosyada buna benzer unsurların yer almadığının görüldüğü; dolayısıyla fatura ve sözleşmenin teknik açıdan tek başına hizmetin sunulduğunu ortaya koyma adına kanaatimizce yeterli olmadığı görüşüne varılmıştır."

GEREKÇE: Dava, sözleşme nedeniyle hazırlanan fatura alacağından kaynaklı alacak davasıdır.

Huzurdaki davada taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı şirkete hizmet verildiği ancak davalı tarafın hizmet bedelini ödemediği ve uyuşmazlığın bu ilişkiden kaynaklı fatura alacağından kaynaklı hizmetin verilip verilmediği ile alacağın olup olmadığına dayandığı anlaşılmaktadır.

Davalı yanca dava dilekçesinin tebliği usulüne ilişkin itirazda bulunulmuş ise de dava dilekçesinin istinabe yoluyla 12.09.2022 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ve Adalet Bakanlığının 19.07.2024 tarihli yazısı da dikkate alınarak dava dosyasında davalının vekille temsil edildiği ve aksi ispat edilemediğinden tebligatın usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinden itirazın reddine karar verilmiştir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda taraflar arasında geçerli bir sözleşme olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı yan cevap dilekçesi ile davacının söz konusu hizmeti vermediğini ve davalıdan alacağının bulunmadığı savunması yapılmıştır. Bu durumda ispat yükü davacı yanda olmakla sözleşme gereği hizmetin verildiğini ispatlaması gerekmekle, ticari ilişki ve sözleşme karşılığı bedelin ödenip ödenmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.

HMK'nun 222/3 maddesi; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir. Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/425 K. 2021/440 sayılı kararında; "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.

Yukarıda kapsamda Mahkememizce öncelikle alacağın varlığı için davacının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, karar verilmiştir.

Bu kapsamda hazırlanan 24.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda; " Davacının faturalara bağlı olarak 49.500,00 USD alacağının bulunduğu, bu alacağa karşılık olarak davacı beyanlarına göre davalının yapmış olduğu toplamda 27.500,00 USD’lik ödemenin işbu borçtan mahsup edildiği ve bakiye alacak miktarının 22.000,00 USD olduğu değerlendirilmiştir. Ancak buna ilişkin cari hesap detayları ibraz edilemediğinden incelenememiştir. Davacı Tazminat Alacağı Yönünden: Taraflar arasındaki Sözleşmenin 14.7 maddesinde “Müşterinin bir Servisin tamamını veya herhangi bir kısmını Sözleşmede izin verilen durumlar haricinde iptal etmesi veya ...'in işbu Sözleşmeyi Müşterinin herhangi bir ihlali nedeniyle feshetmesi halinde; Reuters, söz konusu Servisin işbu Sözleşme uyarınca feshedilebileceği tarihe kadar ödenecek Ücretlerin %75'ini maddi tazminat olarak Müşteriden almaya hak kazanacaktır. Taraflar, bunun Reuters'in zararına ilişkin makul bir ön değerlendirme olduğunu kabul eder.” şeklinde hüküm bulunmaktadır. Sayın Mahkeme tarafından kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde; davacının sunmuş olduğu hizmete ilişkin toplam 49.500,00 USD’lik bir alacağı söz konusudur. Sözleşmenin haklı olarak feshi halinde bu ücretin %75’inin tazminat olarak ödeneceği kararlaştırıldığından 49.500,00 USD’nin %75’i olan 37.125,00 USD’nin tazminat olarak talep edilebileceği değerlendirilmiştir. Davacı Faiz Alacağı Yönünden: Sayın Mahkeme tarafından kısmen ya da tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde davacının bakiye kalan 22.000 USD’lik alacağı için 195,29 USD faiz alacağının bulunduğu değerlendirilmiştir. Hizmetin Sunulup Sunulmadığı Yönünden: Medya hizmetinin sunulduğunu ispatlamak için, bir takım deliller gerektiği, özellikle medya hizmetinin sunumunun ispatlanmasının oldukça önemli olduğu, bunların video, haber, makale, vs. olabileceği, taraflar arasındaki yazışmalar, e-posta alışverişleri veya diğer iletişim kayıtları, hizmetin detayları ve talepleri konusunda bilgi sağlayabileceği, medya hizmetlerinde sıklıkla kullanılan istatistikler ve raporlar, içeriklerin ne kadar izlendiği, okunduğu veya paylaşıldığı gibi performans metriklerin de bu noktada delil olarak kabul edilebileceği, bu tür verilerin, hizmetin etkisini gösterme açısından önemli olduğu, fakat yapılan incelemede dosyada buna benzer unsurların yer almadığının görüldüğü; dolayısıyla fatura ve sözleşmenin teknik açıdan tek başına hizmetin sunulduğunu ortaya koyma adına kanaatimizce yeterli olmadığı," tespiti yapılmıştır.

Davacı yanca hazırlanan rapora itiraz edilmiş ve raporda eksik olduğu belirtilen hususlarda delillerini ibraz edeceklerini beyan etmiş ise de; davacı vekilinin bilirkişi raporuna yapmış olduğu itiraz ile ek süre talebinde bulunmuş ve Mahkememizde bunun kabulüne karar verilmiş ve bu hususta davalı yanca itirazda da bulunulmamasına rağmen, ticari kayıtların sunulması için ek süre talebinin kabulü yönündeki Mahkememiz 10.10.2023 tarihli ara kararına rağmen ne davacının istemiş olduğu süre içerisinde ne de duruşma gününe kadar geçen süre de dahi sunulmadığı anlaşıldığından davacı yanın bu husustaki itirazlarının reddi gerekmiştir.

Bu kapsamda davacı yanca öncelikli olarak hizmetin verildiği ispat edilmesi gerekmekte ise de uyuşmazlık konusu faturada yer alan hizmetin usulüne uygun olarak verildiği konusunda ticari defter ve kayıtlarda ispata yarar belge olmadığı gibi davacı yanca bu ispatı gösterir başkaca kaydın olmdığı, dava dosyamıza sunulan sunulan belgelerin ispata yeterli olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 427,60 TL peşin harçtan, alınan 2.160,80 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 1.733,20 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 20.244,40 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır