İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/398 E. 2024/419 K.

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/398 Esas

KARAR NO : 2024/419

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/05/2020

KARAR TARİHİ : 09/07/2024

Ortaca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/05/2024 tarih 2020/164 esas 2024/217 karar sayılı görevsizlik kararı Mahkememize tevzi edilen ve esas sırasına kaydı yapılan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan dosya üzeri incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde; ... ili, ... İlçesi, ... köyü, ... Mevkiindeki ... Köyü adresinde, ... Tapu Sicil Müdürlüğü 135 ada, 1 parselde kain, 25 nolu bağımsız bölüme ilişkin , konusu gayrimenkul satışı olan sözleşmeyi, 1988 tarihinde, davacı ile davalı ... A.Ş. ile karşılıklı olarak imzaladıklarını,sözleşme şartları gereği; satış bedeli toplamı 73.500 DM olarak kararlaştırıldığını, iş bu miktarın tamamının davalı firmaya davacı tarafından ödendiğini, davacı ile davalı arasındaki satış sözleşmesi gereği davacının, davalı firmaya yaptığı ödemelerin karşılığı olan teminat mektupları, ... Bankası T.A.O. tarafından tanzim edildiğini ve davacıya verildiğini, inşaatın bitmesinin akabinde, davacıya dava konusu gayrimenkul teslim edildiği ve teminat mektuplarının ise ... Bankası T.A.O.'ya iade edildiğini ve gayrimenkul üzerindeki ipoteğin kaldırıldığını, sözleşme konusu gayrimenkulün, tapuda davalı şirket tarafından, davacıya devir işlemi yapılması gerekirken, davalı şirketin içerisine girdiği ekonomik sıkıntı ve davalı şirketten kaynaklı hukuki engeller nedeniyle bu işlem tamamlanamadığını, davacıların gayrimenkulü teslim aldıkları 1990 yılından beri malik sıfatıyla kullandıklarını belirterek, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına bedelsiz olarak tescil edilmesine karar verilmesini, karar tesis edilene kadar geçecek süre içerisinde davacının telafisi imkansız hak kaybına uğramasının engellenmesi amacıyla ve aynı zamanda davalı şirketin iflas sürecinde olması nedeniyle, dava konusu gayrimenkul hakkında devir ve satışı engelleyen tedbir kararına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ... 7.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16.05.1995 gün ve ... Esas sayılı ilamı ile Müflis ... A.Ş.’nin iflasına karar verildiğini, iflas işlemlerinin ... 2. İflas Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile devam ettiğini, dava konusu taşınmazın iflas dosyasından satılarak müflis masa malvarlığına dahil olmaktan çıktığını, dolayısıyla iş bu davanın konusuz kaldığını, içinde dava konusu taşınmazın da bulunduğu müflis masasına dahil 31 adet bağımsız bölümün taşınmazların bütünlük arz etmeleri sebebiyle iflas dosyasından bir bütün olarak satışa çıkarıldığını, 13.03.2020 tarihinde yapılan ihale sonucunda ... Limited Şirketi’ne ihale edildiğini ve yapılan ihalenin kesinleşerek taşınmazların alıcı şirket adına tescil edildiğini belirterek davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İflas İdare Memuru Av. ... Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davalı Müflis ... Tic. A.Ş.'nin ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı 16.05.1995 tarihli kararı ile iflasına karar verildiğini, dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... köyü, ... Mevkii, 135 ada, 1 parsel 25 numaralı bağımsız bölümün de içinde bulunduğu 33 adet taşınmazın 28.01.2020 tarihinde alınan karar ile tasfiye işlemleri kapsamında pazarlık usulüyle satılmasına karar verildiğini, 13.03.2020 tarihinde satış yapıldığını, satışın pazarlık usulü yapıldığını ve 33 adet taşınmaz ...Tic. Ltd. Şti.'ne 4.610.000 TL bedel ile taksitli olarak satıldığını ve ihale bedellerinin taksit tarihlerinde iflas masasına ödendiğini, dava dışı ... Ltd. Şti.'ye yapılan ihalenin kesinleştiğini, taşınmazın mülkiyetinin iş bu davanın açılmasından önce iflas masasından çıktığını, bu nedenle iş bu davanın konusuz kaldığını, sözleşmeyle taşınmazı satın aldığını ve bedelini ödediğini iddia eden davacının bugüne kadar iflas masasına başvurması gerektiğini, Müflis ... A.Ş.'nin iflasına 16.03.1995 tarihinde karar verildiğini, ancak davacı tarafça bugüne kadar iflas masasına alacak kaydı yaptırılmadığını ve hiçbir talepte bulunulmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Dosyada tensip zaptı düzenlenerek usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/05/2020 tarihli ve ...Esas sayılı tensip zaptının 12 numaralı ara kararı ile "...Davacı vekilinin dava konusu taşınmazın devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin dava değerinin % 15'ine tekabül eden 3.000,00.-TL teminat yatırılması şartı ile KABULÜNE, teminat yatırıldığı takdirde dava konusu ..., ..., ... Köyü, ... mevkiindeki ... Köyü 135 ada, 1 parselde bulunan 25 nolu bağımsız bölümün davalı şirket adına kayıtlı olması halinde hissesinin tapuda başkalarına devir-temlik edilmemesi ve satışının önlenmesi bakımından tapu kaydı üzerine İHTİYATİ TEDBİR ŞERHİ KONULMASINA, bu konuda ... Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına..." karar verilmiştir.

... Tapu Müdürlüğü tarafından ... Mah. 135 Ada, 1 Parsel, 25 numaralı bağımsız bölüm olan taşınmazın 1/1 hissesinin (SN:...) ...A.Ş Vergi No:... adına kayıtlı iken, üzerinde İhtiyati Tedbir Tesisi işlemi yapıldığı, ... 2. İflas Dairesi'nin 04/05/2020 tarih ve ... İflas sayılı yazısına istinaden...tarih ... yevmiye ile ... Şirketi VergiNo:... adına satış işlemi yapıldığı bildirilmiştir.

Talep eden ihale alıcısı üçüncü kişi vekili mahkememize sunmuş olduğu 27/05/2020 tarihli dilekçe ile ... ŞTİ.'nin aralarında dava konusu taşınmazın da bulunduğu birçok taşınmazı 13/03/2020 tarihli pazarlık sureti ile açık arttırma ihalesinden, müflis ...A.Ş.'ye izafeten ... 2. İflas Dairesi'nin ...İflas numaralı dosyadan satın usulüne ve hukuka uygun olarak 4.601.000,00 TL bedelle satın aldığını, ihalenın müvekkili lehine 22/03/2020 tarihinde kesinleştiğini,bunun aynı zamanda mülkiyet hakkının kurucu olarak oluştuğunu, ... 2. İflas Dairesi, ... iflas numaralı dosya üzerinden 29/04/2020 tarihli kararı alarak, ihale konusu taşınmazların, müvekkil ... Ltd. ŞTİ. adına tescili için karar aldığını, Müvekkilinin, bir Devlet Kurumu ve Adli Mercii olan iflas masasından, taşınmazları usulüne uygun olarak tertiplenmiş bir ihalede satın alan iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, söz konusu ihalenin, ihalenin feshi davası açılmaması nedeniyle kesinleştiğini, artık ihalenin sonuçlarını ve sonuçlarının infazını bertaraf edilebilecek başka bir dava veya hukuki yöntem bulunmadığını, müvekkilinin bir mahkeme ilamı hükmünde olan tescil belgesi ile hak kazandığı mülkiyet hakkını elde etmesine engel olamayacağını belirterek ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, 135 ada, 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 25 no.lu mesken üzerine konulan ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/06/2020 tarihli ve ... Esas sayılı ara kararı ile "...İhtiyati tedbire itiraz eden 3. kişi vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin veya dava değerinin %100 oranında teminat alınması koşulu ile tedbirin devamına ilişkin itirazının REDDİNE..." karar verilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen karar üçüncü kişi vekili tarafından istinaf edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2020 tarihli, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine ilişkin 22/06/2020 tarihli ara kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, mahkememizin ara kararının, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

İstanbul 2. İflas Dairesi tarafından iflas memurlarının isim ve adresleri bildirilmiştir.

Davacı vekili Mahkememize sunmuş olduğu 27/05/2021 havale tarihli dilekçe ile iş bu davayı davalı ...Aş ye karşı tapu iptal tescil davası olarak açtıklarını, davalarını tamamen ıslah ettiklerini davaya maddi tazminat davası olarak devam edeceklerini, tapunun en son devir bedeli 275000TL olduğunu ve davanın 275000TL üzerinden kabul edilmesini ve davalı hakkında dava değeri olan 275000TL tutarında ihtiyati haciz kararı verilmesini ve ... 2 iflas müdürlüğü ...iflas nolu dosyadaki gayrimenkul satış bedeli üzerine dava değeri olan 275000TL üzerinden ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/2021 tarihli ara kararı ile "...Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat mukabilinde kabulü ile; talep değeri olan 275.000-TL alacağın % 15'ine tekabül eden 41.250-TL nakdi veya banka teminat mektubunun ibraz edildiği takdirde, taleple bağlı kalınrak davacının 275.000,00-TL alacağını alabilmesi için ... 2 iflas müdürlüğü ... iflas nolu dosyadaki gayrimenkul satış bedeli üzerine ihtiyati haciz konulmasına..." karar verilmiş, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş ve mahkememizin 06/09/2021 tarihli ara kararı ile "...İhtiyati haciz kararına itiraz eden davalı taraf ve ilgili üçüncü kişi ...Ltd. Şti. vekilinin ihtiyati hacze itirazlarının kabulü ile, Mahkememizce 14/07/2021 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına..." karar verilmiştir.

30/05/2022 tarihinde mahallinde keşif yapılmış, yapılan keşfe müteakiben Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Bilirkişi .. tarafından mahkememize sunulan 24/08/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda "...Buna göre 135 ada 1 parselde konumlu 25 nolu bağımsız bölüm nolu Dubleks Meskenin;

Keşif tarihi itibariyle değeri: 85,00 m2 x 21.250,00 TL/m2 — 1.806.250,00 TL eder." şeklinde belirtilmiş, alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.

... 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden iş bu dosya arasına alınmıştır.

... Tapu Müdürlüğü'nden Kapıkargın Mahallesi 135 ada 1 parsel 25 bağımsız bölüm sayılı taşınmazın tapu kütüğü fotokopisi ve 22/1/2021 tarihli satış işlemine ait resmi senet örneği celp edilmiştir.

GEREKÇE: Dava, taşınmazın bedelsiz tescil, olmadığı takdirde taşınmazdan kaynaklı alacak davasıdır.

Davanın açıldığı ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) ...Esas sayılı dava dosyasında; "... İİK m.235 kapsamında açılacak kayıt-kabul davalarını görmeye de ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve kesin yetkili olduğu, hal böyleyken davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla alacak davası olarak devam edilmesinin usul ve yasa açısından mümkün olamayacağı," gerekçesiyle aynı karar içerisinde hem görevsizlik hem de yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davanın açıldığı 13.08.2012 tarihinde yürürlükte olan 4822 sayılı Kanun ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanununun Amaç başlıklı 1. maddesinde kanunun amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde; "Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar" hükmüne yer verilmiştir. Kanunun 3. maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları, hizmet; bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü faaliyeti ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek yada tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukukî işlemin 4077 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukukî işlemin olması gerekir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplamaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez (Ankara BAM 4.Hukuk Dairesinin 25/01/2023 Tarih, 2021/1268 Esas ve 2023/198 Karar sayılı kararı).

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde Ticaret Mahkemesi varsa Asliye Hukuk Mahkemesi'nin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Yukarıda anlatılan kapsamda huzurdaki davada, davanın tam ıslahı ile davanın kayıt kabul davasına dönüştürüldüğü ve İİK m.235 kapsamında açılacak kayıt-kabul davalarını görmeye de İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli ve kesin yetkili olduğu, belirtilmiş ise de ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin öncelikli olarak görev hususunu karara bağlaması, sonrasında yetki hususunun değerlendirilmesi gerekirken aynı anda hem görevsizlik hem de yetkisizlik kararı verildiği anlaşıldığından (Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 13/06/2016 Tarih, 2016/4389 Esas ve 2016/6758 Karar sayılı kararı), karşı yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin görev alanı içinde yetki itirazı verilmiş olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için Yargıtay ilgili dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1. 6100 sayılı HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. 6100 sayılı HMK'nun ilgili maddeleri uyarınca mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, yetkili mahkemenin Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) olduğuna,

3. Kararın Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yetkisizlik kararına karşı karar olduğundan ve yetkisizlik kararlarının farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin görev alanı içinde verildiğinden yargı yerinin belirlenmesi için Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmesine,

4. Yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti konusunun yetkili mahkemece karara bağlanmasına,

Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine gönderilmek üzere temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.09/07/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır