İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/421 E. 2024/456 K.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/347 Esas

KARAR NO : 2024/339

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 23/05/2023

KARAR TARİHİ : 28/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili 23/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle, Müvekkili şirketlerine kasko poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı araca davalıların araç maliki- işleten ve sürücüsü olduğu ... plaka sayılı ... otobüsünün 19.12.2021 tarihinde kusuru ile çarpması neticesi trafik kazası meydana geldiğini,... plaka sayılı ... otobüs sürücüsünün kaza anında 0,96 promil alkollü olduğunu, davacıya sigortalı araçta 54.198,00.- TL. hasar meydana geldiği, 5.754,55.- TL. tevkifat kesintisi yapılarak onarımı yapan yetkili servise 31.01.2022 tarihinde 48.137,27.- TL. ödeme yaptığını, davacı sigorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalıların zarardan sorumlu olduğunu, davalılara başvuru öncesi... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı ... Sigorta A.Ş. ne başvuru yapıldığı ve kaza tarihindeki poliçe limiti olan 43.000,00.- TL. zararın sigorta şirketi tarafından tahsil edildiğini, bakiye 11.198,62.- TL. nın müşterek ve mütesel tahsili için ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini beyanla, haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına haksız itiraz sebebiyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili 02/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde ileri sürülen kusur ve iddiaların gerçeği yansıtmadığını, her ne kadar Trafik kaza tespit tutanağında diğer davalının kazanın oluşumunda 2918 sayılı yasanın 1-B maddesini ihlal ettiği kanaatinde olduğu belirtilmiş ise de söz konusu kanaat somut olayda tarafların kusur durumlarını ortaya koymaktan uzak olduğunu, sigorta şirketleri kaza tespit tutanağından yola çıkarak re’sen belirledikleri kusur oranı üzerinden sigortalısına ödeme yaptığını, ancak re’sen belirlenen kusur oranının üçüncü şahıslar açısından bağlayıcılığının bulunmadığının izahtan vares olduğunu, sigortalı araç için yapıldığı belirtilen masraflar ve davacının zarar olarak ileri sürdüğü miktarların gerçeği yansıtmadığını, sigortacının rücu hakkı, ödediği tazminat ölçüsünde ve gerçek zarar miktarını aşmamak kaydı ile geçerlilik taşıyacağını, davacının zarar olarak ileri sürdüğü miktarın gerçeği yansıtmadığı gibi, hasarlı parça ve malzeme bedeli, onarım, montaj ve işçilik bedeli adı altında sigortalısına yaptığı ve müvekkili idareden talep ettiği miktarların fahiş olup, piyasanın çok üzerinde olduğunu, söz konusu nedenlerle bu miktardaki hasar bedelini kabul etmelerinin mümkün olmadığını, davacının hukuka aykırı faiz talebinin reddinin gerektiğini, davacının icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın; likit, belirli, kesin ve çekişmeli olmaması gerektiğini, oysa somut uyuşmazlıkta davaya konu alacağın varlığı ve miktarının çekişmeli olup, alacağın varlığı ya da miktarı hususu bilirkişi incelemesi yaptırılarak Mahkemece verilecek nihai karar ile kesinlik kazanacağını beyan ederek, buna karşın icra takibinde haksız ve kötüniyetli olduğu sabit olan davacı aleyhine asıl alacağın 20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini arz ve talep etmiştir.

İhbar olunan ... Şirketi vekili 04/09/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın 19.12.2021 tarihinde ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ...'ye ait aracın, davacının kendi nezdinde sigortalı ve o esnada park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve bunun neticesinde sigortalısına ödediği tazminatı, kusur oranında rücu etmek için işbu davayı ikame ettiğini, söz konusu davaya müvekkili ... Sigorta A.Ş 'nin ihbar edilmesi nedeniyle cevaplarını sunma zarureti doğduğunu, müvekkili şirketin bahse konu kazaya ilişkin davacı tarafa yaptığı 43.000TL rücu ödemesi ile tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olup, poliçe teminat limitlerinin dolduğunu, taraflarınca işbu davanın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin işbu davada ihbar olunan sıfatını haiz olması sebebiyle aleyhine hüküm tesis edilemeyeceğini, bu hususta Yargıtay kararlarının mevcut bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketinin tazminat sorumluluğunun ... tarihinde tanzim edilen ... numaralı poliçe teminat limitleriyle sınırlı olup bu limiti aşan meblağlardan müvekkilin şirket sorumluluğunun söz konusu olmadığını, bahse konu poliçe teminat limiti kapsamında sigorta şirketinin sorumluluğunun araç başına 43.000,00 TL ve kaza başına 86.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelini davalılara rücu etmeden önce müvekkili ... A.Ş. başvurduğunu ve davacı tarafa zorunlu trafik sigorta limiti dahilinde 43.000 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelere ilişkin davacı tarafça ihtirazi kayıtta bulunulmadığını, bu durumun yapılan ödemelerin yeterli olduğunu kabul etmiş anlamını taşıdığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri ile sınırlı olup bu limiti aşan meblağlardan müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, müvekkili ... A. Ş.'nin sorumluluğuna isabet eden tazminat miktarlarına ilişkin hesaplamanın yapılması için söz konusu dosyada kusura ve tazminata ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu bedele ilişkin iskonto indirimi yapılmadan tazminat hesambı yapılmasının hukuka aykırı olacağını beyan ederek, davanın reddi ile müvekkili şirketin ihbar olunan sıfatına haiz olduğundan aleyhlerine hüküm tesis edilmemesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER: Bilirkişi raporu, ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Türkiye Noterler Birliği yazı cevabı, Sigorta Bilgi ve gözetim merkezi yazı cevabı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

10/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetel; "Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, Davacı şirketin kasko sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararı sigortalısına ödeyerek T.T.K. 1472. Maddesi kapsamında dava ve talep hakkı bulunduğu, ... plakalı ... otobüsü sürücüsü davalı ... nun olayda %100 oranında kusurlu olduğu, Davacıya kasko sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelişinde kusuru olmadığı, Araçtaki toplam hasar onarım bedeli 48.137,27 TL olup, dava dışı sigorta şirketi tarafından ödenen zarar bedelinin mahsubu akabinde 11.198,62.- TL. zarardan davalıların sorumlu olacağı, Davalı işleten ve sürücünün 3.526,02 TL faiz sorumluluğunun hesaplandığı," sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE: Dava, sigorta ödemesinden kaynaklı alacağın rücuen tazmini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

...7.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davacı şirket tarafından davalı aleyhine 11.198,62 TL asıl alacak ve 958,17 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.156,79 TL'nin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, borcun sebebinin davalının yasal sınırın üzerinde alkolün etkisinde araç kullanması nedeniyle meydana gelen maddi hasar için davacının sigortalasına ödediği tazminatın tahsili şeklinde belirtildiği, davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu olaya ilişkin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 19.12.2021 günü saat 10:00 sıralarında ... ilçesi ... caddesi üzerinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı ... ile ... Kavağı yönüne seyrederken sağ yan kısımları ile yolun sağında park halinde bulunan ... plakalı aracın sol ön ve sol ön tampon kısımlarına çarpıştığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu trafik kazasında (varsa ceza dosyasında kusur tespiti yönündeki raporun da ele alınarak) araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın miktarın tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

10.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Tutanağa göre bu kazanın oluşumunda sürücü Seçkin Çobanoğlu'nun kurallara uygun şekilde park halindeki araca çarpmaktan TAMAMEN KUSURLU olduğu belirtilmiştir. Tutanağa göre sürücü Seçkin Çobanoğlu 0,96 promil alkollü olduğu belirlenmiştir.

Davalı sürücü ..., yönetimindeki yolcu otobüsü tipi aracının hızını meskun mahal şartlarına göre ayarlamamış, geçebileceği genişlikteki yolda havadan, yoldan, trafikten ve araçtan kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk olmamasına rağmen dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucu aracını şeridinde tutamamış ve meskun mahalde park için ayrılmış yerde kurallara uygun şekilde park halindeki davacı şirkete kasko sigortalı araca çarpmıştır. Bu nedenle 0,96 promil aşırı alkollü davalı sürücü ... olayda 9» 100 oranında asli ve tamamen kusurludur.

Olayda hasar gören ... plakalı araç yerleşim yerleri içinde, park için ayrılmış yerde kurallara uygun şekilde park halinde olduğundan ve sürücüsünün kazayı önlemek bakımından alabileceği başka ek bir tedbir olmadığından olayda kusursuz olduğu yönünde," rapor edilmiştir.

Davacı şirket tarafından olaya ilişkin olarak 31.01.2022 tarihinde 48.137,27 TL ödeme yapılmış olup zararın 43.000,00 TL'si davalı aracının ZMSS poliçesini temin eden dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiği belirtildiğinden davacının bakiye maddi zararı 11.198,62 TL olduğu belirtilmekle davacının davasında haklı olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." denilmiştir.

Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işleten zarara uğrayan 3. kişilere karşı tehlike sorumluluğu esasına göre, araç sürücüsü de haksız fiil sorumluluğu esasına göre sorumludur. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ise; o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortasıdır.

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. İşletenin tehlike ilkesi gereğince zarardan tam sorumlu olduğu, ancak kurtuluş beyyinesi getirmesi halinde sorumluluktan kurtulabileceği düzenlenmiştir. Ancak dava konusu olayda böyle savunmanın olmadığı ve delil de sunulmadığı anlaşılmakla işletenin de müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu görülmüştür.

Davalı yanca bilirkişi raporuna itiraz etmiş, ancak yapmış olduğu itirazlar ile yeniden rapor alınması talebinin bir kısım itirazların hazırlanan raporda değerlendirildiği, bir kısım itirazların ise hukuki niteleme kapsamında Mahkememizde olduğu ve yeniden rapor alınmasını gerektirir husus bulunmadığından reddine, karar verilmiş, usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli bilirkişi heyet raporuna itibar edilmiş ve davanın kabulü gerekmiştir.

Davalıların icra takibine kabul edilen kısmına haksız yere itirazda bulunmaları ve kabul edilen alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1. Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,

Davalıların ... 7.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,

2. İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 12.156,79 alacağın %20'si olan 2.431,36 icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Alınması gereken 830,43 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 650,53 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,

4. Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 12.156,79 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 585,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 5.970,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

7. Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı ve ihbar olunanın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.28/05/2024

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır